Chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn nghề trồng xoài, ổi, chôm chôm

Kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp - Kiến thức + Liệt kê được các bước trong kế hoạch để trồng xoài, ổi, chôm chôm; + Mô tả được cách vệ sinh vườn trồng, làm đất; nhân cây giống;

CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ

TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP NGHỀ: TRỒNG XOÀI, ỔI, CHÔM CHÔM

(Phê duyệt tại Quyết định số 481 /QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014

của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

Hà Nội, năm 2014

VÀ PHÁT TRIÊN NÔNG THÔN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP

(Phê duyệt tại Quyết định số 481 /QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014

của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)



Tên nghề: Trồng xoài, ổi, chôm chôm

Trình độ đào tạo: Sơ cấp nghề

Đối tượng tuyển sinh: Lao động nông thôn trong độ tuổi lao động, đủ sức

khỏe, trình độ học vấn từ tiểu học trở lên và có nhu cầu học nghề “Trồng xoài, ổi,chôm chôm”

Số lượng mô đun đào tạo: 06

Bằng cấp sau khi tốt nghiệp: Chứng chỉ sơ cấp nghề

I MỤC TIÊU ĐÀO TẠO

1 Kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp

- Kiến thức

+ Liệt kê được các bước trong kế hoạch để trồng xoài, ổi, chôm chôm;

+ Mô tả được cách vệ sinh vườn trồng, làm đất; nhân cây giống; trồng,chăm sóc, phòng trừ dịch hại; thu hoạch và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm

+ Nêu được quy trình về trồng xoài, ổi, chôm chôm theo tiêu chuẩnVietGAP

- Kỹ năng

+ Lập được kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm;

+ Thực hiện được các công việc trong nghề trồng xoài, ổi, chôm chôm như:

Vệ sinh, làm đất, nhân cây giống; trồng, chăm sóc và phòng trừ dịch hại choxoài, ổi, chôm chôm theo tiêu chuẩn VietGAP để đạt năng suất và hiệu quả cao;+ Thu hoạch và bảo quản xoài, ổi, chôm chôm đúng yêu cầu kỹ thuật, đảmbảo chất lượng sản phẩm

+ Tính toán được lợi nhuận trong sản xuất xoài, ổi, chôm chôm

- Thái độ

+ Yêu nghề, trung thực, có ý thức tuân thủ quy trình kỹ thuật trong khi thựchiện các công việc trồng xoài, ổi, chôm chôm, nhằm đảm bảo năng suất, chấtlượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên, nhiên vật liệu, an toàn lao động

an toàn vệ sinh thực phẩm và bảo vệ theo hướng nông nghiệp bền vững.

Người học sau khi hoàn thành khóa học nghề trình độ sơ cấp nghề “Trồngxoài, ổi, chôm chôm” có thể làm việc được ở các hợp tác xã, trang trại, hộ giađình, các chương trình, dự án có liên quan đến lĩnh vực trồng và kinh doanh xoài,

ổi, chôm chôm

II THỜI GIAN CỦA KHÓA HỌC VÀ THỜI GIAN THỰC HỌC TỐI THIỂU

1 Thời gian của khóa học và thời gian thực học tối thiểu

- Thời gian đào tạo: 03 tháng

- Thời gian học tập: 12 tuần

- Thời gian thực học: 440 giờ

- Thời gian kiểm tra hết mô đun và ôn, kiểm tra kết thúc khóa học: 40 giờ(trong đó ôn và kiểm tra kết thúc khóa học: 16 giờ)

2 Phân bổ thời gian thực học tối thiểu

- Thời gian học tập: 480 giờ

- Thời gian thực học các mô đun đào tạo nghề: 440 giờ, trong đó:

+ Thời gian học lý thuyết: 84 giờ

+ Thời gian học thực hành: 356 giờ

III DANH MỤC CÁC MÔ ĐUN ĐÀO TẠO, THỜI GIAN VÀ PHÂN BỔ THỜI GIAN HỌC TẬP

Mã MĐ

Tên mô đun

Thời gian đào tạo (giờ) Tổng

số

Trong đó Lý

thuyết

Thực hành

Kiểm tra*

MĐ 01 Chuẩn bị trước khi trồng 64 16 40 8

MĐ 02 Trồng và chăm sóc xoài 104 20 72 12

MĐ 03 Trồng và chăm sóc ổi 96 16 72 8

MĐ 04 Trồng và chăm sóc chôm chôm 96 16 72 8

MĐ 05 Thu hoạch và bảo quản 52 8 36 8

MĐ 06 Tiêu thụ sản phẩm 52 8 36 8

Ôn và kiểm tra kết thúc khoá học 16 16

* Ghi chú: Tổng số thời gian kiểm tra (68 giờ) bao gồm: Số giờ kiểm tra định

kỳ trong từng mô đun (28 giờ - được tính vào thời gian học thực hành); số giờ kiểm tra hết các mô đun (24 giờ) và số giờ ôn, kiểm tra kết thúc khóa học (16 giờ).

IV CHƯƠNG TRÌNH VÀ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO

Nội dung chi tiết chương trình và giáo trình mô đun xem tại các mô đun kèm theo.

V HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH

ĐỘ SƠ CẤP

1 Hướng dẫn thực hiện các mô đun đào tạo nghề

Chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề “Trồng xoài, ổi, chôm chôm”dùng dạy nghề cho lao động nông thôn có nhu cầu học nghề Khi người học học đủcác mô đun trong chương trình, tham dự và đạt kết quả trung bình trở lên tại kỳkiểm tra kết thúc khoá học sẽ được cấp chứng chỉ sơ cấp nghề

Theo yêu cầu của người học, người sử dụng lao động, cơ sở dạy nghề có thểchọn dạy độc lập từng mô đun như mô đun “Trồng và chăm sóc xoài”; mô đun

“Trồng và chăm sóc ổi”; mô đun “Trồng và chăm sóc chôm chôm” hoặc dạy kếthợp một số mô đun với nhau và cấp giấy chứng nhận đã hoàn thành các mô đun đãhọc cho người học

- Chương trình dạy nghề “Trồng xoài, ổi, chôm chôm” bao gồm 6 mô đun vớicác nội dung như sau:

Mô đun 01: “Chuẩn bị trước khi trồng” có thời gian học tập là 64 giờ, trong đó

có 16 giờ lý thuyết, 40 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo chongười học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện đượccác công việc: Lập kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm; chuẩn bị cây giống, vật tư,dụng cụ, trang thiết bị, nhân công; chuẩn bị đất để trồng xoài, ổi, chôm chôm

Mô đun 02: “Trồng và chăm sóc xoài” có thời gian học tập là 104 giờ, trong

đó có 20 giờ lý thuyết, 72 giờ thực hành và 12 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảocho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiệnđược các công việc: Xác định thời vụ trồng; trồng mới xoài; điều tiết nước; làm cỏbón phân; tỉa cành tạo tán; xử lý ra hoa; phòng trừ dịch hại chính trên cây xoài

Mô đun 03: “Trồng và chăm sóc ổi” có thời gian học tập là 96 giờ, trong đó có

16 giờ lý thuyết, 72 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo chongười học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện đượccác công việc: Xác định thời vụ trồng; trồng mới ổi; điều tiết nước; làm cỏ bónphân; tỉa cành tạo tán; phòng trừ dịch hại chính trên cây ổi

Mô đun 04: “Trồng và chăm sóc chôm chôm” có thời gian học tập là 96 giờ,trong đó có 16 giờ lý thuyết, 72 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảmbảo cho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiệnđược các công việc: Xác định thời vụ trồng; trồng mới chôm chôm; điều tiết nước;

làm cỏ bón phân; tỉa cành tạo tán; xử lý ra hoa; phòng trừ dịch hại chính trên câychôm chôm.

Mô đun 05: “Thu hoạch và bảo quản” có thời gian học tập là 52 giờ, trong đó

có 8 giờ lý thuyết, 36 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo chongười học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện đượccác công việc: Xác định thời điểm thu hoạch; chuẩn bị trước thu hoạch; thu hoạchquả; bảo quản quả sau thu hoạch xoài, ổi, chôm chôm

Mô đun 06: “Tiêu thụ sản phẩm” có thời gian học tập là 52 giờ, trong đó có 8giờ lý thuyết, 36 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo cho ngườihọc sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện được các côngviệc: Lựa chọn hình thức tiêu thụ; lựa chọn nơi tiêu thụ; thực hiện bán sản phẩm;tính hiệu quả kinh tế trong trồng xoài, ổi, chôm chôm

Đánh giá kết quả học tập của người học trong toàn khóa học bao gồm: Kiểmtra định kỳ trong từng mô đun, kiểm tra hết mô đun và kiểm tra kết thúc khoá học,

được thực hiện theo“Quy chế thi, kiểm tra và công nhận tốt nghiệp trong dạy nghề

hệ chính quy”, ban hành kèm theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BLĐTBXH, ngày

24 tháng 5 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội

2 Hướng dẫn kiểm tra kết thúc khoá học

Việc đánh giá hoàn thành khóa học đối với học viên được thực hiện thôngqua kiểm tra kết thúc khóa học Nội dung, hình thức và thời lượng kiểm tra thựchiện như sau:

TT Nội dung kiểm tra Hình thức kiểm tra Thời gian kiểm tra

Kiến thức kỹ năng nghề

1 Kiến thức nghề Vấn đáp, hoặc trắc nghiệm Không quá 60 phút

2 Kỹ năng nghề Bài thực hành kỹ năng nghề Không quá 12 giờ

3 Các chú ý khác

Nên tổ chức lớp học ngay tại địa phương, cơ sở trồng xoài, ổi, chôm chômvào thời điểm mùa vụ trồng chính trong năm Chương trình xây dựng cho khóa dạynghề trong thời gian 3 tháng, nhưng trong thực tế, có thể bố trí học tập thành từnggiai đoạn trùng với chu kỳ sản xuất của cây trồng Trong quá trình dạy nghề, có thể

tổ chức mời các chuyên gia, người có tay nghề cao tham gia giảng dạy, hướng dẫn,đánh giá người học

Nên bố trí cho học viên đi thăm quan các cơ sở sản xuất có uy tín, áp dụngthành công tiến bộ khoa học kỹ thuật, tạo điều kiện cho học viên được học tập môhình thực tiễn và thấy được hiệu quả thiết thực của nghề;

Có thể tổ chức lồng ghép với chương trình dạy nghề các hoạt động ngoại

khoá liên quan đến chuyên môn và các hoạt động văn hoá, thể thao phù hợp vớiđiều kiện của lớp học, hoạt động của cơ sở sản xuất và phong tục tập quán của địaphương.

