A. ĐẶT VẤN ĐỀ I. LỜI NÓI ĐẦU Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức nòng cốt của phong trào thiếu nhi Việt Nam, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Cùng với hoạt động thiếu nhi trên địa bàn dân cư, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường là một hoạt động quan trọng không thể thiếu được và có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện của trường phổ thông. Đứng đầu công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong các trường học là Giáo viên Tổng phụ trách Đội, chức danh được Nhà nước công nhận. Theo đó, Giáo viên Tổng phụ trách Đội phải có độ tuổi từ 18 đến 35, có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu (nếu còn trong độ tuổi phát triển đoàn viên thì phải là đoàn viên Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh), nhiệt tình và có năng khiếu về tổ chức hoạt động xã hội, hiểu biết về Đoàn Đội, có đủ sức khoẻ... biết vận động học sinh, các lực lượng xã hội và mọi người tham gia công tác Đội, có bằng tốt nghiệp sư phạm, đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác Đoàn Đội. Hoạt động Đội trong trường phổ thông mạnh hay yếu, tốt hay xấu một phần rất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất vào năng lực của người Giáo viên Tổng phụ trách Đội, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như hiện nay. Hai yêu cầu cần có trong một Giáo viên Tổng phụ trách Đội đó là: Giáo viên Tổng phụ trách Đội Nhà giáo dục toàn diện: Để làm được người cán bộ tốt cái gốc của mọi công việc như Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn, người Giáo viên Tổng phụ trách Đội trước tiên phải có lòng yêu trẻ, hiểu và say mê với công việc, bản thân luôn là tấm gương sáng ở mọi nơi, mọi lúc, trong cuộc sống, lao động và trong giao tiếp, không chỉ với vai trò là người giáo viên mẫu mực mà còn sắm vai người cha, người mẹ, người anh, người chị để mình thực sự là chỗ dựa tinh thần cho các em học sinh yêu mến. Giáo viên Tổng phụ trách Đội Nhà tổ chức: Trước các em thiếu niên, nhi đồng, trong các hoạt động của tổ chức Đội, người Giáo viên Tổng phụ trách Đội phải là một người có kỹ năng, trong đó kỹ năng nói (khả năng diễn thuyết, trình bày chương trình đội viên, dẫn chương trình, phản biện...), kỹ năng viết (soạn thảo văn bản: Văn bản hành chính, chương trình, kịch bản...) và đặc biệt là kỹ năng làm (tổ chức các hoạt động: Cắm trại, giao lưu, dã ngoại, tham quan, hội thi, hội thao, hội diễn, trò chơi văn nghệ thể dục, thể thao, học tập...). Với vai trò là nhà tổ chức, Giáo viên Tổng phụ trách Đội được Nhà nước sắp xếp vào bộ máy quản lý trường phổ thông, tổ chức Đoàn trong trường và Hiệu trưởng đề nghị Trưởng Phòng giáo dục và Đào tạo huyện, sau đó Trưởng phòng giáo dục đề nghị Uỷ ban nhân dân cấp huyện ra Quyết định bổ nhiệm sau khi tham khảo ý kiến của Ban thường vụ huyện Đoàn. Được tôi luyện thông qua việc thiết kế, tổ chức các hoạt động thiếu nhi, làm việc với nhiều thành phần khác nhau trong nhà trường, Giáo viên Tổng phụ trách Đội sẽ tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, bồi dưỡng được nhiều nghiệp vụ, rèn luyện được nhiều kỹ năng, học tập nhiều phương pháp. Giáo viên Tổng phụ trách Đội là nguồn bổ sung cho đội ngũ cán bộ Lãnh đạo ở nhiều ngành, tổ chức khác nhau. Với sự lớn mạnh của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Giáo viên Tổng phụ trách Đội luôn thể hiện vai trò trách nhiệm của mình, xứng đáng là người cán bộ quản lý. II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Điều lệ Đội nêu rõ tính chất của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là: Tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách. Nội dung này khẳng định thiếu nhi Việt Nam có một tổ chức đại diện cho mình và