giáo trình chuẩn bị đất nghề trồng cây làm gia vị

Bài 1: Chọn đất và xử lý đất trồng cây làm gia vịMã bài: MĐ02-01 Mục tiêu Học xong bài này học viên có khả năng - Nêu được yêu cầu về đất trồng của hành, tỏi, ớt - Tiến hành được các tha

Trang 1

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

Trang 2

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thểđược phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo vàtham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinhdoanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ02

Trang 3

LỜI GIỚI THIỆU

Nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo nghề cho nông dân Trong khuôn khốChương trình Đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn, Bộ Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn giao cho Ban chủ nhiệm xây dựng chương trìnhnghề Trồng cây làm gia vị xây dựng chương trình và biên soạn giáo trình dùngcho đào tạo trình độ sơ cấp nghề đối với nghề Trồng cây làm gia vị

Giáo trình mô đun Chuẩn bị đất và phân bón để trồng hành, tỏi, ớt đượcbiên soạn nhằm cung cấp cho người học các thao tác kỹ thuật cơ bản nhất trongviệc chọn đất, chuẩn bị đất, chuẩn bị phân bón và các điều kiện cần thiết khác

để trồng hành, tỏi, ớt Phần kiến thức được đưa vào giáo trình với phạm vi vàmức độ để người học có thể lý giải được các biện pháp kỹ thuật được thực hiệntrong quá trình chuẩn bị đất và phân bón để trồng cây làm gia vị

Kết cấu mô đun gồm 04 bài, mỗi bài được hình thành với sự tích hợpgiữa kiến thức và kỹ năng thực hành trên các lĩnh vực: chuẩn bị đất và phânbón để trồng hành, tỏi, ớt

Chúng tôi hy vọng giáo trình sẽ giúp được người học Tuy nhiên do thờigian gấp rút trong quá trình thực hiện, nên giáo trình không tránh khỏi những

sơ xuất, thiếu sót Rất mong được sự góp ý của độc giả, các nhà khoa học, cán

bộ kỹ thuật và người sử dụng Chúng tôi sẽ nghiêm túc tiếp thu và chỉnh sửa đểgiáo trình ngày càng hoàn thiện đáp ứng yêu cầu của người học

Chúng tôi xin trân trọng cám ơn Bộ Nông Nghiệp & PTNT, Bộ LaoĐộng Thương Binh & Xã Hội, Tổng Cục Dạy Nghề và các đồng nghiệp ở cáctrường bạn đã giúp đỡ để hoàn thành giáo trình này

Xin chân thành cảm ơn!

