Hoàn thiện công tác lập dự toán vốn lưu động tại công ty cổ phần bia Hà Nội - Quảng Bình

Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác lập dự toán vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Quảng Bình” để làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình.. Mục tiêu nghiên cứu

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯƠNG THỊ THU LOAN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN VỐN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

BIA HÀ NỘI - QUẢNG BÌNH

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐƯỜNG NGUYỄN HƯNG

Phản biện 1: TS ĐINH BẢO NGỌC

Phản biện 2: PGS.TS TRẦN THỊ HÀ

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày

24 tháng 01 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hòa nhập vào xu hướng toàn cầu hóa, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007 đã tạo ra chuyển biến lớn cho nền kinh tế Theo đánh giá của các chuyên gia, sau nhiều năm gia nhập WTO nền kinh tế đã được hưởng những lợi ích nhất định, nhưng về phía các Công ty ngoài những mặt tích cực, việc gia nhập WTO cũng gây ra nhiều sức ép và thêm những khó khăn Để nắm bắt cơ hội

và vượt qua thử thách trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay, đòi hỏi các chủ thể Công ty Việt Nam phải đưa ra các quyết định đúng đắn, kịp thời để tận dụng cơ hội, hạn chế các rủi ro, hướng tới tồn tại và phát triển

Trong sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường hiện nay, không phải bất kỳ doanh nghiệp kinh tế nào cũng đứng vững với quy luật cạnh tranh khắc nghiệt, sự phát triển sản xuất ồ ạt đã gây ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp kinh tế Để tồn tại và phát triển, Công ty cần thiết lập được một hệ thống dự toán sản xuất kinh doanh hợp lý, nhằm giúp cho việc ra quyết định kinh doanh đúng đắn và hiệu quả

Trong nhiều năm qua, dự toán được xem là công cụ quản lý hiệu quả khoa học và khá hữu ích Nó giúp cho nhà quản lý phán đoán được tình hình sản xuất kinh doanh tại Công ty và chuẩn bị những việc cần phải làm để hướng tới mục tiêu đã định một cách dễ dàng hơn Tuy nhiên, không phải bất kỳ Công ty nào cũng sử dụng

và sử dụng một cách hiệu quả

Với chức năng chính là sản xuất kinh doanh, Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Quảng Bình đang chịu sự cạnh tranh gay gắt từ hàng loạt các Công ty Bia khác trên cả nước nói chung và địa bàn tỉnh Quảng Bình nói riêng Tồn tại và hoạt động kinh doanh có hiệu quả

là vấn đề quan tâm hàng đầu của Ban lãnh đạo Công ty Bên cạnh đó, định hướng phát triển mà Công ty Cổ Bia Hà Nội - Quảng Bình lựa chọn là nâng cao sản lượng, chất lượng sản phẩm hiện có và tìm mọi biện pháp để giảm chi phí sản xuất, qua đó hạ giá thành sản phẩm

Để đạt được mục tiêu đó, Công ty đã không ngừng hoàn thiện hệ thống quản lý và tiến hành lập dự toán chung cho toàn Công ty Song công tác lập dự toán tại Công ty vẫn còn nhiều bất cập cần giải quyết

về quy trình lập dự toán, mô hình dự toán và hệ thống dự toán còn

thiếu sót Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác lập dự

toán vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Quảng Bình”

để làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Luận văn nghiên cứu hướng đến mục tiêu là hoàn thiện công tác lập dự toán vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Quảng Bình

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu: Đề tài đề cập đến việc nghiên cứu các

vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác lập dự toán vốn lưu động tại công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Quảng bình

Phạm vi nghiên cứu: Trong giới hạn của luận văn tập trung

nghiên cứu về vấn đề dự toán vốn lưu dộng hàng năm của doanh nghiệp Đánh giá thực trạng về công tác dự toán vốn lưu động tại

Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Quảng Bình để đưa ra một số giải pháp hoàn thiện

Số liệu được minh họa cho đề tài là số liệu dự toán năm 2014

và số liệu thực hiện năm 2013 được thu thập tại Công ty

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, đối chiếu và giải quyết các mục tiêu nghiên cứu

Đồng thời, luận văn sử dụng các phương pháp quan sát, phỏng vấn trực tiếp nhân viên lập dự toán tại phòng ban của Công ty để xem xét cách lập, cơ sở lập và thu thập thông tin số liệu để lập

5 Bố cục đề tài

Luận văn gồm có ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác lập dự toán

Chương 2: Thực trạng công tác lập dự toán vốn lưu động tại

Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Quảng Bình

Chương 3: Hoàn thiện công tác lập dự toán vốn lưu động tại

Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Quảng Bình

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Một số công trình nghiên cứu về công tác lập dự toán tại doanh nghiệp như:

Phan Thị Bảo Giang (2010), “Dự toán chi phí sản xuất kinh

doanh tại Công ty cà phê IASAO” Báo cáo nghiên cứu khoa học, Đại

học Đà Nẵng Sau khi phân tích thực tế của đơn vị, tác giả đưa ra các

đề xuất nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán chi phí sản xuất kinh doanh tại đơn vị như: phân loại chi phí sản xuất, xây dựng hệ thống

sổ kế toán để thu thập thông tin về chi phí, hoàn thiện quy trình, trình

tự và các báo cáo dự toán chi phí và đề xuất cho đơn vị lập dự toán linh hoạt nhằm giúp cho nhà quản trị có thể so sánh được chi phí

Nguyễn Thị Cúc (2011), “Hoàn thiện công tác lập dự toán tại

viễn thông Quảng Nam” Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Đại học Kinh tế

Đà Nẵng Tác giả đề cập đến thực trạng công tác lập dự toán tại đơn

vị và đã chỉ ra được các nhược điểm hiện, từ đó đề xuất một số ý kiến để hoàn thiện công tác lập dự toán tại đơn vị như về mô hình dự toán, quy trình lập dự toán, các báo cáo dự toán và hệ thống đánh giá trách nhiệm các cấp quản lý

Nguyễn Thúy Hằng, Nguyễn Văn Hải (2012), “Hoàn thiện dự

toán ngân sách tại các doanh nghiệp trong Khu công nghiệp Biên Hòa 2” Nhóm tác giả tìm hiểu nguyên nhân sau khi nghiên cứu thực

tế lập dự toán tại Khu công nghiệp Biên hòa ,từ đó đưa ra các giải pháp để hoàn thiện công tác lập dự toán như về mô hình dự toán, về quy trình dự toán, các báo cáo dự toán cho các loại hình doanh nghiệp và đề xuất đối với Nhà nước; đối với các tổ chức nghiên cứu, đào tạo, tư vấn kế toán; đối với doanh nghiệp trong lập dự toán

Nguyễn Ý Nguyên Hân (2008), “Hoàn thiện dự toán ngân

sách tại Công ty phân bón miền Nam” Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Đại

học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Trong nghiên cứu này, tác giả

đã xác định được mục tiêu và đưa ra một số giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán tại đơn vị như: tổ chức bộ máy kế toán, tổ chức nguồn nhân lực trong việc thực hiện dự toán và đầu tư thiết bị kỹ thuật phục vụ trong công tác dự toán

Võ Thị Thùy Linh (2011), “Hoàn thiện công tác lập dự toán

hoạt động tại Công ty Cổ phần Công nghệ phẩm Đà Nẵng” Luận

văn thạc sĩ Kinh tế, Đại học Kinh tế Đà Nẵng.Trên cơ sở thực tế tại

Công ty, tác giả đã nêu lên ưu nhược điểm của công tác lập dự toán tại đơn vị Tác giả cũng đã đề xuất lập một bộ phận kế toán quản trị, trong đó có một bộ phận chuyên lập các báo cáo dự toán cho đơn vị Qua các nhận xét trên, nhìn chung các luận văn và báo cáo nghiên cứu khoa học đều có cấu trúc khá giống nhau và một số đề tài

có thêm những điểm mới trong nghiên cứu của mình Các bài viết đã được nghiên cứu chủ yếu đi sâu vào việc hoàn thiện công tác lập dự toán trong những doanh nghiệp có đặc thù khác nhau Dù vậy các nghiên cứu đều có những ưu điểm và không tránh khỏi những nhược điểm khác nhau bởi chính ở phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu của mỗi đề tài

Vận dụng được những ưu điểm ở các luận văn đã nghiên cứu

về công tác lập dự toán và khắc phục một số hạn chế, luận văn

“Hoàn thiện công tác dự toán vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Bia

Hà Nội - Quảng Bình” đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản

về công tác lập dự toán, đưa ra một cách toàn diện về lĩnh vực lập dự toán trong doanh nghiệp, làm cơ sở đánh giá thực trạng công tác lập

dự toán, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán

Đề tài nghiên cứu về hoàn thiện công tác lập dự toán vốn lưu động tại Công ty Cổ phẩn bia Hà Nội - Quảng Bình nhằm khẳng định thêm tính thiết thực của công tác lập dự toán Mặt khác, tác giả đã đưa ra

cơ sở xây dựng dự toán vốn lưu động gắn với định hướng hoạt động, giúp cho nhà quản trị thực hiện chức năng điều hành, đo lường, kiểm soát… nhằm đạt được các mục tiêu quản lý và sử dụng vốn hiệu quả

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN

VỐN LƯU ĐỘNG 1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN 1.1.1 Khái niệm dự toán

1.1.2 Vai trò, chức năng và lợi ích của công tác lập dự toán

a Vai trò công tác lập dự toán

- Cụ thể hóa các mục tiêu kinh doanh bằng số liệu để làm căn

cứ đánh giá mức độ thực hiện sau này

- Cung cấp thông tin một cách có hệ thống quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

- Căn cứ đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu đã dự kiến

- Giúp nhà quản trị kiểm soát quá trình hoạt động của doanh nghiệp và đánh giá trách nhiệm quản lý của từng bộ phận trong doanh nghiệp

- Căn cứ để khai thác các khả năng tiềm tàng về nguồn nhân lực, từ đó phân bổ nguồn lực của tổ chức một cách có hiệu quả

b Chức năng của công tác lập dự toán

c Lợi ích của công tác lập dự toán

- Cung cấp cho các nhà quản trị phương tiện thông tin một cách có hệ thống toàn bộ kế hoạch của doanh nghiệp

- Giúp truyền đạt kế hoạch, mục tiêu, chiến lược của nhà quản trị đến tất cả các bộ phận trong tổ chức

- Dự toán giúp phối hợp hoạt động của các đơn vị và bộ phận trong doanh nghiệp

1.1.3 Phân loại dự toán

a Phân loại theo chức năng của quá trình hoạt động

- Dự toán hoạt động

- Dự toán tài chính

b Phân loại theo phương pháp lập

- Dự toán cố định

- Dự toán linh hoạt

c Phân loại theo thời gian

- Dự toán ngắn hạn

- Dự toán dài hạn

1.2 QUY TRÌNH LẬP DỰ TOÁN VÀ MÔ HÌNH LẬP DỰ TOÁN

1.2.1 Quy trình lập dự toán

Quy trình quản lý dự toán tiêu biểu được trình bày trong quyển

Managing budgets của tác giả Stephen Brookson năm 2000

CHUẨN BỊ SOẠN THẢO THEO DÕI

Sơ đồ 1.1: Quy trình dự toán của Stephen Brookson

1.2.2 Các mô hình dự toán

a Mô hình thông tin một xuống

b Mô hình thông tin hai xuống một lên

c Mô hình thông tin một xuống một lên

1.3 ĐỊNH MỨC LẬP DỰ TOÁN

1.3.1 Khái niệm và ý nghĩa định mức chi phí

a Khái niệm

1.3.2 Các loại định mức chi phí

- Định mức lý tưởng (Ideal standard)

- Định mức thực hiện (Practical standard)

1.3.3 Phương pháp xây dựng định mức chi phí

- Phương pháp thống kê kinh nghiệm (Historical Data Analysis)

- Phương pháp phân tích kinh tế kỹ thuật

1.3.4 Hệ thống định mức chi phí

a Định mức chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: được xây dựng

dựa vào định mức lượng nguyên vật liệu tiêu hao và định mức giá

của nguyên vật liệu

b Định mức chi phí nhân công trực tiếp: được lập căn cứ

định mức giá của một giờ lao động trực tiếp và định mức lượng thời gian lao động trực tiếp để sản xuất một đơn vị sản phẩm

c Định mức chi phí sản xuất chung: được xây dựng theo chi

phí sản xuất chung biến đổi và cố định

d Định mức chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp: được xây dựng theo chi phí bán hàng và chi phí quản lý

doanh nghiệp (QLDN) biến đổi và cố định dựa trên thời gian tiêu thụ

1 sản phẩm

1.4 HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU VÀ TRÌNH TỰ LẬP DỰ TOÁN VỐN LƯU ĐỘNG

1.4.1 Hoạch định nhu cầu vốn lưu động

Dự toán nhu cầu vốn lưu động là việc thiết lập tổng thể về nhu cầu vốn cần phải đầu tư trong năm kế hoạch

1.4.2 Trình tự lập dự toán vốn lưu động

Sơ đồ 1.5 Sơ đồ dự toán vốn lưu động

1.5 NỘI DUNG DỰ TOÁN VỐN LƯU ĐỘNG

1.5.1 Dự toán phải thu khách hàng

Dự toán doanh thu:

Dự toán doanh thu = Dự toán sản phẩm tiêu thụ x Đơn giá bán

Dự toán phải thu khách hàng:

Dự toán

hàng tồn kho

Dự toán sản xuất

Dự toán chi

phí NVLTT

Dự toán chi phí NCTT

Dự toán chi phí SXC

Dự toán giá thành

Số tiền thu vào

trong kỳ =

Số tiền nợ kỳ trước thu được trong kỳ +

Dự toán doanh thu bán hàng thu được ở kỳ này

1.5.2 Dự toán hàng tồn kho

a Dự toán nguyên vật liệu tồn kho cuối kỳ

- Giá trị nguyên vật liệu tồn kho cuối kỳ được xác định:

Giá trị NVL tồn

cuối kỳ dự kiến =

Lượng NVL tồn cuối kỳ dự kiến x

Đơn gía định mức của NVL

b Dự toán sản phẩm dở dang cuối kỳ

Đặc điểm sản xuất, quy trình công nghệ và kế hoạch sản xuất

là cơ sở lập dự toán sản phấm dở dang

c Dự toán thành phẩm tồn kho cuối kỳ

Lượng thành phẩm

tồn cuối kỳ dự kiến =

Nhu cầu thành phẩm cần cho tiêu thụ kỳ sau x

Tỷ lệ tồn kho ước tính

- Giá trị thành phẩm tồn kho cuối kỳ được xác định:

Giá trị thành phẩm

tồn cuối kỳ dự kiến =

Lượng thành phẩm tồn kho cuối kỳ dự kiến x

Định mức giá thành đơn

vị của thành phẩm

1.5.3 Dự toán tiền

a Dự toán thu tiền

Dòng tiền dự kiến thu bao gồm tiền thu từ hoạt động bán hàng,

tiền từ hoạt động đầu tư tài chính tiền từ hoạt động khác

b Dự toán chi tiền

Dự toán chi tiền được lập từ các dự toán chi tiết sau:

- Dự toán thanh toán cho người bán Trong dự toán này, các dự

toán có liên quan cần được lập là Dự toán sản xuất, Dự toán nhu

cầu sử dụng nguyên vật liệu, Dự toán cung cấp nguyên vật liệu

- Dự toán thanh toán chi phí nhân công trực tiếp

- Dự toán thanh toán chi phí sản xuất chung

- Dự toán thanh toán chi phí kinh doanh

1.6.2 Kỳ trả tiền cho người bán

Kỳ trả tiền cho người bán bình quân giúp nhà quản lý đánh giá được tình hình và khả năng trả nợ của đơn vị để lập kế hoạch trả nợ thích hợp

Kỳ trả tiền

bình quân =

Nợ phải trả người bán bình quân x Thời gian kỳ phân tích

Giá vốn hàng bán

1.6.3 Kỳ lưu kho của hàng tồn kho

Khả năng quản trị hàng tồn kho của đơn vị thể hiện qua chỉ tiêu sau:

Kỳ lưu kho

bình quân =

Trị giá hàng tồn kho bình quân x thời gian kỳ phân tích

Trị giá vốn của hàng xuất bán

1.6.4 Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn

Hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn dùng để đo lường khả năng trả các khoản nợ ngắn hạn của doanh nghiệp

Khả năng thanh toán ngắn hạn = Tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn

Nợ ngắn hạn

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIA HÀ NỘI - QUẢNG BÌNH 2.1 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN BIA HÀ NỘI – QUẢNG BÌNH

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty 2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của Công ty

b Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý

2.2 MÔ HÌNH DỰ TOÁN VÀ TRÌNH TỰ LẬP DỰ TOÁN VỐN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY

 Dự toán doanh thu bán hàng: được lập cho từng loại sản phẩm theo năm tài chính

Dự toán doanh thu = Dự toán sản phẩm

tiêu thụ x

Đơn giá bán ước tính

 Dự toán phải thu khách hàng: được lập dựa trên dự toán

doanh thu bán hàng và chính sách tín dụng của từng loại sản phẩm

Tiền thu từ tiêu thụ

 Dự toán nguyên vật liệu tồn kho

- Lượng vật liệu tồn kho cuối kỳ được xác định như sau:

Lượng NVL tồn

cuối kỳ dự kiến =

30% sản lượng sản xuất dự kiến x

Định mức nguyên vật liệu

 Dự toán thành phẩm tồn kho

Dự toán số lượng thành phẩm tồn kho cuối năm 2014 chính

bằng số lượng thành phẩm tồn kho quý 4 năm 2013

2.3.3 Dự toán tiền

a Dự toán thu tiền: bao gồm tiền thu từ bán hàng và thu

khác: cơ sở lập là dự toán doanh thu và dự toán phải thu khách hàng

b Dự toán chi tiền

 *Dự toán thanh toán cho người bán

Dự toán sản xuất : được lập căn cứ dự toán tiêu thụ, dự toán

tồn kho và sản lượng tồn kho đầu kỳ

Dự toán nhu cầu nguyên vật liệu sử dụng: được lập căn cứ

vào định mức nguyên vật liệu sản xuất, dự toán sản lượng sản xuất

năm 2014, dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp năm 2014

Dự toán cung cấp nguyên vật liệu

Nhu cầu NVL cung

cấp trong kỳ =

Nhu cầu NVL cho sản xuất +

Nhu cầu NVL tồn kho cuối kỳ -

NVL tồn kho thực tế đầu kỳ

Dự toán tiền thu được từ

tiêu thụ Bia chai trong kỳ =

Số tiền bán Bia chai nợ

kỳ trước thu được kỳ này +

Dự toán bán Bia chai thu tiền trong kỳ