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: Chuẩn bị trước khi trồng

Mã số mô đun: MĐ 01

Nghề: Trồng xoài, ổi, chôm chôm

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN:

CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI TRỒNG

Mã số mô đun: MĐ 01

Thời gian mô đun: 64 (Lý thuyết: 16 giờ ; Thực hành: 44 giờ;

Kiểm tra hết mô đun: 4 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN

1 Vị trí: Mô đun Chuẩn bị trước khi trồng là mô đun chuyên môn nghề trong

chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề “Trồng xoài, ổi, chôm chôm” được bốtrí học trước các mô đun khác trong chương trình sơ cấp của nghề trồng xoài, ổi,chôm chôm, có thể giảng dạy độc lập hoặc kết hợp với một số mô đun khác trongchương trình theo yêu cầu của người học

2 Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành nghề

Trồng xoài, ổi, chôm chôm: yêu cầu về địa điểm thực hiện tại cơ sở sản xuất xoài

đã được quy hoạch vùng trồng Thời gian thích hợp nhất để tiến hành giảng dạy vàhọc tập mô đun này là trước thời vụ trồng xoài, ổi, chôm chôm

II MỤC TIÊU MÔ ĐUN

1 Kiến thức

- Liệt kê được các bước trong kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm

- Trình bày được cách chuẩn bị đất để trồng xoài, ổi, chôm chôm;

2 Kỹ năng

- Lập được kế hoạch để trồng xoài, ổi, chôm chôm;

- Chuẩn bị đất, cây giống để trồng xoài, ổi, chôm chôm đúng yêu cầu kỹ thuật

3 Thái độ

- Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật khi thực hiện công việc

III NỘI DUNG MÔ ĐUN

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Kiểmtra*

1 Khảo sát thị trường 16 5 10 1

2 Chuẩn bị đất trồng 20 5 14 1

3 Chuẩn bị cây giống 24 6 16 2

Kiểm tra hết mô đun 4 4

Ghi chú: *Thời gian kiểm tra tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được tínhvào giờ thực hành

2 Nội dung chi tiết

Bài 1: Tìm hiểu thị trường Thời gian: 16 giờ

Mục tiêu:

- Xác định được các thông tin cần thu thập về trồng và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm;

- Phân tích được các thông tin về trồng và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm ;

- Đưa ra quyết định giống, quy mô diện tích trồng phù hợp;

- Chuẩn bị được các nguồn lực như: nhân công, nguồn vốn, dụng cụ, trang thiết bị.

1.1 Tầm quan trọng của tìm hiểu thị trường

1.2 Xác định loại thông tin cần thu thập

1.3 Thu thập thông tin về trồng và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm

1.4 Phân tích thông tin nhu cầu trồng và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm

1.5 Kết luận thông tin trồng và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm thực tế

1.6 Chuẩn bị nguồn lực

Bài 2: Chuẩn bị đất trồng Thời gian: 16 giờ

Mục tiêu:

- Xác định được thời vụ trồng thích hợp trong năm cho xoài, ổi, chôm chôm.

- Vệ sinh vườn và làm đất để trồng xoài, ổi, chôm chôm đúng yêu cầu kỹ thuật;

- Trình được cách đắp mô, đào hố, bón phân lót và xử lý hố trước trồng;

- Đắp được đê bao và trồng cây chắn gió phù hợp cho vườn trồng xoài, ổi, chôm chôm.

- Đắp mô, đào hố; bón phân lót; xử lý hố trước trồng đúng yêu cầu kỹ thuật.

1.1 Xác định thời vụ trồng

1.2 Dọn và xử lý cỏ dại và tàn dư thực vật

1.3 Xác định thành phần cơ giới đất

1.4 Chuẩn bị máy và công cụ làm đất

1.5 Cày, xới, san ủi

1.6 Thiết kế lô (liếp) trồng

1.7 Đắp mô, đào hố

1.8 Bón phân lót

1.10 Đắp đê bao và trồng cây chắn gió

Bài 3 : Chuẩn bị cây giống Thời gian: 24

giờ

Mục tiêu:

- Chuẩn được vườn ươm cây giống xoài, ổi, chôm chôm đúng yêu cầu kỹ thuật;

- Nêu được cách chuẩn bị hạt giống cách chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và huấn luyện cây con;

- Thực hiện được các việc chọn cây mẹ, chọn cành chiết và chiết cành, chăm sóc cành sau khi chiết, xử lý cành chiết sau ra rễ và chăm sóc cành chiết trong vườn ươm đạt tỷ lệ xuất vườn ≥ 80%;

- Chọn được gốc ghép, chăm sóc gốc ghép, chọn cành ghép, mắt ghép, chăm sóc sau ghép, cắt, tỉa, thay bầu cây giống đúng yêu cầu kỹ thuật.