Nhóm biên soạn

1 Nguyễn Văn Vượng (Chủ biên)

2 Lê Duy Thành

3 Hoàng Thị Chấp3

Trang 4

MỤC LỤC

LỜI GIỚI THIỆU 2

MỤC LỤC 3

Giới thiệu về mô đun 6

Bài 1: Chọn đất và xử lý đất trồng cây làm gia vị 7

1 Xác định đất trồng hành, tỏi, ớt theo hướng VietGAP 7

1.1 Tiêu chuẩn đất để trồng hành, tỏi 7

1.2 Tiêu chuẩn đất để trồng ớt 7

1.3 Lựa chọn đất trồng hành, tỏi, ớt 8

1.3.1 Giới thiệu một số loại đất dùng để trồng hành, tỏi, ớt 8

1.3.2 Xác định thành phần cơ giới đất bằng phương pháp vê giun 9

1.3.3 Xác định đất để trồng hành, tỏi ớt 10

2 Vệ sinh đồng ruộng và xử lý đất để trồng hành, tỏi, ớt 10

2.1 Làm sạch tàn dư sinh vật 10

2.2 Xử lý đất để trồng hành, tỏi, ớt 12

2.2.1 Xử lý độ chua của đất 12

2.2.2 Xử lý mầm mống sâu bệnh trong đất 14

B Câu hỏi và bài tập thực hành 15

1 Câu hỏi 15

2 Bài tập thực hành 15

Bài 2: Chuẩn bị phân bón lót để trồng hành, tỏi, ớt 18

A Nội dung của bài: 18

1 Xác định loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi, ớt 18

1.1.Yêu cầu của việc bón lót để trồng hành, tỏi, ớt 18

1.2 Loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi 18

1.2.1 Phân bón cho hành lá 18

1.2.2 Phân bón cho hành tím 18

1.2.3 Phân bón cho hành tây 19

1.2.4 Phân bón cho tỏi ta ở các tỉnh phía Bắc 19

Trang 5

1.2.5 Phân bón cho hành, tỏi ta ở các tỉnh phía Nam 19

1.3 Loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho ớt 20

1.3.1 Bón phân cho ớt trồng không có màng phủ nông nghiệp: 20

1.3.2 Bón phân cho ớt trồng có màng phủ nông nghiệp: 20

2 Giới thiệu đặc điểm của một số loại phân bón được dùng phổ biến 20

2.1 Phân đạm Urêa 20

2.2 Phân lân 21

2.3 Phân ka ly 22

2.4 Phân vi sinh 23

3 Chuẩn bị phân bón lót 24

3.1 Chuẩn bị phân hữu cơ 24

3.1.2 Các phương pháp ủ phân chuồng: 24

3.1.3 Một số điểm cần chú ý khi sử dụng phân chuồng: 25

3.1.4 Giới thiệu một số loại cây phân xanh 26

3.2 Chuẩn bị phân vô cơ 26

3.3 Phối trộn phân để bón 27

B Câu hỏi và bài tập thực hành 27

1 Câu hỏi 27

Bài 3: Làm đất, bón lót để trồng hành, tỏi, ớt không có màng che phủ đất 31

1 Yêu cầu của việc làm đất để trồng hành, tỏi, ớt 31

2 Làm đất để trồng hành, tỏi 31

2.1 Làm đất, lên luống (lên liếp) 31

2.1.1 Làm đất, lên luống trồng hành, tỏi ở các tỉnh phía Bắc 31

2.1.2 Làm đất lên luống trồng hành tỏi ở các tỉnh phía nam 33

2.2 Làm đất lên luống để trồng ớt 34

3 Bón phân lót để trồng hành, tỏi, ớt 34

3.1 Yêu cầu của việc bón lót để trồng hành, tỏi, ớt 34

3.2 Bón phân lót cho hành, tỏi 35

3.3 Bón phân lót cho ớt 36

B Câu hỏi và bài tập 36

1 Câu hỏi 36

5

Trang 6

Bài 4: Làm đất, bón lót để trồng hành, tỏi, ớt có màng che phủ đất 41

A Nội dung 41

1 Tác dụng của màng che phủ đất trong trồng hành, tỏi, ớt 41

2 Yêu cầu của việc làm đất để trồng hành, tỏi, ớt 42

3 Làm đất để trồng hành, tỏi 42

3.1 Làm đất, lên luống (lên liếp) 42

3.1.1 Làm đất, lên luống trồng hành, tỏi ở các tỉnh phía Bắc 43

3.1.2 Làm đất lên luống trồng hành tỏi ở các tỉnh phía nam 43

4 Làm đất lên luống để trồng ớt 44

5 Bón phân lót để trồng hành, tỏi, ớt 44

5.1 Yêu cầu của việc bón lót để trồng hành, tỏi, ớt 44

5.2 Bón phân lót cho hành, tỏi 45

5.3 Bón phân lót cho ớt 45

6 Che phủ nilon 46

6.1.Yêu cầu của việc che phủ đất để trồng hành, tỏi, ớt 46

6.2 Các bước tiến hành che phủ đất 47

B Câu hỏi và bài tập 48

1 Câu hỏi 48

HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN 52

I Vị trí, tính chất của mô đun: 52

II Mục tiêu: 52

III Nội dung chính của mô đun: 53

IV Hướng dẫn thực hiện bài tập, bài thực hành 53

1 Tài liệu giảng dạy 53

2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ 53

3 Cơ sở vật chất 54

4 Điều kiện khác 54

V Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 54

VI Tài liệu tham khảo 65

Trang 7

MÔ ĐUN CHUẨN BỊ ĐẤT VÀ PHÂN BÓN

ĐỂ TRỒNG HÀNH TỎI ỚT

Mã mô đun: MĐ02

Giới thiệu về mô đun

Chuẩn bị đất và phân bón để trồng hành, tỏi, ớt là mô đun thứ hai trongcác mô đun của nghề Trồng cây làm gia vị Mô đun này cung cấp những kiếnthức và kỹ năng cần thiết trong việc lựa chọn đất, vệ sinh và xử lý đất, làm đất,chuẩn bị phân bón và bón phân lót để trồng cây làm gia vị

Là mô đun tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành nghề nghiệp vàcũng là mô đun đào tạo nghề bắt buộc vì nó đề cập đến một trong các kỹ thuật

cơ bản nhất của nghề Trồng cây làm gia vị Đây là những bước kỹ thuật quyếtđịnh quá trình sinh trưởng, phát triển cũng như năng suất, phẩm chất của hành,tỏi, ớt theo hương VietGAP, nên tổ chức giảng dạy tại địa bàn thôn, xã nơi cótrồng và kinh doanh hành, tỏi, ớt

7

Trang 8

Bài 1: Chọn đất và xử lý đất trồng cây làm gia vị

Mã bài: MĐ02-01 Mục tiêu

Học xong bài này học viên có khả năng

- Nêu được yêu cầu về đất trồng của hành, tỏi, ớt

- Tiến hành được các thao tác làm sạch tàn dư sinh vật trên đất để trồng hành,tỏi, ớt

- Thực hiện được các bước công việc xử lý đất theo đúng quy trình kỹ thuật

A Nội dung

1 Xác định đất trồng hành, tỏi, ớt theo hướng VietGAP

1.1 Tiêu chuẩn đất để trồng hành, tỏi

Đất thịt nhẹ, tơi xốp, giàu mùn, chân vàn, dễ thoát nước Sau khi gặtxong lúa mùa sớm, làm đất kỹ và lên luống ngay để tránh gặp mưa muộn Độ

pH thích hợp 6,0 - 6,5 Nguồn nước không bị ô nhiễm từ các khu công nghiệp,bệnh viện, khu nghĩa trang và phải xa đường quốc lộ

Đất chua có thể bón thêm vôi bột, lượng vôi bón tuỳ theo độ chua củađất Trung bình bón 20 kg vôi/sào

Với đất trồng hành tây: Nên trồng trên đất luân canh với lúa nước để hạnchế sâu bệnh Chọn loại đất thịt nhẹ, độ pH 5 - 5,6, làm nhỏ, tơi xốp, sạch cỏdại Nơi trồng nên xa nguồn nước thải, xa đường quốc lộ trên 100 m, xa khucông nghiệp để đảm bảo rau sạch, an toàn Đất trồng phải chủ động tưới tiêu

Với các tỉnh phía Nam (khí hậu nóng) Nếu trồng trên đất có tỷ lệ cát cao(đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ pH từ 5,5 - 6,5 thì cần phơi ải đất từ 7 - 10ngày Sau đó cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, lên luống rộng từ 1 - 1,2m Đất chua

có thể bón thêm vôi bột, lượng vôi bón tuỳ theo độ chua của đất Trung bìnhbón 25 kg vôi cho 1000m2

1.2 Tiêu chuẩn đất để trồng ớt

Đất thoát nước tốt, có cơ cấu thoáng xốp như: Đất cát pha, đất thịt phasét, đất phù xa ven sông và đất canh tác lúa Đất không hoặc ít nhiễm phènmặn, có hàm lượng dinh dưỡng khá, pH đất = 5,5-6,5 Có nguồn nước tưới tốt

và giao thông vận chuyển sản phẩm thuận tiện

Đất chuẩn bị trồng phải được luân canh lúa, bắp, đậu, … tối thiểu 3 năm,

vụ trước không trồng cây thuộc họ cà như: ớt, cà chua, cà tím,… để phòng nấmbệnh trong đất truyền cho ớt Đất phải được cày bừa tơi xốp, sạch cỏ và thoátnước tốt Mùa mưa cần phải lên líp cao kích thước trung bình: mặt liếp rộng1m, chiều cao 20 – 30cm và mương thoát rộng 40 cm

Trang 9

Nên sử dụng màng phủ nông nghiệp (Plastic) để trồng ớt rất tốt Dùngmàng phủ nông nghiệp chiều ngang 1,2m trồng hàng đôi, cách làm đất, bón lót,trải màng phủ giống như trải trồng dưa hấu.

1.3 Lựa chọn đất trồng hành, tỏi, ớt

Đất trồng là một nhân tố sinh thái ảnh hưởng quyết định đến sự sinhtrưởng, phát triển của cây trồng nói chung cũng như hành, tỏi, ớt nói riêng, đếnnăng suất và chất lượng của hành, tỏi, ớt và hiệu quả của nghề trồng cây làmgia vị

Chọn đất trồng hành, tỏi, ớt không đúng sẽ gây nên tình trạng cây sinhtrưởng phát triển kém, thiệt hại về kinh tế rất lớn cho người trồng hành, tỏi, ớt.Chính vì vậy phải chú ý đến việc chọn đất trồng hành, tỏi, ớt

1.3.1 Giới thiệu một số loại đất dùng để trồng hành, tỏi, ớt

Đất cát có đặc điểm thấm nước

nhanh, giữ nước kém, dễ bị khô hạn,

thoáng khí, chất hữu cơ mau bị phân

giải, tỷ lệ mùn trong đất thấp Đất cát

tơi xốp, dễ làm đất thuận lợi cho quá

trình canh tác, nhưng khi ngập nước

thường bị lắng, bí, chặt, dí, dễ gây bất

lợi cho cây trồng Hấp thu nhiệt và toả

nhiệt nhanh, nhiệt độ đất thay đổi

nhanh theo nhiệt độ không khí gây bất

lợi cho cây trồng Khả năng giữ dinh

dưỡng kém, dễ bị rửa trôi, hàm lượng

dinh dưỡng trong đất thấp

Hình số 2.1.1: Đất cát

Đất thịt: Là loại đất có tính chất

trung gian giữa đất cát và đất sét Là

loại đất tốt, độ phì nhiêu cao, rất phù

hợp với nhiều loại cây trồng Đất thịt

nhẹ và đất thịt trung bình rất phù hợp

với cây làm gia vị

Hình số 2.1.2: Đất thịt9

Trang 10

Hình số 2.1.3: Đất nhiều mùn tơi xốp

phù hợp với cây hành, tỏi, ớt

Hình số 2.1.4: Đất phù sa sông

Mực nước ngầm có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân bố và phát triển của

bộ rễ Mực nước ngầm quá nông làm cho bộ rễ triển kém, cây sinh trưởng yếu

và có thể bị chết Mực nước ngầm phụ thuộc vào địa hình, địa thế của đất vàthay đổi theo các mùa trong năm Đất trồng cây làm gia vị yêu cầu có mựcnước ngầm tối thiểu đạt trên 0,5 m vào mùa mưa

