Giáo trình MD01 chuẩn bị trồng hoanghề trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn

Giáo trình mô đun này được chia làm 4 bài: Bài 1: Tình hình sản xuất và đặc điểm chung của các giống hoa Bài 2: Dự tính chi phí sản xuất ài : huẩn bị đất, giá thể và chậu trồng hoa Bài

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN CHUẨN BỊ TRỒNG HOA HUỆ,

LAY ƠN, ĐỒNG TIỀN,

HỒNG MÔN

MÃ SỐ: MĐ01 NGHỀ: TRỒNG HOA HUỆ, LAY ƠN, ĐỒNG

TIỀN, HỒNG MÔN Trình độ: sơ cấp nghề

Hà Nội, năm 2014

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ 01

LỜI GIỚI THIỆU

Những năm gần đây, nghề trồng hoa phát triển khá mạnh ở nhiều địa

phương Nghề trồng hoa có hiệu quả kinh tế cao hơn so với các ngành nghề

nông nghiệp khác nếu nắm bắt đúng các nhu cầu thị trường và yêu cầu kỹ thuật

canh tác từng loài hoa Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, giảng dạy cũng như đặc

điểm của nghề trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn; nhóm biên sọan

chúng tôi đã bám sát theo yêu cầu đào tạo, thực tiễn sản xuất của từng loại hoa,

nhu cầu của người học và bản chất công việc để biên soạn bộ giáo trình này

Bộ giáo trình đào tạo nghề “Trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn” được

biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề trồng hoa huệ, lay

ơn, đồng tiền, hồng môn Bộ giáo trình gồm 5 quyển: Quyển 1- Giáo trình mô đun

Chuẩn bị trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn, Quyển 2- Giáo trình mô

đun Trồng và chăm sóc hoa huệ, lay ơn, Quyển 3- Giáo trình mô đun Trồng và

chăm sóc hoa đồng tiền, Quyển 4- Giáo trình mô đun Trồng và chăm sóc hoa

hồng môn, Quyển 5- Giáo trình mô đun Thu hoạch và bảo quản hoa

Giáo trình mô đun Chuẩn bị trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn

giúp các học viên có được những kiến thức, kỹ năng cơ bản để nhận diện các

giống hoa , chuẩn bị đất trồng, chuẩn bị cơ sở vật chất để trồng hoa

Giáo trình mô đun này được chia làm 4 bài:

Bài 1: Tình hình sản xuất và đặc điểm chung của các giống hoa

Bài 2: Dự tính chi phí sản xuất

ài : huẩn bị đất, giá thể và chậu trồng hoa

Bài 4: Làm nhà che và lắp đặt hệ thống tưới

húng tôi xin chân thành cám ơn Vụ tổ chức cán bộ - Bộ Nông nghiệp và

Phát triển nông thôn, Trường ao đẳng nghề Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc,

các hộ gia đình và cơ sở sản xuất và kinh oanh hoa đã nhiệt tình đóng góp ý

kiến để chúng tôi hoàn thành được giáo trình này

Tuy nhiên, trong quá trình biên soạn mô đun này sẽ không tránh khỏi

những thiếu sót hoặc tính cập nhật thông tin mới Rất mong được sự đóng góp ý

kiến quý báu, của hội đồng thẩm định giáo trình, các nhà khoa học, cán bộ kỹ

thuật trong ngành và các thành viên có liên quan, về nội ung cũng như cách

trình bày để giáo trình hoàn thiện hơn, góp phần vào sự nghiệp đào tạo nghề cho

nông dân nói riêng và sự phát triển của nghề Trồng hoa nói chung

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn./

Nhóm biên soạn

1 Lê Phương Hà Chủ biên

2 Nguyễn Văn hiến

Phan uốc Hoàn

MỤC LỤC

Giới thiệu mô đun 8

Bài 1: Tình hình sản xuất và đặc điểm chung của các giống hoa 9

A Nội dung của bài 9

1 Giá trị kinh tế 9

2 Tình hình sản xuất 10

2.1 Tình hình sản xuất hoa trên thế giới 10

2.2 Tình hình sản xuất hoa trong nước 10

3 Những thuận lợi, khó khăn và phương hướng sản xuất hoa ở Việt Nam 12

3.1 Những thuận lợi 12

3.2 Những khó khăn 12

Phương hướng sản xuất hoa trong tương lai 12

4 Đặc điểm các giống hoa 13

4.1 Đặc điểm các giống hoa huệ 13

4.2 Đặc điểm các giống hoa lay ơn 14

4 Đặc điểm các giống hoa đồng tiền 16

4.4 Đặc điểm các giống hoa hồng môn 17

5 Xác định tiêu chuẩn giống 18

5.1 Tiêu chuẩn củ giống huệ, lay ơn 18

5.2 Tiêu chuẩn cây giống đồng tiền 20

5.3 Tiêu chuẩn cây giống hồng môn 24

B Câu hỏi và bài tập thực hành 27

1 Các câu hỏi 27

2 Bài tập thực hành 27

C Ghi nhớ: 27

Bài 2: Dự tính chi phí sản xuất 28

A Nội dung của bài 28

1 Thu thập thông tin 28

1.1 Thông tin thị trường 28

1.2 Những thông tin thị trường cần được thu thập 28

2 Tìm hiểu nhu cầu của thị trường, và định hướng phát triển nghề trồng hoa 30

2.1 Dự báo nhu cầu thị trường và khả năng phát triển của ngành hoa cây cảnh trong tương lai 30

2.2 Định hướng phát triển ngành sản xuất hoa cây cảnh ở Việt Nam 31

3 Tìm hiểu về chính sách của nhà nước phát triển nghề trồng hoa 31

4 Chuẩn bị các điều kiện để sản xuất 32

4.1 Chuẩn bị về nhân lực 32

4.2 Tính chi phí sản xuất hoa huệ, lay ơn 33

4.3 Tính chi phí sản xuất hoa đồng tiền 34

4.4 Tính chi phí sản xuất hoa hồng môn 35

5 Lựa chọn nhà cung cấp giống 35

6 Làm hợp đồng 35

6.1 Những điểm chung cần quan tâm khi soạn thảo hợp đồng thương mại 35

6.2 Kỹ năng soạn thảo một số điều khoản quan trọng của hợp đồng thương mại 36

6.3 Mẫu làm hợp đồng mua bán hàng hóa 37

7 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hoa 40

7.1 Thuận lợi 40

7.2 Khó khăn 40

7.3 Một số điểm cần lưu ý trong sản xuất kinh doanh hoa 41

B Câu hỏi và bài tập thực hành 42

2 Bài tập thực hành 42

C Ghi nhớ 42

Bài 3: Chuẩn bị đất, giá thể và chậu trồng hoa 43

A Nội dung của bài 43

1 Chuẩn bị đất 43

1.1 Chọn đất trồng 43

1.2 Xử lý đất trồng 43

1 Làm đất 44

1.4 Lên luống 45

1.5 Bón phân lót 46

1.6 Rạch hàng, bổ hốc 46

2 Chuẩn bị giá thể và chậu trồng 46

2.1 Chuẩn bị giá thể 46

2.2 Chuẩn bị đất 46

2.3 Chuẩn bị phân chuồng 46

2.4 Chuẩn bị chất phụ gia 47

3 Trộn giá thể trồng hoa 49

4 Xử lý giá thể 50

5 Chuẩn bị chậu trồng 50

B Câu hỏi và bài tập thực hành 52

1 Các câu hỏi 52

2 Các bài thực hành 52

C Ghi nhớ 52

Bài 4: Làm nhà che và lắp đặt hệ thống tưới 53

A Nội dung: 53

1 Giới thiệu các loại nhà che 53

1.1 Tác dụng của nhà che: 53

1.2 Các yếu tố cần đảm bảo khi thiết kế nhà che: 54

1.3 Các loại nhà che trồng hoa: Hiện nay có một số dạng nhà mái che 54

2 Làm nhà che đơn giản: 58

2.1 Kỹ thuật làm nhà phủ nilong bên trên và bao quanh bằng lưới nhựa 58

2.2 Kỹ thuật làm nhà lưới có mái bằng 60

3 Lắp đặt hệ thống tưới 61

3.1 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, nguyên vật liệu 61

3.2 Lắp đặt hệ thống tưới trong nhà che: 62

3.3 Lắp đặt hệ thống tưới ngoài đồng ruộng 68

B Câu hỏi và bài tập thực hành 69

1 Câu hỏi: 69

2 Bài thực hành: Dựng nhà che mái bằng diện tích 150m2 69

C Ghi nhớ: 69

HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN 70

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: 70

II MỤC TIÊU CỦA MÔ ĐUN: 70

III NỘI DUNG CỦA MÔ ĐUN : 70

IV HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN BÀI TẬP THỰC HÀNH 71

V Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 75

VI Tài liệu cần tham khảo 76

MÔ ĐUN

CHUẨN BỊ TRỒNG HOA HUỆ, LAY ƠN, ĐỒNG TIỀN, HỒNG MÔN

Mã mô đun: MĐ 01

Giới thiệu mô đun

Nội ung mô đun này trang bị cho người học các kiến thức và kỹ năng nghề để thực hiện các công việc: nhận diện các giống hoa, chuẩn bị đất trồng, chuẩn bị cơ sở vật chất để sản xuất hoa Đồng thời mô đun cũng trình bày hệ thống các bài tập, bài thực hành cho từng bài dạy và hướng ẫn đánh giá cho từng nội ung trong mô đun

