Một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015

Hiện nay một số mô hình phát triển nông thôn mới đang thực hiện ở các địa phương đã vận dụng một cách có chọn lọc các phương pháp

số mô hình phát triển nông thôn mới vẫn chưa được cụ thể hoá một cách chi tiết, chưa mô phỏng nó thành phương pháp để thực hiện có tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp với tình hình thực tế

Xuất phát từ những yêu cầu về phát triển nông thôn mới và tình hình trên, chúng tôi thấy cần thiết phải tiến hành nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015”

2 Mục tiêu nghiên cứu

* Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng của mô hình thí điểm về xây dựng nông thôn mới, xác định các yếu tố ảnh hưởng quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới

Từ đó, đề xuất một số giải pháp chủ yếu để nhân rộng, phát triển mô hình

về xây dựng nông thôn mới

- Đánh giá kết quả thực tế của mô hình phát triển kinh tế xã hội tại một số

xã thí điểm xây dựng mô hình nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước

- Đề xuất kiến nghị một số giải pháp để nhân rộng, phát triển kinh tế xã hội, xây dựng nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước

1 Đối tượng nghiên cứu

Một số mô hình nông thôn mới, các điệu kiện liên quan đến phát triển kinh tế xã hội nông thôn mới; Cụ thể là mô hình sản xuất kinh của người dân và chợ xã Thụy Hương

2 Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu về cơ chế chính sách, cách thức thực thi, cơ chế giám sát và đưa ra một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn

2011 - 2015

3 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập

- Phương pháp phân tích

- Diện tích xã Thụy Hương: 519, 38 ha

Xã có 7 làng; 7 cụm đất quy hoạch phi nông nghiệp

- Dân số: 8 018 người Số lao động: 4 900 người

Số hộ: 1 000 hộ Số hộ làm vườn rau, cây cảnh: 200 hộ

Bảng hỏi phỏng vấn - trắc nghiệm ở xã Thụy Hương:

CÂU HỎI PHỎNG VẤN & TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI

Câu hỏi Đánh giá Thuận lợi Khó khăn

- Bà con có phấn khởi với chương trình xây dựng nông

- Địa phương đã làm gì để nâng cao ý thức bà con trong

việc chuyển đổi mô hình nuôi trồng?

- Sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thôn, xã gồm những

loại cây trồng nào?

- Việc trồng giống lúa chất lượng cao ở Thụy Hương có

đặc điểm gì khác về giá, chất lượng, sản lượng?

- Chương trình có hỗ trợ bà con về kỹ thuật nuôi trồng

và bây giờ đã ổn định sản xuất chưa?

- Xã có tổ chức lớp bồi dưỡng kỹ thuật nuôi trồng vườn

rau sạch - cây cảnh cho bà con không?

- Bà con có gặp khó khăn trong sản xuất vườn rau sạch

và cây cảnh?

- Việc tiêu thụ thực phẩm sạch của địa phương đã gặp

khó khăn gì?

- Tỷ lệ trồng rau sạch - cây cảnh khoảng bao nhiêu?

- Việc dồi điền đổi thửa bà con có ủng hộ không?

- Ruộng chuyển dịch thành vườn rau sạch - cây cảnh có

gây ra khó khăn gì lớn không?

- Việc xây dựng phát triển chợ Thụy Hượng hiện nay

cần thiết như thế nào?

- Chợ của Thụy Hương được nâng cấp chưa?

- Chợ kinh doanh thương mại đã phát triển chưa?

- Vai trò của chợ đối với bà con?

- Rất phấn khởi

- Đã khác trước rất nhiều

+ Khang trang + Được xây mới + Được đổi mới + Đèn lắp mới + Bơm tưới rau

- Tuyên truyền, vận động học tập

- Lúa, rau sạch &

cây cảnh

- Giá bán cao, chất gạo ngon

- Có hỗ trợ nhiều

và tạm ổn định

- Có 1 số lớp cho các hộ đi học tập

- Đầu vào sản xuất thì dễ

- Khoảng 20%

- Có

- Không lớn

- Rất cần thiết vì chợ bé, dân đông

- Được mở rộng

- Phục vụ chủ yếu nhu cầu sinh hoạt

- Nơi tiêu thụ hàng tiêu dùng

Sản lượng thấp, được 1,5 tạ/ sào

- Đầu ra tiêu thụ thì còn khó quá

- Chưa tìm được thị trường để bán

- Có 1 chút tò mò

và bỡ ngỡ

- Chưa

- Những đề xuất của bà con với chính sách Nhà nước để

thúc đẩy kinh tế sản xuất ở địa phương? - Giúp dân mở rộng thị trường tiêu thụ;

Tiếp tục hỗ trợ dân các kỹ thuật sản xuất

Bảng cơ cấu sản phẩm - thị trường tiêu thụ các sản phẩm của làng nghề Thụy Hương:

Đơn vị tính: % Sản phẩm Số lượng Xuất khẩu Nội địa

Về cơ cấu sản phẩm làng nghề Thụy Hương, đồ gỗ là sản phẩm có đầu ra mạnh nhất Mặt khác vẫn còn hạn chế về mức thu nhập của người lao động sản xuất đồ gỗ và sản xuất khác

1 Kết luận

* Các kết luận qua nghiên cứu:

+ Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương đúng của Đảng và Nhà nước

+ Một số thành tựu đạt được:

- Nông nghiệp tiếp tục phát triển với nhịp độ khá cao

- Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn được tăng cường

- Các hình thức tổ chức sản xuất ở nông thôn tiếp tục được đổi mới

- Đời sống vật chất, tinh thần của cư dân ngày càng được cải thiện

- Hệ thống chính trị ở nông thôn do Đảng lãnh đạo được tăng cường

+ Một số điểm cần khắc phục:

- Tốc độ tăng trưởng nông nghiệp có xu hướng giảm dần

- Công nghiệp, dịch vụ nông thôn phát triển chậm

- Các hình thức tổ chức sản xuất ở nông thôn đổi mới chậm

- Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn còn yếu kém

- Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân được đổi mới chưa nhiều

* Các phát hiện qua nghiên cứu:

- Chậm tiến độ xây dựng nông thôn mới

- Chất lượng xây dựng từng tiêu chí chưa cao

- Số lượng tiêu chí đạt chưa đáp ứng được yêu cầu

- Ban chỉ đạo còn lung túng trong việc kịp thời chỉ đạo

- Công tác quy hoạch để phát triển kinh tế hàng hóa còn hạn chế

2 Kiến nghị

* Cơ chế chính sách quản lý nhà nước:

- Xây dựng cơ chế hoạt động, cơ chế kiểm tra giám sát thực hiện

- Thực hiện lồng ghép các nguồn vốn của các chương trình MTQG, dự án

hỗ trợ

- Huy động tối đa nguồn lực của địa phương để triển khai

- Huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp

- Sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn tín dụng

- Huy động các nguồn tài chính hợp pháp khác

* Thông tin tuyên truyền:

- Tổ chức phát động, tuyên truyền, phổ biến đạt mục tiêu yêu cầu đã đề ra

- Hội đồng Thi đua - Khen thưởng tỉnh có kế hoạch cụ thể

- Hình thành đội ngũ cán bộ chuyên trách để triển khai chương trình

- Phòng NN & PTNT huyện tập huấn cán bộ xây dựng nông thôn mới

* Tổ chức quản lý, triển khai thực hiện:

- Thực hiện toàn diện 19 tiêu chí đã được nhà nước ban hành

- Nghiên cứu, áp dụng khoa học kỹ thuật, biện pháp sản xuất nông nghiệp

- Phải sử dụng hiệu quả diện tích đất mặt nước cho sản xuất

- Củng cố quan hệ sản xuất đi đôi với phát triển lực lượng sản xuất

- Đẩy nhanh tiến độ thực hiện giải ngân của các dự án

- Cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề môi trường trong phát triển bền vững

- Phải đổi mới công nghệ, đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, tạo ra nhiều ''thế thắng''

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên chúng em xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn và kính trọng sâu sắc đối với Thầy, PGS.TS Bùi Hữu Đức, người đã tận tình hướng dẫn chúng em trong suốt quá trình hoàn thành đề tài này Thầy đã hướng chúng em vào nghiên cứu các lĩnh vực hết sức thiết thực và vô cùng bổ ích, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho chúng em học tập và nghiên cứu Chúng em đã học hỏi được rất nhiều ở Thầy phong cách làm việc, cũng như phương pháp nghiên cứu khoa học… Chúng em luôn được Thầy chỉ dẫn hết sức tận tình trong suốt thời gian thực hiện đề tài

Chúng em cũng xin thể hiện sự kính trọng và lòng biết ơn đến các Thầy

Cô trong Khoa Kinh tế, những người đã trang bị cho chúng em rất nhiều kiến thức chuyên ngành, cũng như sự chỉ bảo, giúp đỡ tận tình của quý Thầy Cô đối với chúng em trong suốt quá trình học tập Tất cả các kiến thức mà chúng em lĩnh hội được từ bài giảng của các Thầy Cô là vô cùng quý giá

Chúng tôi xin được cảm ơn các chú và cũng xin cảm ơn các anh chị ở xã Thụy Hương, Chương Mỹ, Hà Nội… những người đã cung cấp và chia sẻ các tài liệu, thông tin quý báu trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thành đề tài này.

MỤC LỤC Trang

iivvviiviiviii

11

234567

889131517

1818

18202325

1 Tính cấp thiết nghiên cứu của xây dựng nông thôn mới

2 Xác lập và tuyên bố vấn đề đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn hiện nay

3 Các mục tiêu nghiên cứu

4 Các câu hỏi đặt ra cho nghiên cứu

5 Phạm vi nghiên cứu

6 Ý nghĩa của nghiên cứu

7 Kết cấu của đề tài nghiên cứu khoa học

Chương 2 Một số lý luận về xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011

- 2015

1 Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản

2 Một số lý thuyết của xây dựng nông thôn mới

3 Tổng quan tình hình nghiên cứu nông thôn mới ở Việt Nam và trên thế giới

4 Những nghiên cứu có liên quan

5 Nội dung đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới hiện nay

Chương 3 Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng vấn đề xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015

1 Phương pháp hệ nghiên cứu

2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến xây dựng nông thôn mới

3 Kết quả trắc nghiệm nghiên cứu xây dựng nông thôn mới

4 Kết quả tổng hợp đánh giá trước đây & hiện nay

5 Kết quả phân tích các dữ liệu thứ cấp

Chương 4 Các kết luận, thảo luận và đề xuất với vấn đề đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015