1.3.2 Xác định thành phần cơ giới đất bằng phương pháp vê giun

Để xác định được đất để trồng hành, tỏi, ớt thuộc loại đất cát pha, đất thịnhe, đất thịt trung bình hay đất thịt nặng chúng ta có thể dùng phương pháp đơngiản để xác định thành phần cơ giới của đất theo các bước sau:

Bước 1: Dùng cuốc hoặc xẻng đào hố sâu 20 cm trên mặt ruộng, sau đólấy một lát đất mỏng theo chiều thẳng đứng từ trên xuống đáy hố, dùng lát đấtnày để xác định thành phân cơ giới đất

Bước 2: Cho nước vào đất vừa đủ ẩm (dùng tay nhào sau đó nắm chặtđất, nếu nếu nước không chảy ra kẽ tay là được)

Bước 3: Vê đất thành thỏi đường kính 3mm rồi cuộn tròn trên lòng bàntay có đường kính 3 cm

Bước 4: nhận xét

- Nếu không vê được thành thỏi đó là đất cát

- Nếu vê được thành thỏi và gẫy thành đoạn ngắn đó là đất cát pha

- Nếu vê được thành thỏi dài khi cuộn gẫy thành đoạn ngắn đó là đất thịtnhẹ

- Nếu vê được thành thỏi dài khi cuộn gẫy thành đoạn dài đó là đất thịttrung bình

- Nếu vê được thành thỏi dài khi cuộn chỉ nứt rạn đó là đất thịt nặng

- Nếu vê được thành thỏi dài khi cuộn vẫn mịn đó là đất sét

Trang 11

Đất thịt nhẹ, tơi xốp, giàu mùn, chân vàn, dễ thoát nước, luân canh vớicây trồng nước hoặc cây trồng không có nguồn sâu bệnh hại hành, tỏi, ớt.Đấtđược làm kỹ và lên luống ngay để tránh gặp mưa Độ pH thích hợp 6,0 - 6,5.Nguồn nước không bị ô nhiễm từ các khu công nghiệp, bệnh viện, khu nghĩatrang và phải xa đường quốc lộ

Với các tỉnh phía Nam (khí hậu nóng)

- N u tr ng trên đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có đột có t l cát cao (ỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ ệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có đột cát pha) ho c th t nh , có ặc thịt nhẹ, có độ ịt nhẹ, có độ ẹ, có độ độ

pH t 5,5 - 6,5, c n ph i i ần phơi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ơi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có đột t 7 - 10 ng y, c y b a k cho ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ỹ cho đất tơi xốp, đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ ơi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ốp,t t i x p,lên lu ng r ng t 1 - 1,2m ốp, ộ Đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có đột chua có th bón thêm vôi b t, lể bón thêm vôi bột, lượng vôi bón ộ ượng vôi bónng vôi bón

tu theo ỳ theo độ chua của đất độ chua c a ủa đất đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có đột

- Hành, tỏi ở Lý Sơn

Quảng Ngãi được trồng trên

ruộng cát trắng phẳng lỳ Lớp

cát trắng này được bà con nhân

dân khai thác từ biển đem về

phủ một lớp đất tốt dày khoảng

2 đến 3cm lên bề mặt ruộng để

trồng cây

Hình số 2.15: Đất trồng hành, tỏi ở Lý

Sơn, Quảng Ngãi

2 Vệ sinh đồng ruộng và xử lý đất để trồng hành, tỏi, ớt

- Cỏ dại là những thực vật hoang dại sống trên khu đất dự định trồnghành, tỏi, ớt Do đặc tính hoang dại nên có dại có sức sống rất cao, khả năng

11

Trang 12

thích nghi mạnh Sau này sẽ trở thành yếu tố cạnh tranh về nước và dinh dưỡngvới hành, tỏi, ớt Mặt khác, sự tồn tại của cỏ dại còn tạo điều kiện thuận lợi vềnhiệt độ, độ ẩm ánh sáng cho sâu bệnh phát triển.

Một số loại cỏ dại có thể gặp trên khu đất trồng hành, tỏi, ớt

Hình số 2.1.6: Cỏ Mần Trầu

Hình số 2.1.7: Cỏ Gấu

Hình số 2.1.8: Cỏ Thài lài trắng và tím

Hình số 2.1.9: Cỏ Lác Hình số 2.1.10: Cỏ Bợ

Trang 13

- Bước 1: Phát quang xung quanh ruộng bằng dao phát bờ

- Bước 2: Diệt cỏ dại trong lô trồng bằng cách sử dụng dụng cụ, thiết bịlàm đất, thu gom sạch cỏ dại trong lô Phơi khô đốt hoặc ủ cỏ dại thànhphân bón

- Bước 3: Cày bừa lại để vơ sạch thâm ngầm củ cỏ dưới đất

- Bước 4: Phun thuốc trừ cỏ

2.2 Xử lý đất để trồng hành, tỏi, ớt

2.2.1 Xử lý độ chua của đất

a Khái niệm về tính chua của đất

Đất chua là đất khi sử dụng các thiết bị đo pH nếu cho kết quả < 6,5 thìđất đó được gọi đất chua

Đất chua chiếm tỷ trọng diện tích rất lớn ở nước ta, phân bố ở hầu khắpcác vùng

b Tác hại của đất chua

- Ảnh hưởng xấu đến quá trình sinh trưởng phát triển của cây làm gia

vị (bộ rễ kém phát triển, khả năng hút dinh dưỡng kém…)

- Ảnh hưởng xấu tới vi sinh vật trong đất Tạo điều kiện cho một sốloại vi sinh vật gây bệnh cho cây phát triển mạnh

13

Trang 14

- Làm xuất hiện một số chất độc hại

cho cây làm gia vị

- Làm cho lân trong đất bị giữ chặt

cây trồng không sử dụng được, khi bón lân

là đất có độ chua cao

Hình số 2.1.14: Một số thiết bị đo nhanh pH đất ngoài thực địa

Hình số 2.1.15: Giấy thử pH và bảng so màu xác định pH đất

c Cải tạo đất chua

Để cải tạo đất chua nguyên liệu được sử dụng là vôi sống Ngoài ra cóthể sử dụng các nguyên liệu khác như: vôi tôi, bột đá vôi, bột đôlômit Trong

Trang 15

phần lựa chọn đất trồng cây làm gia vị cho thấy hành, tỏi, ớt thích hợp nhất vớiđất có độ pH = 6 - 6,5.

Nếu đất trồng có pH nhỏ hơn các giá trị nêu trên cần tiến hành cải tạonâng độ pH Việc cải tạo chua được tiến hành theo hướng dẫn dưới đây:

- Bước 1: Đo pH của khu đất trồng: Sử dụng các thiết bị đo nhanh pHhoặc lấy mẫu đất yêu cầu cán bộ chuyên môn phân tích trong phòng thínghiệm

- Bước 2: Xác định tính cấp thiết của việc cải tạo chua: So sánh giá trị pH

đo được với giới hạn thích hợp với cây làm gia vị Nếu pH đo < pH thíchhợp cần bón vôi

- Bước 3: Xác định lượng vôi bón:

- Lượng vôi bón trên đơn vị diện tích đất được xác định theo bảng sau:

Loại đất PHkcl

Lượng vôi cần bón (tạ/ ha)Đất cát Đất thịt Đất sétĐất rất chua <3,5 10 -20 20 - 30 30 - 40Đất chua nhiều 3,6 - 4,5 7 - 10 10 - 15 15 - 20Đất chua vừa 4,6 - 5,5 5 - 7 7 - 10 10 - 15Đất chua ít 5,5 - 6,5 2 - 3 3 - 4 4 - 5Đất không chua >6,5 0 0 0

- Dựa vào tính đệm của đất để điều chỉnh lượng vôi bón.