của mình, có tính quần chúng và tính cách mạng, đi theo con đường của Bác Hồ kính yêu và sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc. Hiện nay đất nước đang tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện và sâu sắc, với mục tiêu tổng quát và chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam từ năm 2001 2020 theo Nghị Quyết Trung ương 2 (khoá VIII) đã khẳng định: Đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản đã trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại hoá. Để tiến hành sự nghiệp đổi mới đó thì chúng ta phải hết sức coi trọng con người, nhân tố con người được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược kinh tế xã hội, xây dựng đất nước. Muốn vậy phải phát triển giáo dục Coi giáo dục là quốc sách hàng đầu mà Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho con người. Như vậy con người được đặt ở trung tâm chiến lược, trong đó lớp thiếu niên, nhi đồng hôm nay sẽ là những công đan, những người làm chủ tương lai đất nước sau này. Đáp ứng yêu cầu về con người, mục tiêu giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục học sinh Tiểu học nói riêng có nhiệm vụ đào tạo ra những con người có tính tự chủ, năng động, sáng tạo, có kiến thức văn hoá, đặc biệt phải có lòng nhân ái yêu đất nước, yêu Chủ nghĩa xã hội. Trong đó giáo dục là nền tảng nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lên phổ thông trung học. Để đạt được mục tiêu trên, chúng ta phải giáo dục cho học sinh trong một môi trường đồng bộ nghĩa là phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữ các lực lượng giáo dục trong nhà trường, trong đó nhà trường giữ vai trò chủ đạo. Trong số các lực lượng giáo dục cần đặc biệt chú ý đến tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh vì nó có vị trí rất quan trọng, Đội là thành phần hỗ trợ tích cực với nhà trường và cùng nhà trường thực hiện nội dung, mục đích giáo dục. Đội là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là thể hiện vai trò chủ động tập hợp thiếu nhi vào các hoạt động do Đội tổ chức. Nhiều năm nay, các phong trào của Đội thực sự đã thu hút đông đảo các thế hệ thiếu nhi tham gia và đã trở thành truyền thống của Đội như: Phong trào Nghìn việc tốt, Công tác Trần Quốc Toản, phong trào Kế hoạch nhỏ.... Hoạt động đội còn là cầu nối giữa Nhà trường và xã hội, góp phần thực hiện nguyên lý giáo dục của Đảng. Những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phong trào thiếu nhi cả nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, hoạt động Đội đã thực sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên, nhi đồng trong nhà trường, xứng đáng là lực lượng tích cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đứng trước thực tế đó đòi hỏi người Giáo viên Tổng phụ trách Đội phải phấn đấu không ngừng để hoạt động Đội trở thành môi trường lành mạnh có tác dụng giáo dục sâu rộng đến học sinh. Đặc biệt Tổng phụ trách Đội phải nhạy bén, thông minh, linh hoạt tổ chức các hoạt động trong nhà trường. Song, một mình Giáo viên Tổng phụ trách Đội không thể làm hết được công việc này, mà Tổng phụ trách Đội phải biết phối kết hợp, tranh thủ sự hỗ trợ ở mọi điều kiện, mọi lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Phải biết tuyên truyền, thu hút, lôi cuốn các lực lượng cùng tham gia giáo dục các em học sinh, cùng tổ chức các hoạt động vui chơi cho các em. Tổ chức các hoạt động Đội trong nhà trường nếu thiếu sự phối hợp đó thì Tổng phụ trách Đội gặp rất nhiều khó khăn, điều đó sẽ kìm hãm cả quá trình giáo dục và tự giáo dục trong các em thiếu niên, nhi đồng làm ảnh hưởng không ít đến chất lượng giáo dục trong nhà trường. Như vậy mối quan hệ của Tổng phụ trách Đội với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường là một yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục. Thực tế cho thấy, ở một số trường Trung học cơ sở nói chung và Tiểu học nói riêng, hiện nay việc kết hợp giữa các lực lượng giáo dục với Tổng phụ trách Đội không được thực hiện thường xuyên, đều đặn, công việc này chưa được các nhà trường quan tâm chú trọng, nhiều trường còn có quan niệm và nhận thức chưa đầy đủ về vai trò, vị trí của tổ chức Đội cũng như Tổng phụ trách Đội. Điều đó ảnh hưởng không ít đến phong trào hoạt động của Đội và giáo dục thanh thiếu niên trong nhà trường dẫn đến chất lượng giáo dục toàn diện không được nâng cao. Xuất phát từ những lý do trên, tôi thấy Tổng phụ trách Đội có một vai trò quan trọng trong viêc xây dựng các mối quan hệ mật thiết giữa hoạt động Đội với các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường. Đặc biệt là xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Chi bộ Ban giám hiệu nhà trường, công đoàn, đoàn thanh niên, Hội phụ huynh. Vì vậy, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu, mạnh dạn đưa những vấn đề này cho anh chị em đồng nghiệp tham khảo để giúp đỡ tôi làm tốt công việc này hơn. III. ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI PHƯƠNG PHÁP THỜI GIAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU: 1. Đối tượng nghiên cứu: Liên đội trường Tiểu học Nghinh Tường. 2. Phạm vi nghiên cứu: Vai trò của Tổng phụ trách Đội với những mối quan hệ giáo dục trong và ngoài nhà trường. 3. Phương pháp nghiên cứu: + Lập kế hoạch nghiên cứu. + Chia giai đoạn nghiên cứu. + Soạn thảo nội dung. + Kiểm tra, giám sát những việc đã làm được trên thực tế, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm. 4. Thời gian nghiên cứu: Trong hai năm học, bắt đầu từ năm học 2010 2011 đến hết năm học 2011 2012. Năm học 2010 2011: Xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban chỉ huy Liên đội, Giáo viên chủ nhệm, Đoàn thanh niên, Hội cha mẹ học sinh. Năm học 2011 2012: Vai trò của Tổng phụ trách Đội và xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban giám hiệu.
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LỜI NÓI ĐẦU
Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức nòng cốt của phong trào thiếu nhi Việt Nam, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Cùng với hoạt động thiếu nhi trên địa bàn dân cư, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường là một hoạt động quan trọng không thể thiếu được và có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện của trường phổ thông
Đứng đầu công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong các trường học
là Giáo viên - Tổng phụ trách Đội, chức danh được Nhà nước công nhận Theo đó, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có độ tuổi từ 18 đến 35, có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu (nếu còn trong độ tuổi phát triển đoàn viên thì phải là đoàn viên Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh), nhiệt tình và có năng khiếu về tổ chức hoạt động xã hội, hiểu biết về Đoàn - Đội, có đủ sức khoẻ biết vận động học sinh, các lực lượng xã hội
và mọi người tham gia công tác Đội, có bằng tốt nghiệp sư phạm, đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác Đoàn - Đội
Hoạt động Đội trong trường phổ thông mạnh hay yếu, tốt hay xấu một phần rất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất vào năng lực của người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như hiện nay Hai yêu cầu cần có trong một Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đó là:
* Giáo viên - Tổng phụ trách Đội - Nhà giáo dục toàn diện:
Để làm được "người cán bộ tốt - cái gốc của mọi công việc" như Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn, người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội trước tiên phải có lòng yêu trẻ, hiểu và say mê với công việc, bản thân luôn là tấm gương sáng ở mọi nơi, mọi lúc, trong cuộc sống, lao động và trong giao tiếp, không chỉ với vai trò là người giáo viên mẫu mực mà còn "sắm vai" người cha, người mẹ, người anh, người chị để mình
Trang 2thực sự là chỗ dựa tinh thần cho các em học sinh yêu mến
* Giáo viên - Tổng phụ trách Đội - Nhà tổ chức:
Trước các em thiếu niên, nhi đồng, trong các hoạt động của tổ chức Đội, người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải là một người có kỹ năng, trong đó kỹ năng nói (khả năng diễn thuyết, trình bày chương trình đội viên, dẫn chương trình, phản biện ), kỹ năng viết (soạn thảo văn bản: Văn bản hành chính, chương trình, kịch bản ) và đặc biệt là kỹ năng làm (tổ chức các hoạt động: Cắm trại, giao lưu, dã ngoại, tham quan, hội thi, hội thao, hội diễn, trò chơi văn nghệ - thể dục, thể thao, học tập ) Với vai trò là nhà tổ chức, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội được Nhà nước sắp xếp vào bộ máy quản lý trường phổ thông, tổ chức Đoàn trong trường và Hiệu trưởng đề nghị Trưởng Phòng giáo dục và Đào tạo huyện, sau đó Trưởng phòng giáo dục đề nghị Uỷ ban nhân dân cấp huyện ra Quyết định bổ nhiệm sau khi tham khảo ý kiến của Ban thường vụ huyện Đoàn
Được tôi luyện thông qua việc thiết kế, tổ chức các hoạt động thiếu nhi, làm việc với nhiều thành phần khác nhau trong nhà trường, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội sẽ tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, bồi dưỡng được nhiều nghiệp vụ, rèn luyện được nhiều kỹ năng, học tập nhiều phương pháp Giáo viên - Tổng phụ trách Đội là nguồn
bổ sung cho đội ngũ cán bộ Lãnh đạo ở nhiều ngành, tổ chức khác nhau Với sự lớn mạnh của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội luôn thể hiện vai trò trách nhiệm của mình, xứng đáng là người cán bộ quản
lý
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Điều lệ Đội nêu rõ tính chất của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là: "Tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách" Nội dung này khẳng định thiếu nhi Việt Nam có một tổ chức đại diện cho mình và của mình, có tính quần
Trang 3chúng và tính cách mạng, đi theo con đường của Bác Hồ kính yêu và sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc.
Hiện nay đất nước đang tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện và sâu sắc, với mục tiêu tổng quát và chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam từ năm 2001 -
2020 theo Nghị Quyết Trung ương 2 (khoá VIII) đã khẳng định: "Đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản đã trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại hoá" Để tiến hành sự nghiệp đổi mới đó thì chúng ta phải hết sức coi trọng con người, nhân tố con người được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược kinh tế xã hội, xây dựng đất nước Muốn vậy phải phát triển giáo dục "Coi giáo dục là quốc sách hàng đầu" mà "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho con người" Như vậy con người được đặt ở trung tâm chiến lược, trong đó lớp thiếu niên, nhi đồng hôm nay sẽ là những công đan, những người làm chủ tương lai đất nước sau này
Đáp ứng yêu cầu về con người, mục tiêu giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục học sinh Tiểu học nói riêng có nhiệm vụ đào tạo ra những con người có tính tự chủ, năng động, sáng tạo, có kiến thức văn hoá, đặc biệt phải có lòng nhân ái yêu đất nước, yêu Chủ nghĩa xã hội Trong đó giáo dục là nền tảng nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lên phổ thông trung học
