Chẩn đoán XQ di căn đến xương và phân biệt một U xương lành tính với U xương ác tính

ng dài, khung ch u... x ươ ng xung quanh... *Xquang: -nh ng vùng tiêu xữ ương không rõ gianh gi i.ớ -nh ng vùng tiêu xữ ương không rõ gianh gi i.ớ-Khó phân bi t v i Sarcome Ewing trên XQ

Trang 2

I Ung th x ư ươ ng th phát ứ

 T t c các lo i ung th đ u có th di căn vào T t c các lo i ung th đ u có th di căn vào ấ ảấ ả ạạ ư ềư ề ểể

xương nh ng các ung th sau hay di căn vào ư ư

xương và đượ ếc x p theo th t hay g p gi m ứ ự ặ ả

Trang 6

a Th tiêu x ể ươ ng

 Hình h c khuy t x Hình h c khuy t x ố ố ế ươ ế ươ ng th ng th ườ ườ ng có gi i h n không rõ, tròn ng có gi i h n không rõ, tròn ớ ạ ớ ạ hay b u d c, kích th ầ ụ ướ c m t đ n vài Cm không có hi n ộ ế ệ

hay b u d c, kích th ầ ụ ướ c m t đ n vài Cm không có hi n ộ ế ệ

t ượ ng m t ch t vôi quanh hình khuy t x ấ ấ ế ươ ng, ít khi ch có ỉ

m t t n th ộ ổ ươ ng, đôi khi có r t nhi u hình h c r t nh làm ấ ề ố ấ ỏ

cho x ươ ng nh b m t Hình thái này th ư ị ọ ườ ng th y trên ấ

x ươ ng dài và n u kh trú thân x ế ư ở ươ ng thì r t đáng nghi ấ

ng ờ

 Xóa m t đo n x Xóa m t đo n x ộ ộ ạ ạ ươ ươ ng: nh cu ng s ng (đ t s ng ch t), ng: nh cu ng s ng (đ t s ng ch t), ư ố ư ố ố ố ố ố ố ố ộ ộ

ngành ng i háng, mái che l x ồ ỗ ươ ng cùng…

 Gãy b nh lý: c a m t x Gãy b nh lý: c a m t x ệ ệ ủ ủ ộ ươ ộ ươ ng dài, m t đ t s ng làm x p ng dài, m t đ t s ng làm x p ộ ố ố ộ ố ố ẹ ẹ

thân đ t, khe kh p v n bình th ố ớ ẫ ườ ng, trong khi các đ t khác ố

v n bình th ẫ ườ ng

Trang 7

 T n thT n thổổ ươương là nh ng hình đám m gianh gi i không ng là nh ng hình đám m gianh gi i không ữữ ờờ ớớ

rõ, khi t n thổ ương bé và nhi u làm xề ương có hình

thái nh bông.ư

 Đôi khi có hình đ t s ng đ m đ c (đ t s ng ngà), Đôi khi có hình đ t s ng đ m đ c (đ t s ng ngà), ố ốố ố ậậ ặặ ố ốố ốtuy nhiên không ph i đ u có nghĩa là di căn ung th ả ề ư

tuy nhiên không ph i đ u có nghĩa là di căn ung th ả ề ư

vì có th g p trong b nh Paget, b nh hodgkin, lao ể ặ ệ ệ

đ t s ng đã kh i, ch n thố ố ỏ ấ ương đ t s ng th i kỳ lui ố ố ờ

Trang 10

II Ch n doán phân bi t U ẩ ệ

x ươ ng lành tính và U x ươ ng ác

tính

Trang 12

Ch n đoán Xqm t s U x ẩ ộ ố ươ ng ác

tính

Trang 13

I Ung th x ư ươ ng nguyên phát

 1 Sarcome x1 Sarcome xươương (ostesosarcome):ng (ostesosarcome): hay g p x p th hay g p x p th ặặ ếế ứứ

 V trí: hành x V trí: hành x ị ị ươ ươ ng dài (80%) ng dài (80%)

 Có 2 th : c t hóa và không c t hóa Có 2 th : c t hóa và không c t hóa ể ố ể ố ố ố

Trang 14

a.Sarcome c t hóa: ố

-th đ c x ể ặ ươ ng:

+T n th ổ ươ ng m đ m, đôi khi r i rác vài v t sáng ờ ậ ả ế

+B vi n không rõ nét ờ ề

+Ti n tri n nhanh, làm thân x ế ể ươ ng phình to, m t c u trúc ấ ấ

+V x ỏ ươ ng: nham nh , hình hoa xúp l xùi vào ph n ở ơ ầ

m m ề

-Th màng x ể ươ ng:

+s m: có nh ng đ ớ ữ ườ ng g n trong v x ợ ỏ ươ ng, bong màng x ươ ng.