+ Đất có thành phần cơ giới nhẹ chỉ cần bón 1/2 - 1/3 lượng vôi lýthuyết, bón theo vụ

+ Đất có thành phần cơ giới trung bình bón vôi theo lí thuyết, bónmột năm nghỉ một năm không bón

+ Đất có thành phần cơ giới nặng bón gấp 2 - 3 lần lượng vôi líthuyết, bón 1 vụ nghỉ bón 2 - 3 vụ hoặc bón 1 năm nghỉ 2 -3 năm

- Thời điểm xử lý độ chua của đất: sau cày lần 1

- Cách xử lý đất chua: Rắc vôi đều trên mặt đất sau cày lần 1 rồi tiến hành cày lần 2 và bừa đất

2.2.2 Xử lý mầm mống sâu bệnh trong đất

Vôi bột là chất vừa có tác dụng khử chua đất và tiêu diệt mầm mống sâu bệnh có trong đất Trong canh tác truyền thống ở nước ta, khi trồng hành, tỏi ớt trên đất luân canh với các cây trồng nông nghiệp Phơi ải đất

là một phương pháp khử trùng đất thân thiện với môi trường, biện pháp

15

Trang 16

này sử dụng năng lượng mặt trời để làm khô đất, giải phóng khí độc có trong đất và tiêu diệt các tác nhân gây bệnh trong đất bằng năng lượng ánh sáng mặt trời.

Với đất có nhiều mầm mống sâu bệnh nên xử lý đất trong mùa hè bằngphương pháp phơi ải đất có che phủ nilon trắng (Khử trùng đất bằng nănglượng mặt trời), cách làm như sau:

Đầu tiên, người ta xới đất thật kỹ, sau đó đặt hệ thống tưới, vì đất ẩm sẽdẫn nhiệt tốt hơn

Tiếp đó, mặt đất được phủ những tấm nilon trong suốt Nắng hè nhiệt đới

sẽ làm cho nhiệt độ của đất lên tới 60 độ C Sau một hoặc hai tháng, gỡ bỏnilon và tiến hành gieo trồng hành, tỏi, ớt

Theo Viện Nghiên cứu Nông nghiệp đảo Síp biện pháp này đã loại trừ90-100% số bào tử nấm và vi trùng gây hại Nhiệt độ cao còn khiến đất giảiphóng ra một lượng đáng kể các chất vi lượng, kích thích cây trồng tăng trưởng Công nghệ khử trùng đơn giản và hiệu quả này đang được ứng dụng trên đảoSíp, nhằm làm giảm việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các hóachất độc hại khác, mà vẫn đảm bảo năng suất cây trồng

Phương pháp khử trùng đất bằng

năng lượng mặt trời làm có thể tăng

sản lượng cây trồng lên từ 25% đến

432%, rất khả quan đối với các loại rau

màu như đậu, cà chua, khoai tây…

Đặc biệt, nông sản và hoa quả sau thu

hoạch ít phải xử lý hơn mà vẫn đảm

bảo không gây hại cho sức khỏe người

tiêu dùng do hàm lượng hóa chất thấp che phủ nilon trắng trong mùa hèHình số 2.1.16: Phơi ải đất bằng

B Câu hỏi và bài tập thực hành

1 Câu hỏi

1 Liệt kê các bước công việc chọn đất và xử lý đất trồng cây làm gia vị ?

2 Trình bày tiêu chuẩn đất để trồng hành, tỏi, ớt

3 Trình bày các bước tiến hành xác định thành phần cơ giới đất bằngphương pháp vê giun

4 Trình bày các bước công việc vệ sinh đồng ruộng để trồng hành, tỏi, ớt

5 Trình bày các bước công việc xử lý đất để trồng hành, tỏi, ớt

2 Bài tập thực hành

Bài tập thực hành số 2.1.1:

Xác định thành phần cơ giới đất bằng phương pháp vê giun

Trang 17

- Mục tiêu: củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề để thực hiện các bước công việc xác định thành phần cơ giới đất để chọn trồng hành, tỏi, ớt.

- Nguồn lực:

+ Cuốc, xẻng, xô đựng nước, chậu đựng đất, thước kẹp, mỗi loại 6 cái + Khu đất dự định trồng hành, tỏi, ớt

- Thời gian tiến hành: trước vụ trồng hành, tỏi, ớt

- Cách thức tiến hành: chia lớp thành các nhóm nhỏ (5 – 6 học viên/nhóm)

- Nhiệm vụ của nhóm/cá nhân khi thực hiện bài tập: mỗi nhóm nhậnnhiệm vụ đào đất, lấy mẫu, vê giun và nhận xét mẫu giun để xác định thànhphần cơ giới đất

- Thời gian hoàn thành bài thực hành: 4 giờ/1 nhóm

Nhận dạng các loại cỏ dại và xử lý cỏ dại trên đất trồng hành, tỏi, ớt

- Mục tiêu: củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề để thực hiện cácbước công việc nhận dạng các loại cỏ dại và xử lý cỏ dại trên đất trồng hành,tỏi, ớt

- Nguồn lực:

+ Máy cày đất, phay đất 01

+ Cuốc, xẻng, mỗi loại 15 cái

+ Dao phát bờ 10 con

+ Khu đất dự định trồng hành, tỏi, ớt

- Nhiệm vụ của nhóm/cá nhân khi thực hiện bài tập: mỗi nhóm nhậnnhiệm vụ nhận dạng các loài cỏ dại và tiến hành xử lý cỏ dại trên đất để trồng

17

Trang 18

hành, tỏi, ớt

- Thời gian hoàn thành bài thực hành: 4 giờ/1 nhóm

- Kết quả, sản phẩm cần đạt được:

+ Nhận dạng được các loại cỏ dại trên đất để trồng hành, tỏi, ớt

+ Thực hiện được các bước tiến hành xử lý cỏ dại trên đất để trồnghành, tỏi, ớt

- Phương pháp đánh giá: kỹ năng vận dụng lý thuyết vào thực hành của

mỗi học viên trong nhóm và thái độ thực hành của học viên

Bài tập thực hành số 2.1.3:

Xử lý đất chua và mầm mống sâu bệnh trong đất trồng hành, tỏi, ớt

- Mục tiêu: củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề để thực hiện cácbước công việc Xử lý đất chua và mầm mống sâu bệnh trong đất trồng hành,tỏi, ớt bằng vôi bột

- Nguồn lực:

+ Dụng cụ đo độ chua của đất (pH meter Digital) hoặc giấy quỳ, bảng somàu độ pH đất: 05 cái

+ Vôi bột: 40 kg

+ Bảo hộ lao động: mỗi học viên 01 bộ

+ Khu đất dự định trồng hành, tỏi, ớt: diện tích 1 sào bắc bộ (360 métvuông) đã cày lần 1

