I-Thực trạng sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng hiện nay II-Tìm hiểu sơ bộ về quá trình sản xuất xi măng NỘI DUNGĐặt vấn đề III- Những ảnh hưởng đến môi trường không khí từ sản xuất x
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM
BÀI TIỂU LUẬN
Đề tài nghiên cứu:
Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ DO SẢN XUẤT XI MĂNG VÀ VẬT LIỆU XÂY DỰNG
Trang 2I-Thực trạng sản xuất xi măng và vật liệu
xây dựng hiện nay
II-Tìm hiểu sơ bộ về quá trình sản xuất xi măng
NỘI DUNGĐặt vấn đề
III- Những ảnh hưởng đến môi trường không khí từ sản xuất xi
măng và vật liệu xây dựng
IV-Những hậu quả để lại
V-Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai
Tài liệu tham khảo
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay ,ở Việt Nam cũng như triên thế giới liên tục mọc lên những công trình Điều này thúc đẩy ngành công nghiệp phục vụ cho xây dựng cũng phát triển sôi nổi Nhưng ít tai để ý rằng , đằng sau những công trình mọc lên ào ào như thế , chúng ta đã và đang thải ra môi trường một lượng lớn các chất gây ô nhiễm góp phần làm trái đất
nóng lên Là những người chủ tương lai của đất nước , thế hệ trẻ
của thế giới , chúng ta cần tìm hiểu vấn đề này để xây dựng một môi trường tương lai trong sạch – mục tiêu phát triển của loài người hiện nay
Trang 4I)Thực trạng sản xuất xi măng và vật liệu xây
dựng hiện nay :
- Ngành công ngiệp sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng phát
triển mạnh
- Các nước phát triển có đầu tư hệ thông xử lí chất thải giúp giảm
thiểu ô nhiễm không khí Lượng khí thải do ngành này gây ra chủ yếu xuất phát từ các nước đang phát triển do chỉ quan tâm đến lợi nhuận , không đầu tư hệ thống xủ lí chất thải
Trang 5I)Thực trạng sản xuất xi măng và vật liệu xây
dựng hiện nay :
- Ở Việt Nam hiện nay đi theo xu hướng sản xuất đi đôi với bảo vệ môi trường nên chỉ cho phép đầu tư các nhà máy hiện đại Giảm
thiểu lượng khí thải theo tiêu chuẩn cho phép
- Đáng lo ngại là ngày càng xuất hiện nhiều cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng nhỏ lẻ ở nông thôn gây ảnh hưởng xấu đến môi trường không khí
Trang 6II) Tìm hiểu sơ bộ về sản xuất xi măng
Trang 7II) Tìm hiểu sơ bộ về sản xuất xi măng
a.Giai đoạn chuẩn bị nguồn nguyên liệu: đá vôi , đất sét khai thác từ
các mỏ Ngoài ra còn có chất phụ gia
b.Nghiền nguyên liệu : Nguyên liệu và than được cho vào máy nghiền
Nguyên liệu nghiền nhỏ khoảng 0,1 mm Than được nghiền mịn để đốt và nung clinker
c Nung Clinker:Clinker là sản phẩm nung thiêu kết ở 14500C của đá vôi, đá sét và một số phụ gia điều chỉnh như quặng sắt, quặng
boxit,đá silic,
Phương trình phản ứng:2CaO.SiO2 + CaO → 3CaO.SiO2
Sau khi nung sẽ tiến hành làm nguội
Trang 8II) Tìm hiểu sơ bộ về sản xuất xi măng
d.Nghiền xi măng:Clinker và các phụ gia nghiền lẫn với nhau
Nghiền quá mịn cũng không tốt Thông thường khống chế trong khoảng 88µm
e.Đóng bao: Từ đáy các silo chứa, qua hệ thống cửa tháo liệu xi
măng được vận chuyển tới các két chứa của máy đóng bao, hoặc các bộ phận xuất xi măng rời
Trang 9III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Quá trình sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng tạo ra lượng CO2 vô cùng lớn chủ yếu từ các phản ứng hóa học và đốt nguyên liệu(với 60%)
Trang 10III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng còn tạo ra một lượng bụi lớn (trên 50mg/Nm3, có nơi trên 100mg/Nm3)
Trang 11III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất xi măng , ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Công đoạn tiếp nhận,đập và chứa đá vôi :Nguồn bụi phát sinh từ phễu tiếp nhận đá vôi của máy búa và tại các vị trí chuyển đổi cuối băng tải khi đưa đá vôi vào kho đồng nhất sơ bộ
+Công đoạn tiếp nhận, đập và chứa đá sét :Nguồn bụi cũng được
phát sinh từ phễu tiếp nhận đá sét của máy đập búa lần 2 và trên các băng tải cap su tại vị trí chuyển đổi nguyên liệu và đưa đá sét về kho đồng nhất sơ bộ
+Công đoạn tiếp nhận, đập và chứa thạch cao :Cũng như 2 công
đoạn trên,nguồn ô nhiễm chủ yếu là bụi cũng từ các vị trí máy đập và
Trang 12III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất xi măng , ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Tại các kho chứa và đồng nhất nguyên liệu :Nguồn bụi phát sinh tại các vị trí chuyển đổi của băng tải và tại các vị trí rót nguyên liệu vào két định lượng
+Kho xỉ : Bao gồm chủ yếu xỉ sắt và cát được băng tải đổ vào các két chứa.Tại vị trí đổ rót nguyên liệu vào két định lượng đều phát
Trang 13III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất xi măng , ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Công đoạn đồng nhất bột liệu và cấp liệu lò nung :bụi chủ yếu sinh
ra tại các vị trí bột liệu vào ra khỏi cân
+Công đoạn vận chuyển than tới máy nghiền : Than được vận
chuyển tới két than thô bằng băng tải nên phát sinh ra bụi ở các vị trí chuyển đổi băng tải
+Công đoạn nghiền sấy than :Những vị trí phát sinh bụi là những điểm chuyển đổi của băng tải, vị trí đổ than vào silo, qua ống khói.+Công đoạn lò nung : Nguồn gây ô nhiễm chủ yếu là khí thải của quá trình nung phối hợp và nung Clinker
Trang 14III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất xi măng , ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai
+Công đoạn nghiền xi măng :Nguồn gây ô nhiễm chủ yếu là bụi xi măng trong quá trình vận chuyển và xuất xi măng
+ Công đoạn phụ trợ : Nhà nồi sử dụng dầu FO cho các máy nồi
hơi nên nguồn ô nhiễm ổ đây là do khí thải và bụi trong quá trình đốt dầu
Trang 15III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất xi măng , ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Công đoạn đóng bao và xuất xi măng :Ô nhiễm chủ yếu là do bụi tại các khâu trung chuyển và tại vị trí máy đóng bao Bụi từ công đoạn này ảnh hưởng trực tiếp và nguy hiểm nhất đến công nhân
đóng gói sản phẩm
Trang 16III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất vật liệu xây dựng(nói chung), ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Từ khâu khai thác và vận chuyển : Ô nhiễm chủ yếu là bụi trong quá trình khai thác tác động Hoặc khi vận chuyển bụi từ trên xe
theo luồng không khí phát tán xung quanh
Trang 17III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất vật liệu xây dựng(nói chung), ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Từ công đoạn nung nguyên lệu: Nhất là tại các lò gạch thô sơ
khí thải chủ yếu sinh ra do đốt dầu FO, DO khi sấy, nung gạch với khói có chứa các chất ô nhiễm như oxit lưu huỳnh, oxit nitơ, oxit cacbon, hydrocacbon, aldehyt
Trang 18III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất vật liệu xây dựng(nói chung), ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+Từ việc pha trộn nguyên liệu để sản xuất vật liệu xây dựng:Khi sản xuất bê tông ,sản xuất tấm lợp amiăng …nếu thiết bị kĩ thuật có vấn đề sẽ đưa ra môi trường một lượng bụi xi măng khổng lồ, gấp nhiều lần so với sản xuất xi măng do không có hệ thống lọc
Trang 19III)Những ảnh hưởng đến môi trường không khí
từ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
-Đối với sản xuất vật liệu xây dựng(nói chung), ô nhiễm không khí chủ yếu ở các giai đoạn sau :
+ Từ việc khai thác đá xây dựng tại các công trường : Trong quá trình khai thác và tác động lên các khối đá tạo ra những mảnh đá vụn rất nhỏ coi như bụi
Trang 20IV) Những hậu quả để lại
1)Tác động của bụi xi măng : Nhìn chung, xi măng không gây
bệnh bụi phổi nhưng nếu trong bụi xi măng có trên 2% silic tự
do và tiếp xúc lâu trong một thời gian dài thì có thể phát sinh bệnh bụi phổi Động vật thở hít bụi xi măng không gây biến đổi một bệnh lí cấp tính hoặc mãn tính nào Tuy nhiên bụi bám trên
lá và thân cây khiến cho thực vật không quang hợp được
Trang 21IV) Những hậu quả để lại
2)Tác động của khí thải từ các phương tiện vận tải và các động cơ, các chất thải trong quá trình sản xuất:
+ Bụi than :vào phổi gây kích thích cơ học và phát sinh phản ứng
xơ hóa phổi gây nên những bệnh về hô hấp Bụi than tạo thành trong quá trình nghiền và đốt nhiên liệu, có thành phần chủ yếu là các H.C
đa vòng, là chất ô nhiễm có độc tính cao vì có khả năng gây ung thư+Tác hại của các khí axit như SOx, NOx :Các khí này tiếp xúc với
nước hoặc không khí ẩm tạo thành axit ảnh hưởng đến đường hô
hấp của con người và ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây
+Tác hại của CO :Dễ gây độc do kết hợp khá bền vững với
hemoglobin thành cacbonhemoglobin dẫn đến làm giảm khả năng
Trang 22IV) Những hậu quả để lại
2)Tác động của khí thải từ các phương tiện vận tải và các động cơ, các chất thải trong quá trình sản xuất:
+Tác hại của CO2 :Gây rối loạn hô hấp phổi và tế bào do chiếm mất chỗ của oxi Một số đặc trưng gây độc của CO2 :
Trang 23IV) Những hậu quả để lại
2)Tác động của khí thải từ các phương tiện vận tải và các động cơ, các chất thải trong quá trình sản xuất:
+Hidrocacbon (H.C):
H.C thường ít gây nhiễm độc mãn tính mà chỉ gây nhiễm độc cấp
tính Các triệu chứng của nhiễm độc cấp tính là :suy nhược,chóng mặt, say, co giật, ngạt, viêm phổi, Nếu hít phải H.C ở nồng độ
60.000mg/m3 sẽ xuất hiện các cơn co giật, rối loạn tim và hô hấp, thậm chí có thể tử vong
Trang 24V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
-Mặc dù gây ô nhiễm nghiêm trọng , nhưng nhành sản xuất xi măng
và vật liệu xây dựng không thể thiếu khi đất nước phát triển
-Lượng xi măng tiêu thụ ở nước ta trong các năm: 2004: 25,3 triệu
tấn/năm; 2005: 28,6 triệu tấn/năm; 2006: 32,43 triệu tấn/năm
-Quyết định số 108/2005/QĐ-TTg: 49,5 triệu tấn (2010) và 94 triệu tấn (2020), thay vì 46,0 và 68-70 triệu tấn theo quy hoạch đã phê duyệt
→Biện pháp duy nhất là gảm thiểu tới mức tối đa ô nhiễm do ngành công nghiệp này gây ra
Trang 25V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
hệ thống xử lý thích hợp
Trang 26V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
- Phương pháp khô:
+ Có nhiều loại thiết bị cơ khí kiểu khô để làm sạch bụi nhờ lợi
dụng các cơ chế lắng khác nhau như : lắng trọng trường (buồng lắng bụi), lắng quán tính ( phòng lắng có vật cản), lắng li tâm ( xyclon đơn, kép, nhóm, ) Các thiết bị này có kết cấu đơn giản, dễ chế
tạo.Tuy nhiên hiệu quả sử dụng của chúng không cao lắm nên chỉ dùng làm thiết bị lắng sơ bộ
Trang 27V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
- Phương pháp khô:
+Xyclon là thiết bị lọc bụi li tâm kiểu đứng, thiết bị lọc bụi này hình thành lực li tâm để tách bụi ra khỏi luồng không khí Nó được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp
+Trong phương pháp khô này ta xét tới thiết bị lắng li tâm Xyclon
Trang 28V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
- Phương pháp khô:
+Thân xyclon thường có hình trụ, đáy là chóp cụt Ống khí vào
được bố trí theo phương tiếp tuyến với thân xyclon Khí nhiễm bụi
đi vào phần trên của xyclon thực hiện chuyển động xoắn ốc dịch