Tổng thời lượng mô đun 7 giờ trong đó: 14 giờ học lý thuyết, 54 giờ thực hành, giờ kiểm tra bao gồm cả kiểm tra hết mô đun thực hiện tích hợp trong phần thực hành Học xong mô đun này, học viên thực hiện các công việc chuẩn

bị trồng hoa để ứng ụng phát triển nghề nghiệp trong thực tiễn

Bài 1: Tình hình sản xuất và đặc điểm chung của các giống hoa

Mục tiêu:

- Nêu được giá trị kinh tế và tình hình sản xuất hoa;

- Nêu được đặc điểm chính của một số giống hoa đồng tiền, hồng môn, hoa huệ, lay ơn đang trồng trong sản xuất;

- Nhận biết được các giống hoa;

- Nêu được tiêu chuẩn của cây giống, củ giống trước khi trồng;

- Lựa chọn được giống hoa đồng tiền, hồng môn, hoa huệ, lay ơn phù hợp

với thị trường và nguồn cung ứng

A Nội dung của bài

1 Giá trị kinh tế

Hoa là một sản phẩm đặc biệt của cây trồng, nói đến hoa là nói đến vẻ đẹp của thiên nhiên ban tặng cho con người Hoa trong cuộc sống của con người chiếm một vị trí thẩm mỹ quan trọng, hoa là tượng trưng của cái đẹp, là nguồn cảm giác ngọt ngào của cuộc sống

Hoa không chỉ đem lại cho con người sự thoải mái thư giãn khi thưởng thức vẻ đẹp mà chúng còn đem lại cho những người sản xuất hoa giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với những cây trồng khác Nhiều nước trên thế giới như Hà Lan, Pháp, ungari… đã có nền sản xuất hoa rất phát triển và là nguồn thu nhập quan trọng của đất nước

Ở Việt Nam, cây hoa có ý nghĩa lớn trong nền kinh tế của các vùng trồng hoa, cây hoa đem lại hiệu quả kinh tế cao gấp 5 - 20 lần so với trồng các cây trồng khác Mô hình trồng lay ơn tại Đằng Hải, Đồng Thái (Hải Phòng), Dĩnh

Kế (Bắc Giang) Mô hình trồng hoa đồng tiền tại Tây Tựu (Từ Liêm, Hà Nội),

Mô hình trồng hoa hồng ở Mê Linh (Vĩnh Phúc, Mô hình trồng hoa cúc ở Tây Tựu, Nhật Tân (Hà Nội)… đều đạt hiệu quả cao gấp 1,5 - 2,5 lần so với trồng các cây thông thường (Đặng Văn Đông 200 )

Ngoài việc bảo vệ nguồn gen quý hiếm, ngành hoa và sinh vật cảnh ở nước

ta đang trở thành ngành kinh tế có giá trị thu nhập từ hoa, cây cảnh đã lên đến gần 1.000 tỉ đồng mỗi năm (trong năm 200 , giá trị xuất khẩu khoảng 30 triệu USD) Đặc biệt, trồng và kinh doanh hoa, cây cảnh còn giúp đẩy nhanh việc xóa đói giảm nghèo, chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp ở nhiều địa phương ụ thể, năm 200 đã có hơn 0.000 hộ gia đình thoát nghèo nhờ trồng hoa, cây cảnh, nhiều hộ gia đình trồng hoa có thu nhập cao (Đặng Văn Đông,

2003)

2 Tình hình sản xuất

2.1 Tình hình sản xuất hoa trên thế giới

Ngày nay sản xuất hoa trên thế giới đang phát triển một cách mạnh mẽ và trở thành một ngành thương mại cao Sản xuất hoa mang lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế các nước trồng hoa cây cảnh, trong đó có các nước châu Á Sản xuất hoa ở các nước châu Á đang phát triển mạnh và cạnh tranh quyết liệt để chiếm lĩnh thị trường hoa trên thế giới Hướng sản xuất hoa trên thế giới là tăng năng suất hoa, giảm chi phí lao động, giảm giá thành hoa Mục tiêu sản xuất hoa cần

hướng tới là sản phẩm hoa đẹp, tươi, chất lượng cao và giá thành thấp

Diện tích trồng hoa trên thế giới ngày càng mở rộng và không ngừng tăng lên a nước sản xuất hoa hoa lớn nhất chiếm 50% sản lượng hoa thế giới là Nhật Bản, Hà Lan, Mỹ Hà Lan là nước xuất khẩu hoa lớn nhất thế giới, chiếm tới 64,8% thị trường, trong đó các loài hoa nổi tiếng được xuất khẩu từ Hà Lan là: Lily, hồng, lay ơn, đồng tiền, cẩm chướng

Đức và Mỹ là 2 quốc gia chiếm trên 50% thị trường nhập khẩu hoa với các loài hoa phổ biến là cẩm chướng, cúc, hồng, lay ơn, lan…

2.2 Tình hình sản xuất hoa trong nước

Việt Nam có diện tích đất tự nhiên là 33 triệu ha nhưng iện tích trồng hoa

ở Việt Nam chỉ chiếm 0,02% diện tích đất đai Hoa được trồng lâu đời và tập trung một số vùng trồng hoa truyền thống như Ngọc Hà, Quảng An, Tây Tựu (Hà Nội), Đằng Hải, Đằng Lâm (Hải Phòng), Hoành Bồ, Hạ Long (Quảng Ninh), Triệu Sơn (Thanh hoá), Gò Vấp, Hóc Môn (TP Hồ Chí Minh) với tổng diện tích trồng khoảng 3500 ha

Phong trào trồng hoa ở Việt Nam trong những năm gần đây đã được chú ý phát triển, diện tích hoa tăng nhanh Điều kiện khí hậu và đất đai đa ạng đã tạo điều kiện để trồng nhiều loại hoa, trong đó phát triển hệ thống trồng hoa thâm canh đã được nhà nước quan tâm và hỗ trợ Theo Viện Nghiên cứu Rau - Quả thì hiện nay lợi nhuận thu được từ 1 ha trồng hoa cao hơn 10 - 15 lần so với trồng lúa và 7 - 8 lần so với trồng rau

Gần 90% các loài hoa được trồng nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ở trong nước, tuy nhiên thị trường xuất khẩu cũng đang tăng nhanh với 1 số loại hoa đặc thù của Việt Nam (hoa sen, hoa nhài, hồng, cúc ) Theo số liệu của Tổng cục thống kê, năm 200 cả nước có 9430 ha hoa và cây cảnh các loại với giá trị sản lượng 482,6 tỷ đồng

Ở Việt Nam đã hình thành vùng hoa lớn sau:

- Vùng hoa đồng bằng sông Hồng: với khí hậu 4 mùa và nhiều vùng khí hậu đặc thù nên rất thích hợp cho trồng nhiều loại hoa Hoa được trồng ở hầu hết các tỉnh của vùng trong đó tập trong nhiều ở các thành phố lớn: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Hải Dương, ắc Ninh, Vĩnh Phúc Hoa ở vùng này chủ yếu

phục vụ tiêu thụ trong nước và một số chủng loại nhỏ đã xuất khẩu sang Trung Quốc (hồng, cúc ) Hồng là loài hoa phổ biến nhất chiếm 35%, tiếp đến là hoa cúc ( 0%), hoa đồng tiền (10%), còn lại là các loài hoa khác (25%)

- Vùng hoa Đà Lạt: Đà Lạt có điều kiện khí hậu thời tiết rất phù hợp cho trồng các loại hoa, mặc dù diện tích không lớn nhưng đây là nơi sản xuất các loại hoa cao cấp với chất lượng tốt: phong lan, địa lan, ly, hồng, đồng tiền… Diện tích trồng các loài hoa tăng 1,74 lần so với kế hoạch đề ra trong giai đoạn