1.1 Chuẩn bị vườn ươm

1.1.1 Thiết kế vườn ươm

1.1.2 Làm đất

1.1.3 Lên luống

1.2 Tìm hiểu và lựa chọn các phương pháp nhân giống

1.2.1 Phương pháp nhân giống hữu tính

1.2.2 Phương pháp nhân giống vô tính

1.2.3 Lựa chọn phương pháp nhân cây giống

1.5 Nhân cây giống bằng hạt

1.5.6.3 Huấn luyện cây con

1.6 Nhân cây giống bằng phương pháp chiết

1.6.1 Chuẩn bị trước khi chiết cành

1.6.2 Chọn cây mẹ

1.6.3 Chọn cành để chiết

1.6.4 Chiết cành 1.6.4.1 Khoanh vỏ

1.6.4.2 Bóc vỏ

1.6.4.3 Bôi thuốc kích thích

1.6.4.4 Bó bầu

1.6.5 Chăm sóc cành sau khi chiết

1.6.5.1 Giữ ẩm độ của bầu chiết

1.6.5.2 Theo dõi sự ra rễ của cành chiết

1.6.6 Xử lý cành chiết sau ra rễ

1.6.6.1 Kiểm tra ra rễ của chỗ chiết

1.6.6.2 Cắt cành chiết

1.6.6.3 Ươm cành chiết sau cắt

1.6.7 Chăm sóc sau ươm

1.6.7.1 Điều chỉnh độ ẩm

1.6.7.2 Bón phân và phun thuốc phòng trừ sâu bệnh

1.7 Nhân cây giống bằng phương pháp ghép

1.7.1 Chuẩn bị trước khi ghép

1.7.6 Cắt, tỉa cây giống, tháo dây ghép

1.7.6.1 Cắt, tỉa cây giống

1.7.6.2 Tháo dây ghép

1.8 Mua cây giống

IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

1 Tài liệu giảng dạy: Giáo trình dạy nghề mô đun Chuẩn bị trước khi trồng

trồng xoài, ổi, chôm chôm trong chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề củanghề Trồng xoài, ổi, chôm chôm Các tài liệu về nội quy, quy định về an toàn, vệsinh lao động

2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ: Máy tính, máy chiếu, phim tài

liệu, băng đĩa, tranh ảnh hướng dẫn chuẩn bị trước khi trồng xoài, ổi, chôm chôm

3 Điều kiện về cơ sở vật chất: 01 Phòng học có đủ bảng, bàn giáo viên và

bàn ghế cho lớp học 30 người Từ 0,1- 0,5 ha vườn để trồng xoài, ổi, chôm chôm(liên hệ trước để mượn hoặc thuê vườn của các cơ sở gần nơi tổ chức lớp học) Cácloại máy làm đất, bơm nước phù hợp với diện tích vườn, máy cắt cỏ, dụng cụ để xẻmương, lên liếp, đắp để bao, đặt cống bọng … các dụng cụ, trang thiết bị này có thể

liên kết hay thuê, mướn ở các cơ sở trồng xoài, ổi, chôm chôm gần nơi tổ chức lớphọc Các dụng cụ giản đơn như liềm, dao, leng (xẻng), cuốc… đủ để cho lớp học có

30 học viên thực hành công việc

4 Điều kiện khác: Các dụng cụ bảo hộ lao động, giáo viên hỗ trợ dạy thực

hành và một nông dân lành nghề về lĩnh vực cụ thể như cày đất, chiết, ghép… hỗtrợ làm mẫu

V PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

1 Phương pháp đánh giá

- Kiểm tra định kỳ (tích hợp cả lý thuyết và thực hành): Giáo viên quan sát vàtheo dõi thao tác, thái độ thực hiện, đảm bảo an toàn trong quá trình thực hành củahọc viên

- Kiểm tra kết thúc mô đun: Kiểm tra theo nhóm (mỗi nhóm từ 3-5 học viên)thực hiện: Lập bảng câu hỏi để điều tra thông tin về trồng xoài, ổi, chôm chôm:Liệt kê các thông tin để lập bảng kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm

- Kiểm tra cá nhân: Mỗi học viên thực hiện Lập một bản kế hoạch trồng xoài,

ổi, chôm chôm

2 Nội dung đánh giá

- Lý thuyết: Kiểm tra vấn đáp về: Cách vệ sinh vườn và chuẩn bị đất để trồngxoài, ổi, chôm chôm: Cách lập bảng kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm

- Thực hành: Lập bảng kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm; Vệ sinh vườn, xẻmương, lên liếp và đào hố, đắp mô, bón lót để trồng xoài, ổi, chôm

VI HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

1 Phạm vi áp dụng chương trình

- Chương trình mô đun Chuẩn bị trước khi trồng áp dụng cho các khoá đào tạonghề trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng, trước hết là các khoá đào tạo nghềphục vụ cho Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020