+ Ti n tri n: V x ế ể ỏ ươ ng b phá h y theo chi u sâu và r ng, màng ị ủ ề ộ

x ươ ng ph n ng t o ra nh ng gai nh n tua t a, th ng góc v i ả ứ ạ ữ ọ ủ ẳ ớ

thân x ươ ng => hình c cháy ỏ

b.Sarcome không c t hóa (Sarcome tiêu h y) ố ủ

- Tiêu h y x ủ ươ ng: nh ng khuy t tròn, b u d c vùng đ u ư ế ầ ụ ở ầ

x ươ ng, lan nhanh sang x ươ ng x p và ph n m m ố ầ ề

- Đ u x ầ ươ ng tr ng r ng, d gãy ố ỗ ễ

- V x ỏ ươ ng b phá h y, hình nh c a gà, c cháy ị ủ ả ự ỏ

Trang 16

 Vijtris: x Vijtris: x ươ ươ ng dài, khung ch u ng dài, khung ch u ậ ậ

 Nguyên phát hoaecj th phát do thoái hóa s n ho c u Nguyên phát hoaecj th phát do thoái hóa s n ho c u ứ ứ ụ ụ ặ ặ

Trang 18

3 Sarcome Ewing (ung th liên võng n i m c t y) ư ộ ạ ủ

• Xquang giai đo n s m:Xquang giai đo n s m:ạ ớạ ớ

• Nh ng v t sáng t ng t y đi ra Nh ng v t sáng t ng t y đi ra ữ ữ ệ ệ ừ ố ừ ố ủ ủ

• Lan c ra thân x Lan c ra thân x ả ả ươ ươ ng và t ch c đ c c a x ng và t ch c đ c c a x ổ ổ ứ ứ ặ ủ ươ ặ ủ ươ ng ng.

Xquang giai đo n ti n tri n: ạ ế ể

-X ươ ng m t vôi nhi u ấ ề

-Đ ườ ng vi n c a x ề ủ ươ ng m , ng t y r ng ờ ố ủ ộ

-Gãy x ươ ng b nh lý ệ

-Đôi khi có ph n ng màng x ả ứ ươ ng b i đ p song ồ ắ

song tr c x ụ ươ ng, t o c u trúc v x ạ ấ ỏ ươ ng nh hình ư

v hành ỏ

Trang 20

4 Đa U t y x ủ ươ ng kahler

 Xquang: khuy t xXquang: khuy t xế ươế ương d ng đ t xng d ng đ t xạạ ộ ươộ ương là d u hi u ng là d u hi u ấấ ệệ

g i ý nh t.ợ ấ

 Khuy t x Khuy t x ế ươ ế ươ ng hình tròn ho c b u d c ng hình tròn ho c b u d c ặ ặ ầ ầ ụ ụ

 Đ Đ ườ ườ ng kính vài mm đ n vài cm ng kính vài mm đ n vài cm ế ế

 Ranh gi i rõ đ m đ đ u, không có ph n ng màng Ranh gi i rõ đ m đ đ u, không có ph n ng màng ớ ớ ậ ậ ộ ề ộ ề ả ứ ả ứ

x ươ ng xung quanh.

 V x V x ỏ ươ ỏ ươ ng m ng t trong ra ngoài ng m ng t trong ra ngoài ỏ ỏ ừ ừ

 X X ươ ươ ng m t ch t vôi lan t a, các khuy t x ng m t ch t vôi lan t a, các khuy t x ấ ấ ấ ấ ỏ ỏ ế ươ ế ươ ng r t nh ng r t nh ấ ấ ỏ ỏ

n m k nhau t o nên hình loãng x ằ ề ạ ươ ng không đ c hi u ặ ệ

 Có th có m t đo n x Có th có m t đo n x ể ể ấ ấ ạ ạ ươ ươ ng ho c gãy x ng ho c gãy x ặ ặ ươ ươ ng b nh lý, ng b nh lý, ệ ệ

x p đ t s ng ẹ ố ố

Trang 22

5 Sarcome t bào l ế ướ ủ ươ i c a x ng

(Reticulosarcome)

 Tu i: thTu i: thổổ ườường g p ngng g p ngặ ởặ ở ườ ẻ ổườ ẻ ổi tr tu i.i tr tu i

 V trí: xV trí: xịị ươương dài ng dài

*Xquang:

-nh ng vùng tiêu xữ ương không rõ gianh gi i.ớ

-nh ng vùng tiêu xữ ương không rõ gianh gi i.ớ-Khó phân bi t v i Sarcome Ewing trên XQ.ệ ớ-Khó phân bi t v i Sarcome Ewing trên XQ.ệ ớ

Trang 23

6 Sarcome x : ơ

 Tu i: m i l a tu i.Tu i: m i l a tu i.ổổ ọ ứọ ứ ổổ

 V trí: g n kh p g i.V trí: g n kh p g i.ịị ở ầở ầ ớớ ốố

 XQuang: hình tiêu xXQuang: hình tiêu xươương gi i h n không rõ.ng gi i h n không rõ.ớ ạớ ạ

7.U nguyên s ng: (chordome) ố

nh U tiêu x ng, đôi khi có l m t m vôi hóa

ảnh U tiêu xương, đôi khi có l m t m vôi hóa ấ ấ

Trang 24

II Ung th x ư ươ ng th phát: ứ

 T t c các ung th đ u có th di căn vào xT t c các ung th đ u có th di căn vào xấ ảấ ả ư ềư ề ểể ươương.ng

 ThThườường g p là: ti n li t tuy n, vú, ph qu n, t ng g p là: ti n li t tuy n, vú, ph qu n, t ặặ ềề ệệ ếế ếế ảả ửử

cung, tr c tràng, đ i tràng Sigma, d d y, th n, giáp ự ạ ạ ầ ậ

Trang 25

Xquang: th th ườ ườ ng ch m nhi u tu n, nhi u ng ch m nhi u tu n, nhi u ậ ậ ề ề ầ ầ ề ề tháng so v i lâm sàng ớ

tháng so v i lâm sàng ớ

1.Th đ c xể ặ ương:

 H u h t t ung th ti n li t tuy n.H u h t t ung th ti n li t tuy n.ầầ ế ừế ừ ư ềư ề ệệ ếế

 Nhi u đám m nh b không rõ.Nhi u đám m nh b không rõ.ềề ờờ ỏ ờỏ ờ

 Khi t n thKhi t n thổổ ươương nh và nhi u thì xng nh và nhi u thì xỏỏ ềề ươương có ng có hình nh nh bông.ả ư

hình nh nh bông.ả ư

 Khi t n thKhi t n thổổ ươương l n thì có hình nh đ t s ng ng l n thì có hình nh đ t s ng ớớ ảả ố ốố ốngà

Trang 26

2.Th tiêu x ể ươ ng:

-Hình h c khuy t xố ế ương: có gi i h nh không rõ, ớ ạ

hình tròn ho c b u d c, kích thặ ầ ụ ước m t vài Cm.ộ

-M t vôi quanh khuy t xấ ổ ế ương: Thường nhi u ề

t n thổ ương làm cho xương nh b m t khoét.ư ị ọ

Hình xóa m t đo n xộ ạ ương: Nh cu ng s ng ư ố ố

ngành ng i háng, mái che l xồ ỗ ương cùng

-Gãy xương b nh lý: x p đ t s ng trong khi khe ệ ẹ ố ố

kh p bình thớ ường

3.Th h n h p: Th h n h p: ể ỗ ể ỗ ợ ợ

-có c hình nh tiêu xả ả ương và đ c xặ ương

Trang 28

1 U x ươ ng d ng x ạ ươ ng (Osteoid osteoma):

 Hình khuy t x Hình khuy t x ế ươ ế ươ ng nh (1 -2 cm), hình tròn ho c b u d c ng nh (1 -2 cm), hình tròn ho c b u d c ỏ ỏ ặ ặ ầ ầ ụ ụ

 Ph n ng t o x Ph n ng t o x ả ứ ả ứ ạ ạ ươ ươ ng r t m nh xung quanh hình khuy t ng r t m nh xung quanh hình khuy t ấ ấ ạ ạ ế ế

x ươ ng.

 Th Th ườ ườ ng đ u trên x ng đ u trên x ở ầ ở ầ ươ ươ ng chày hay x ng chày hay x ươ ươ ng đùi (50%), ng đùi (50%),

x ươ ng cánh tay,cung sau đ t s ng ố ố

-Không bao gi có hình nh viêm màng x ờ ả ươ ng.