1996 - 2000, chỉ riêng năm 2000 đã thu hoạch được 25,5 triệu cành hoa

- Vùng hoa đồng bằng sông Cửu Long: Đây là vùng có khí hậu ấm, nóng quanh năm nên thích hợp với các loài hoa nhiệt đới: hoa lan, đồng tiền Thành phố Hồ hí Minh là nơi phát triển hoa lan nhiệt đới nhanh nhất trong cả nước, nhiều trang trại hoa lan đã được thành lập, kinh doanh và phát triển theo mô hình trang trại tại Thái Lan

Diện tích hoa ngày càng tăng cao đã đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của thị trường, nhất là ở các thành phố lớn Tính riêng ở Hà Nội có khoảng 300 cửa hàng bán các loại hoa chất lượng cao, đó là chưa kể các hàng hoa nhỏ và cả những người bán rong Ước tính, lượng hoa tiêu thụ từ các nguồn trên ở mức hơn 1 triệu cành các loại trong một ngày Tại Đà Lạt diện tích hoa cắt cành của vùng này năm 199 chỉ có 174 hecta, đến năm 2000 đã tăng lên 5 hecta và hiện nay có khoảng 1467 hecta (hoa cúc chiếm khoảng 24%, với sản lượng khoảng 10 - 13 triệu cành, với khoảng 84 tỷ đồng)

Những năm gần đây, nghề trồng hoa phát triển khá mạnh ở nhiều địa phương Theo số liệu điều tra của Viện Di truyền Nông nghiệp, tại một số địa phương, hoa là cây trồng cho thu nhập khá Chẳng hạn, có vùng ở Hà Nội, so với sản xuất 2 lúa 1 màu trong cùng thời điểm, trên cùng một đơn vị diện tích thì trồng hoa có lợi nhuận cao hơn gần 12 lần Ở Thái Bình, có doanh nghiệp trồng hoa đã thu lãi tới 160 triệu đồng hecta/năm hay ở Lâm Đồng bình quân cho mức lãi 250 - 300 triệu đồng/ hecta /năm từ sản xuất hoa

Trong những năm qua, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc không những phát triển khu công nghiệp Phúc Thắng, Quang Minh, mà còn chuyển đổi cơ cấu cây trồng có hiệu quả cao nên bình quân mỗi hecta canh tác đạt 48 triệu đồng Trong

đó có nhiều cánh đồng đạt từ 50 triệu - 70 triệu/hecta canh tác trong một năm Với kinh nghiệm chuyển đổi vùng đất từ cấy lúa, trồng rau màu cho thu nhập thấp, sang trồng hoa của những xã phía nam huyện Mê Linh đã cho thu nhập gấp 3 - 4 lần so với cấy lúa và trồng rau Bình quân mỗi hecta trồng hoa đã cho thu nhập trên 50 triệu đồng/ năm

Hoa của Việt Nam cũng đã được xuất khẩu, riêng lượng hoa xuất khẩu của công ty sản xuất hoa Hasfarm 100% vốn nước ngoài ở Đà Lạt đã đem lại doanh thu trên 4 triệu USD/năm Theo phân tích của các chuyên gia, nhu cầu tiêu thụ hoa sẽ ngày càng tăng cả ở thị trường trong nước lẫn quốc tế Nhằm đáp ứng

nhu cầu của thị trường, Việt Nam có kế hoạch phát triển diện tích trồng hoa lên khoảng 10.000 ha với sản lượng 3,5 tỷ cành và đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng

60 triệu USD vào năm 2010 Theo đó, một số vùng sản xuất chính đã được quy hoạch gồm Hà Nội, TP.H M, Sapa (Lào ai), Đà Lạt, Đức Trọng (Lâm Đồng), Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Thái ình…

3 Những thuận lợi, khó khăn và phương hướng sản xuất hoa ở Việt Nam

- Nhà nước khuyến khích trồng hoa, mở rộng đầu tư và phát triển sản xuất

hoa ở những nơi có điều kiện phù hợp

3.2 Những khó khăn

- Miền Bắc mùa Hè nóng ẩm, nhiệt độ lên tới 300 , mùa Đông lạnh số ngày nhiệt độ ưới 150C cao, miền Nam quanh năm nóng ẩm, mùa Đông khô, mùa mưa ẩm độ cao không thích hợp cho nhiều giống hoa có nguồn gốc ôn đới chất lượng cao

- Có ít giống hoa chất lượng cao thích nghi với điều kiện của từng vùng

- Sản xuất hoa còn nhỏ, lẻ, tiến bộ kỹ thuật chưa đồng đều, chưa cao

- Thiếu trang thiết bị nhà lưới, nhà kính, nhà bảo quản…

- Thiếu đội ngũ cán bộ kỹ thuật, các nhà nghiên cứu về cây hoa

- Hoa nhập nội còn nhiều, hoa trong nước chưa đủ để đáp ứng

3.3 Phương hướng sản xuất hoa trong tương lai

- Nhà nước cần đầu tư cho công tác nghiên cứu phát triển hoa ở Việt Nam, khai thác hợp lý, tận dụng tiềm năng, khắc phục những hạn chế, khó khăn đem lại hiệu quả cao cho sản xuất hoa

- Tập trung nghiên cứu cải tiến giống đầu tư phát triển các loài hoa nhiệt đới quý hiếm đẹp được thị trường chấp nhận, phát triển các giống hoa ôn đới theo mùa vụ cho các vùng có khí hậu thích hợp

- Tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật, nhà khoa học nghiên cứu về cây hoa, nhanh chóng áp dựng các biện pháp sản xuất hoa của các nước tiên tiến vào ngành sản xuất hoa Việt Nam

- Xây dựng cơ sở hạ tầng: nhà kính, nhà lưới, nhà bảo quản…Phục vụ cho sản xuất

- Tìm kiếm mở rộng thị trường hoa

- Ra đời luật bản quyền về giống cây trồng

- Tích cực hợp tác, mời chuyên gia hàng đầu về hoa của các nước tiên tiến sang thăm và truyền đạt kinh nghiệm, kỹ thuật trong sản xuất hoa chất lượng cao

4 Đặc điểm các giống hoa

4.1 Đặc điểm các giống hoa huệ

- Huệ còn gọi là dạ lai hương (thơm ban đêm) hoặc vũ lai hương (thơm lúc mưa), hình giáng giống cây tỏi, hoa có màu trắng, bao hoa hình phễu, hương ngào ngạt, toả hương về ban đêm

- Hoa huệ có hai giống:

+ Huệ đơn còn gọi là huệ xẻ, cây thấp hoa ngắn và thưa

+ Huệ kép còn gọi là huệ tứ diện, cây cao, hoa ày và bông ài hơn

Hai giống này có thể phân thành nhiều loại như huệ trâu cao khoảng 1,5 - 1,6m, bông dài; Huệ ta bông ngắn, thường nở trên cây, có mùi thơm

Hình 1.1.1 Hoa huệ

- Cây hoa huệ là cây ưa ánh sáng, cho hoa quanh năm Tuy nhiên, hoa huệ

nở chủ yếu vào mùa hè còn mùa đông cho ít hoa, hoa nhỏ, bông ngắn hơn

- Hoa huệ có cấu tạo cánh khá đặc biệt, khi không khí có độ ẩm cao, những khí khổng (lỗ khí) trên cánh hoa tự động mở to để dầu thơm thoát ra ngoài an đêm tuy không có nắng, nhưng độ ẩm không khí lại cao hơn ban ngày, cho nên các khí khổng mở to cho mùi thơm thoát ra (mở túi thơm) hính vì thế,

ban ngày hoa huệ chỉ toả hương thoang thoảng, nhưng ban đêm nó lại thơm ngào ngạt

Tập tính nở về đêm của huệ hình thành qua quá trình tiến hóa Do hoa tỏa

ra mùi thơm để thu hút côn trùng hoạt động vào ban đêm đến thụ phấn để duy trì nòi giống

- Ở Việt Nam, hoa huệ là thứ hoa được dùng nhiều trong việc cúng, lễ mà ít ùng để tặng nhau, được trồng nhiều tại miền Bắc và một số vùng ở miền Trung Hiện nay o quá trình độ thị hoá iễn ra nhanh nên diện tích trồng huệ ở đây đã

bị thu hẹp nhanh chóng, trong khi đó nhu cầu về hoa huệ trên thị trường ngày

càng gia tăng vì vậy giá hoa huệ nhiều năm vẫn ở mức cao

4.2 Đặc điểm các giống hoa lay ơn

Lay ơn có nguồn gốc từ các nước châu Phi nhiệt đới và vùng Trung ận Đông (phía Tây của châu Á) Lay ơn là loài hoa đẹp, được trồng rất rộng rãi mọi nơi trên thế giới, với nhiều ạng lai, màu sắc khác nhau Trên thế giới hiện có khoảng 250 loài với trên 10.000 giống khác nhau, Việt Nam ta có khoảng 90 giống đang được trồng làm hoa cắt Viện Nghiên cứu rau quả Việt Nam trong những năm qua đã xây ựng được quy trình tạo giống bằng lai hữu tính ước đầu Viện đã lai tạo thành công 2 giống Lay ơn ĐL1 và ĐL2, đồng thời tạo rất nhiều nguồn vật liệu phục vụ công tác lai tạo cho những năm tới đây