Để đạt được mục tiêu trên, chúng ta phải giáo dục cho học sinh trong một môi trường đồng bộ nghĩa là phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữ các lực lượng giáo dục trong nhà trường, trong đó nhà trường giữ vai trò chủ đạo Trong số các lực lượng giáo dục cần đặc biệt chú ý đến tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh vì
nó có vị trí rất quan trọng, Đội là thành phần hỗ trợ tích cực với nhà trường và cùng nhà trường thực hiện nội dung, mục đích giáo dục Đội là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là thể hiện vai trò chủ động tập hợp thiếu nhi vào các hoạt động
Trang 4do Đội tổ chức Nhiều năm nay, các phong trào của Đội thực sự đã thu hút đông đảo các thế hệ thiếu nhi tham gia và đã trở thành truyền thống của Đội như: Phong trào
Nghìn việc tốt, Công tác Trần Quốc Toản, phong trào Kế hoạch nhỏ Hoạt động đội
còn là cầu nối giữa Nhà trường và xã hội, góp phần thực hiện nguyên lý giáo dục của Đảng
Những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phong trào thiếu nhi cả nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, hoạt động Đội đã thực sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên, nhi đồng trong nhà trường, xứng đáng là lực lượng tích cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Đứng trước thực tế đó đòi hỏi người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải phấn đấu không ngừng để hoạt động Đội trở thành môi trường lành mạnh có tác dụng giáo dục sâu rộng đến học sinh Đặc biệt Tổng phụ trách Đội phải nhạy bén, thông minh, linh hoạt tổ chức các hoạt động trong nhà trường Song, một mình Giáo viên - Tổng phụ trách Đội không thể làm hết được công việc này, mà Tổng phụ trách Đội phải biết phối kết hợp, tranh thủ sự hỗ trợ ở mọi điều kiện, mọi lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường Phải biết tuyên truyền, thu hút, lôi cuốn các lực lượng cùng tham gia giáo dục các em học sinh, cùng tổ chức các hoạt động vui chơi cho các em
Tổ chức các hoạt động Đội trong nhà trường nếu thiếu sự phối hợp đó thì Tổng phụ trách Đội gặp rất nhiều khó khăn, điều đó sẽ kìm hãm cả quá trình giáo dục và tự giáo dục trong các em thiếu niên, nhi đồng làm ảnh hưởng không ít đến chất lượng giáo dục trong nhà trường Như vậy mối quan hệ của Tổng phụ trách Đội với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường là một yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục Thực tế cho thấy, ở một số trường Trung học cơ sở nói chung và Tiểu học nói riêng, hiện nay việc kết hợp giữa các lực lượng giáo dục với Tổng phụ trách Đội không được thực hiện thường xuyên, đều đặn, công việc này chưa được các nhà
Trang 5trường quan tâm chú trọng, nhiều trường còn có quan niệm và nhận thức chưa đầy đủ
về vai trò, vị trí của tổ chức Đội cũng như Tổng phụ trách Đội Điều đó ảnh hưởng không ít đến phong trào hoạt động của Đội và giáo dục thanh thiếu niên trong nhà trường dẫn đến chất lượng giáo dục toàn diện không được nâng cao
Xuất phát từ những lý do trên, tôi thấy Tổng phụ trách Đội có một vai trò quan trọng trong viêc xây dựng các mối quan hệ mật thiết giữa hoạt động Đội với các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường Đặc biệt là xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Chi bộ - Ban giám hiệu nhà trường, công đoàn, đoàn thanh niên, Hội phụ huynh Vì vậy, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu, mạnh dạn đưa những vấn đề này cho anh chị em đồng nghiệp tham khảo để giúp đỡ tôi làm tốt công việc này hơn
III ĐỐI TƯỢNG - PHẠM VI - PHƯƠNG PHÁP - THỜI GIAN - TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng nghiên cứu:
Liên đội trường Tiểu học Nghinh Tường
2 Phạm vi nghiên cứu:
Vai trò của Tổng phụ trách Đội với những mối quan hệ giáo dục trong và ngoài nhà trường
3 Phương pháp nghiên cứu:
+ Lập kế hoạch nghiên cứu.