- Chương trình mô đun Chuẩn bị trước khi trồng trồng xoài, ổi, chôm chôm cóthể sử dụng dạy độc lập hoặc cùng một số mô đun khác cho các khoá tập huấn hoặcdạy nghề dưới 3 tháng (dạy nghề thường xuyên)

- Chương trình áp dụng cho những vùng trồng xoài, ổi, chôm chôm như vùngĐồng bằng sông Cửu Long, một số tình Miền Đông và Tây Nguyên (nếu áp dụngtheo vùng, miền cần chú ý một số từ địa phương, ví dụ: bùn = sình, xẻng = leng,quả = trái

- Ngoài người lao động nông thôn, có thể giảng dạy nhằm nâng cao kiến thức,

kỹ năng nghề cho các lao động khác có nhu cầu

- Là mô đun tích hợp cả lý thuyết và thực hành đòi hỏi tỷ mỉ, cẩn thận và bốtrí phòng học phù hợp với phương pháp dạy (có đủ các trang thiết bị phục vụ giảngdạy và thực hành).

2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào tạo

Mô đun này có cả phần lý thuyết và thực hành, nên tiến hành song song vừahọc lý thuyết vừa học thực hành để học viên dễ nhớ và tiếp thu bài học tốt

- Phần lý thuyết

+ Giáo viên sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọng phươngpháp giảng dạy tích cực như: Nêu vấn đề, đàm thoại, chuyển giao phương phápphát triển công nghệ có sự tham gia (PTD), lớp học hiện trường (FFS) và khuyến

nông thị trường… để phát huy tính tích cực của học viên.

+ Giáo viên sử dụng các học cụ trực quan như: Mô hình, bảng biểu, tranh ảnh,băng đĩa hướng dẫn Chuẩn bị trước khi trồng trước khi trồng xoài, ổi, chôm chôm

để học viên nắm bắt kiến thức một cách dễ dàng

- Phần thực hành: Hướng dẫn thực hành theo cách lấy ví dụ thực tế

+ Giáo viên hướng dẫn làm mẫu hay mời học viên nào đó trong lớp đã thànhthạo thao tác của bài thực hành làm mẫu cách vệ sinh vườn trồng và chuẩn bị đấttrồng (xẻ mương, lên liếp, đắp mô, đào hố, bón phân lót và xử lý hố trước trồng).Sau đó chia học viên của lớp thành các nhóm để thực hiện cho đến khi đạt yêu cầu

đề ra trong khoảng thời gian cho phép;

+ Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trong thựchành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;

+ Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trở ngại, saisót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắc phục

3 Những trọng tâm chương trình cần chú ý

- Phần lý thuyết:

+ Cách lập bảng kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm;

+ Cách vệ sinh vườn trồng, làm đất, đắp mô, đào hố và bón lót trước khi trồng

- Phần thực hành:

+ Lập bản kế hoạch trong một năm của vườn trồng xoài, ổi, chôm chôm;

+ Vệ sinh vườn trồng, làm đất, đắp mô, đào hố và bón lót trước khi trồng

4 Tài liệu cần tham khảo

1 Phạm Văn Duệ, 2005 Kỹ thuật trồng cây ăn quả, NXB Hà Nội.

2 Hoàng Ngọc Thuận, 2000 Nhân giống vô tính cây ăn quả, NXBNN Hà

Nội

3 Tôn Thất Trình, 2000 Tìm hiểu về các loại cây ăn trái có triển vọng xuất

khẩu, NXBNN T.P HCM.

4 Viện cây ăn quả Miền Nam, 2003 Sổ tay hướng dẫn tiêu chuẩn vườn và

kỹ thuật nhân giống cây ăn quả Miền Nam Dự án phát triển chè và cây ăn quả.

NXBNN Hà Nội

5 Vũ Công Hậu, 1999 Trồng cây ăn trái ở Việt Nam NXB TP Hồ Chí

Minh

6 Nguyễn Ngọc Nông, Lương Văn Hinh, Đặng Văn Minh, Nguyễn Thị Bích

Hiệp, 2004 Giáo trình qui hoạch phát triển nông thôn NXB NN.

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: Trồng và chăm sóc xoài

Mã số mô đun: MĐ 02

Nghề: Trồng xoài, ổi, chôm chôm

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: TRỒNG VÀ CHĂM SÓC XOÀI

Mã số mô đun: MĐ 02

Thời gian mô đun: 104 (Lý thuyết: 20 giờ ; Thực hành: 76 giờ;

Kiểm tra hết mô đun: 8 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN

1 Vị trí: Mô đun Trồng và chăm sóc xoài được dạy sau mô đun Chuẩn bị

trước khi trồng, có thể học song song các mô Trồng và chăm sóc ổi, Trồng và chămsóc chôm chôm Học trước mô đun Thu hoạch và bảo quản, Tiêu thụ sản phẩm

2 Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành nghề

Trồng xoài, ổi, chôm chôm, một trong các mô đun trọng tâm trong chương trìnhdạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề, thực hiện chủ yếu ở ngoài thực địa

II MỤC TIÊU MÔ ĐUN

1 Kiến thức

- Mô tả các bước thao tác kỹ thuật của quá trình trồng cây xoài;