Các loài thảo mộc quyến rũ sống lưu niên này là bán chịu hạn tại các vùng

có khí hậu ôn hòa Chúng phát triển từ thân hình tròn, đối xứng, bao xung quanh bằng các lớp vỏ màu hơi nâu, và có thớ sợi Thân cây nói chung không có nhánh, chỉ có từ 1- 9 lá nhỏ hình lưỡi kiếm, có gân sọc viền ngoài và được bao trong vỏ bọc ngoài Lá thấp nhất là lá mầm Phiến lá có thể phẳng hoặc có hình chữ thập

Các cụm hoa thơm ngát gồm những bông hoa lớn, lưỡng tính xếp thành một phía, có 2 lá bắc màu xanh, dai, mọc đối diện nhau Đài hoa và cánh hoa hầu có vẻ ngoài giống nhau Chúng hợp nhất tại đế thành một cấu trúc hình ống

và được gọi chung là lá đài Lá đài sống lưng là lớn nhất, bao quanh 3 nhị, 3 lá đài ở ngoài có kích thước nhỏ hơn ao hoa có ạng hình phễu, gắn với nhị ở đáy Vòi nhụy có 3 nhánh dạng chỉ, hình thìa, mỗi nhánh trải rộng về phía đỉnh Những bông hoa này có màu sắc rất đa ạng, từ hồng đến hơi đỏ, tía với các đốm trắng tương phản, từ trắng đến màu kem hoặc từ cam đến đỏ

Những loài ở châu Phi nguyên thủy được thụ phấn nhờ các loài ong có tên

là anthrophorine, nhưng có vài sự thay đổi diễn ra trong quá trình thụ phấn, đã cho phép sự thụ phấn nhờ chim hút mật, bướm, sâu bướm, ruồi và nhiều loài khác

Hình 1.1.2 Hoa lay ơnLay ơn là thức ăn cho ấu trùng của bộ Lepidoptera, bao gồm cả bướm cánh sâu vàng lớn (Noctua pronuba)

Lay ơn được lai ghép rất phổ biến, phục vụ cho việc trang trí vì có màu sắc rất phong phú Những nhóm được ghép thông qua sự thụ phấn chéo giữa 4 hoặc

5 loài, tiếp theo là bằng chọn lọc, theo các tiêu chuẩn: Grandiflorus (tức là độ lớn của hoa, theo nghĩa La tinh), Primuline (màu sắc có chứa vòng benzothiazole, còn được biết tới như là Direct Yellow 7, arnotine hoặc C.I 49010) và Nanus (đặc tính lùn do di truyền) Chúng tạo ra những bông hoa được cắt tỉa rất tốt Tuy nhiên, do chiều cao, cây trồng thường hay bị đổ rạp khi có gió

lớn

4.3 Đặc điểm các giống hoa đồng tiền

Đồng tiền hay cúc đồng tiền (danh pháp khoa học: Gerbera L.) là một chi của một số loài cây cảnh trong họ Cúc (Asteraceae)

- Thân: thân ngầm, không phân cành mà chỉ đẻ nhánh, lá và hoa phát triển

- Hoa: đồng tiền do hai loại hoa nhỏ hình lưỡi và hình ống tạo thành, là loại hoa tự đơn hình đầu Hoa hình lưỡi tương đối lớn mọc ở phía ngoài xếp thành một vòng hoặc vài vòng nhỏ, do sự thay đổi hình thái và mầu sắc nên được gọi

là mắt hoa hoặc tâm hoa rất được chú trọng Trong quá trình hoa nở, hoa hình lưỡi nở trước, hoa hình ống nở theo thứ tự từ ngoài vào trong, theo từng vòng một

Hình 1.1.3 Hoa đồng tiền

Chi này có khoảng 30 - 100 loài sống hoang dã, phân bổ ở Nam Mỹ, châu Phi đại lục, Madagascar và vùng nhiệt đới châu Á Các loài trồng tại vườn chủ

yếu là do lai ghép chéo giữa Gerbera jamesonii và một loài khác ở Nam Phi là

Gerbera viridifolia Loài lai ghép này có tên khoa học là Gerbera hybrida

Các loài trong chi Gerbera có cụm hoa dạng đầu lớn với các cánh hoa có môi nổi bật có màu vàng, da cam, trắng, hồng hay đỏ Cụm hoa dạng đầu có bề ngoài ường như là một bông hoa, trên thực tế là tập hợp của hàng trăm hoa nhỏ riêng biệt Hình thái của các hoa nhỏ phụ thuộc nhiều vào vị trí của chúng trong cụm hoa

Chi Gerbera rất phổ biến và được trồng làm cây trang trí trong các khu

vườn hay được cắt để cắm Các giống trồng tại vườn chủ yếu là lai ghép chéo

giữa Gerbera jamesonii và một loài khác ở Nam Phi là Gerbera viridifolia Giống lai ghép chéo này có tên khoa học là Gerbera hybrida Hiện nay tồn tại

hàng trăm giống khác nhau Chúng rất đa ạng về hình dạng và kích thước hoa Màu sắc có thể là trắng, vàng, a cam, đỏ hay hồng Ở phần trung tâm của bông hoa đôi khi có màu đen Thông thường trên một hoa các cánh hoa có thể có một vài màu khác nhau

Gerbera là một chi quan trọng về mặt thương mại Nó đứng hàng thứ năm

trong số các loại hoa được cắt để bán trên thế giới (chỉ sau hoa hồng, cẩm

chướng, cúc đại đóa và tulip) Nó cũng được ùng như là sinh vật mô hình trong

các nghiên cứu về sự hình thành của hoa

4.4 Đặc điểm các giống hoa hồng môn

Hồng môn hay môn hồng, vĩ hoa tròn, buồm đỏ (Anthurium andraeanum)

là một loài hoa thuộc họ Ráy

Cây hồng môn có xuất xứ từ Colombia, được nhập nội vào Việt Nam Loài cây này có thân ngắn, thường mọc thành bụi, sống lâu năm, sinh trưởng nhanh

và chịu bóng một phần ây ưa khí hậu mát ẩm, có nhu cầu nước trung bình Không chịu được ánh nắng trực tiếp, ở ánh nắng trực tiếp, lá bị cháy ánh sáng thích hợp là 50% hoặc thấp hơn

Hồng môn gồm 3 loại chính: đại hồng môn, tiểu hồng môn và hồng môn cắt cành Trong đó Đại hồng môn là hoa màu đỏ đang được ưa chuộng nhất hiện nay

Hình 1.1.4 ây đại hồng môn

Hình 1.1.5 ây tiểu hồng môn

Hình 1.1.6 Cây hoa hồng môn cắt cành

5 Xác định tiêu chuẩn giống

5.1 Tiêu chuẩn củ giống huệ, lay ơn

* Chọn giống huệ:

Hiện nay trên thị trường có ba loại huệ chủ yếu sau:

- Huệ trâu: thân cao hơn 1,5m cây cho bông ài

- Nếu củ có kích thước khoảng 2x3cm, xuống giống vào tháng 4 đến tháng

Tùy theo mục đích lấy bông vào ngày rằm 15 hoặc 30 thì tính ngày xuống giống cho phù hợp

Một số giống huệ được trồng phổ biến ở Việt Nam:

Bông huệ trắng (Polianthes tuberosa Linn.) là cây trồng có giá trị kinh tế

cao Huệ là loại cây dễ trồng, từ 2,5 đến 3 tháng bắt đầu cho thu hoạch, 2 tháng tiếp theo cây ra hoa ổn định và thời gian thu hoạch kéo dài từ 1 năm trở lên

Hình 1.1.7 Huệ trắng Hình 1.1.8.Huệ đỏ Clivia miniata

* Chọn giống lay ơn:

Đã chọn lọc được một bộ giống lay ơn rất có triển vọng bao gồm: Đỏ cẩm,

Đỏ Pháp, hồng Taiwa, San hô Đà Lạt, Song sắc, phấn hồng, đỏ Catigo, Đỏ ChinFon của Hà Lan, những giống này rất được thị trường miền Bắc ưa chuộng