- Nhiệm vụ của nhóm/cá nhân khi thực hiện bài tập: mỗi nhóm nhậnnhiệm vụ xử lý đất chua và mầm mống sâu bệnh trong đất trồng hành, tỏi, ớtbằng vôi bột

- Thời gian hoàn thành: 4 giờ/1 nhóm

Trang 20

Bài 2: Chuẩn bị phân bón lót để trồng hành, tỏi, ớt

Mã bài: MĐ02-02 Mục tiêu:

Học xong bài này học viên có khả năng:

- Nêu được loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi, ớt

- Trình bày được các bước tiến hành chuẩn bị phân bón để trồng hành, tỏi, ớt

- Tính toán được lượng phân, tỷ lệ phân bón để trồng hành, tỏi, ớt

- Thực hiện được các thao tác phối trộn phân bón đúng quy trình kỹ thuật

A Nội dung của bài:

1 Xác định loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi, ớt

1.1.Yêu cầu của việc bón lót để trồng hành, tỏi, ớt

Bón lót là việc bón phân trước khi trồng Mục đích của bón lót: Cải thiệntính chất đất tại vị trí trồng (tăng độ xốp, tăng hàm lượng chất hữu cơ và hoạtđộng của các vi sinh vật có ích) Cung cấp đầy đủ, kịp thời dinh dưỡng cho cây

ở giai đọan mới trồng Giúp cho cây sinh trưởng, phát triển mạnh ngay từ thời

kỳ đầu

Yêu cầu cầu của việc bón lót để trồng hành, tỏi, ớt:

- Xác định các loại phân phù hợp cho việc bón lót

- Tình toán đúng lượng phân cần sử dụng

- Việc bón lót phải cải tạo và khắc phục được các hạn chế về đất đai tại

vị trí trồng để tạo điều kiện cho cây sinh trưởng tốt

- Cây con mới trồng không bị tác động xấu bởi phân bón và được cungcấp dinh dưỡng kịp thời khi mới bén rễ

1.2 Loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi

Trang 21

Cách bón: bón lót toàn bộ vôi + lân + phân hữu cơ (chuồng hoai) + 15kgNPK + 2kg Furadan Cách bón: rãi theo hàng hoặc dùng thùng tưới

1.2.3 Phân bón cho hành tây

Lượng phân bón cho hành tây tính trên 1000 mét vuông như sau: Phânchuồng 1,5-2 tấn; đạm Urê 18-20 kg; Super lân 40 kg; Kali Sulfat 20 kg

Cách bón: bón lót toàn bộ phân chuồng + phân lân + 20% Urê + 30%Kali

Các tài liệu nghiên cứu về hành tây cho thấy, để đạt năng suất hành tây khoảng 30 tấn/ha thì cần 116kg N + 44kg P205 + 144kg K20.

- Các vùng trồng hành ở Việt Nam khuyến cáo bón từ 15 - 20 tấn phânhữu cơ + (92 - 115kg) N + (64 - 80kg) P205 + (100 - 150kg) K20/ha.Nếu quy ra phân bón thương phẩm thì trên 1 ha có thể bón: (200 -250kg) urea + (400 - 500kg) phân super lân + (200 - 300kg) K2S04

- Quy trình bón cụ thể như sau (tính cho 1.000m2): Bón lót: 2 tấn phânchuồng hoai + 100% phân lân + ¼ lượng phân đạm + ¼ lượng phânK2S04

- Nếu sử dụng phân hỗn hợp NPK thì dùng như sau: Bón lót: 1 - 2 tấnphân hữu cơ chế biến (hữu cơ sinh học hoặc hữu cơ vi sinh, nếu ở cáctỉnh phía Bắc có thể sử dụng phân hữu cơ Quế Lâm, Thiên Ân, còn phíaNam sử dụng phân hữu cơ Humix, Bacte.55 ) phối hợp với phân lân nộiđịa Nếu đất chua (pH < 6) thì cần sử dụng phân lân nung chảy bón lót

100 % với lượng bón 300kg/ha

1.2.4 Phân bón cho tỏi ta ở các tỉnh phía Bắc

Phân bón cho 1000 mét vuông đất: 2 tấn phân chuồng + 30 Kg đạm Urê+ 50 Kg Super lân + 24 Kg Sulfat Kali Đất chua cần bón thêm vôi bột Khốilượng vôi tuỳ độ chua của đất

Toàn bộ vôi bột, phân chuồng, lân và 1/3 số đạm, kali dùng để bón lót.Rải đều theo hàng và trộn kỹ

1.2.5 Phân bón cho hành, tỏi ta ở các tỉnh phía Nam

a Hành, tỏi trên đất cát:

Phân bón cho 1000 mét vuông đất: Phân hữu cơ chỉ dùng loại đã qua xử

lý, ngâm ủ Không được dùng phân tươi hoặc nước phân tươi để tưới cho cây.Lượng phân bón như sau:

Phân hữu cơ sinh học Better HG01: 450 - 500 kg; Super lân : 18 - 20 kgHiếu Giang Better NPK 16-12-8-11+TE: 30kg

Đất chua có thể bón thêm vôi bột, lượng vôi bón tuỳ theo độ chua củađất Trung bình bón 25 kg vôi cho 1000m2

21

Trang 22

Bón lót toàn bộ vôi bột, Super lân, phân hữu cơ sinh học Better HG01 và1/3 lượng phân Better NPK 16-12-8-11+TE rải theo hàng hoặc rắc đều trên mặtluống sau đó trộn kỹ Số phân Better NPK còn lại dùng để bón thúc.

b Kinh nghiệm bón phân lót cho hành, tỏi của người dân trên đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi:

Phân bón cho 1000 mét vuông đất: Phân hữu cơ (phân chuồng, rongbiển, xác thực vật): 1 tấn + 50 kg Urê + 20 kg sưper lân + 40 kg kali + 30 kgNPK

Bón lót: Toàn bộ phân hữu cơ và phân lân + 6 kg Urê + 10 kg Kali Ngoài ra có thể sử dụng các loại phân hữu cơ như: VEDAGO, hữu cơsinh học WEGH…

1.3 Loại, lượng phân cần thiết để bón lót cho ớt

Cây ớt yêu cầu phân bón liên tục trong suốt quá trình sinh trưởng, đặcbiệt là thời kỳ cây cho trái rộ Với mỗi loại giống ớt và khu vực trồng khácnhau bà con có thể áp dụng cách bón thích hợp nhất

1.3.1 Bón phân cho ớt trồng không có màng phủ nông nghiệp:

Lượng phân bón: Tùy chân đất tốt hoặc xấu lượng phân có thể tăng hoặcgiảm, dưới đây là lượng phân bón trung bình cho 1 ha là: Phân chuồng: 30 tấnSupe lân/lân vi sinh: 300 - 500kg NPK: 600 - 1000 kg Urê: 180 kg Kali: 250kg

Bón lót: Bón toàn bộ phân chuồng và phân lân

1.3.2 Bón phân cho ớt trồng có màng phủ nông nghiệp:

Lượng phân bón cho 1000 mét vuông đất: Phân chuồng: 1-2 tấn + NPK:54- 58kg; Phân lân: 50 kg + Kali: 20 kg; Urê: 20 kg; Vôi: 100kg; Ca(N03)2: 12kg