-Th ườ ng đ n đ c, có th x ơ ộ ể ở ươ ng s , thành các ọ

xoang m t và chi ặ

Trang 29

v trí thị ường g p xặ ở ương dài và c t s ng (60 – ộ ố

70 %)

-Lâm sàng khác h n Osteoid osteoma: đau không ẳ

rõ ràng, ít đau

-Hình nh là kh i tiêu xả ố ương, bao quanh b i ở

vi n x , có ph n ng đ c xề ơ ả ứ ặ ương xung quanh nh ng ư

Trang 30

U x ươ ng U nguyên bào xương

Trang 31

 B vi n rõ net, liên t c, m ng.B vi n rõ net, liên t c, m ng.ờ ềờ ề ụụ ỏỏ

 Trong lòng có th có vách nh kén xTrong lòng có th có vách nh kén xểể ưư ươương.ng

2 U xương s n (osteochndroma):ụ

Trang 32

3 U nguyên bào s n lành tính ụ

(chondroblastoma):

-Hi m g p nam nhi n h n n , tu i ế ặ ề ơ ữ ổ

trung bình 17 tu i (có th g p t 10-60 ổ ể ặ ừ

tu i) ổ

-Th ườ ng đ u các x ở ầ ươ ng dài, có th ể

g p x ặ ở ươ ng gót, x ươ ng b vai ả

-T n th ổ ươ ng khuy t x ế ươ ng có ranh

gi i rõ, b đ u ho c không, l m ch m vôi ớ ờ ề ặ ấ ấ

hóa Kho ng 50% tr ả ườ ng h p có ph n ng ợ ả ứ

màng x ươ ng.

Trang 33

III U t ch c liên k t: ổ ứ ế

1 XQ U x không t o xơ ạ ương (non-ossifying fibroma)

 Vùng không c n quang hành xVùng không c n quang hành xảả ởở ươương, g n b ng, g n b ầầ ờờ

xương

 Hình b u d c, tr c l n th ng đ ng, b vi n rõ nét, Hình b u d c, tr c l n th ng đ ng, b vi n rõ nét, ầầ ụụ ụ ớụ ớ ẳẳ ứứ ờ ềờ ề

có vách

2 U t bào kh ng l (giant cell tumor):ế ổ ồ

 Hình nang l có nhi u vách ngăn (b t xà phòng).Hình nang l có nhi u vách ngăn (b t xà phòng).ớớ ềề ọọ

 B vi n liên t c, đ u và rõ nét.B vi n liên t c, đ u và rõ nét.ờ ềờ ề ụụ ềề

 Đ u xĐ u xầầ ươương b t n thng b t n thị ổị ổ ươương ph ng to ra, v xng ph ng to ra, v xồồ ỏ ươỏ ương ng

m ng.ỏ

Trang 34

-Th ườ ng phát hi n tình c , đôi khi phát ệ ờ

Trang 35

IV Nang x ươ ng:

1 Nang đ n thu n (Simple bone cyst): ơ ầ

 Vùng sáng đ u, hình tròn và b u d c Vùng sáng đ u, hình tròn và b u d c ề ề ầ ầ ụ ụ

 B vi n liên t c, m ng, rõ nét, đ u B vi n liên t c, m ng, rõ nét, đ u ờ ề ờ ề ụ ụ ỏ ỏ ề ề

 C c phía hành x C c phía hành x ự ự ươ ươ ng đ m h n t o lên hình nhđáy v tr ng ng đ m h n t o lên hình nhđáy v tr ng ậ ậ ơ ạ ơ ạ ả ả ỏ ứ ỏ ứ

 X X ươ ươ ng có th b r n n t ho c gãy do U l n (b ng qu tr ng gà) ng có th b r n n t ho c gãy do U l n (b ng qu tr ng gà) ể ị ạ ể ị ạ ứ ứ ặ ặ ớ ớ ằ ằ ả ứ ả ứ

nh ng không có ph n ng màng x ư ả ứ ươ ng, không lan vào s n kh p ụ ớ

2 Nang x ươ ng ký sinh trùng:

 Th Th ườ ườ ng do sán Taenia eschincoque ng do sán Taenia eschincoque.

 Hình XQ gi ng nang đ n đ c nh ng g p nhi u n i trên c th Hình XQ gi ng nang đ n đ c nh ng g p nhi u n i trên c th ố ố ơ ơ ộ ộ ư ư ặ ở ặ ở ề ề ơ ơ ơ ể ơ ể

 Trong m t U nang có th có nhi u hang h c Trong m t U nang có th có nhi u hang h c ộ ộ ể ể ề ề ố ố

3 Nang răng:

 Nang th Nang th ườ ườ ng kh trú chân răng ho c xung quanh chân răng do u ng kh trú chân răng ho c xung quanh chân răng do u ư ư ở ở ặ ặ

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	1,22 MB