1 Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu

2 Các thảo luận về những vấn đề đặt ra qua nghiên cứu xây dựng nông thôn mới

3 Các dự báo triển vọng về vấn đề xây dựng nông thôn mới

4 Các đề xuất, kiến nghị với vấn đề xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015

5 Những hạn chế nghiên cứu và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

2727

3033

3338

ixx

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Stt Tên bảng biểu

1 Bảng hỏi phỏng vấn - trắc nghiệm ở xã Thụy Hương

2 Cơ cấu sản phẩm và thị trường tiêu thụ các sản phẩm của làng nghề Thụy Hương

Trang2123

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Stt Tên sơ đồ, hình vẽ

1 Bản đồ xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội

2 Mô hình Vườn rau - cây cảnh & Môi trường sinh thái xã Thụy Hương

3 Mô hình Vườn rau sạch xã Thụy Hương

Trang202222

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CNH - HĐH Công nghiệp hoá - hiện đại hoá

FDI Foreign Direct Investment - Quỹ đầu tư nước ngoài

ODA Official Development Assistance - Quỹ hỗ trợ phát triển

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình chính sách Kinh tế xã hội - Đoàn Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Ngọc Huyên - NXB Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội - Năm 2000

2 Phát triển Kinh tế xã hội ở Việt Nam - P Ronnas - NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội - Năm 1996

3 Giáo trình Kinh tế thương mại - Trường Đại học Thương mại - Năm 2002

4 Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá và dịch vụ Việt Nam - Bộ Thương mại - Năm 2002

5 Mối quan hệ giữa tự do hoá thương mại và bảo hộ mậu dịch trong chính sách phát triển thương mại Việt Nam trên con đường hội nhập khu vực và thế giới - Viện nghiên cứu Thương mại - Năm 2003

6 Quản lý nhà nước về kinh tế dịch vụ - Đào Tiến Quý

7 Một số chủ trương và chính sách về chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, Nghị quyết Chính phủ, 15/6/2000

8 Nâng cao khả năng cạnh tranh, vấn đề sống còn đối với doanh nghiệp Việt Nam tham gia AFTA - Đoàn Nhật Dũng - Tạp chí Nghiên cứu kinh tế số

PHỤ LỤC BỘ TIÊU CHÍ QUỐC GIA VỀ NÔNG THÔN MỚI

(Ban hành kèm theo Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ)

A XÃ NÔNG THÔN MỚI

I QUY HOẠCH

TT Tên tiêu chí Nội dung tiêu chí Chỉ tiêu

chung

Chỉ tiêu theo vùng TDMN

phía Bắc

Đồng bằng sông Hồng

Bắc Trung bộ

Duyên hải Nam TB

Tây Nguyên

Đông Nam bộ

ĐB sông Cửu Long

1.3 Quy hoạch phát triển các khu dân cư mới

và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp

II HẠ TẦNG KINH TẾ - XÃ HỘI

TT Tên tiêu chí Nội dung tiêu chí Chỉ tiêu

chung

Chỉ tiêu theo vùng TDMN

phía Bắc

Đồng bằng sông Hồng

Bắc Trung bộ

Duyên hải Nam TB

Tây Nguyên

Đông Nam bộ

ĐB sông Cửu Long

2 Giao thông

2.1 Tỷ lệ km đường trục

xã, liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT

2.2 Tỷ lệ km đường trục thôn, xóm được cứng hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT

2.3 Tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa. 100%

100%

(50%

cứng hóa)

100%

(70%

cứng hóa)

100%

(50%

cứng hóa)

100%

cứng hóa

100% (30% cứng hóa) 2.4 Tỷ lệ km đường

trục chính nội đồng được cứng hóa, xe cơ

giới đi lại thuận tiện

3 Thủy lợi

3.1 Hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh

3.2 Tỷ lệ km trên mương do xã quản lý được kiên cố hóa

4.1 Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của ngành điện

4.2 Tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ các nguồn

6 Cơ sở vật chất văn hóa

6.2 Nhà văn hóa và khu thể thao xã đạt chuẩn của

Bộ VH-TT-DL

Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt 6.3 Tỷ lệ thôn có nhà

văn hóa và khu thể thao thôn đạt quy định của

Bộ VH-TT-DL

7 Chợ nông thônChợ đạt chuẩn của Bộ Xây dựng Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt

8 Bưu điện 8.1 Có điểm phục vụ bưu chính viễn thông. Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt

8.2 Có Internet đến

9 Nhà ở dân cư 9.1 Nhà tạm, dột nát Không Không Không Không Không Không Không Không

9.2 Tỷ lệ hộ có nhà ở đạt tiêu chuẩn Bộ Xây dựng

III KINH TẾ VÀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT

TT Tên tiêu chí Nội dung tiêu chí Chỉ tiêu

chung

Chỉ tiêu theo vùng TDMN

phía Bắc

Đồng bằng sông Hồng

Bắc Trung bộ

Duyên hải Nam TB

Tây Nguyên

Đông Nam bộ

ĐB sông Cửu Long

10 Thu nhập

Thu nhập bình quân đầu người/năm so với mức bình quân chung của tỉnh

13 Hình thức tổ

chức sản xuất

Có tổ hợp tác hoặc HTX

IV VĂN HÓA - XÃ HỘI - MÔI TRƯỜNG

TT Tên tiêu chí Nội dung tiêu chí Chỉ

tiêu

Chỉ tiêu theo vùng TDMN

phía Bắc

ĐB sông Hồng

Bắc Trung bộ

Duyên hải Nam TB

Tây Nguyên

Đông Nam bộ

ĐB sông Cửu Long

14.1 Phổ cập giáo dục

14.2 Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được tiếp tục học trung học (phổ thông, bổ túc, học nghề)