Bón lót: 100 kg vôi và 1 – 2 tấn phân chuồng hoai, 50 kg super lân, 30

kg Kali, 10 kg Calcium nitrat, 10-14 kg phân NPK(16-16-8) Sử dụng màngphủ nông nghiệp để hạn chế cỏ dại, sâu bệnh, giảm hao hụt phân bón, nướctưới

1.3.3 Bón phân cho ớt thâm canh (đạt năng suất cao)

Bón lót cho 1000 mét vuông đất: 100 kg vôi + 1 tấn phân chuồng hoai +50kg Super lân + 3kg kali + 10kg SITTO PHAT 20-20-15-3SiO2+TE Bónxong nên trải màng phủ nông nghiệp để hạn chế hao hụt phân bón, cỏ dại vàsâu bệnh

2 Giới thiệu đặc điểm của một số loại phân bón được dùng phổ biến

2.1 Phân đạm Urêa

Trang 23

Dạng tinh khiết chứa 46,6% N sản phẩm công nghiệp chứa 40 - 45% N.Urê được sản xuất ở dạng tinh thể nhỏ hay dạng hạt, hoà tan tốt trong nước, khihoà tan trong nước có phản ứng thu nhiệt Phân Urê hút ẩm ít chảy nước vàphân tán tốt.

Urê có thể dùng để bón lót, bón thúc

cho các loại đất và cây trồng, nhưng không

nên bón khi gieo hạt vì phân làm hại hạt giống

gây ảnh hưởng không tốt đến sự nảy mầm

Hình số 2.2.1: Phân đạm Urea

2.2 Phân lân

a Supelân: Ca(H2PO4)2.2H2O Chứa 19% lân dễ tiêu

Dạng bột mầu đen (Nếu chế biến từ phốt phorit) hay xám sáng (từ apatít)

là phân bón phốt pho tổng hợp có thể sử dụng được cho tất cả loại đất và với tất

cả các loại cây trồng Supelân cũng là loại phân chua hoá học (chứa lượng axit

dư bởi công nghệ sản xuất)

Supe lân tan gần hết trong nước, khi bón vào đất bão hoà kiềm hay trungtính thì cây dễ sử dụng phốt pho, khi bón vào đất chua giàu Fe2O3 ; Al2O3 cóthể tạo thành phốt phát sắt và phốt phát nhôm kết tủa, khó tan, đây chính làhiện tượng cố định lân ở trong đất

Ngoài một phân nhỏ phốt

pho bị hấp phụ do vi sinh vật tạo

thành phốt phát hữu cơ trong

nguyên sinh chất Để hạn chế lân

bị cố định người ta thường bón

lân theo hốc gần rễ cây trồng bằng

phốt phát dạng viên

Hình số 2.2.2: Phân lân Super

b Phân lân nung chảy

23

Trang 24

Hình số 2.2.3: Phân lân nung chảy

c Phốt phát tự nhiên:

Bột phốt phorít là phân bón chứa phốt pho ở dạng can xi phốt phát 3 lầnthay thế, có nguồn gốc trầm tích động vật Có thể bón từ 500 - 600 kg/ha chođất chua, khi sử dụng bột phốt phorít hay vón thành cục do đó nó được dùng đểtạo viên với phân đạm và phân kali

Để tăng hiệu lực của phốt phorít người ta trộn hay ủ với than bùn (5 - 10

kg bột phốt phorít với 100 kg than bùn) để bón, trộn với phân chuồng cũng cótác dụng như vậy

2.3 Phân ka ly

KCl dạng muối có mầu trắng, có vị mặn và dễ tan trong nước, để lâu bịđóng cục KCl nguyên chất chứa 63,2% K2O trong thực tế có lẫn thêm NaClnên chỉ còn 50 - 55% Khi bón phân này dễ tan trong đất ẩm và tham gia cácphản ứng trao đổi

a Kaliclorua: (KCl)

Kali clorua là loại phân chua sinh lí do đó cần chú ý bón thêm vôi khi sửdụng loại phân này Bón phân kali clorua sẽ làm cho lớp đất mặt tạo thành tầngkhô cứng vào mùa hè, phân kali trở thành dạng khó tiêu cho thực vật, vì vậyphải bón kali clorua ở độ sâu nhất định

b Kalisunphát:(K 2 SO 4 ):

Kali sun phát có m u tr ngtinh khi t, t l ka li 46 - 52% , ít ch yần phơi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ắngtinh khiết, tỷ lệ ka li 46 - 52% , ít chảy ỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ ệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp,

nư c v h i ịt nhẹ, có độ ơi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, đắngtinh khiết, tỷ lệ ka li 46 - 52% , ít chảyng, l lo i phân chua sin lí, khi bón v o ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ại phân chua sin lí, khi bón vào đất nó hoà tan ngay ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, đất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có đột nó ho tan ngayày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp,

v tham gia ph n ng trao ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ứng trao đổi đổi.i

Hình số 2.2.4: Phân Ka liclorua và Kalisunphat

c Phân hỗn hợp

Trang 25

- Giúp cây giữ ẩm, chịu hạn, chịu rét, tăng khả năng kháng trị nấm bệnh;

- Phát huy hiệu quả tối đa các yếu tố khoáng Đa - Trung - Vi lượng, giúpcây trồng hấp thu nhanh các chất dinh dưỡng;

- Kích thích bộ rễ phát triển mạnh, cây sinh trưởng tốt, nâng cao năng suất và giá trị nông sản

b M t s lo i phân vi sinhộ ốp, ại phân chua sin lí, khi bón vào đất nó hoà tan ngay

Hình số 2.2.5: Phân vi sinh

25

Trang 26

3 Chuẩn bị phân bón lót

3.1 Chuẩn bị phân hữu cơ

Để có phân hữu cơ đủ tiêu chuẩn bón lót cho hành, tỏi, ớt chúng ta phảitiến hành ủ phân gia súc với phân xanh hoặc sản phẩm phụ trong sản xuất nôngnghiệp (rơm, rạ, thân lá lạc, đậu đỗ các loại) Kết quả sau khi ủ khối lượngphân giảm đi nhiều, mất đi một số đạm và dinh dưỡng khác nhưng tỷ lệ chấtdinh dưỡng thì tăng lên

Mục đích chính của ủ phân chuồng:

- Biến chất hữu cơ phức tạp khó tan thành chất hữu cơ đơn giản, cuốicùng cho chất khoáng để cây trồng sử dụng

- Tăng lượng đạm dễ tiêu cho cây

- Làm hoai mục chất độn, diệt cỏ dại và sâu bệnh

- Tăng phẩm chất của phân, giảm hiện tượng mất đạm

3.1.2 Các phương pháp ủ phân chuồng:

- Ủ nóng: Để nhiệt độ đống phân lên thật cao, quá trình phân giải tăngmạnh, vì vậy phải ủ xốp để đống phân được thoáng khí và tưới nước đủ ẩm (60

- 70%) Sau ủ 4 - 5 ngày nhiệt độ có thể tăng lên đến 60 độ C, phương pháp nàylàm cho phân chóng hoai diệt cỏ dại và sâu bệnh, nhưng bị mất nhiều đạm