Đã tiến hành thu thập tập đoàn và lai tạo thành công 2 giống lay ơn lai là ĐL1, và ĐL2, các giống này có đặc điểm là cây sinh trưởng phát triển khỏe, có trên 14 hoa tự trên bông (đủ tiêu chuẩn xuất khẩu), chống chịu sâu bệnh tốt, thích hợp với vùng sinh thái đồng bằng sông Hồng

Tuỳ mục đích sử ụng của mỗi loại thương phẩm mà chọn giống khác nhau Nếu là hoa cắt cành thì chủ yếu chọn về màu sắc, hình ạng và thời gian

ra hoa Ngoài ra, đối với hoa cắt cành còn phải chú ý chọn giống hoa mập, nhiều

hoa, cuống hoa ài, cành hoa to,…

Ở Việt Nam hiện có 7 màu lay ơn phổ biến: đỏ, phấn hồng, sen, tím, vàng, trắng và tạp sắc Nếu trồng nhiều giống nên bố trí tỷ lệ giữa các phổ màu là: đỏ 0%, các loại khác mỗi loại khoảng 10 - 15% là vừa

Sau khi lựa chọn được củ tốt, cần xử lý trước hết ngâm củ vào nước 2 sôi : lạnh khoảng 10 - 15 phút, Trước khi đem trồng ùng thuốc Foocmalin 40% (pha tỷ lệ 1/ 0) hoặc các loại thuốc trừ nấm có tính nội hấp và lưu ẫn cao như

Topsin-M, Aliette 0WP pha nồng độ 0,15-0,20% (15-20g/10 lít nước), đem ngâm củ giống trong thời gian 0 phút, vớt ra rửa sạch rồi hong khô

Một số giống hoa lay ơn phổ biến:

Hình 1.1.09 Hoa lay ơn đỏ Pháp Mập Hình 1.1.10 Lay ơn vàng

Hình 1.1.11 Lay ơn ghép

5.2 Tiêu chuẩn cây giống đồng tiền

Đã nhập nội 15 giống Đồng Tiền từ Hà Lan, trong đó chọn ra được 2 giống tốt nhất đó là các giống Piton và Sawanna Ưu điểm của các giống này là hoa kép, đường kính hoa to 12 - 14cm, năng suất cao, sức sinh trưởng mạnh, màu sắc hấp dẫn, hiện những giống này đang được người sản xuất đánh giá rất cao

Cả 2 giống trên được công nhận là giống tạm thời và đang được phát triển khắp

ở các tỉnh miền Bắc

Hiện nay đồng tiền kép các màu nhập nội từ Hà Lan, Trung Quốc, Đài Loan đều được ưa chuộng và phù hợp với điều kiện ở Việt Nam

Đồng tiền có thể trồng từ nuôi cấy mô và tách thân

+ Cây nuôi cấy mô: Cây trồng ban đầu tuy nhỏ nhưng sinh trưởng phát triển khỏe, sạch bệnh, năng suất và chất lượng hoa sau này cao hơn so với cây tách thân Tiêu chuẩn cây nuôi cấy mô để trồng ngoài sản xuất là Chiều cao cây: 4,0 - 5,0cm; Số lá/cây: 5,0 - 6,0 lá; Số rễ: 5,0 - 6,0 rễ; Chiều dài rễ: 2,0 - 3,0cm + Nhân giống bằng hạt: Các giống đồng tiền trồng trong chậu chủ yếu được nhân bằng hạt, đồng tiền là loại cây khó tự thụ phấn Vì vậy muốn lấy hạt nhất thiết phải thụ phấn bổ khuyết hạt đồng tiền có sức sống rất ngắn (2 - 3 tháng) nên thường gieo ngay sau khi thu hái Đất gieo hạt cần phối trộn đất mùn

2 phần + than bùn một phần + cát sông một phần Hạt không cần lấp kín hoàn toàn, chỉ rắc phủ một lớp đất mịn mỏng, sau đậy ngon giữ ẩm Hạt đồng tiền ưa ánh sáng nên sau khi gieo hạt phải đưa ra ánh sáng Thời gian gieo thích hợp gieo trong nhà vườn vào tháng 1 đến tháng 2, gieo ngoài trời thì vào tháng 3, sau

đó đến vụ trồng vào chậu, đặt trong nhà lưới

+ Cây tách thân: Từ 1 cây nuôi cấy mô, sau một năm trồng trở ra có thể tách ra được từ 3 - 5 cây khác để đem trồng Việc tách cây thường thực hiện vào tháng 2 - 4, lúc này khí hậu phù hợp cho cây sinh trưởng phát triển Khi tách cây đào cả bụi, rũ sạch đất, dùng tay và dao sắc nhẹ nhàng tách từng thân sao cho không bị đứt rễ và môi thân phải mang ít nhất 1 - 2 rễ trở lên Chú ý sau khi dùng dao cắt, có thể nhúng chỗ vết cắt vào dung dịch IBA nồng độ 100ppm để tăng khả năng tái sinh của cây Sau khi đã xử lý dung dịch ra rễ, trồng cây như

với cây nuôi cấy mô nhưng phải che bớt nắng 2 tuần để tăng tỷ lệ sống của cây

* Một số giống đồng tiền trồng phổ biến ở Việt Nam

Theo Đặng Văn Đông năm 200 thì hiện nay ở nước ta có khoảng trên 30 giống hoa đồng tiền, trong đó hiện nay trong sản xuất thường trồng các giống đồng tiền do Hà Lan lai tạo, nhưng o các cơ sở của Trung Quốc nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

- Giống Thanh Tú Giai nhân (F123): là giống có nguồn gốc từ Hà Lan, hoa kép màu cánh sen, nhị màu xanh, đường kính 12 - 15cm Cánh hoa ngoài hình thìa, có 3 lớp, tiếp đến là một lớp cánh nhỏ hơn, hơi uốn cong vào phía trong Cuống hoa dài 45 - 50cm, lá ài màu xanh đậm Năng suất 50 - 60 hoa/ khóm/ năm

Hình 1.1.12 Thanh Tú Giai nhân (F123)

Giống Thảo nguyên nhiệt đới (F125): Là giống có nguồn gốc từ Hà Lan, cánh hoa màu đỏ tươi, nhị màu đen, bao quanh nhị là lớp nhuỵ màu trắng Cánh hoa gồm 3 lớp, đường kính hoa từ 11-12cm Lá ngắn, cây sinh trưởng, phát triển khoẻ, năng suất hoa cao (55 - 0 hoa/khóm/năm)

Hình 1.1.13 Thảo nguyên nhiệt đới (F125)

- Giống Kim hoa sơn: Là giống có nguồn gốc từ Trung Quốc, hoa có 2 màu, lớp cánh ngoài màu vàng đỏ, nhị màu đen, đường kính hoa 13 - 14cm Cuống hoa dài 40 - 45cm, lá hơi tròn, màu xanh đậm, cây sinh trưởng phát triển trung bình, năng suất hoa 45 - 50 hoa/khóm/năm

Hình 1.1.14 Giống Kim hoa sơn

- Giống Yên Hưng (F1 0): Là giống có nguồn gốc từ Trung Quốc Hoa màu đỏ nhung, có nhiều lớp cánh xếp xít nhau, nhị màu vàng xanh Cuống hoa dài 50 - 55cm, sinh trưởng khoẻ, năng suất trung bình 50-55 hoa/khóm/năm

Hình 1.1.15 Giống Yên Hưng (F1 0)Ngoài các giống trên hiện nay còn rất nhiều các giống có nhiều màu sắc khác nhau tạo nên một tập đoàn hoa đồng liền rất phong phú

Hình 1.1.16 đồng tiền ĐTH199 (Piton)

Hình 1.1.17 đồng tiền ĐTH125 (Savannah)

5.3 Tiêu chuẩn cây giống hồng môn

Hồng môn có thể trồng cây, từ gieo hạt, tách chiết cây con từ cây mẹ hoặc nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô từ lá Với các cây con tách từ cây

mẹ phải sau trồng từ 4 tháng trở lên và phải có ít nhất 3 - 4 lá Dùng dao sắc tách cây con sát gốc, lấy rễ bèo tây bó lại ươm thêm một thời gian cho ra rễ rồi mới trồng vào chậu

Hiện nay có 3 loại giống mới của Đài Loan: ARIZONA, TROPI AL, CANCAN Giống này có màu sắc sặc sỡ, giá bán buôn từ 1.800 - 2.500 đồng/bông Có thể liên hệ mua giống tại: Hội sinh vật cảnh địa phương, Hội sinh

vật cảnh Việt Nam, Viện Di truyền Nông nghiệp, Trường Đại Học Nông nghiệp

1 Hà Nội… ấu tạo hoa đặc trưng gồm một cuống hoa dài, trên có một bản to hình trái tim, có thể có màu đỏ, cam, trắng…

Hình 1.1.18 Hồng môn buồm đỏ

Hình 1.1.19 Hồng môn xanh

Hình 1.1.19 Hồng môn trắng

Hình 1.1.19 Hồng môn màu hồng

Hình 1.1.19 Hồng môn màu tím

B Câu hỏi và bài tập thực hành

1 Các câu hỏi

Câu 1: Hãy nêu tình hình sản xuất hoa trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay?

