thảo luận chiến lược giao tiếp hay năng lực giao tiếp “Strategic Competence” trong việc học ngoại ngữ

LỜI NÓI ĐẦUNgày nay phương pháp giao tiếp đang được khuyến khích sử dụng để dạytiếng Anh nhằm phát triển kỹ năng nghe –nói – đọc viết cho học sinh Mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm hình

Mục lục Table of Contents

Mục lục ( Contents )……… … 1

-Lời nói đầu (Introduction):……… – 2 -

I Tóm tắt (Summary )……… ………… – 3

I.1 Mục đích(The aim ) ……… – 3 –

I.2 Quy Trình(process )……… – 3 –

I.3 Kết quả (results )… ……… …… – 3 –

II Giới thiệu (Introduction ).……….……… – 3 –

II.1.a: Hiện trạng (status)……… …– 3 –

II.1.b: Nguyên nhân(cause )……… – 3 –

II.2: Giải pháp thay thế (Alternatives) ……….– 4 –

II.3: Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài (Some recent research related topics) ……….………… – 4 –

II.4: Vấn đề nghiên cứu và giải thiết nghiên cứu (Research question and research design )……… – 4 –

II.4.a: Vấn đề nghiên cứu(Research Issues ……….– 4–

II.4.b: Giả thiết nghiên cứu(Assuming res ………… … – 4 –

III Phương pháp(met……….… …– 5 –

III.1 Khách thể nghiên cứu(Customers resear…… … – 5 –

III.2 Thiết kế(design )……… – 5 –

III.3 Quy trình( process) ……… – 6 –

III.4 Đo lường (measurement ………….……… –7 –

IV Phân tích dữ liệu và kết quả (Data analysis and resu……… – 7 –

V Bàn luận (discussed )……… ….– 8–

V.1 Ưu Điểm (advantages……… – 8–

V.2 : Hạn Chế (Limitations ……… … – 8–

VI Kết luận và khuyến nghị (Conclusions and recommendat – 9 –

VI.1 : Kết Luận (conclusions )……… – 9 –

VI.2: Kiến Nghị ( recommendation……… … – 9 –

VII Tài liệu tham khảo (References ……… … – 10 –

VIII Phụ lục (Appendix )……… …… – 11 –

1

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay phương pháp giao tiếp đang được khuyến khích sử dụng để dạytiếng Anh nhằm phát triển kỹ năng nghe –nói – đọc viết cho học sinh

Mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở học sinhnhững kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trí tuệ cầnthiết để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động

Phương pháp giao tiếp qua một tiết dạy phần language focus thật sự là một nộidung khó thực hiện Nó luôn làm tôi trăn trở mỗi khi soạn bài

Có nhiều quan điểm trong việc dạy học theo đường hướng giao tiếp(Commnunicative Language Teaching) Trong đó vai trò của người học đượckhẳng định rõ ràng Theo Littlewood (1981) vai trò của người học khôngnhững tiếp nhận ngôn ngữ mà còn chủ động tích cực trong việc học ngôn ngữ

Thực vậy, theo Harmer (1983) thì communication ám chỉ đến những hoạt

động mà người học sử dụng ngôn ngữ làm một phương tiện giao tiếp và mục đích chính của người học là hoàn thành những bài tập giao tiếp được đề ra

Tiếp cận vấn đề theo một hướng khác, thì tác giả Savignon (2001) đã đề cậptrong lý thuyết dạy giaotiếp về 4 yếu tố cấu thành nên năng lực giao tiếp: nănglực về ngôn ngữ (Grammatical Competence),năng lực về văn hoá và xã hội(Sociocultural Competence), năng lực về ngôn bản (Discourse Competence)

và năng lực về chiến lược giao tiếp (Strategic Competence) Trong đó tác giảnhấn mạnh vào vai trò của các chiến lược giao tiếp hay năng lực giao tiếp

“Strategic Competence” trong việc học ngoại ngữ Nó cần thiết ngay từ lúcban đầu học ngoại ngữ và là một trong thành phần cấu tạo nên một nền tảngcần thiết để xây dựng năng lực giao tiếp cùng với những năng lực khác Theo