14.3 Tỷ lệ lao động qua đào tạo > 35% > 20% > 40 % > 35% > 35% > 20% > 40% > 20%

15.1 Tỷ lệ người dân tham gia các hình thức bảo hiểm y tế

17 Môi trường

17.1 Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh theo quy chuẩn Quốc gia

17.2 Các cơ sở SX-KD đạt tiêu chuẩn về môi trường

17.3 Không có các hoạt động suy giảm môi trường và có các hoạt động phát triển môi trường xanh, sạch, đẹp

17.4 Nghĩa trang được xây dựng theo quy hoạch Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt 17.5 Chất thải, nước thải

được thu gom và xử lý theo quy định

phía Bắc

Đồng bằng sông Hồng

Bắc Trung bộ

Duyên hải Nam TB

Tây Nguyên

Đông Nam bộ

ĐB sông Cửu Long

18 Hệ thống tổ

chức chính trị

18.1 Cán bộ xã đạt chuẩn Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt 18.2 Có đủ các tổ chức

trong hệ thống chính trị

cơ sở theo quy định.

18.3 Đảng bộ, chính quyền xã đạt tiêu chuẩn

“trong sạch, vững mạnh”

18.4 Các tổ chức đoàn thể chính trị của xã đều đạt danh hiệu tiên tiến trở lên

19 An ninh, trật tự xã hội An ninh, trật tự xã hội được giữ vững Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt Đạt

B HUYỆN NÔNG THÔN MỚI: có 75% số xã trong huyện đạt nông thôn mới

C TỈNH NÔNG THÔN MỚI: có 80% số huyện trong tỉnh đạt nông thôn mới.

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011 - 2015

Sau hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt được thành tựu khá toàn diện

và to lớn Nông nghiệp tiếp tục phát triển với tốc độ khá cao theo hướng sản xuất hàng hoá, nâng cao năng suất, chất lượng hiệu quả; đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia; một số mặt hàng xuất khẩu chiếm vị thế cao trên thị trường thế giới Kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề; các hình thức tổ chức sản xuất tiếp tục đổi mới Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường; bộ mặt nhiều vùng nông thôn thay đổi Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiện

Tuy nhiên những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế

và chưa đồng đều giữa các vùng Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, tốc độ tăng trưởng có xu hướng giảm dần, sức cạnh tranh thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất, nghiên cứu, chuyển giao khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới cách thức sản xuất trong nông nghiệp còn chậm, phổ biến vẫn là sản xuất nhỏ, phân tán; năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng nhiều mặt hàng thấp Công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề phát triển chậm, chưa thúc đẩy mạnh mẽ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động ở nông thôn Các hình thức tổ chức sản xuất chậm đổi mới, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh sản xuất hàng hoá Nông nghiệp và nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn yếu kém, môi trường ngày càng ô nhiễm; năng lực thích ứng, đối phó với thiên tai còn nhiều hạn chế Đời sống vật chất

và tinh thần của người dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao nhất là vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa; chênh lệch giàu, nghèo giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc

Trong những năm qua, nhiều chương trình đã được thực hiện, như Chương trình giống, Chương trình khoa học công nghệ, Chương trình khuyến nông, khuyến công… Bên cạnh đó, chúng ta cũng thực hiện một số chương trình, dự án mang tính phát triển nông thôn, như Dự án ngành cơ sở hạ tầng nông thôn, Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường

nông thôn, Chương trình 135 hay Chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói giảm nghèo và Việc làm Tuy nhiên, những chương trình hay dự án này hoặc chỉ mới giải quyết một số khía cạnh riêng rẽ (như về cơ sở hạ tầng, môi trường) hoặc nhằm mục tiêu xoá đói giảm nghèo cho những vùng đặc biệt khó khăn, vùng nghèo Trong giai đoạn vừa qua, Chính phủ Việt Nam đang thực hiện chủ trương tăng cường việc phân cấp và trao quyền cho các địa phương Bước đầu

đã đạt được những kết quả đáng khích lệ Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện ở

cơ sở (nhất là ở cấp xã và cộng đồng thôn, bản) hiện còn chậm do bị ràng buộc bởi các cơ chế, chính sách và năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở còn hạn chế trong việc phát triển nông thôn văn minh, hiện đại

Để nông nghiệp, nông thôn bền vững và phát triển, cần phải chú trọng đến việc nâng cao năng lực cho cộng đồng người dân ở nông thôn, đặc biệt phải nâng cao vai trò cho người dân Thể hiện sự quan tâm đến phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân, đặc biệt là nâng cao năng lực cho cộng đồng người dân, Đảng và Chính phủ đã ra những chỉ thị, nghị định và Quyết định như: Chỉ thị 30 CT/TW ngày 12 tháng 8 năm 1998 của Trung ương Đảng về thực hiện dân chủ cấp cơ sở, Nghị định số 29/1998/NĐ-CP ngày 11 tháng 5 năm 1998 và Nghị định số 79/2003/NĐ-CP ngày 07 tháng 7 năm 2003 của Chính phủ là cách tiếp cận, đánh giá đúng tình hình ở cơ sở, thể chế hoá, pháp quy hoá những nội dung, nguyên tắc, phương châm cho sinh hoạt dân chủ ở nông thôn, Quyết định

số 81/2005/QĐ - TTg ngày 18/4/2005 của Thủ tướng Chính phủ về danh sách

hỗ trợ dạy nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn, Quyết định số 34/2006/QĐ - TTg ngày 08/2/2006 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn người dân tộc thiểu số giai đoạn

2006 - 2010

Hiện nay một số mô hình phát triển nông thôn mới đang thực hiện ở các địa phương đã vận dụng một cách có chọn lọc các phương pháp, kế thừa bài học kinh nghiệm của một số nước trên thế giới nhằm huy động sự tham gia của người dân Vấn đề nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh ở địa phương thông qua một

số mô hình phát triển nông thôn mới vẫn chưa được cụ thể hoá một cách chi tiết, chưa mô phỏng nó thành phương pháp để thực hiện có tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp với tình hình thực tế

Xuất phát từ những yêu cầu về phát triển nông thôn mới và tình hình trên,

chúng tôi thấy cần thiết phải tiến hành nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp

đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015”.