âu 2: Đặc điểm giống hoa hồng môn?

âu : Đặc điểm giống hoa Huệ?

âu 4: Đặc điểm giống hoa Lay ơn?

âu 5: Đặc điểm giống hoa đồng tiền?

2 Bài tập thực hành

Bài thực hành số 1.1 Nhận biết các giống hoa đồng tiền, hồng môn, hoa

huệ, lay ơn

C Ghi nhớ:

- Đặc điểm chính của một số giống hoa đồng tiền, hồng môn, hoa huệ, lay

ơn

- Nhận biết được các giống hoa đồng tiền, hồng môn, hoa huệ, lay ơn

- Tiêu chuẩn của cây giống, củ giống trước khi trồng

Bài 2: Dự tính chi phí sản xuất Mục tiêu:

- Tìm hiểu được thông tin về thị trường tiêu thụ sản phẩm hoa

- Tính toán được các mục chi phí cần thiết để trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn;

- Dự tính được doanh thu từ việc trồng hoa huệ, lay ơn, đồng tiền, hồng môn;

- Biết cách soạn thảo một hợp đồng mua bán

A Nội dung của bài

1 Thu thập thông tin

1.1 Thông tin thị trường

Thông tin thị trường là tất cả các thông tin về mua và bán các sản phẩm và dịch vụ Thông tin thị trường không chỉ là thông tin về giá cả và số lượng mà còn bao gồm cả các thông tin liên quan đến thị trường đầu ra và đầu vào của sản phẩm

Thông tin thị trường sản phẩm hoa: Là thông tin về cầu và cung của sản phẩm hoa, vật tư vào và các ịch vụ có liên quan đến sản phẩm hoa

Thông tin thị trường có vai trò quan trọng đối với người sản xuất bởi người

nông ân thường tự quyết định phương thức hoạt động sản xuất và hình thức bán cho riêng mình Thông tin thị trường có thể giúp họ chọn lựa hoạt động nào

là phù hợp trong suốt quá trình sản xuất, từ lập kế hoạch sản xuất cho đến khi bán sản phẩm

Thông tin thị trường có thể giúp nông ân đưa ra các quyết định sản xuất

và bán sản phẩm phù hợp

1.2 Những thông tin thị trường cần được thu thập

- Thị trường tiêu thụ sản phẩm hoa bao gồm tất cả những khách hàng tiềm

ẩn (những người mua) có cùng một nhu cầu hay một mong muốn cụ thể về loại hoa, sẵn sàng có khả năng tham gia trao đổi để thỏa mãn nhu cầu và mong muốn

đó

- Phân tích thị trường hoa là quá trình thu thập và phân tích có hệ thống các

dữ liệu về các vấn đề có liên quan đến các sản phẩm hoa

- Nhằm đánh giá những điểm chủ yếu nhu cầu, quy mô, cơ cấu, xu hướng biến động và các ảnh hưởng của những nỗ lực marketing

1.3 Những nguồn cung cấp thông tin thị trường chủ yếu

- Một nguồn thông tin không thể cung cấp đầy đủ thông tin và hiểu biết về thị trường

- Các trung gian thị trường (thương nhân, người cung cấp dịch vụ vận chuyển) tiến hành mua và bán vật tư và sản phẩm hoa hàng ngày để kiếm sống

Họ là những nguồn thông tin tuyệt vời Vì vậy, khi thu thập thông tin thị trường, người dân nên bắt đầu bằng cách trao đổi với các trung gian thị trường Họ

thường rất bận nhưng họ luôn luôn vui vẻ và sẵn sàng cung cấp thông tin

- Nông dân

Nông ân cũng là một nguồn cung cấp thông tin về thị trường, đặc biệt là những nông ân đã thành công trong việc đưa giống hoa mới và áp dụng những tiến bộ kỹ thuật mới vào trong sản xuất, sáng tạo trong các chiến lược bán hàng,

và nắm bắt tốt về cung và cầu của sản phẩm hoa

- Cán bộ khuyến nông

Cán bộ khuyến của xã, huyện có thể cung cấp các thông tin hữu ích về các thị trường trong khu vực hoạt động của họ Những thông tin này nên được trao đổi thường xuyên qua điện thoại và trong các cuộc họp với sự tham gia của một

số nông dân tiêu biểu

Cán bộ khuyến nông tại những khu vực khác trong tỉnh, hoặc đồng nghiệp của họ ở các trung tâm khuyến nông của tỉnh khác (thậm chí là quốc gia khác), cũng được coi là một cung cấp thông tin thị trường rất hiệu quả Có thể tiếp cận các thông tin về thị trường bên ngoài thông qua các đối tượng này Thỉnh thoảng

có thể liên lạc với họ qua điện thoại và e-mail

- Nhà nghiên cứu thị trường

Hiện nay ở Việt Nam vẫn chưa có nhiều nhà nghiên cứu thị trường có kinh nghiệm Tuy nhiên, người dân có thể liên hệ với một số nhà nghiên cứu tại các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức và dự án phát triển để thu thập tài liệu,

thông tin liên quan và hiểu sâu hơn về hệ thống bán hàng lĩnh vực nông nghiệp

- Báo chí

Thông tin thị trường, đặc biệt là các thông tin về xu thế giá của một số mặt hàng cụ thể thường được đăng tải trên các báo trung ương và địa phương Một số bài báo còn cung cấp thông tin và phân tích về cung và cầu, thông tin về

các doanh nghiệp nông nghiệp và những đầu tư gần đây

- Internet

+ Internet ngày càng được sử dụng phổ biến trong quá trình thu thập thông tin Hiện nay, người trồng hoa có thể truy cập internet tại bất cứ đâu ở Việt Nam, kể cả ở những vùng sâu vùng xa Với một máy tính có kết nối Internet, người trồng hoa có thể thu thập các thông tin cụ thể bằng cách sử dụng các công

cụ tìm kiếm như google (http://www.google.com.vn) ằng các từ khóa liên

quan đến nhu cầu thông tin,

Ví dụ: http://www.thị trường hoa cây cảnh

Từ các trang web đó người trồng hoa sẽ có được các thông tin cần thiết liên quan đến nghề trồng hoa của mình

+ Lựa chọn giống

+ Địa Điểm cung cấp giống

+ Trung tâm kỹ thuật giúp tư vấn xây dựng mô hình và hỗ trợ kỹ thuật về trồng hoa các loại

+ Kỹ thuật trồng, chăm sóc

+ Kỹ thuật thu hái và tiêu thụ

2 Tìm hiểu nhu cầu của thị trường, và định hướng phát triển nghề trồng hoa

2.1 Dự báo nhu cầu thị trường và khả năng phát triển của ngành hoa cây cảnh trong tương lai

Kết quả điều tra cho thấy nhu cầu tiêu dùng hoa cây cảnh của Việt Nam giai đoạn 2000 - 2005 là 25.000đ/người/năm (trong khi ở Hà Lan là 350.000 đ/người/năm, Pháp là 2 0.000đ/người/năm, Hàn uốc là 2 0.000đ/người/năm, Trung Quốc là 0.000đ/người/năm)

Theo dự báo với tốc độ tăng trưởng như giai đoạn trước thì đến năm 2010 nhu cầu tiêu dùng hoa của Việt Nam sẽ tăng lên 5.000đ/người/năm và năm

2015 sẽ là 45.000đ/người/năm Nếu giá trị sản lượng 1ha hoa năm 2005 đạt trung bình 180 triệu đồng/ha (tính quy giá trị tiền năm 200 ) thì cần phải phát triển khoảng 20.000ha hoa và cây cảnh (tăng xấp xỉ 1,8 lần so với năm 200 )

Đó là chưa kể nếu chúng ta xuất khẩu được thì diện tích trên cần tăng nhiều hơn Trong bối cảnh của sự hội nhập nêu ở trên, ngoài việc tăng iện tích, sẽ có rất nhiều doanh nghiệp (cả trong và ngoài nước) và các chủ trang trại đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh hoa cây cảnh, đồng thời những giống hoa truyền thống

có phẩm chất kém, nhanh tàn sẽ được thay bằng các loại giống hoa cây cảnh mới

có chất lượng: màu sắc, hương thơm, độ bền cao hơn (hoa đồng tiền, hoa lan, hoa hồng môn, lay ơn,…)