Ủ nguội: Là phương pháp nện chặt và làm đống to có chiều cao 1,5 2m, phủ rơm rạ rồi trát bùn kín đống phân, chỉ chừa lại một lỗ hình phễu đểtưới nước Thực hiện với các loại phân ít chất độn

nóng trư c ngu i sau: nóng 5-7 ng y r i nén ch t, l p khácủa đất ộ ủa đất ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ặc thịt nhẹ, có độ ủa đất.lên trên Phươi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp,ng pháp n y v a di t ày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ đượng vôi bónc sâu b nh v a di t ệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ ệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ đượng vôi bónc c d i,ỏ dại, ại phân chua sin lí, khi bón vào đất nó hoà tan ngay

m t ít ất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ đại phân chua sin lí, khi bón vào đất nó hoà tan ngaym áp d ng cho các lo i phân nhi u ch t ụng cho các loại phân nhiều chất độn, ủ sơ bộ trước cho ại phân chua sin lí, khi bón vào đất nó hoà tan ngay ều chất độn, ủ sơ bộ trước cho ất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ độ ủa đất ơi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp, ộ ưn, s b tr c cho

ng u r i ánh ất có tỷ lệ cát cao (đất cát pha) hoặc thịt nhẹ, có độ đ đốp,ng trát bùn ho c ph nilon.ặc thịt nhẹ, có độ ủa đất

Hình số 2.2.6: Ủ phân chuồng

Trang 27

Hình số 2.2.7: Phân chuồng ủ hoai mục được lấy ra sử dụng

So sánh các phươi ải đất từ 7 - 10 ngày, cày bừa kỹ cho đất tơi xốp,ng pháp phân chu ngủa đất

Phương pháp ủ

Tỷ lệ phân giảm sau ủ (%)

(Với phân chuồng độn rơm rạ)

Tỷ lệ phân giảm sau ủ(%) (Với phân chuồng độn

than bùn)

Chất hữucơ

Đạm Nước

phân

Chấthữu cơ

Đạm Nước

phânNóng 32,6 31,4 10,5 40,0 25,2 4,3Nóng - nén chặt 24,6 21,6 5,1 32,9 17,1 3,6Nguội 12,2 10,7 1,9 7,0 1,0 0,6

3.1.3 Một số điểm cần chú ý khi sử dụng phân chuồng:

- Cho thêm 3% bột phốt pho rít hoặc 2% Super lân vào phân để ủ sẽ đemlại kết quả cao hơn

- Cho thêm 25 - 30% đất cũng làm phân chuồng chóng hoai và giữ đượcnhiều đạm hơn

- Phân chuồng chủ yếu dùng để bón lót, nếu tưới thêm nhiều nước giải,nước phân thì có thể dùng để bón thúc

- Không nên phơi nắng hoặc vãi phân ra đồng đẻ tránh mất đạm

- Bón phân chuồng nông hay sâu tuỳ thuộc vào thành phần cơ giới đất,đất ẩm thì nên bón nông, đất khô thì nên bón sâu

- Lượng phân bón tuỳ thuộc vào loài cây, loại đất Đất có thành phần cơgiới nhẹ đủ nước chất hữu cơ phân giải nhanh thức ăn dễ bị rửa trôi thì nên bón

ít, bón thành nhiều lần

27

Trang 28

3.1.4 Giới thiệu một số loại cây phân xanh

a Tác dụng của phân xanh:

- Phân xanh có tác dụng cải tạo và nâng cao độ phì của đất, tăng cường

và tích luỹ chất dinh dưỡng cho đất

- Tăng năng suất cây trồng trên đất nghèo đạm

- Cải thiện lí tính và hoá tính của đất, dẫn đến thay đổi chế độ nhiệt ,nước, không khí theo hướng có lợi cho cây trồng, làm cho đất trồng tơi xốp nhẹtầng canh tác sâu hơn

- Tạo điều kiện tốt cho vi sinh vật hoạt động và sinh sống, cây phân xanhcòn có tác dụng che phủ đất, giỡ nước và chống cỏ dại

b Một số loại cây được dùng làm phân xanh

Hình số 2.2.8: Cây cốt khí Hình số 2.2.9: Cây Muồng

Hình số 2.2.10: Cây Điền thanh

3.2 Chuẩn bị phân vô cơ

Ngoài phân chuồng hoai mục, phân vô cơ để bón lót gồm các loại phânđạm, lân, kali; Để làm tốt công tác chuẩn bị chúng ta cần tiến hành theo cácbước sau:

Trang 29

Bước 1: Khảo sát các cửa hàng bán phân vô cơ về giá cả và loại phânthương phẩm cần mua

Bước 2: Xác định loại phân và lượng phân vô cơ cần mua để đủ bón lótchon diện tích trồng hành, tỏi, ớt

Bước 3: Chuẩn bị tài chính để mua và vận chuyển phân vô cơ về nơi cấtgiữ

3.3 Phối trộn phân để bón

Phân bón lót cho hành tỏi, ớt gồm phân chuồng hoai mục, phân lân vàmột ít đạm và ka li Trộn đều các loại phân để bón lót là một trong những tiêuchuẩn quan trọng để phát huy hiệu quả của việc bón lót cho hành, tỏi, ớt Việcphối trộn phân bón tiến hành sau khi lên luống song và thực hiện theo các bướcsau:

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ và phương tiện để vận chuyển các loại phânđem trộn để bón lót cho hành, tỏi, ớt

Bước 2: Tính tỷ lệ phối trộn giữa các loại phân để biết lượng phân củamỗi loại cần bón trên một đơn vị diện tích

Bước 3: Cân từng loại phân bón để riêng

Bước 4: Trộn phân bón theo nguyên tắc rắc đều từng loại phân lên đốngphân chuồng rồi tiến hành trộn sao cho phân vô cơ được trộn đều với phânchuồng hoai mục

Hình số 2.2.11: Chuẩn bị và đảo trộn đều phân trước khi bón

B Câu hỏi và bài tập thực hành

1 Câu hỏi

1 Anh, Chị hãy liệt kê các bước công việc chuẩn bị phân bón lót để trồng hành, tỏi, ớt

2 Trình bày loại và lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi

3 Trình bày loại và lượng phân cần thiết để bón lót cho ớt

29

Trang 30

4 Trình bày mục đích và các phương pháp ủ phân chuồng

5 Trình bày các điểm cần chú ý khi sử dụng phân chuồng

6 Trình bày các bước chuẩn bị và phối trộn phân để bón lót

2 Bài tập thực hành

Bài thực hành số 2.2.1:

Chuẩn bị loại và lượng phân để bón lót cho hành, tỏi, ớt

- Mục tiêu: củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề để thực hiện cácbước công việc chuẩn bị loại và lượng phân để bón lót cho hành, tỏi, ớt

- Nguồn lực:

+ Phân chuồng hoai mục: 1 tấn

+ Phân đạm (Urea; sun phát): mỗi loại 50 kg

+ Phân lân: Supe lân; Lân vi sinh sông Gianh: mỗi loại 50 kg

+ Phân kaly: Ka ly sun phát; Ka ly Clorua (hoặc tro bếp): mỗi loại 50 kg+ Bảo hộ lao động: mỗi học viên 01 bộ

- Địa điểm tiến hành: Phòng thí nghiệm (hoặc kho chứa phân bón củaHTX)

- Nhiệm vụ của nhóm/cá nhân khi thực hiện bài tập: mỗi nhóm nhậnnhiệm vụ xác định loại và lượng phân để bón lót cho hành, tỏi, ớt trên diện tíchđất cho trước

- Phương pháp đánh giá: kỹ năng vận dụng lý thuyết vào thực hành củamỗi học viên trong nhóm và thái độ thực hành của học viên