2 XÁC LẬP VÀ TUYÊN BỐ VẤN ĐỀ ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Hiện nay các đề tài nghiên cứu về phát triển nông thôn ở các địa phương trong nước và thế giới Nhóm sẽ tiến hành tham khảo một số công trình nghiên cứu trước đó để đưa ra nhận xét về những cái mà các đề tài đó đã làm được.

Từ đó, đề tài này sẽ đưa ra cái mới so với các đề tài đã nghiên cứu cả về phương pháp và nội dung nghiên cứu

Qua quá trình tham khảo nhận thấy các đề tài vẫn chủ yếu sử dụng các phương pháp định tính nghiên cứu mà ít có đề tài sử dụng phương pháp định lượng hay hỗn hợp cả hai phương pháp Hơn nữa việc nghiên cứu về đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới còn đang thí điểm và gặp phải một số khó khăn chưa được nghiên cứu; Do đó, mà đề tài này có rất nhiều tính mới mẻ và cần thiết đối với xây dựng nông thôn mới ở các địa phương trong nước

- Tạo thế và lực cho sản xuất ở khu vực nông thôn, phát triển thị trường thương mại nông thôn, thúc đẩy quá trình CNH – HĐH đất nước

- Đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh ở nông thôn, tạo động lực cho tăng trưởng và phát triển kinh tế xã hội ở các địa phương trong cả nước

- Giúp giải quyết nhiều việc làm và xoá đói giảm nghèo; mở rộng quy mô sản xuất và phát triển hệ thống chợ ở các địa phương

* Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng của mô hình thí điểm về xây dựng nông thôn mới, xác định các yếu tố ảnh hưởng quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới

Từ đó, đề xuất một số giải pháp chủ yếu để nhân rộng, phát triển mô hình

về xây dựng nông thôn mới:

- “Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn, hài hòa giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng còn nhiều khó khăn; Nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang bằng với các nước tiên tiến trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới

- Xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, sản xuất hàng hóa lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao đảm bảo vững chắc về an ninh lương thực quốc gia cả trước mắt

và lâu dài

- Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; Xã hội nông thôn ổn định, giầu bản sắc văn hóa dân tộc; Dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ;

Hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường

- Xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nhân - nông dân - trí thức vững mạnh, tạo nền tảng kinh tế - xã hội và chính trị vững chắc cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

Cải thiện mức thu nhập của người dân địa phương

Xây dựng làng nghề, làng văn hóa nông thôn

Tạo dựng môi trường nông thôn xanh, sạch, đẹp

- Phân tích các kết quả đã đạt được và những vấn đề vẫn còn tồn tại trong việc mở rộng mô hình xây dựng nông thôn mới

- Đánh giá kết quả thực tế của mô hình phát triển kinh tế xã hội tại một số

xã thí điểm xây dựng mô hình nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước

- Đề xuất kiến nghị một số giải pháp để nhân rộng, phát triển kinh tế xã hội, xây dựng nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước

Hình thức xây dựng bảng hỏi: Trực tiếp gặp lãnh dạo, hộ nông dân ở xã Thụy Hương – Hà Nội

- Những cơ chế chính sách của Nhà nước ảnh hưởng đến mô hình xây dựng nông thôn mới như thế nào?

- Cơ cấu mô hình xây dựng nông thôn mới?

- Trình độ lao động và việc làm ở nông thôn?

- Địa phương gặp khó khăn gì trong nâng cao ý thức của người dân trong thay đổi kinh tế nông thôn hiện nay thành nền kinh tế hàng hóa?

- Trong đẩy mạnh việc quy hoạch, thúc đẩy xây dựng kinh tế hàng hóa địa phương đã gặp thuận lợi và khó khăn gì?

- Thuận lợi, khó khăn của địa phương trong huy động các nguồn lực cho đẩy mạnh kinh tế hàng hóa ở nông thôn, xây dựng nông thôn mới?

- Việc tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp địa phương đã gặp khó khăn gì?

- Những đề xuất của địa phương về chính sách của Nhà nước để thúc đẩy xây dựng kinh tế hàng hóa ở nông thôn?

- Các lĩnh vực đầu tư trong xây dựng nông thôn mới?

- Những bất cập hiện nay về quy hoạch dồn điền đổi thửa ở Thụy hương là gì?

- Nông dân có đồng ý quy hoạch hiện nay về phát triển lúa hàng hóa cao sản ở Thụy Hương không?

- Vai trò của chợ nông thôn?

- Những ưu, nhược xây dựng phát triển chợ nông thôn hiện nay?

- Thực trạng các mô hình thí điểm xây dựng nông thôn mới hiện nay như thế nào?

- Kết quả xây dựng nông thôn mới ở 11 xã thí điểm?

- Hiệu quả áp dụng thí điểm mô hình xây dựng nông thôn mới như thế nào?