- Trình bày được cách tưới nước, bón phân, tỉa cành-tạo tán cho xoài;

- Mô tả được triệu chứng gây hại và hình thái của một số loại dịch hại chính;

- Nêu được kỹ thuật xử lý ra hoa, tỉa hoa, tỉa quả cho xoài

2 Kỹ năng

- Tính đúng số cây giống xoài cần trồng và trồng cây đúng yêu cầu kỹ thuật;

- Nhận biết được triệu chứng gây hại và hình thái của một số loại dịch hại chính;

- Thực hiện được các bước phòng trừ dịch hại hiệu quả trên cây xoài;

- Tưới nước, bón phân, tỉa cành-tạo tán cho xoài đúng yêu cầu kỹ thuật;

- Xử lý ra hoa, tỉa hoa, tỉa quả cho xoài đúng kỹ thuật

3 Thái độ

- Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật khi thực hiện công việc Có ý thứcbảo vệ môi trường

III NỘI DUNG MÔ ĐUN

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Số

TT

Tên các bài trong mô đun

Thời gian Tổng

số

Lý thuyế t

Thực hành

Kiểm tra *

1 Trồng mới xoài 20 4 15 1

2 Tưới và tiêu nước cho xoài 10 2 8

3 Làm cỏ, bón phân cho xoài 12 2 9 1

2 Nội dung chi tiết

Bài 1: Trồng mới xoài Thời gian: 20 giờ

1.1 Đặc điểm của cây xoài

1.1.1 Nguồn gốc và phân bố

1.1.2 Yêu cầu sinh thái đối với cây xoài

1.1.3 Giá trị kinh tế và dinh dưỡng của cây xoài

1.2.2 Thân cây xoài

1.2.3 Lá, tán lá cây xoài

1.2.4 Hoa và quả xoài

1.3 Thực hiện trồng xoài

1.3.1 Xử lý hố trồng

1.3.2 Đảo phân trong hố trước khi trồng

1.3.3 Kiểm tra cây giống trước khi đặt

1.3.4 Đặt cây vào hố

1.3.5 Lấp đất

1.4 Cắm cọc giữ cho cây đứng vững

1.5 Tưới nước giữ ẩm cho cây sau trồng

1.6 Che nắng cho cây sau trồng

1.7 Phủ (tủ) gốc cho cây mới trồng

Bài 2: Tưới và tiêu nước cho xoài Thời gian: 10 giờ

Mục tiêu:

- Trình bày được cách xác định độ ẩm đất, thời điểm tưới và tiêu nước cho cây xoài ;

- Tưới và tiêu nước phù hợp với yêu cầu nước của cây xoài

1.1 Xác định nhu cầu nước của cây

1.2 Tưới nước cho xoài

1.2.1 Các phương pháp tưới cho xoài

1.2.1.1 Tưới bằng những dụng cụ đơn giản

1.2.2 Xác định thời điểm tưới nước cho cây

1.2.3 Thực hiện tưới nước cho xoài

1.3 Tiêu nước cho cây

1.3.1 Tác hại của sự ngập úng đối với cây xoài

1.3.2 Các phương pháp tiêu nước cho xoài

1.3.3 Thực hiện tiêu nước cho vườn xoài

Bài 3: Làm cỏ, bón phân cho xoài Thời gian: 12 giờ

Mục tiêu:

- Làm sạch cỏ trên vườn trồng trước khi bón phân.

- Trình bày được nhu cầu phân bón và cách bón phân cho cây xoài ;

- Xác định được loại phân bón thích hợp, tính được lượng phân bón và chuẩn

bị đầy đủ phân trước khi bón;

- Bón được phân cho xoài theo nguyên tắc 5 đúng.

1.1 Tác hại của cỏ dại

1.2 Phòng trừ cỏ dại trong vườn xoài

1.2.1.4 Trừ cỏ dại bằng phương pháp hóa học

3 Xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây xoài

4 Xác định loại và lượng phân bón

4.1 Xác định các loại phân bón cho xoài

4.2 Tính lượng phân bón

5 Chuẩn bị trước khi bón

1.6 Bón phân cho xoài

1.6.1 Bón phân giai đoạn kiến thiết cơ bản

1.6.2 Bón phân giai đoạn kinh doanh

Bài 4: Tỉa cành, tạo tán Thời gian: 10 giờ

Mục tiêu:

- Trình bày được đặc điểm của tán lá cây xoài ;

- Xác định được các cành lá của tán cây xoài cần để tạo tán cần cắt tỉa và cách vệ sinh vết cắt;

- Cắt tỉa và tạo tán cây xoài đúng yêu cầu kỹ thuật;

1.4 Vệ sinh và chăm sóc sau tỉa cành

1.5 Tạo tán cho xoài

Bài 5: Xử lý ra hoa trái vụ Thời gian: 16

giờ

Mục tiêu:

- Trình bày được đặc điểm ra hoa kết quả của cây xoài ;

- Nêu được cách xử lý ra hoa trái vụ cho cây xoài

- Xử lý ra hoa đúng yêu cầu kỹ thuật.