Savignon, việc đề xuất các hoạt động cá nhân, theo cặp và theo nhóm để tạo ra

môi trường học ngôn ngữ đa dạng sẽ giúp cho người học có nhiều cơ hội thamgia vào quá trình học, từ đó xây dựng động cơ học tích cực, chủ động, tạoniềm tin và hứng thú cho bản thân trong việc học giao tiếp Nói một cáchkhác, thông qua thực hành và kinh nghiệm trong những những ngữ cảnh và sựkiện xã hội thực tế (social interaction activities), người học dần dần mở rộngnăng lực giao tiếp của họ

Sau một thời gian dài tự học hỏi và áp dụng phương pháp giao tiếpkhi dạy Review tôi xin được chia sẽ chút ít kinh nghiêm với các anh chị vàcác bạn đông nghiệp.Rất mong được sự quan tâm góp ý của các thầy cô,cácanh chị và các bạn đông nghiệp để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy

bộ môn Tiến Anh của thành phố

2

I TÓM TẮT

I.1 : Mục Đích :

Ngày nay phương pháp giao tiếp đang được khuyến khích sử dụng

để dạy tiếng Anh nhằm phát triển kỹ năng nghe –nói – đọc viết cho học sinh

- Phương pháp giao tiếp qua một tiết dạy phần Review thật sự là một nộidung khó thực hiện Phần Review có khá nhiều bài tập bao gồm nhiều điểmngữ pháp và từ vựng vì vậy giáo viên dễ bị thiếu thời gian nếu dạy qúa kỹmột phần nào đó hoặc lướt qua nhanh qúa khiến học sinh không kịp hiểu bài

Do vậy qua 1 thời gian giảng dạy tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm giúp

HS hiểu bài tốt hơn và học sinh hiểu và áp dụng được kiến thức ngôn ngữ

I.2: Quy Trình Nghiên Cứu

Chuẩn bị các bước nghiên cứu

Thiết kế bài dạy , các tiết kiểm tra trước và sau tác động

Dùng phép kiểm chứng T-Test kiểm tra độ lệch của dữ liệu của các nhómnghiên cứu

Phân tích kết quả , rút ra kết luận

I.3: Kết Quả

Kết quả cho thấy tác động có ảnh hưởng đến đối tượng nghiên cứu

II GIỚI THIỆU

II.1.a Hiện trạng

- Hiện nay việc học tiếng Anh không còn xa lạ với việt nam nói chung vàcác vùng khó khăn nói riêng , tuy nhiên việc các em tiếp thu kiến thức vàđem kiến thức đó ra áp dụng vào thực tế lại là hai vấn đề khác nhau hiệnnày tình trạng học sinh dù có vốn tiếng anh kha khá nhưng khả năng giaotiếp với nhau bằng tiếng anh hay giao tiếp với người nước ngoài còn hạnchế Một số khi học tiếng anh đặc biệt là phần Review thì khó hiểu bài , lạicàng khó áp dụng vào thực tiễn

- Mặc dù giáo viên cố gắng truyền tải cho học sinh vốn từ và vốn ngữ phápnhưng kết quả đem lại không cao lắm ,

- Mặc dù một số em học sinh tham gia các lớp học thêm , học nâng cao đểthêm vồn từ tuy nhiên vẫn còn hạn chế trong việc áp dụng vốn kiến thức đóvào thực tế Đặc biệt là học sinh cấp 2

II.1.b : Nguyên nhân

- Môn tiếng Anh là một bộ môn mới đối với học sinh đầu cấp Nó có nhữngđặc thù riêng , do đó không phải tất cả các em học sinh đều học giỏi bộ mônnày

- Phần Review có khá nhiều bài tập bao gồm nhiều điểm ngữ pháp và từvựng vì vậy giáo viên dễ bị thiếu thời gian nếu dạy qúa kỹ một phần nào đóhoặc lướt qua nhanh qúa khiến học sinh không kịp hiểu bài.