2.2 Định hướng phát triển ngành sản xuất hoa cây cảnh ở Việt Nam

- Tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất, dự kiến đến năm 2015 sẽ phát triển 20.000ha hoa cây cảnh các loại, tăng 1 0% so với năm 2005, giá trị sản lượng đạt 3.600 tỷ đồng/năm (trong đó xuất khẩu 640 tỷ, tương đương 40 triệu USD), thu nhập trung bình đạt 180 triệu đồng/ha/năm

- Tập trung đầu tư xây ựng một số vùng sản xuất chuyên canh ở những nơi có điều kiện sinh thái phù hợp như Đà Lạt (Lâm Đồng), Mộc Châu, Ngọc Chiến (Sơn La), Đồng bằng sông Hồng, các tỉnh miền núi phía Bắc, các tỉnh ven

TP Hồ Chí Minh, một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long

+ Vùng Đồng Bằng Sông Hồng: Dự kiến đến năm 2015 TP Hà Nội có 3000

ha, diện tích tập trung chính ở huyện Từ Liêm (Tây Tựu), Đông Anh, uận Tây

Hồ

+ Vùng Trung du miền núi phía Bắc: Dự kiến đến năm 2015 vùng hoa hàng hoá tập trung ở TDMNBB có khoảng 500ha, tập trung chính ở Lào Cai, Hà Giang, Sơn La

+ Vùng Tây Nguyên: Dự kiến đến năm 2015 vùng hoa Lâm Đồng 3000 ha, diện tích tập trung chính ở TP Đà Lạt (chiếm 1/3 diện tích toàn tỉnh); chủ yếu hoa ôn đới được trồng theo quy trình công nghệ cao

+ Vùng Đông Nam ộ: Dự kiến đến năm 2015 vùng hoa TP Hồ Chí Minh

có 1500 ha, diện tích tập trung chính ở các huyện Củ Chi, Thủ Đức; diện tích hoa được trồng theo quy trình công nghệ cao chiếm tỷ lệ lớn (khoảng 60 - 70% diện tích)

- Đối với xuất khẩu hoa, mục tiêu ngắn hạn là phát triển sang các nước Châu Á: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore…

- Mục tiêu dài hạn là xuất khẩu sang các nước vùng Bắc Mỹ: Canada và Hoa Kỳ cũng như khu vực Trung Âu

- Hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư sản xuất hoa theo hướng công nghệ tiên tiến nhằm tạo ra các loại sản phẩm hoa có chất lượng cao tương đương hoa ngoại nhập, đủ sức cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại của các nước trong khu vực

- Tổ chức sản xuất gắn với doanh nghiệp để phát triển thị trường Xây dựng các kênh tiêu thụ liên kết giữa người sản xuất và nhà phân phối cho hoa, cây cảnh

- Triển khai dự án Xây dựng Trung tâm giới thiệu sản phẩm hoa để góp

phần thúc đẩy tiêu thụ

3 Tìm hiểu về chính sách của nhà nước phát triển nghề trồng hoa

Trồng hoa phụ thuộc nhiều vào thời tiết, chiếm khoảng 70%, 30% còn lại là kinh nghiệm Thời tiết thuận lợi và chăm sóc đúng kỹ thuật thì hoa sẽ nở đúng

dịp và có màu sắc đẹp, ngược lại thì người nông dân chỉ còn biết trông vào sự may rủi Trước thực trạng đó, những năm gần đây, nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ, giúp nông dân phát triển sản xuất nông nghiệp nói chung và trồng hoa nói riêng:

Quyết định số 195 / Đ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”

Quyết định số 01/2012/ Đ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: Về một số chính sách hỗ trợ việc áp dụng Quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản

- Quyết định số 24/ Đ-BNN-TT về việc phê duyệt đề sán phát triển ngành trồng trọt đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 20 0 của Bộ trưởng Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn

- Huyện từ Liêm đã được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt (quyết định

số 90 / Đ-UBND ngày 07/4/2004) nhằm xây dựng Tây Tựu thành khu sản xuất, trồng hoa tập trung, sản xuất hàng hóa công nghệ cao, chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống người dân, cải thiện cảnh quan môi trường và gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái

- Đề án "Phát triển sản xuất hoa, cây cảnh thành phố Hà Nội, giai đoạn

2012 - 2016" theo quyết định số Số: 1120/ Đ-UBND ngày 13 tháng 03 năm

2012 nhằm phát triển hoa, cây cảnh để phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng,

góp phần đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn Hà Nội, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người nông dân

Nhiều tỉnh thành trong cả nước đã cụ thể hóa chính sách của nhà nước bằng những việc làm cụ thể để hỗ trợ cho bà con trồng hoa chủ yếu về kiến thức, về thị trường tiêu thụ và hỗ trợ phần nào về kính phí xây dựng cơ bản ban đầu để

bà con tin tưởng yên tâm sản xuất, hạn chế những rủi ro do thiên tai mang lại

hoặc sự bấp bênh của thị trường tiêu thụ

4 Chuẩn bị các điều kiện để sản xuất

4.1 Chuẩn bị về nhân lực

Trước khi trồng hoa người dân cần tìm hiểu kỹ thuật trồng, chăm sóc bằng cách:

- Đi tham quan thực tế các mô hình đã có kinh nghiệm trồng nhiều năm;

- Được tập huấn chuyển giao kỹ thuật, công nghệ trước khi trồng;

- Được tư vấn, được tham gia học các lớp nghề ngắn hạn về trồng, chăm sóc hoa hồng môn, đồng tiền, lay ơn, huệ để tránh những rủi ro, tổn hại về kinh tế của người trồng hoa

Ngoài ra điều kiện để trồng cây hoa hồng môn, đồng tiền, lay ơn, huệ cần

có nhà che vì vậy, trước khi muốn trồng loại hoa này người nông dân cần phải

được tham gia các lớp tập huấn, đi thăm quan mô hình và được tư vấn về giống trồng thích hợp với điều kiện sinh thái, đất đai của vùng Và được chuyển giao

kỹ thuật trồng, chăm sóc vụ đầu để tránh rủi ro

4.2 Tính chi phí sản xuất hoa huệ, lay ơn

4.2.1 Tính chi phí trồng hoa huệ

Bảng 4.1.1 Phần chi phí trồng hoa huệ ở Lâm Đồng(tính trên diện tích 1.000m 2 /1 vụ)

lượng

Đơn giá (đồng)

Thành tiền (đồng)

1 Củ giống Củ 5000 1.500 7.500.000

2 Phân chuồng + Phân hữu cơ Kg 1000 2.000.000

3 Phân hóa học Kg 200 2.500.000

4 Thuốc trừ sâu + Thuốc KTST Chai 1.500.000

5 ông lao động, chăm sóc, thu

Theo tính toán, hiện chi phí cho 1000m2

đất trồng từ tiền công làm đất, huệ giống, công chăm sóc, thu hoạch, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tổng cộng 1 triệu đồng; bình quân trên một công đất thu hoạch hơn 20.000 nhánh hoa, hiện giá bình quân 1.500 đồng/nhánh, lợi nhuận bình quân từ 12 - 15 triệu đồng/1000m2

- so với trồng vụ lúa trong năm, thì ít nhất lãi gấp , 4 lần Nhiều nông ân cho biết, nếu chăm sóc tốt, vào những đợt đầu, huệ ra bông ầy đặc như lúa vậy, bông cao, to, những lúc đó mà huệ có giá thì chỉ ngày là thu được

2 triệu đồng/1000m2

4.2.2 Tính chi phí sản xuất hoa lay ơn

Bảng 4.1.2 Phần chi phí ở Lâm Đồng (tính trên diện tích 1.000m 2 /1 vụ)

STT Hạng mục đầu tư ĐVT Số

lượng

Đơn giá (đồng)

Thành tiền (đồng)

hoa cho thu lãi khoảng vài chục triệu đồng chỉ chưa đầy 3 tháng

4.2.3 Tính chi phí sản xuất hoa đồng tiền

Bảng 4.1.3 Phần chi phí ở Lâm Đồng (tính trên diện tích 1.000m 2 /1 vụ)

STT Hạng mục đầu tư ĐVT Số lượng Đơn giá

(đồng)

Thành tiền (đồng)

1 Nhà lưới (khấu hao 3 vụ) m2

1.000 18.000.000

2 Cây giống Cây 5.000 5.000 25.000.000

3 Phân chuồng + Phân hữu

cơ Kg 2.000 5.000.000

4 Phân bón đầu trâu Kg 400 13.000.000

5 Thuốc trừ sâu + Thuốc

4.2.4 Tính chi phí sản xuất hoa hồng môn

Bảng 4.1.4 Phần chi phí ở Lâm Đồng (tính trên diện tích 1.000m 2 /1 vụ)