+ Chia giai đoạn nghiên cứu
+ Soạn thảo nội dung
+ Kiểm tra, giám sát những việc đã làm được trên thực tế, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm
4 Thời gian nghiên cứu:
Trong hai năm học, bắt đầu từ năm học 2010 - 2011 đến hết năm học 2011 - 2012
Trang 6- Năm học 2010 - 2011: Xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban chỉ huy Liên đội, Giáo viên chủ nhệm, Đoàn thanh niên, Hội cha mẹ học sinh.
- Năm học 2011 - 2012: Vai trò của Tổng phụ trách Đội và xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban giám hiệu
5 Tài liệu nghiên cứu:
- Tìm hiểu qua sách báo
- Tìm hiểu tình hình một số trường trong huyện
- Tìm hiểu thực tế ở nhà trường và địa bàn dân cư
- Cẩm nang cho người phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
- Người Tổng phụ trách Đội cần biết
Trang 7B NỘI DUNG
I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH NHÀ TRƯỜNG:
- Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng nhà trường: Nguyễn Thị Nghĩa
- Chủ tịch công đoàn: Tô Thị Bích Linh
- Bí thư chi đoàn: Linh Thị Hạnh
1 Khó khăn:
Là trường tiểu học nên số lượng đội viên và số lượng nhi đồng đóng vai trò chính tập trung chủ yếu ở tất cả các khối lớp, chưa có đối tượng là đội viên lớn Hơn thế nữa trường tiểu học nơi tôi công tác đóng ở nơi địa hình, địa thế, khá phức tạp, trường học vẫn phải chia thành nhiều phân trường lẻ như: trường chính, Thượng Lương, Bản Nhàu, Nà Giàm đường đi cách suối, cách núi còn người dân chủ yếu là làm nông nghiệp cho nên công tác tổ chức có nhiều hạn chế nhất định.Cùng với đội ngũ cán bộ phụ trách hoạt động đội và hoạt động sao nhi đồng còn nhút nhát, rụt rè ít va chạm và điều quan trọng là các em còn nhỏ tuổi chưa có nhiều kinh nghiệm, cơ sở vật chất phục vụ học sinh còn thiếu thốn Đặc biệt là phòng Đội, những đồ dùng phục vụ cho hoạt động Đội còn sơ sài, chưa đầy đủ Phần lớn các em chưa có kế hoạch cụ thể, phù hợp với thực tế địa phương
Tôi nhận thấy mình là Tổng phụ trách nói riêng cũng như tất cả các anh chị phụ trách trong nhà trường nói chung chưa phát huy hết khả năng của mình trong công tác chỉ đạo hoạt động Đa số các giáo viên phụ trách còn quá coi trọng hoạt động học tập
Trang 8- Ban giám hiệu nhà trường, Hội đồng đội xã và các đoàn thể chính quyền luôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện về mọi mặt cho các hoạt động.
- Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của chuyên trách công tác Đội Phòng giáo dục & Đào tạo huyện Võ Nhai , của Hội đồng Đội huyện về việc cung cấp tài liệu hướng dẫn
cụ thể cho tổng phụ trách về phương pháp và cách thức tổ chức hoạt động
II THỰC TRẠNG:
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức thống nhất trong cả nước
Hệ thống tổ chức Đội được thành lập ở các trường học và trên địa bàn dân cư từ cấp Phường xã đến Trung ương do Ban chấp hành Đoàn cùng cấp lập ra để giúp Đoàn phụ trách Đội Đội thiếu niên, nhi đồng là chủ nhân tương lai của đất nước, tuổi thiếu niên
là giai đoạn phát triển đặc biệt của một đời người, ở lứa tuổi này, người ta nói "ngả đường dẫn đến tài năng, nhưng cũng là ngả đường dẫn tới tội lỗi" Đứng trước mặt các
em bây giờ là hai ngả đường khác nhau: Một là có thể hư hỏng nếu các em không được quan tâm giáo dục đến nơi, đến chốn; Hai là thế giới mới sẽ được mở rộng trước các em nếu được nhà trường, gia đình và xã hội quan tâm giáo dục đúng đắn
Chính vì vậy, nhà trường hiện nay có trách nhiệm hết sức nặng nề nhưng cũng rất
vẻ vang nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lên Trung học phổ thông Trong thực tế hoạt động Đội ở các trường phổ thông, các trường Tiểu học còn gặp rất nhiều khó khăn về vật chất, về thời gian và kinh nghiệm tổ chức các hoạt động còn mang tính tuỳ tiện, chưa khoa học Nội dung hoạt động còn nghèo nàn đơn điệu dẫn đến chất lượng giáo dục trong nhà trường còn thấp kém Điều đó kiến cho Giáo viên - Tổng phụ trách Đội và các lực lượng làm công tác giáo dục khác cần quan tâm tới thực trạng công tác Đội nơi mình đang công tác
Để thực hiện và đạt được kết quả tốt trọng trách này nhà trường phải dựa nhiều con đường, nhiều mối quan hệ biện chứng phải dựa nhiều con đường, nhiều mối quan
Trang 9hệ biện chứng với nhau nhưng đóng vai trò hơn cả là hoạt động Đội thiếu niên trong nhà trường Vậy làm thế nào để đưa hoạt động Đội và phong trào thanh thiếu niên vào hoạt động trong nhà trường một cách có hiệu quả nhất Đó quả là một vấn đề hết sức khó khăn đối với những Giáo viên - Tổng phụ trách Đội Do đó người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải biết xây dựng những mối quan hệ giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm thu hút đông đảo các lực lượng giáo dục xung quanh mình như: Cán
bộ Liên - Chi đội, Chi đoàn giáo viên, các anh chị phụ trách, Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành trên địa bàn dân cư, đặc biệt Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải lấy được lòng tin và biết tranh thủ sự giúp đỡ, ủng hộ, chỉ đạo và tạo mọi điều kiện thuận lợi của các cấp lãnh đạo trong nhà trường Tất cả các mối quan hệ này là sự quyết định thành công hay thất bại các hoạt động của Liên đội trong suốt năm học
1 Khảo sát tình hình của các Liên đội:
Từ tình hình thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát các liên đội ở 6 xã phía Bắc của huyện Võ Nhai, sau khi khảo sát tôi đã thu được kết quả sau:
Số Liên
đội
Liên đội
đã thực hiện
Tỷ lệ % Liên đội
có thực hiện
Tỷ lệ % Liên đội
thực hiện chưa tốt
Tỷ lệ %
Nhìn vào kết quả khảo sát tôi thấy hơn 1/2 số các Liên đội hoàn thành tốt công tác Đội trong nhà trường, còn lại chưa đến 1/2 các Liên đội chỉ hoàn thành công tác Đội ở mức trung bình trong đó số ít Liên đội còn chưa quan tâm đến hoạt động Đội trong nhà trường Sở dĩ như vậy là do một số Giáo viên - Tổng phụ trách Đội chưa làm hết vai trò trách nhiệm của mình do đó lãnh đạo nhà trường coi hoạt động Đội là không cần thiết, cũng có trường do nhận thức của số ít các đồng chí trong Ban giám hiệu chưa hiểu đúng về vai trò và chức năng của hoạt động Đội nên ít quan tâm đến Cũng
có Liên đội lại coi trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục văn hoá nên đã tự ý cắt bỏ
Trang 10những hoạt động của Đội phải có trong nhà trường như: Sinh hoạt Sao, sinh hoạt Đội, hay các cuộc thi, vui chơi giải trí của các em sợ làm ảnh hưởng tới học tập.