1.1 Xác định thời điểm xử lý

1.2 Các phương pháp xử lý

1.3 Quy trình xử lý xoài ra hoa trái vụ

1.4 Tăng đậu quả

1.1.1 Sâu đục thân xoài

1.1.2 Sâu đục ngọn xoài

1.1.3 Vòi voi đục ngọn

1.1.4 Bọ cắt lá

1.1.5 Ruồi đục quả xoài

1.1.6 Sâu đục quả (hột) xoài

1.1.7 Rầy bông xoài

1.1.8 Sâu ăn bông xoài

IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

1 Tài liệu giảng dạy

Giáo trình dạy nghề mô đun Trồng và chăm sóc xoài trong chương trình dạynghề trình độ sơ cấp nghề của nghề Trồng xoài, ổi, chôm chôm

2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ

Máy tính, máy chiếu, phim tài liệu, tranh ảnh, băng, dĩa hướng dẫn chăm sócxoài

3 Điều kiện về cơ sở vật chất

- Phòng học có đủ bảng, bàn ghế cho lớp học có 30 người

- Cần có 0,1 ha xoài từ sau trồng, 1 năm, 5 năm, đang ra hoa và đang có quả.Cần 0,1 ha, có thể mượn (thuê, mướn) vườn của các cơ sở trồng xoài ở gần nơi tổchức lớp học

- Các loại dụng cụ tưới nước, phun thuốc, bón phân, tỉa cành tạo tán, xử lý rahoa, tỉa hoa, quả xoài và dụng cụ chiếu sáng, thang trèo, dây bảo hiểm Các loạidụng cụ, trang thiết bị này cũng có thể liên kết hay mượn các cơ sở trồng xoài ởgần nơi tổ chức lớp học.

- Phân urê; phân supperlân; phân cloruakali; phân chuồng; Thuốc xử lý rahoa… Mỗi loại đủ dùng cho 0,1 ha xoài

- Các dụng cụ để trèo cây, lấy phấn, thụ phấn cho hoa và tỉa hoa, quả … đủdùng cho cá nhân học viên hay nhóm học viên của lớp học (có thể mượn của cơ sởtrồng xoài ở gần lớp học)

4 Điều kiện khác

Các dụng cụ bảo hộ lao động, giáo viên hỗ trợ dạy thực hành và một nôngdân lành nghề về lĩnh vực cụ thể như xử lý ra hoa, tỉa cành tạo tán… hỗ trợ làmmẫu

V PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

1 Phương pháp đánh giá

- Kiểm tra định kỳ (tích hợp cả lý thuyết và thực hành): Giáo viên quan sát vàtheo dõi thao tác, thái độ thực hiện, đảm bảo an toàn trong quá trình thực hành củahọc viên

- Kiểm tra kết thúc mô đun

+ Kiểm tra theo nhóm (mỗi nhóm từ 3-5 học viên) thực hiện:

+ Mỗi nhóm học viên thực hiện tính lượng phân bón, bón phân tỉa cành, tạo tán,tỉa hoa, tỉa quả cho 03 cây xoài 5 năm tuổi

+ Kiểm tra cá nhân: Xử lý ra hoa trái vụ cho xoài

2 Nội dung đánh giá

- Lý thuyết: Kiểm tra vấn đáp về các bước thực hiện để phòng trừ từng loạidịch hại cụ thể trên cây xoài, các bước thực hiện xử lý ra hoa

- Thực hành: Chọn loại phân, tính lượng phân và bón phân cho cây xoài 5 nămtuổi theo các nội dung như: xới mặt đất, tạo rãnh quanh tán, bón đều phân và lấp đấtkín phân; Tỉa cành, tạo tán, tỉa quả

VI HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

1 Phạm vi áp dụng chương trình

- Chương trình mô đun Trồng và chăm sóc xoài được áp dụng cho các khóa

đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng, trước hết là các khóa đàotạo nghề phục vụ cho Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn dến năm 2020

- Chương trình mô đun Trồng và chăm sóc xoài có thể sử dụng dạy độc lậphoặc cùng một số mô đun khác cho các khoá tập huấn hoặc dạy nghề dưới 3 tháng(dạy nghề thường xuyên)

- Chương trình được áp dụng ở những vùng trồng xoài Nếu áp dụng theovùng, miền cần chú ý một số từ địa phương, ví dụ: leng = xẻng, bón phân = rắcphân hay rải phân, quả = trái

- Ngoài người lao động nông thôn, có thể giảng dạy nhằm nâng cao kiến thức,

kỹ năng nghề cho các lao động khác có nhu cầu

- Là mô đun thực hành có tiếp xúc với thuốc hóa học đòi hỏi phải cẩn thận,đảm bảo an toàn cho người thực hiện và đảm bảo vệ sinh môi trường

2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào

nông thị trường… để phát huy tính tích cực của học viên.