STT Hạng mục đầu tư ĐVT Số lượng Đơn giá

(đồng)

Thành tiền (đồng)

1 Nhà lưới (khấu hao 3 vụ) M2

6 Phân bón đầu trâu Kg 13.000.000

8 Thuốc trừ sâu + Thuốc

5 Lựa chọn nhà cung cấp giống

- Nhà cung cấp có uy tín, cung cấp cây giống đạt tiêu chuẩn trồng, được nhiều người biết đến

- Gần nơi trồng, thuận tiên cho việc vân chuyển cây giống,

6 Làm hợp đồng

6.1 Những điểm chung cần quan tâm khi soạn thảo hợp đồng thương mại

a) Soạn thảo ự thảo hợp đồng trước khi đàm phán:

b) Thông tin xác định tư cách chủ thể của các bên:

- Đối với tổ chức, oanh nghiệp: Tên, Trụ sở, Giấy phép thành lập và người đại iện ác nội ung trên phải ghi chính xác theo uyết định thành lập hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh oanh hoặc Giấy phép đầu tư của oanh nghiệp Các bên nên xuất trình, kiểm tra các văn bản, thông tin này trước khi đàm phán,

ký kết để đảm bảo hợp đồng ký kết đúng thẩm quyền

- Đối với cá nhân: Tên, số chứng minh thư và địa chỉ thường trú Nội ung này ghi chính xác theo chứng minh thư nhân ân hoặc hộ chiếu hoặc hộ khẩu và cũng nên kiểm tra trước khi ký kết

6.2.1 Điều khoản định nghĩa:

Điều khoản định nghĩa được sử ụng với mục đích định nghĩa (giải thích) các từ, cụm từ được sử ụng nhiều lần hoặc cần có cách hiểu thống nhất giữa

các bên hoặc các ký hiệu viết tắt

6.2.2 Điều khoản công việc:

Trong hợp đồng ịch vụ thì điều khoản công việc ( ịch vụ) mà bên làm ịch vụ phải thực hiện là không thể thiếu Những công việc này không những cần xác định một cách rõ ràng, mà còn phải xác định rõ: cách thức thực hiện, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm của người trực tiếp thực hiện công việc, kết

quả sau khi thực hiện ịch vụ

6.2.3 Điều khoản tên hàng:

Tên hàng là nội ung không thể thiếu được trong tất cả các hợp đồng mua bán hàng hóa Để thuận lợi cho việc thực hiện hợp đồng và hạn chế tranh chấp phát sinh, tên hàng cần được xác định một cách rõ ràng Hàng hoá thường có tên chung và tên riêng

Vấn đề này hiện nay được quy định tại một số văn bản sau: Luật thương mại 2005 tại các điều: Điều 25, Điều 2 , Điều 2, Điều ; Nghị định số: 59/NĐ-CP ngày 12/06/200 về hàng hoá, ịch vụ cấm kinh oanh, hạn chế kinh oanh và kinh oanh có điều kiện; Nghị định số:12/NĐ - CP ngày 23/01/2006

về mua bán, gia công, đại lý hàng hoá quốc tế và Thông tư số: 04/TT-BTM ngày

06/04/2006

6.2.4 Điều khoản chất lượng hàng hoá:

- hất lượng hàng hoá kết hợp cùng với tên hàng sẽ giúp các bên xác định được hàng hoá một cách rõ ràng, chi tiết Trên thực tế, nếu điều khoản này không rõ ràng thì rất khó thực hiện hợp đồng và rất ễ phát sinh tranh chấp

- hất lượng sản phẩm, hàng hoá được thể hiện thông qua các chỉ tiêu kỹ

thuật và những đặc trưng của chúng

6.2.5 Điều khoản số lượng (trọng lượng)

Điều khoản này thể hiện mặt lượng của hàng hoá trong hợp đồng, nội ung

cần làm rõ là: đơn vị tính, tổng số lượng hoặc phương pháp xác định số lượng

6.2.6 Điều khoản giá cả

ác bên khi thoả thuận về giá cả cần đề cập các nội ung sau: đơn giá, tổng

giá trị và đồng tiền thanh toán

6.2.7 Điều khoản thanh toán:

Phương thức thanh toán là cách thức mà các bên thực hiện nghĩa vụ giao, nhận tiền khi mua bán hàng hoá ăn cứ vào đặc điểm riêng của hợp đồng, mối quan hệ, các điều kiện khác mà các bên có thể lựa chọn một trong ba phương

thức thanh toán sau đây cho phù hợp:

6.2.8 Điều khoản phạt vi phạm:

Phạt vi phạm là một loại chế tài o các bên tự lựa chọn, nó có ý nghĩa như một biện pháp trừng phạt, răn đe, phòng ngừa vi phạm hợp đồng, nhằm nâng cao

ý thức tôn trọng hợp đồng của các bên

Mức phạt thì o các bên thoả thuận, có thể ấn định một số tiền phạt cụ thể hoặc đưa ra cách thức tính tiền phạt linh động theo % giá trị phần hợp đồng vi

phạm

6.2.9 Điều khoản bất khả kháng:

ất khả kháng là sự kiện pháp lý nảy sinh ngoài ý muốn chủ quan của các bên, ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện hợp đồng đã ký Đó là các sự kiện thiên nhiên hay chính trị xã hội như: bão, lũ lụt, hạn hán, động đất, núi lửa, chiến tranh, bạo động, đình công, khủng hoảng kinh tế Đây là các trường hợp thường gặp làm cho một hoặc cả hai bên không thể thực hiện được hoặc thực hiện không đúng các nghĩa vụ của mình Khi một bên vi phạm hợp đồng o gặp

sự kiện bất khả kháng thì pháp luật không buộc phải chịu trách nhiệm về tài sản

(không bị phạt vi phạm, không phải bồi thường thiệt hại)

6.2.10 Điều khoản giải quyết tranh chấp:

Đối với việc lựa chọn giải quyết tại Trọng tài hay tại Toà án thì thoả thuận

phải phù hợp với quy định của pháp luật, cụ thể:

Tóm lại: Nội dung của hợp đồng hoàn toàn do các bên thoả thuận và quyết

định cho phù hợp với những điều kiện hoàn cảnh, loại hàng hoá, dịch vụ cụ thể; tuy nhiên, những thoả thuận đó phải không vi phạm các điều cấm của pháp luật

6.3 Mẫu tham khảo hợp đồng mua bán hàng hóa

Ví dụ: Mẫu làm hợp đồng mua bán củ giống hoa Lay ơn

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

- Căn cứ Bộ luật Dân sự của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 33/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2006

- Căn cứ vào Luật thương mại năm 2005 của Quốc hội Nước CHXHCN Việt Nam có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2006;

- Căn cứ vào nhu cầu và khả năng của hai bên;

Hôm nay, ngày … tháng … năm 20…, Tại…… chúng tôi, đại diện cho các

bên ký hợp đồng, gồm có:

I Đại diện bên mua (gọi tắt là bên A):

Ông (Bà): Nguyễn Văn A hức vụ:

II Đại diện bên bán (gọi tắt là bên B):

Ông (Bà): Nguyễn Văn hức vụ:

Điều 1 : Nội dung hợp đồng:

ên A đặt mua của bên B số lượng củ giống, vật tư như sau:

Stt Tên giống ĐVT Số lượng Đơn (đ) giá Thành tiền

(đ)

1 Giống hoa Lay ơn Củ 2.000 5.000 10.000.000

2 Phân bón qua lá Gói 10 15.000 150.000

Bằng chữ: mười một triệu bảy trăm năm mươi nghìn đồng chẵn

Điều 2 : Chất lượng và tiêu chuẩn củ giống: Củ giống được nhập từ

Quốc gia Hàn Quốc, củ giống đã được xử lý nảy mầm, độ thuần giống 100%, củ

giống không bị dập nát

Điều 3: Hình thức giao nhận

- Bên B có trách nhiệm vận chuyển và giao hàng tại địa điểm do bên A quy định tai………

- Thời gian giao nhận: Đảm bảo giao nhận để thực hiện trồng đúng thời vụ,

thời gian giao nhận cụ thể, bên A sẽ thông báo trước cho bên B là 5 ngày

Điều 4 : Trách nhiệm của các bên

- Cung cấp hoa đơn tài chính, các tài liệu có Liên quan và hướng dẫn kỹ thuật trồng hoa đảm bảo hoa nở đúng thời vụ

2 Trách nhiệm bên A