Riêng đối với trường Tiểu học Nghinh Tường, hoạt động Đội nhà trường đã thực sự được coi trọng và là một hoạt động không thể thiếu trong suốt những năm học qua Do
đó Liên đội luôn được lãnh đạo nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi cả về kinh phí lẫn thời gian cho các hoạt động Đội Mặc dù là một Liên đội ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, nhưng những năm học gần đây Liên đội luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao và luôn đạt Liên đội vững mạnh cấp huyện, cấp tỉnh
2 Vai trò của Tổng phụ trách Đội trong nhà trường (quá trình nghiên cứu trong năm học 2011 - 2012):
- Vai trò của Tổng phụ trách Đội đặc biệt quan trọng trong nhà trường, vị trí của Tổng phụ trách Đội gắn chặt với vị trí vai trò của tổ chức Đội, thực tiễn những năm vừa qua cho thấy Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày càng trở thành một lực lượng giáo dục không thể thiếu được trong cả ba khâu: "Dạy chữ - Dạy nghề - Dạy người" Nhiều trường đạt được danh hiệu tiên tiến xuất sắc, công tác Đội đóng góp một phần không nhỏ Lại nói hoạt động Đội trong nhà trường mạnh hay yếu, tốt hay xấu một phần rất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất và năng lực của người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội Chính ở đây lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét nhất: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", "Có cán bộ tốt là có tất cả"
- Trong nhà trường Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đóng một vai trò quan trọng bởi chính Giáo viên - Tổng phụ trách Đội là người gần gũi các em hơn ai hết, là người hiểu thế giới nội tâm của các em học sinh, có điều kiện tiếp cận được nhiều đối tượng học sinh trong nhà trường: Học sinh tiêu biểu, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh cá biệt, Nên Giáo viên - Tổng phụ trách hiểu kỹ hơn về tâm tư, tình cảm của các em, hiểu được cá tính của các em, nắm bắt được những nhu cầu mà các em muốn,
Trang 11coi các em như những đứa con của mình Để từ đó biết động viên, an ủi hoặc cảm hoá, giúp đỡ các em vượt khó và sửa chữa những lỗi lầm của mình Người Tổng phụ trách phải biết thu phục nhân tâm từ chính tấm gương sáng của bản thân mình trong cuộc sống và trong mọi công việc Điều đó muốn khẳng định rằng: Tổng phụ trách Đội chẳng những ở cương vị là người thầy, người cô mẫu mực mà còn là người cha, người
mẹ đỡ đầu, người anh, người chị quý mến của các em khi các em tiến bộ cũng như khi các em mắc khuyết điểm, sai lầm, thực sự là chỗ dựa tinh thần cho các em trong bối cảnh xã hội đầy biến động Người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đóng vai trò của một nhà tổ chức và đương nhiên phải thông thạo về kỹ năng, nghiệp vụ trong công tác Đội, có khả năng tổ chức nhiều hoạt động vui chơi bổ ích nhằm thu hút đông đảo lực lượng học sinh tham gia để các em "Học mà chơi - Chơi mà học" Đây thực sự là sân chơi bổ ích đối với các em học sinh trong các nhà trường Người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có trách nhiệm xây dựng nhiều mối quan hệ khác nhau trong và ngoài nhà trường để giúp mình hoàn thành tốt công việc được giao Tổng phụ trách Đội có vai trò quan trọng đặc biệt như vậy nhưng trong thực tế lực lượng Giáo viên - Tổng phụ trách Đội ở một số trường vẫn chưa được đề cao vai trò của họ Hầu hết các giáo viên được phân công làm Tổng phụ trách Đội là các giáo viên không được đào tạo qua trường lớp, mà thường lấy ở các bộ môn văn hoá trực tiếp chuyển sang làm Tổng phụ trách hoặc chỉ là bán chuyên trách và như vậy Giáo viên - Tổng phụ trách không cố định, có thể chỉ làm trong một năm học hoặc trong một nhiệm kỳ lại thay người khác, cho nên dẫn đến các hoạt động của Đội trong các nhà trường còn hạn chế, đây là khó khăn chung của các trường học
Khảo sát tình hình thực tế vai trò của Tổng phụ trách Đội trong các nhà trường ở 6
xã phía Bắc của huyện Võ Nhai: