Đường lây truyền bệnh cúm A H5N1 Bệnh cúm AH5N1 lây qua tiếp xúc trực tiếp với gia cầm, thuỷ cầm, các đồ dùng gia đình, vật dụng chăn nuôi, giết mổ bị nhiễm mầm bệnh.. Vệ sinh cá nhân,
Trang 1NỘI DUNG TUYÊN TRUYỀN VỀ PHÒNG CHỐNG
BỆNH CÚM A (H5N1), CÚM A (H7N9)
I Kiến thức về cúm A (H5N1)
1 Đặc điểm của bệnh cúm A (H5N1)
Bệnh cúm A (H5N1) do nhiễm vi rút cúm A (H5N1) có nguồn gốc từ gia cầm, thuỷ cầm
- Thời gian lây truyền: Ở người, bệnh có thể lây truyền nhanh từ người bệnh sang người lành trong thời gian từ 1 ngày trước tới 7 ngày sau kể từ khi có triệu chứng đầu tiên của bệnh cúm
Vi rút cúm A (H5N1) có ở:
- Nước bọt, đờm dãi, mồ hôi, chất thải và máu của người mắc bệnh
- Thịt, trứng, máu, đờm dãi, mồ hôi, phân, nước tiểu…của gia cầm, thuỷ cầm, chim, động vật hoang dã
- Chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi, vận chuyển, giết mổ; môi trường không khí, đất, nước…
Bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao và có thể gây thành đại dịch Hiện nay chưa có vắc xin đặc hiệu phòng chống cúm A (H5N1)
2 Triệu chứng của bệnh cúm A (H5N1)
- Sốt cao đột ngột trên 380C Ho thường ho khan, đau ngực, khó thở, thở nhanh, tím tái, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau họng Bệnh tiến triển nhanh, có thể dẫn đến suy hô hấp
và tử vong
3 Đường lây truyền bệnh cúm A (H5N1)
Bệnh cúm A(H5N1) lây qua tiếp xúc trực tiếp với gia cầm, thuỷ cầm, các đồ dùng gia đình, vật dụng chăn nuôi, giết mổ bị nhiễm mầm bệnh Bệnh cũng có thể bị lây qua ăn uống, sử dụng các sản phẩm từ gia cầm, thuỷ cầm chưa nấu chín kỹ (tiết canh, thịt, trứng nấu lòng đào), hoặc chế biến, ăn thịt gia cầm bị bệnh
4 Các biện pháp phòng bệnh
a Vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống
- Đảm bảo vệ sinh cá nhân hằng ngày
- Không sử dụng thịt và các sản phẩm từ gia cầm,súc vật mắc bệnh
- Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi
- Vệ sinh và mở cửa thoáng mát nơi ở, lớp học, phòng làm việc, lau chùi bề mặt, vật dụng bằng hoá chất sát khuẩn thông thường
- Không ăn tiết canh, không ăn thịt, trứng gia cầm, thuỷ cầm chưa nấu chín kỹ
b Hạn chế tiếp xúc với người bệnh, súc vật mắc bệnh
Trang 2- Khi cần thiết phải tiếp xúc với người bệnh, súc vật mắc bệnh phải đeo khẩu trang y
tế, đeo kính, mũ, áo Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng
- Những người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, người già, trẻ em cần tránh tiếp xúc với người nghi ngờ mắc bệnh
c Tăng cường sức khoẻ và khả năng phòng bệnh
- Tăng cường sức khoẻ bằng cách ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý và rèn luyện thân thể
- Những người thường xuyên tiếp xúc với nguồn bệnh, làm việc ở các nơi có dịch cúm trên súc vật, cần thực hiện các biện pháp dự phòng cá nhân
d Khi có biểu hiện viêm đường hô hấp cấp như:
- Sốt cao, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau họng, ho… cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất
để được khám và điều trị kịp thời
e Người trở về nước từ khu vực có bệnh phải áp dụng các biện pháp phòng bệnh như:
- Khai báo tình trạng sức khoẻ cho cơ quan y tế địa phương để được theo dõi sức khoẻ
- Đối với người du lịch khi đi đến các quốc gia đang có dịch bệnh cúm A (H5N1), cúm
A (H7N9) tổ chức y tế thế giới (WHO) đưa ra một số khuyến cáo như sau:
+ Không nên đi đến khu vực giết mổ gia cầm
+ Tránh xa các trại nuôi gia cầm hoặc tránh tiếp xúc với gia cầm sống tại các chợ bán gia cầm
+ Không nên tiếp xúc với các vật dụng bị ô nhiễm bởi phân gia cầm hoặc vật nuôi + Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng
+ Luôn tuân thủ an toàn vệ sinh thực phẩm và thực hành vệ sinh tốt
+ Đối với người có biểu hiện các triệu chứng viêm đường hô hấp cấp khi đi du lịch hoặc ngay sau khi trở về từ khu vực đang có dịch bệnh cúm cần được khám, chẩn đoán
để xác định
d Đối với chính quyền các cấp, ban quản lý chợ, các hộ kinh doanh, buôn bán gia cầm:
- Có hệ thống kiểm dịch thú y tốt để ngăn chặn, phát hiện, phản ứng nhanh chóng đối phó với dịch bệnh
- Kiểm dịch gia cầm trước khi đưa ra thị trường
- Thông báo rộng rãi cho người dân để sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh
- Vệ sinh, khử trùng sạch sẽ những chợ bán gia cầm
- Buôn bán, vận chuyển gia cầm khi đã rõ nguồn gốc
II Kiến thức về cúm A (H7N9)
Trang 31 Vi rút cúm A (H7N9) là gì?
Vi rút cúm A (H7N9) có nguồn gốc từ gia cầm, thuỷ cầm, các loài chim và có thể ở cả động vật có vú
2 Triệu chứng của nhiễm vi rút cúm A (H7N9) trên người
Người mắc bệnh có các triệu chứng cúm như: ho, sốt, đau ngực, viêm kết mạc… sau
đó có thể tiến triển thành viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp và gây tử vong
3 Đường lây truyền bệnh cúm A (H7N9)
Hiện chưa rõ nguồn bệnh và cách lây truyền của bệnh Phần lớn các trường hợp nhiễm bệnh xảy ra liên quan với sự bùng phát dịch bệnh trên gia cầm Tuy nhiên khi phân tích gen của vi rút đã gợi ý rằng, mặc dù chúng có liên quan đến các loài chim, gia cầm nhưng chúng cũng cho thấy dấu hiệu thích nghi phát triển ở các loài động vật có vú Khả năng lây truyền từ động vật sang người và khả năng lây từ người sang người đang được tiến hành điều tra nghiên cứu
4 Các biện pháp phòng chống bệnh cúm A (H7N9)
Hiện chưa có vắc xin phòng ngừa nhiễm cúm A (H7N9) Vì vậy để chủ động phòng chống bệnh cúm A (H7N9) chúng ta cần thực hiện các biện pháp sau:
- Tuyên truyền cho người dân về bệnh cúm A (H7N9) và các biện pháp phòng bệnh
- Rửa tay thường xuyên với xà phòng, đặc biệt trước và sau khi chế biến thức ăn, trước khi ăn, sau khi tiếp xúc với gia cầm Tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng
- Thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm: ăn chín, uống sôi, không vận chuyển, chế biến,
sử dụng gia cầm ốm/chết/không rõ nguồn gốc
- Tránh tiếp xúc với người bị bệnh đường hô hấp cấp tính, với gia cầm ốm/chết Khi phải tiếp xúc, cần đeo khẩu trang y tế và giữ khoảng cách khi tiếp xúc
- Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, tốt nhất bằng khăn vải hoặc khăn giấy để làm giảm phát tán các dịch tiết đường hô hấp, sau đó hủy hoặc giặt sạch khăn ngay
- Tăng cường thông khí nơi làm việc, nhà ở, trường học, cơ sở y tế, bằng cách mở các cửa ra vào và cửa sổ, hạn chế sử dụng điều hòa
- Thường xuyên súc họng bằng nước sát khuẩn miệng
- Tăng cường sức khỏe bằng ăn uống, nghỉ ngơi, sinh hoạt hợp lý Nếu thấy có biểu hiện của bệnh viêm đường hô hấp cấp tính như sốt, ho, đau họng, khó thở phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được hướng dẫn, khám và điều trị kịp thời
- Nhà trường phối hợp chặt chẽ với cơ quan thú y địa phương trong giám sát dịch bệnh, chia sẻ thông tin và các biện pháp phòng chống dịch bệnh lây lan từ gia cầm sang người
5 Xử lý ổ dịch
a) Đối với người bệnh:
Trang 4- Cách ly, điều trị bệnh nhân tại cơ sở y tế theo quy định về bệnh truyền nhiễm nhóm
A Thời gian cách ly đến khi hết hẳn các triệu chứng lâm sàng
- Sử dụng khẩu trang y tế cho bệnh nhân đúng cách để hạn chế lây truyền bệnh
- Điều trị bệnh nhân theo hướng dẫn của Bộ Y tế
b) Đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với bệnh nhân
- Người chăm sóc bệnh nhân phải đeo khẩu trang y tế, kính đeo mắt, găng tay, mũ
áo, trong quá trình tiếp xúc gần với người bệnh; rửa tay ngay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn ngay sau mỗi lần tiếp xúc với người bệnh
- Hạn chế tối đa việc tiếp xúc với bệnh nhân và những người khác
- Lập danh sách những người tiếp xúc gần và theo dõi tình trạng sức khỏe trong vòng
14 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối Tư vấn cho người tiếp xúc về các dấu hiệu bệnh và các biện pháp phòng, chống để tự phòng bệnh, tự theo dõi, phát hiện sớm các triệu chứng của bệnh viêm đường hô hấp cấp tính Nếu có xuất hiện các triệu chứng sốt, ho, đau họng, khó thở cần thông báo ngay cho cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán, điều trị kịp thời
- Thực hiện tốt công tác vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn sau khi tiếp xúc với bệnh nhân, sau khi ho, hắt hơi; sử dụng các thuốc sát khuẩn đường mũi họng như: súc miệng bằng nước sát khuẩn và các dung dịch sát khuẩn mũi họng khác
- Hạn chế đến nơi tụ họp đông người để tránh lây bệnh cho người khác
c) Tại nhà trường:
- Thường xuyên vệ sinh sân trường, lớp học, tay vịn cầu thang
- Thường xuyên lau rửa nền nhà, tay nắm cửa và bề mặt các vật dụng bằng các chất tẩy rửa thông thường (xà phòng, các chất khử khuẩn gia dụng)
- Phun dung dịch khử trùng có chứa Clo nồng độ 0,5% Clo hoạt tính tại các địa điểm
có liên quan dịch tễ càng sớm càng tốt 2-3 lần cách nhau 2-3 ngày
- Học sinh, sinh viên, cán bộ và nhân viên có biểu hiện cúm khi đang ở nhà trường thì cần được cách ly và đeo khẩu trang
Địa điểm khử trùng (lau rửa, phun):
+ Khu vực nhà bệnh nhân, bao gồm khu vực chuồng trại và nơi chăn thả gia cầm + Các gia đình tiếp giáp nhà bệnh nhân, gia đình có gia cầm ốm/chết
+ Tại phòng khám bệnh, nơi điều trị bệnh nhân
(Nguồn: Bộ Y tế)