chuyển xuống phía dưới và hình thành dòng xoáy ra ngoài Tiến đến gần đáy chóp, dòng khí bắt đầu quay ngược trở lại và chuyển động lên trên hình thành dòng xoắn trong Các hạt bụi văng đến thành, dịch chuyển xuống phía dưới nhờ lực đẩy của dòng xoáy và trọng lực rồi từ đấy ra khỏi xyclon qua ống xả bụi
Trang 29V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
- Phương pháp khô:
+Sơ đồ thiết bị lọc bụi Xyclon:
Trang 30V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
- Phương pháp khô:
+ Ưu điểm của phương pháp Xyclon: Có thể làm việc ở nhiệt độ cao
; không có phần chuyển động ; có khả năng thu hồi vật liệu mài mòn
mà không cần bảo vệ bề mặt xyclon ; thu hồi bụi ở dạng khô ; làm việc tốt ở áp suất cao ; dễ sử dụng ; giá thành rẻ ; hiệu quả không
phụ thuộc nồng độ bụi
+Hạn chế của phương pháp Xyclon : Hiệu quả vận hành kém khi
bụi có kích thước nhỏ hơn 5 μm ; không thể thu hồi bụi kết dính ; thu hồi bụi trong xyclon diễn ra dưới tác dụng của lực li tâm
Trang 31V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
-Thiết bị lọc tay áo:
+Đây là thiết bị phổ biến nhất, thiết bị gồm nhiều ống tay áo với
đường kính từ 125-300mm, chiều cao 2,5 – 3,5m (hoặc cao hơn), đầu liên kết vào bản đáy trục lỗ tròn bằng đường kính lỗ tay áo hoặc lồng vào khung và cố định một đầu vào bản đục lỗ
+ Khí cần lọc được đưa vào phễu chứa bụi rồi theo các túi vải đi từ trong ra ngoài hoặc từ ngoài vào trong để đi vào ống giúp khí sạch thoát ra ngoài Khi bụi đã bám nhiều trên mặt trong (hoặc mặt
ngoài) của ống tay áo làm cho sức cản của chúng tăng cao làm cho
Trang 32V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
-Thiết bị lọc tay áo:
+ Người ta tiến hành hoàn nguyên bằng cách rung để rũ bụi kết
hợp với thổi khí ngược từ ngoài vào trong tay áo Vải lọc phải
thỏa mãn các điều kiện sau:
● Khả năng chứa bụi cao và ngay sau khi phục hồi đảm bảo hiệu quả lọc bụi
●Giữ được khả năng cho khí xuyên qua tối ưu
Độ bền cơ học cao khi nhiệt độ cao và môi trường ăn mòn
● Có khả năng được phục hồi
●Giá thấp
Trang 33V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
-Thiết bị lọc tay áo:
+ Vật liệu lọc hiện có không thỏa mãn được tất cả các yêu cầu trên nên trong từng điều kiện cụ thể cần lựa chọn chúng cho phù hợp
Vật liệu lọc phổ biến nhất hiện nay là vải bông, len, vải tổng hợp Vải bông có tính lọc tốt và giá rẻ nhưng nó không bền hóa học và nhiệt, dễ cháy và độ ẩm cao Vải len có khả năng cho khí xuyên qua lớn, bảo đảm độ sạch ổn định và dễ phục hồi nhưng không bền hóa học và nhiệt,giá cao hơn vải bông Khi làm việc lâu ở nhiệt độ cao sợi len trở nên giòn, chúng làm việc đến 900C Vải tổng hợp bền
nhiệt và hóa, giá rẻ hơn vải bông và vải len.Trong môi trường axit
Trang 34V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
Trang 35V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
• Có thể thu gom các hạt bụi có kích thước 0,1 - 100μm ( và nhỏ
hơn) khi nồng độ trong không khí đạt 50g/m3
• Nhiệt độ khí có thể lớn hơn 5000C
• Những thiết bị lọc bụi tĩnh điện có thể làm việc khi có áp cũng như
Trang 36V)Biện pháp khắc phục và định hướng tương lai.
1)Đối với ngành công nghiệp sản xuất xi măng
a)Biện pháp khắc phục
-Thiết bị lọc điện:
+Tuỳ theo nồng độ mà sử dụng hệ thống lọc bụi 2 cấp (cấp 1 là
xyclon, cấp 2 là lọc bụi tĩnh điện) hoặc hệ thống lọc bụi 1 cấp dùng loại lọc bụi kiểu túi có hệ thống hoàn nguyên túi lọc bằng rung rũ Các điểm phát bụi tại các công đoạn vận chuyển, đóng bao và xuất hàng được trang bị lọc bụi tay áo Máy nghiền được thiết kế lắp đặt lọc bụi tĩnh điện Ngoài các phương pháp để lọc bụi ở trên, hiện nay trên thế giới còn dùng rất nhiều các biện pháp khác như
phương pháp ướt Phương pháp này cũng có hiệu quả xử lí bụi
cao,có thể ứng dụng thu hồi bụi có kích thước tới 0,1μm và giảm nguy cơ cháy nổ trong xử lí