+ Giáo viên sử dụng các học cụ trực quan như: Mô hình, bảng biểu, tranh ảnh,băng đĩa về Chăm sóc xoài để học viên nắm bắt kiến thức một cách dễ dàng

- Phần thực hành: Hướng dẫn thực hành theo phương pháp làm mẫu

+ Giáo viên mời một học viên trong lớp đã thạo bài thực hành hiện làm mẫutừng bước, cả lớp chú ý theo dõi, sau đó mỗi học viên tự thực hiện lại nhiều lần chođến khi đạt yêu cầu kỹ thuật trong phạm vi thời gian quy định;

+ Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trong thựchành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;

+ Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trở ngại, saisót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắc phục

3 Những trọng tâm chương trình cần chú ý

- Phần lý thuyết: Cách bón phân cho cây xoài ; Cách tỉa cành, tạo tán, xử lý rahoa xoài

- Phần thực hành:

+ Bón phân; Tỉa cành tạo tán cho cây xoài

+ Xử lý ra hoa, tỉa quả cho xoài

+ Phòng trừ dịch hại

4 Tài liệu cần tham khảo

1 Nguyễn Phước Tuyên và Võ Hùng Nhiệm, 2001 Kỹ Thuật trồng xoài.

NXBNN

2 Nguyễn Mạnh Chinh, 2001 Chất điều hòa sinh trưởng thực vật ứng dụng

trong nông nghiệp, NXBNN.

3 Trần Thế Tục, Ngô Hồng Bình, 2004 Cây xoài và kỹ thuật trồng, NXB

Lao động xã hội

4 Võ Thế Truyền, Huỳnh Trí Đức, Huỳnh Văn Thành, 2003 Kỹ thuật trồng

xoài, Sổ tay kỹ thuật trồng cây ăn quả miền Trung và miền Nam Nhà xuất bản

Nông Nghiệp

5 Trần Văn Hâu, 2008 Giáo trình xử lý ra hoa cây ăn trái NXB Đại học

quốc gia TP Hồ Chí Minh

6 Viện cây ăn quả Miền Nam, 2009 Giới thiệu giống cây ăn quả phổ biến

Miền Nam NXBNN TP Hồ Chí Minh.

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: Trồng và chăm sóc ổi

Mã số mô đun: MĐ 03

Nghề: Trồng xoài, ổi, chôm chôm

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: TRỒNG VÀ CHĂM SÓC ỔI

Mã số mô đun: MĐ 03

Thời gian mô đun: 96 (Lý thuyết: 16 giờ ; Thực hành: 76 giờ;

Kiểm tra hết mô đun: 4 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN

1 Vị trí: Mô đun Trồng và chăm sóc ổi được dạy sau mô đun Chuẩn bị trước

khi trồng, có thể học song song các mô Trồng và chăm sóc xoài, Trồng và chămsóc chôm chôm Học trước mô đun Thu hoạch và bảo quản, Tiêu thụ sản phẩm

2 Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành nghề

Trồng xoài, ổi, chôm chôm, một trong các mô đun trọng tâm trong chương trìnhdạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề, thực hiện chủ yếu ở ngoài thực địa

II MỤC TIÊU MÔ ĐUN

1 Kiến thức

- Mô tả các bước thao tác kỹ thuật của quá trình trồng cây ổi;

- Trình bày được cách tưới nước, bón phân, tỉa cành-tạo tán cho ổi ;

- Mô tả được triệu chứng gây hại và hình thái của một số loại dịch hại chính

2 Kỹ năng

- Tính đúng số cây giống ổi cần trồng và trồng cây đúng yêu cầu kỹ thuật;

- Thực hiện được các bước phòng trừ dịch hại hiệu quả trên cây ổi;

- Tưới nước, bón phân, tỉa cành-tạo tán cho ổi đúng yêu cầu kỹ thuật

3 Thái độ

- Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật khi thực hiện công việc Có ý thứcbảo vệ môi trường

III NỘI DUNG MÔ ĐUN

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Số

TT

Tên các bài trong mô đun

Thời gian (giờ chuẩn) Tổng

số

Lý thuyế t

Thực hành

Kiểm tra *

1 Trồng mới ổi 24 4 19 1

2 Tưới và tiêu nước cho ổi 12 2 10

3 Làm cỏ, bón phân cho ổi 12 2 9 1

4 Tỉa cành tạo tán và chăm sóc quả 16 3 12 1

5 Phòng trừ dịch hại chính trên cây ổi 28 5 22 1

Kiểm tra hết mô đun 4 4

Ghi chú: *Thời gian kiểm tra tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được tínhvào giờ thực hành

2 Nội dung chi tiết

Bài 1: Trồng mới ổi Thời gian: 24 giờ

1.1 Đặc điểm của cây ổi

1.1 1 Nguồn gốc, giá trị kinh tế và tình hình sản xuất

1.1.1.1 Nguồn gốc cây ổi

1.1.1.2 Sự phân bố của cây ổi

1.1.1.3 Giá trị dinh dưỡng và kinh tế của cây ổi

1.1.1.4 Tình hình sản xuất ổi

1.1.1.5 Giới thiệu một số giống ổi trồng phổ biến

1.2 Đặc tính thực vật của cây ổi

1.3.2 Đảo phân trong hố trước khi trồng

1.3.3 Kiểm tra cây giống trước khi đặt

1.3.4 Đặt cây vào hố

1.3.5 Lấp đất

1.3.5.1 Xác định độ sâu lấp đất