* Phạm vi thời gian thực hiện kế hoạch nghiên cứu:

Thời gian tiến hành nghiên cứu đề tài từ ngày 15 tháng 4 năm 2011 đến ngày 31 tháng 5 năm 2011 hoàn thành, giao nộp và xem xét tiến hành ứng dụng vào thực tế trong giai đoạn cuối năm 2011 đến năm 2015

* Phạm vi không gian, đối tượng, nội dung nghiên cứu:

+ Không gian nghiên cứu của đề tài: 11 xã thí điểm mô hình nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước, các địa phương khác trong cả nước được

đề tài đề cập đến; Cụ thể là xã Thụy Hương, Chương Mỹ, Hà Nội

+ Đối tượng khảo sát của đề tài: Một số mô hình nông thôn mới, các điệu kiện liên quan đến phát triển kinh tế xã hội nông thôn mới; Cụ thể là mô hình sản xuất kinh của người dân và chợ xã Thụy Hương

+ Nội dung nghiên cứu: Đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu 2 tiêu chí góp phần đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, đề xuất giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới đến 2015:

- Đẩy mạnh phát triển sản xuất hàng hóa ở nông thôn trong quy hoạch chuyển kinh tế nông thôn thành kinh tế hàng hóa, khai thác phát triển nguồn lực nông thôn trong việc cung cấp hàng hóa cho thị trường nội địa và xuất khẩu

Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ: Xác định nhu cầu

sử dụng đất cho bố trí vùng sản xuất và hạ tầng kü thuật thiết yếu phục vụ sản

xuất hàng hoá nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ; bố trí

hệ thống thuỷ lợi, thuỷ lợi kết hợp giao thông theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hoá tốt đẹp theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng

Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới, bao gồm: bố trí mạng lưới giao thông, điện, trường học các cấp, trạm xá, trung tâm văn hoá, thể thao xã, nhà văn hoá và khu thể thao thôn, bưu điện và hệ thống thông tin liên lạc, chợ, nghĩa trang, bãi xử lý rác, hệ thống cấp nước sạch,

hệ thống thoát nước thải, công viên cây xanh, hồ nước sinh thái.v.v theo hướng dẫn cụ thể của Bộ Kế hoạch và Đầu tư

- Đẩy mạnh phát triển chợ nông thôn để thúc đẩy thương mại hàng hóa ở nông thôn

Chợ nông thôn là công trình phục vụ nhu cầu thiết yếu hàng ngày, là nơi diễn ra hoạt động mua bán, trao đổi hàng hoá và dịch vụ ở nông thôn Có hai loại chợ là chợ thôn và chợ trung tâm xã Chợ phải có các khu kinh doanh theo ngành hàng gồm: Nhà chợ chính, diện tích kinh doanh ngoài trời, đường đi, bãi

đỗ xe, cây xanh, nơi thu gom rác

Chợ đạt chuẩn của Bộ Xây dựng chỉ áp dụng với các chợ xây dựng trên địa bàn xã theo quy hoạch mạng lưới chợ nông thôn được Uỷ ban nhân dân huyện phê duyệt theo hướng dẫn của Bộ Công thương

Đề tài có những đóng góp chủ yếu về lý luận và thực tiễn sau:

Vận dụng những tư tưởng, nguyên tắc và lý thuyết chung về nông thôn để phân tích những vấn đề lý luận trong lĩnh vực mô hình nông thôn mới tại một số

xã thí điểm ở các địa phương trong nước

Chỉ ra và phân tích những vấn đề phát triển nông thôn mới cốt yếu và cấp thiết nhất để nhân rộng các mô hình xây dựng nông thôn mới ở nước ta

Phân tích, dự báo và đề xuất lựa chọn những thị trường mục tiêu quan trọng nhất đối với phát triển sản xuất ở nông thôn

Đề xuất chiến lược phát triển chợ nông thôn như một giải pháp mang tính đột phá nhằm giúp phát triển năng lực sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm xuất xứ

từ nông thôn

Chỉ ra và phân tích một số biện pháp chính sách mà Nhà nước nên tập trung

vào nhằm hỗ trợ các làng nghề thúc đẩy mạnh xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ ở các làng nghề nông thôn.

Nếu một số biện pháp về nông thôn mới mà chúng tôi đề xuất trong đề tài này được nhà nước xem xét áp dụng một cách hợp lý sẽ đáp ứng yêu cầu xây đựng nông thôn mới trong bối cảnh hiện nay

Kết cấu của đề tài nghiên cứu khoa học gồm có 4 chương:

Chương 1 Tổng quan nghiên cứu đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015

Chương 2 Một số lý luận về xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011 - 2015

* Điểm dân cư nông thôn là nơi cư trú tập trung của nhiều hộ gia đình gắn kết với nhau trong sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động xã hội khác trong phạm

vi một khu vực nhất định bao gồm trung tâm xã, thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc (sau đây gọi chung là thôn) được hình thành do điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội, văn hoá, phong tục, tập quán và các yếu tố khác

* Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Uỷ ban nhân dân xã

* Nông thôn Việt Nam là danh từ để chỉ những vùng đất trên lãnh thổ Việt Nam, ở đó, người dân sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp

Ở Việt Nam, cho đến năm 2009, có đến 70,4% dân số sống ở vùng nông thôn, trong khi tỷ lệ này vào năm 1999 là 76,5% Chính vì thế cuộc sống và tổ chức nông thôn ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến toàn xã hội Ngay cả những Việt kiều sống ở các nước văn minh, tiên tiến nhất thế giới, vẫn giữ nhiều nét đặc biệt của nông thôn Việt Nam