- Học sinh thuộc vùng nông thôn , tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai nên các

em không thể tiếp thu và vận dụng một cách nhanh chóng,linh họat

- Khả năng giao tiếp ngọai ngữ còn nhiều hạn chế do ảnh hưởng âm vựccủa nhiều vùng nông thôn( tiếng địa phương) , học sinh nhút nhát ,ít có cơhội nói tiếng Anh

Do những khó khăn trên dẫn đến việc dạy và học ngoại ngữ của côtrò chúng tôi gặp nhiều trở ngại Tôi thường tự đặt câu hỏi: “làm thế nào đểdạy phần Review hay , mang tính giao tiếp ,học sinh hiểu và áp dụng đượckiến thức ngôn ngữ mà không bị cháy giáo án? “

II 2: Giải pháp thay thế

Vậy nên tôi đưa ra giải pháp dạy phần Review bằng giao tiếp giúp họcsinh hiểu bài và biết áp dụng vào thực tế , giúp khả năng giao tiếp của họcsinh được nâng cao hơn

II.3 Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài :

- Nghiên cứu của Thạc sĩ Lê Quang Trực - giáo viên hữu cơ khoa anh

ngữ ĐH TPHCM

Áp dụng phương pháp giao tiếp trong dạy học tiếng Anh ở một số nước châu Á và thực tế ở Việt Nam

- Nghiên cứu của cô Hách Thị Hà ( Yên Thịnh) :

Phương pháp giao tiếp qua tiết dạy language focus.

- Nghiên cứu của Nguyễn Thị Hoàng Báu khoa Tiếng Anh Chuyên

Ngành, Trường Đại học Ngoại ngữ

Nâng cao năng lực giao tiếp cho sinh viên tiếng Anh thương mại năm II: nhu cầu và khuyến nghị

II.4: Vấn đề nghiên cứu và giải thuyết nghiên cứu

II.4.a : Vấn Đề Nghiên Cứu

1 Việc dạy tiết Review bằng phương pháp giao tiếp có làm học sinh lớp

3A trường TH Lê Lợi hiểu được kiến thức ngôn ngữ không ?

2 Việc dạy tiết language focus bằng phương pháp giao tiếp có làm học

sinh lớp 3A trường TH Lê Lợi áp dụng được kiến thức ngôn ngữ vào thực tếkhông ?

II.4.b : Giải Thuyết:

1 Việc dạy tiết language focus bằng phương pháp giao tiếp sẽ làm cho

học sinh lớp 3 trường TH Lê Lợi hiểu được kiến thức ngôn ngữ

2 Việc dạy tiết Review bằng phương pháp giao tiếp sẽ làm cho học sinh

lớp 3 trường TH Lê Lợi áp dụng được kiến thức ngôn ngữ vào thực tế

III.1 Khách thể nghiên cứu

Khách thể là học sinh lớp 3A , 3B trường TH Lê Lợi – TP Hà Giang – Tỉnh

Về ý thức học tập, tất cả các em ở hai lớp này đều tích cực, chủ động

Về thành tích học tập của năm học trước, hai lớp tương đương nhau về điểm

số của tất cả các môn học

Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp 3A là nhóm thực nghiệm và 3B là nhóm đốichứng Tôi dùng bài kiểm tra khảo sát đầu năm làm bài kiểm tra trước tácđộng Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của hai nhóm có sự khácnhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-Test để kiểm chứng sự chênh lệchgiữa điểm số trung bình của 2 nhóm trước khi tác động

III.2 Thiết Kế Nghiên Cứu

Kiểm tra trước và sau tác động của nhóm học sinh tương đương

Bảng 3 Thiết kế nghiên cứu

Nhóm Kiểm tra trước

trong tiết dạy Review

O4

N1 : nhóm thực nghiệm N2 : nhóm đối chứng

O3 – O4>0  tác động có ảnh hưởng

• N1 và N2 hai lớp học sinh có trình độ tương đương

• N1 là lớp 3A có 28 Hs , N2 là lớp 3B có 28 HS

ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập

III.3 Quy trình nghiên cứu

* Chuẩn bị bài của giáo viên:

- Tôi dạy lớp đối chứng: Thiết kế kế hoạch bài học không sử dụng giao tiếp

trong tiết Review quy trình chuẩn bị bài như bình thường

- Sau đó tôi thiết kế kế hoạch bài học có sử dụng giao tiếp trong tiết Review,

sưu tầm, lựa chọn thông tin tại các website :baigiangdientubachkim.com,

baigiang.violet.vn, và các tài liệu liên quan như: chuẩn kiến thức kỹ năng ,

SGK lớp 3 , SGV 3 , nghiên cứu đề tài của thạc sĩ Lê Quang Trực ,

và tham khảo các bài dạy của đồng nghiệp Bùi Thị Kim Oanh, Nguyễn

Thị Nhàn v.v

* Tiến hành dạy thực nghiệm:

- Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhà

trường và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan Cụ thể:

Bảng 4 Thời gian thực nghiệm

Thứ ngày Lớp Tiết theo PPCT Tên bài dạy

Thứ 327/11/2012

Thứ 327/11/2012

- Tiến trình dạy ( phụ lục 1)

- Giáo án ( phụ lục 2)

III.4: Đo Lường

Bài kiểm tra trước tác động là bài thi khảo sát chất lượng đầu năm(phụ lục

3)

Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra giữa kỳ sau khi học xong các bài

Review, (xem phần phụ lục 4 ) Bài kiểm tra sau tác động gồm 36 câu hỏi

trong đó có 28 câu hỏi trắc nghiệm dạng nhiều lựa chọn, đúng sai, câu ghép

nối và 8 câu hỏi tự luận

* Tiến hành kiểm tra và chấm bài

Sau khi thực hiện dạy xong các bài học trên, tôi tiến hành bài kiểm tra 1 tiết

(nội dung kiểm tra trình bày ở phần phụ lục) Sau đó tiến hành chấm bài

theo đáp án đã xây dựng

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ

Bảng 5 So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động

Nhóm thực nghiệm Nhóm đối chứngBài

kiểm tratrướctác động

Bài kiểmtra sautác động

Bài kiểm tratrước tácđộng

Bài kiểm trasau tác động

Như trên đã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm trước tác động là tương

đương Sau tác động kiểm chứng chênh lệch ĐTB bằng T-Test cho kết quả P

= 0,000281, cho thấy: sự chênh lệch giữa ĐTB nhóm thực nghiệm và nhóm

đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả ĐTB nhóm thực nghiệm

cao hơn ĐTB nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tácđộng

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0 , 81217

4 , 1

14 , 6 27 , 7





( nằmtrong khung 0,8- 1) Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởng của sử dụng giaotiếp trong dạy tiết language focus đến TBC học tập của nhóm thực nghiệm là

Hình 1 Biểu đồ so sánh ĐTB trước tác động và sau tác động

của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng

V BÀN LUẬN KẾT QUẢ

V.1: Ưu Điểm:

Kết quả của bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là TBC= 7,27 , kếtquả bài kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng là TBC = 6,14 Độ chênh lệchđiểm số giữa hai nhóm là 1,13 ; Điều đó cho thấy điểm TBC của hai lớp đốichứng và thực nghiệm đã có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm TBCcao hơn lớp đối chứng

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai bài kiểm tra là SMD = 0,81217.Điều này có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là lớn

Phép kiểm chứng T-test ĐTB sau tác động của hai lớp là p=0.000281<0.001 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch ĐTB của hai nhóm không phải

là do ngẫu nhiên mà là do tác động

V.2: Hạn chế:

Nghiên cứu này sử dụng giao tiếp trong tiết dạy Review là một giải pháp rấttốt nhưng để sử dụng có hiệu quả cao , người giáo viên cần phải có sự hỗtrợ bằng các phương tiện dạy học hiện đại thì kết quả đạt cao hơn , tuy nhiênvới điều kiện cơ sở vật chất của trường hiện nay thì chưa thể đáp ứng

VI KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Nếu học sinh của bạn chưa nói tốt , viết còn sai nhiều ,tôi cho rằng bạn nên

sử dụng phương pháp giao tiếp khi dạy phần Review

VI.2 Kiến nghị:

2.a: Đối với cấp lãnh đạo :

Cần đầu tư cơ sở trang thiết bị dạy học phù hợp , ngày càng đáp ứng nhu cầuhọc tiếng anh của học sinh địa phương

2.b: Đối với giáo viên

- không ngừng tự học, tự bồi dưỡng , biết khai thác thông tin trên mạngInternet, có kĩ năng sử dụng thành thạo các trang thiết bị dạy học hiện đại.Phải chuẩn bị bài soạn kỹ,đầu tư nhiều công sức giáo viên cần thiết kế kếhoạch bài học hợp lí

-Các bước lên lớp phải uyển chuyển linh hoạt

-Khuyến khích học sinh làm thêm các bài tập mở rộng,nâng cao

-Giáo viên sử dụng tốt các phương tiện hỗ trợ giảng dạy

2.c: Đối với học sinh

-Học sinh có hứng thú với bài học

-Ghi nhớ từ vựng và cấu trúc câu tốt hơn

-Có khả năng vận dụng kiến thức đã học để giao tiếp

-Học sinh phải chuẩn bị bài chu đáo

-Đầu tư thời gian cho môn tiêng Anh nhiều

Với kết quả của đề tài này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp quan tâm,chia sẻ và đặc biệt là đối với giáo viên tiếng anh để tạo hứng thú và nângcao kết quả học tập cho học sinh.

VII TÀI LIỆU THAM KHẢO .

1 Áp dụng phương pháp giao tiếp trong dạy học tiếng Anh ở một số nước Châu Á và thực tế ở Việt Nam - Thạc sĩ Lê Quang Trực - giáo

viên hữu cơ khoa Anh Ngữ ĐH TPHCM

2 Chuẩn kiến thức , kỹ năng tiếng Anh

3 The practice of English language teaching Harmer, J (1983), New York: Longman.

4 Nâng cao năng lực giao tiếp cho sinh viên tiếng Anh thương mại năm II: nhu cầu và khuyến nghị - Nguyễn Thị Hoàng Báu khoa Tiếng

Anh Chuyên Ngành, Trường Đại học Ngoại Ngữ

5 New concept - L.G Alexander

6 Phương pháp dạy Tiếng Anh trong Trường tiểu học - TS Nguyễn Hạnh Dung

7 Sách giáo khoa Tiếng Anh 3

8 Sổ tay người dạy Tiếng Anh - Thái Hoàng Nguyên

9 Thuvientailieu.bachkim.com ; giaoan.violet.vn; giaovien.net

10 Teach English - Adrian Doff

VIII PHỤ LỤC ( APPENDIX)

Phụ lục 1: Phương pháp tác động

I Khi thực hiện các bài tập trong phần Review ,tôi phải xác định mụcđích yêu cầu của từng bài tập, từ đó có hai hướng giải quyết như sau:

- Giải quyết một bài tập là một hoạt động(activity)

- Gộp chung các bài tập có cùng nội dung kiến thức thành một hoạt động.Cách tiến hành một hoạt động của tôi bao gồm các bước như sau:

1/ Chuẩn bị (Before the activity)

- Xác định mục đích yêu cầu hoạt động

- Soạn bài,ghi nội dung và hướng dẫn cụ thể

2/ Giới thiệu hoạt động ( setting up the activity)

- ổn định tổ chức

- Dẫn dắt vào bài

- Hướng dẫn ,yêu cầu học sinh biết phải làm gì

- Làm mẫu (trial run with students )

3/ Luyện tập ( during the activity):

Giai đoạn này rất quan trọng giáo viên phải khéo léo đưa ra những thủthuật sao cho học sinh luyện tập từ dễ đến khó.Các điểm ngữ pháp hoặc từvựng xuất hiện tự nhiên theo tình huống và được luyện tập theo ngữ cảnh từthực hành có kiểm soát(controlled practice) -> thực hành có hướng dẫn(guided practice) -> thực hành tự do (free production)

Để phát huy khả năng giao tiếp tôi thường cho học sinh luyện tập thànhhai giai đoạn:

Các hoạt động cấu trúc(structural activities)Các hoạt động tiền