Trang 31

Bài thực hành số 2.2.2: Ủ phân chuồng

- Mục tiêu: củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề để thực hiện cácbước công việc ủ phân chuồng để bón lót cho hành, tỏi, ớt

- Nguồn lực:

+ Phân xanh (thân lá, đậu lạc, cốt khí ): 3 tấn

+ Phân chuồng tươi: 1 tấn

+ Phân đạm Urea: 5 kg

+ Phân lân: Supe lân: 20 kg

+ Cuốc, xẻng, dao dựa: mỗi loại 10 cái

+ Xô chậu để lấy bùn ao: 5 cái

- Địa điểm tiến hành: khu vực để phân bón của đội sản xuất hoặc khu vựctrồng hành, tỏi, ớt

- Nhiệm vụ của nhóm/cá nhân khi thực hiện bài tập: mỗi nhóm nhậnnhiệm vụ chuẩn bị phân chuồng, phân xanh, phân đạm, phân lân, vôi bột vàtiến hành các bước công việc ủ phân chuồng

+ Thực hiện đúng các bước trong quy trình ủ phân chuồng

+ Thực hiện ủ được phân chuồng

- Phương pháp đánh giá: kỹ năng vận dụng lý thuyết vào thực hành của

mỗi học viên trong nhóm và thái độ thực hành của học viên

Bài thực hành số 2.2.3:

Chuẩn bị phân và phối trộn phân để bón lót cho hành, tỏi, ớt

- Mục tiêu: củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề để thực hiện cácbước công việc chuẩn bị phân và phối trộn phân để bón lót cho hành, tỏi, ớt

- Nguồn lực:

+ Phân chuồng hoai mục: 1 tấn

31

Trang 32

+ Phân đạm (Urea; sun phát): mỗi loại 50 kg

+ Phân lân: Supe lân; Lân vi sinh sông Gianh: mỗi loại 50 kg

+ Phân kaly: Ka ly sun phát; Ka ly Clorua (hoặc tro bếp): mỗi loại 50 kg+ Bạt để chứa phân khi phối trộn phân

+ Cuốc xẻng: mỗi loại 05 cái

+ Cân đồng hồ để cân phân bón: 02 cái

+ Dụng cụ để đựng và vận chuyển phân: 05 bộ

- Địa điểm tiến hành: khu vực trồng hành, tỏi, ớt

- Nhiệm vụ của nhóm/cá nhân khi thực hiện bài tập: mỗi nhóm nhậnnhiệm vụ chuẩn bị phân chuồng, phân vô cơ (đạm, lân, kali); phối trộn phân đểbón lót cho hành, tỏi, ớt

+ Thực hiện đúng các bước tiến hành chuẩn bị phân để phối trộn

+ Thực hiện phối trộn phân để bón lót cho hành tỏi ớt đúng quy trình

- Phương pháp đánh giá: kỹ năng vận dụng lý thuyết vào thực hành củamỗi học viên trong nhóm và thái độ thực hành của học viên

C Ghi nhớ

- Xác định loại và lượng phân cần thiết để bón lót cho hành, tỏi

- Xác định loại và lượng phân cần thiết để bón lót cho ớt

- Các phương pháp ủ phân chuồng

- Các điểm cần chú ý khi sử dụng phân chuồng

- Chuẩn bị phân và phối trộn phân để bón lót cho hành, tỏi, ớt

Trang 33

Bài 3:

Làm đất, bón lót để trồng hành, tỏi, ớt không có màng che phủ đất

Mã bài: MĐ02-03 Mục tiêu:

Học xong bài này học viên có khả năng:

- Nêu được yêu cầu của việc làm đất để trồng hành, tỏi, ớt

- Trình bày được yêu cầu của việc bón lót để trồng hành, tỏi, ớt

- Thực hiện được các bước làm đất, rạch hàng để trồng hành, tỏi, ớt

- Thực hiện được các bước bón phân lót để trồng hành, tỏi, ớt

A Nội dung của bài:

1 Yêu cầu của việc làm đất để trồng hành, tỏi, ớt

- Hạn chế đến mức tối thiểu sự phá vỡ kết cấu đất, Tăng cường độ thôngthoáng, tơi xốp của đất

- Đất sau khi cày bừa phải bằng phẳng, sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng vụtrước và mầm mống sâu bệnh

- Độ sâu thích hợp làm đất để trồng hành, tỏi ớt là 15-18 cm

2 Làm đất để trồng hành, tỏi

2.1 Làm đất, lên luống (lên liếp)

Làm đất, lên luống gồm các bước công việc: cày đất; làm nhỏ đất bằngbừa và lên luống Để làm đất thuận lợi cần tiến hành làm đất khi:

- Độ ẩm đất khi cày bừa thích hợp nhất từ 65-70% độ ẩm đồng ruộng

- Không nên làm đất khi ẩm độ của đất quá cao hoặc quá thấp ẩm độquá cao sẽ làm đất bị nén chặt, quá thấp sẽ phá vỡ các hạt đất

Hình số 2.3.1: Cày, bừa đất và đất đủ tiêu chuẩn để trồng hành tỏi ớt

2.1.1 Làm đất, lên luống trồng hành, tỏi ở các tỉnh phía Bắc

a Làm đất lên luống trồng hành lá:

33

Trang 34

Đất trồng hành cần được phơi ải, cày bừa kỹ để đất tơi nhỏ, sạch cỏ dại,lên liếp trồng hành thay đổi tùy chân đất và tập quán canh tác

Xử lý đất: tiến hành xử lý đất 3 ngày trước trồng, sử dụng 1 kgMocap/1000 m2 Rải thuốc lên liếp rồi đảo đều lớp đất mặt

Liếp trồng hành có thể rộng 1,2- 1,4 m, cao khoảng 20 - 40 cm, rãnhgiữa 2 liếp rộng: 20-30 cm Mùa nắng liếp trồng có thể thấp khoảng 20-25 cm

là đạt yêu cầu

Khoảng cách rạch hàng cách hàng: 20-30 cm, để khi trồng cây cách cây:20-25 cm Khoảng cách trồng còn tuỳ thuộc vào mùa vụ Mùa nắng có thểtrồng dày hơn mùa mưa

Tủ rơm kín mặt liếp ngay trước khi

Lên liếp cao 15-20cm, mặt liếp rộng 0,7-0,9 m, khoảng cách rãnh giữa 2liếp 20-30cm Liếp trồng cần bằng phẳng, tưới nhẹ và phủ một lớp rơm trướckhi trồng, xịt thuốc diệt mầm cỏ bằng Ronstar hoặc Dual

Rạch hàng cách hàng 15-20cm để khi trồng cây cách cây 10-15 cm,trồng 1-2 củ/hốc, nếu đất sét cắm củ sâu 2/3 lớp mặt, nếu đất cát cắm củ vừangập mặt đất Sau khi trồng xong phủ một lớp rơm mỏng rồi tưới nước

c Làm đất, lên luống trồng tỏi ta

Đất trồng tỏi phải thoát nước tốt, cày bừa kỹ để đất tơi nhỏ, sạch cỏ dại.Luống rộng 1,2-1,5 cm, rãnh 0,3 cm Sau khi lên luống rạch hàng bón phân,mỗi luống trồng 6 hàng, khoảng cách 20 cm

d Làm đất, lên luống trồng hành tây

Định dạng
Số trang	68
Dung lượng	1,93 MB