* Quy hoạch là khâu đầu tiên trong quy trình xây dựng nông thôn mới, trên cơ sở nghiên cứu vị trí địa lý thế mạnh của từng địa phương để xây dựng quy hoạch cho phát triển sản xuất, đẩy mạnh trao đổi hàng hóa kinh doanh thương mại, xác định nhu cầu của thị trường đối với sản phẩm nông nghiệp đồng thời tạo nguồn tiêu thụ ổn định cho sản xuất hàng hóa nông nghiệp

* Quy hoạch xây dựng nông thôn là việc tổ chức không gian mạng lưới điểm dân cư nông thôn, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trên địa bàn xã hoặc liên xã Đối tượng lập quy hoạch xây dựng nông thôn bao gồm: mạng lưới điểm dân cư nông thôn trong ranh giới hành chính của một xã, trung tâm xã và các điểm dân cư nông thôn tập trung

* Quy chuẩn quy hoạch xây dựng nông thôn là những quy định bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn của một xã phục vụ đề án xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn

Theo quy chuẩn, Quy hoạch xây dựng nông thôn phải đáp ứng các yêu cầu sau: Tuân thủ các văn bản pháp quy hiện hành về quy hoạch xây dựng; Tuân thủ các quy định pháp lý có liên quan về bảo vệ các công trình kỹ thuật, công trình quốc phòng, di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và bảo vệ môi trường

Ngoài ra phải phù hợp với đặc điểm của địa phương về điều kiện tự nhiên (địa hình, địa chất, địa chất thủy văn, đất đai, nguồn nước, môi trường, khí hậu, tài nguyên, cảnh quan), về kinh tế (hiện trạng và tiềm năng phát triển), về xã hội (dân

số, phong tục, tập quán, tín ngưỡng) Đồng thời bảo vệ cảnh quan và các di tích lịch sử, văn hóa; giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc; đảm bảo các yêu cầu về quốc phòng, an ninh Đảm bảo việc xây dựng mới, cải tạo các điểm dân cư nông thôn đạt các yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, đảm bảo phát triển bền vững

Đất xây dựng cho các điểm dân cư nông thôn phải phù hợp với điều kiện

cụ thể của từng địa phương nhưng không được nhỏ hơn quy định sau: đất ở (các lô đất ở gia đình) ≥ 25 m2/người; đất xây dựng công trình dịch vụ ≥ 5 m2/người; đất cho giao thông và hạ tầng kỹ thuật ≥ 5 m2/người; cây xanh công cộng ≥ 2 m2/người

Các điểm dân cư nông thôn của một xã gồm các khu chức năng chủ yếu sau: Khu ở (gồm nhà ở và các công trình phục vụ trong thôn, xóm); Khu trung tâm xã; Các công trình sản xuất và phục vụ sản xuất; Các công trình hạ tầng kỹ thuật của xã; Các công trình hạ tầng xã hội của xã; Cụm công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp (nếu có); Khu dành cho các mục đích khác (quốc phòng, du lịch, di tích lịch sử ) Đối với các xã có quy mô dân số ≥ 20.000 dân phải quy hoạch trường phổ thông trung học Mỗi xã phải có một trạm y tế, diện tích đất xây dựng trạm y tế tối thiểu

là 500 m2 nếu không có vườn thuốc và tối thiểu là 1.000 m2 nếu có vườn thuốc

* Quan điểm xây dựng nông thôn mới:

- Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước

- Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng

bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong mối quan

hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng nông thôn mới gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hoá nông nghiệp là then chốt

- Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân.

* Vai trò của vùng nông thôn:

Nông thôn là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống của người dân.Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu

Cung cấp hàng hóa cho xuất khẩu

Cung cấp lao động cho công nghiệp và thành thị

Là thị trường rộng lớn để tiêu thụ những sản phẩm của công nghiệp và dịch vụ

Phát triển nông thôn tạo điều kiện ổn định về mặt kinh tế - chính trị - xã hội.Nông thôn nằm trên địa bàn rộng lớn về các mặt tự nhiên - kinh tế - xã hội

* Bộ 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới của Chính phủ:

Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 491/QĐ-TTg, ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới bao gồm 19 tiêu chí và được chia thành 5 nhóm cụ thể: Nhóm tiêu chí về quy hoạch, về hạ tầng kinh tế - xã hội, về kinh tế

& tổ chức sản xuất, về văn hóa - xã hội - môi trường, về hệ thống chính trị

Theo đó, Bộ tiêu chí đưa ra chỉ tiêu chung cả nước và các chỉ tiêu cụ thể theo từng vùng: Trung du miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung

Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên , Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long phù hợp với đặc điểm, điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể của mỗi vùng

19 tiêu chí để xây dựng mô hình nông thôn mới bao gồm: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch; giao thông; thủy lợi; điện; trường học; cơ sở vật chất văn hóa; chợ nông thôn; bưu điện; nhà ở dân cư; thu nhập bình quân đầu người/năm; tỷ lệ

hộ nghèo; cơ cấu lao động; hình thức tổ chức sản xuất; giáo dục; y tế; văn hóa; môi trường; hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh; an ninh, trật tự xã hội

Mỗi tiêu chí đều được quy định mức chỉ tiêu cụ thể đối với từng xã để được công nhận đạt xã nông thôn mới Cụ thể, về tiêu chí giao thông, 1 xã thuộc ĐBSH và ĐNB phải đạt 100% đường trục thôn, xóm được cứng hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ Giao thông vận tải, tiêu chí này đối với xã vùng Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên là 70% còn đối với xã vùng Trung du miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Cửu Long chỉ là 50%

Bộ tiêu chí cũng quy định, tất cả các xã nông thôn mới đều phải có hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh; có nhà văn hóa và khu thể thao xã đạt chuẩn của Bộ Văn hoá- Thể thao và Du lịch; có điểm phục

vụ bưu chính viễn thông, có Internet đến thôn; có tổ hợp tác hoặc hợp tác xã hoạt động có hiệu quả và không có nhà tạm, dột nát

Để được công nhận là huyện nông thôn mới, phải có 75% số xã trong huyện đạt nông thôn mới; Với tỉnh, phải có 80% số huyện nông thôn mới thì sẽ đạt tỉnh nông thôn mới

* Nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới:

- Xây dựng nền nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, đồng thời phát triển mạnh công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn

Đẩy nhanh tiến độ quy hoạch sản xuất nông nghiệp trên cơ sở nhu cầu thị trường và lợi thế từng vùng, sử dụng đất nông nghiệp tiết kiệm, có hiệu quả, duy trì diện tích đất lúa đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia trước mắt

và lâu dài Cơ cấu lại ngành nông nghiệp, gắn sản xuất với chế biến và thị trường Phát triển sản xuất với quy mô hợp lý các loại nông sản hàng hoá xuất khẩu có lợi thế, nông sản thay thế nhập khẩu

Phát triển mạnh công nghiệp, dịch vụ ở các vùng nông thôn theo quy hoạch Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư phát triển công nghiệp chế biến tinh, chế biến sâu gắn với vùng nguyên liệu và thị trường; đẩy mạnh sản xuất tiểu thủ công nghiệp, triển khai chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề Phát triển nhanh và nâng cao chất lượng các loại dịch vụ phục vụ sản xuất, đời sống của dân cư nông thôn

- Đổi mới và xây dựng các hình thức tổ chức sản xuất, dich vụ có hiệu quả

ở nông thôn

Tiếp tục tổng kết, đổi mới và xây dựng các mô hình kinh tế, hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nông thôn Có chính sách khuyến khích phát triển các mối liên kết giữa hộ nông dân với các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức khoa học, hiệp hội ngành hàng và thị trường tiêu thụ sản phẩm để hỗ trợ kinh tế hộ phát triển theo hướng gia trại, trang trại có quy mô phù hợp, sản xuất hàng hoá lớn

Tiếp tục đổi mới, phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác phù hợp với nguyên tắc

tổ chức của hợp tác xã và cơ chế thị trường; hỗ trợ kinh tế tập thể về đào tạo cán

bộ quản lý, lao động; tiếp cận các nguồn vốn, trợ giúp kỹ thuật và chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường, xúc tiến thương mại và các dự án phát triển nông thôn; hợp tác xã phải làm tốt các dịch vụ đầu vào, chế biến, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân

- Đổi mới mạnh mẽ cơ chế, chính sách để huy động cao các nguồn lực, phát triển nhanh kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân

Sửa đổi Luật Đất đai theo hướng: Tiếp tục khẳng định đất đai là sở hữu toàn dân, Nhà nước thống nhất quản lý theo quy hoạch, kế hoạch để sử dụng có hiệu quả; giao đất cho hộ gia đình sử dụng lâu dài; mở rộng hạn mức sử dụng đất; thúc đẩy quá trình tích tụ đất đai; công nhận quyền sử dụng đất được vận động theo cơ chế thị trường, trở thành một nguồn vốn trong sản xuất kinh doanh Ban hành chính sách định giá bảo đảm hài hoà quyền lợi của người sử dụng đất, của nhà đầu tư và của Nhà nước trong quá trình giải toả, thu hồi đất Có cơ chế khuyến khích những tổ chức, cá nhân tham gia góp vốn bằng quyền sử dụng đất

để thành lập công ty, vào các dự án đầu tư, kinh doanh khi có đất bị thu hồi Có chính sách giải quyết tốt vấn đề đất ở, nhà ở, việc làm cho người bị thu hồi đất;

có quy hoạch và cơ chế bảo vệ vững chắc đất trồng lúa

Tăng cường phân cấp thu chi ngân sách cho các địa phương, bao gồm cả cấp huyện và xã; tăng cường hỗ trợ nông dân sản xuất nông sản hàng hoá; tiếp tục dành nguồn vốn tín dụng ưu đãi và khuyến khích các ngân hàng, định chế tài chính cho vay đối với nông nghiệp, nông thôn Có cơ chế, chính sách đủ mạnh khuyến khích các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, kể cả huy động vốn ODA và FDI

Tiếp tục thực hiện các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế; có biện pháp bảo

vệ thị trường nội địa, phát triển thị trường xuất khẩu nông sản phù hợp với luật pháp quốc tế; nghiên cứu ban hành chính sách giá cả nông sản, nhất là giá lúa phù hợp trong quan hệ so sánh với hàng công nghiệp, bảo đảm lợi ích của người sản xuất nông nghiệp, giải quyết hài hoà lợi ích của người sản xuất và người tiêu dùng Tăng cường hệ thống dự trữ quốc gia, nhất là lương thực

* Mô hình nông thôn mới:

Nghị quyết đại hội lần thứ VII BCH Trung ương Đảng khoá X về nông nghiệp, nông dân nông thôn đã chỉ rõ: Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp - nông dân - nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển Xây dựng nông thôn gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản, phát triển toàn diện, hiện đại hoá nông nghiệp là then chốt Xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức