Vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

Vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay Đỗ Thu Hường Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Luận văn ThS.. Trước cổng chùa một số người dân bày bán đủ loại s

Vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội

Việt Nam hiện nay

Đỗ Thu Hường

Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Luận văn ThS ngành: Triết ho ̣c; Mã số: 60 22 80 Người hướng dẫn: TS Phạm Văn Sinh

Năm bảo vệ: 2010

Abstract Nghiên cứu một cách tương đối có hệ thống lý luận của triết học Mác-

Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò xã hội của tôn giáo Phân tích, nghiên cứu quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo

và thực trạng phát triển của Phật giáo ở Việt Nam hiện nay Đề xuất những giải pháp

cơ bản nhằm phát huy vai trò tích cực của phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam

Keywords Triết học; Phật giáo; Xã hội Việt Nam

Content

1 Lý do chọn đề tài

Bước sang thế kỷ XXI, thế giới đang diễn ra những biến động to lớn về nhiều mặt như: ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái, khủng bố, bệnh tật hiểm nghèo, chiến tranh, xung đột tôn giáo, khủng hoảng kinh tế, tài chính, đói nghèo… đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới Trong bối cảnh đó, sự hồi sinh và gia tăng mạnh mẽ của các tôn giáo cũ và một số hình thức tôn giáo mới lạ đã làm cho mối quan hệ giữa con người ngày càng phức tạp

Trong xu thế chung của sự gia tăng tôn giáo thì ở nước ta đời sống tôn giáo đang có vận động mạnh mẽ trong những năm gần đây, trong đó có Phật giáo Phật giáo là một tôn giáo lớn trên thế giới, đồng thời cũng là một tôn giáo mà có những nội dung, tư tưởng mang đậm tính triết học sâu sắc Phật giáo truyền vào Việt Nam khoảng đầu công nguyên, vốn có

tư tưởng truyền thống gắn liền với sinh hoạt văn hóa nông nghiệp lúa nước, một nền văn hóa nhân văn, bao dung, trí tuệ, khai phóng, đượm sắc thái hiếu sinh, hiếu hòa và giải thoát với đặc tính từ bi, hỷ xả, vô ngã, vị tha, v.v Chính vì thế, Phật giáo đã được nhân dân Việt Nam đón nhận một cách trân trọng có sự tiếp biến để trở thành tôn giáo truyền thống của dân tộc Trải qua hơn hai ngàn năm gắn bó và đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo Việt Nam có ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống tinh thần của nhân dân

Ngày nay với nhiều lý do, Phật giáo ở nước ta đang có sự vận động và phát triển một cách nhanh chóng Sự phát triển của Phật giáo một mặt đã kéo theo nhiều hậu quả trong sinh hoạt xã hội như: một số kẻ lợi dụng chùa làm nơi bói toán, lên đồng, xem sao, xem tướng, giải hạn để kiếm tiền bất chính (họ không phải là những người phật tử chân chính) Trước cổng chùa một số người dân bày bán đủ loại sách tử vi, cúng sao, giải hạn không có nguồn gốc xuất xứ, làm mê hoặc quần chúng… Trên thực tế sự gia tăng của sinh hoạt Phật giáo đâu đây xuất hiện những vụ gây rối làm ảnh hưởng đến an ninh, chính trị xã hội mà ai cũng biết rằng sau chúng là mưu toan của những thế lực thù địch tìm cách lợi dụng các tôn giáo trong

đó có Phật giáo như là công cụ để thực hiện chiến lược “diễn biến hoà bình” hòng xoá bỏ mọi

thành quả của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay Mặt khác bên cạnh những sinh hoạt tiêu cực thì Phật giáo đang vận động để thích nghi với xã hội hiện đại ngày nay như: về hình thức các cơ sở Phật giáo được tu sửa và xây dựng khang trang hơn, bên trong sinh hoạt Phật giáo được cải tiến, tuyên truyền giáo lý nhà Phật được tăng cường, công tác đào tạo chức sắc được đẩy mạnh để từ đó nâng cao vị trí vai trò tích cực của mình trong đời sống chính trị - xã hội

Phật giáo là một hiện tượng xã hội đã tồn tại và khả năng còn tồn tại lâu dài và ngày càng gia tăng, phát triển bởi lẽ nó có những điều phù hợp nhất định đáp ứng một số nhu cầu nào đó của con người, của xã hội Mặt khác trong thực tế thì từ khi du nhập, phát triển ở nước

ta đến nay Phật giáo có những ảnh hưởng tích cực trong đời sống nhân dân trên nhiều lĩnh vực, như đạo đức, lối sống, văn hoá, chính trị, kiến trúc… Vậy những hợp lý của Phật giáo đó

là gì? Và biểu hiện vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội ra sao? Xuất phát từ tính cấp thiết nêu trên tôi đã chọn đề tài: “Vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay”

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Phật giáo là một tôn giáo lớn nhất ở nước ta do vậy đã luôn được quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu các công trình tiêu biểu như: “Phật giáo nguyên thuỷ đến thế kỷ XIII” của Trần Văn Giáp; “Việt Nam Phật giáo sử lược” của Thích Mật Thể; “Phật giáo Việt Nam” của nhiều tác giả do giáo sư Nguyễn Tài Thư chủ biên, hay “Lược sử Phật giáo Việt Nam” của Thượng tọa Thích Minh Tuệ…các công trình này đã tổng kết khái quát tiến trình lịch sử Phật giáo tại Việt Nam Ngoài ra còn rất nhiều các các công trình nghiên cứu của các tác giả về Phật giáo ở Việt Nam như: “Tư tưởng Phật giáo” của Nguyễn Duy Hinh đã đi sâu nghiên cứu nội dung tư tưởng Phật giáo Việt Nam Đặc điểm Phật giáo Việt Nam được hình thành trên

cơ sở tín ngưỡng, tâm linh của cư dân bản địa có tiếp thu tôn giáo ngoại nhập

Còn tác giả Thiền sư Đinh Lực và Cư sĩ Nhất Tâm trong công trình “Phật giáo Việt Nam và Thế giới” đã mô tả Phật giáo và những vấn đề cơ bản của Phật pháp, thiền Tôn giáo hiện hành và sự ảnh hưởng của nó tới văn hoá, kinh tế, chính trị của các quốc gia, các dân tộc

Trong “Đại cương triết học Phật giáo Việt Nam” của Nguyễn Hùng Hậu tác giả viết

về Lược sử Phật giáo Việt Nam từ khởi nguyên đến thế kỷ XIV với những tông phái tiêu biểu Phân tích về thế giới quan và nhân sinh quan Phật giáo Việt Nam

Hay “Tư tưởng Phật giáo” của Thích Trí Quảng gồm các bài giảng và bài viết của Hoà thượng Thích Trí Quảng về tư tưởng Phật giáo, cách tu niệm Phật pháp, giới luật của phật tử và những thành quả của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

“Phật giáo với văn hoá Việt Nam” của Nguyễn Đăng Duy, tác giả đã nghiên cứu các khái niệm, tư duy triết lý văn hoá về Phật giáo với văn hoá Việt Nam; việc du nhập và mở rộng Phật giáo ở Việt Nam; Lý luận Phật giáo với văn hoá hữu hình; Phật giáo với văn hoá tinh thần và Phật giáo với văn học

Trong cuốn “Kỷ yếu hội thảo kỷ niệm 20 năm thành của lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam” của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã Giới thiệu các báo cáo hoạt động của Giáo hội Phật giáo về những thành tựu, những kinh nghiệm, nguyên tắc, ý nghĩa, phương pháp tổ chức

và thực hiện về phương hướng sắp tới của Giáo hội

“Hồi ký thành lập Hội Phật giáo Việt Nam” của Thích Trí Hải là công trình giới thiệu quá trình thành lập Hội Phật giáo Việt Nam (1934) và các thời kỳ: Lục hoà Tịnh lữ, Phật học Tùng thư, chùa Quán Sứ - Hội Bắc kỳ Phật giáo, Hội Phật giáo Việt Nam, Tổng hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Tăng già Việt Nam Giới thiệu về tổ chức, công việc gắn liền với từng thời kỳ

Phật giáo với văn hóa - xã hội Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa do Nguyễn Hồng Dương chủ biên công trình đã tập hợp các tham luận khoa học đề cập đến

nhiều góc độ của Phật giáo tham gia đóng góp vào lĩnh vực văn hoá - xã hội Việt Nam trong thời kỳ hiện đại hoá, công nghiệp hoá của đất nước

Phật giáo là một hệ tư tưởng - một tôn giáo lớn ở Việt Nam, đã đồng hành cùng dân tộc ta hơn 2000 nghìn năm do vậy Phật giáo đã thu hút nhiều nhà khoa học nghiên cứu, tìm hiểu ở nhiều khía cạnh khác nhau Các công trình này rất có giá trị giúp tôi khi nghiên cứu về vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chủ yếu của luận văn là quá trình du nhập và phát triển của Phật giáoViệt Nam, đặc biệt đi sâu tìm hiểu vai trò của Phật giáo trong đời xã hội Việt Nam trong thời kỳ hiện nay

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

 Mục đích

Luận văn làm rõ vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội hiện nay, từ đó nêu ra những giải pháp nhằm phát huy vai trò tích cực và hạn chế tiêu cực trong sinh hoạt Phật giáo

trong đời sống xã hội hiện nay

 Nhiệm vụ

Nghiên cứu một cách tương đối có hệ thống lý luận của triết học Mác- Lênin và tư

tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò xã hội của tôn giáo

Phân tích, nghiên cứu quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo và thực trạng phát triển của Phật giáo ở Việt Nam hiện nay để từ đó đi nghiên cứu một cách có hệ thống vấn đề vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở phương pháp luận của đề tài là phương pháp biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Ngoài ra luận văn có tham khảo một vài công trình nghiên cứu của các học giả trong và ngoài nước liên quan đến đề tài để thực hiện luận văn này, bên cạnh việc dựa vào phương pháp lịch sử triết học, đồng thời luận văn sử dụng các phương pháp cơ bản sau: phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp so sánh - đối chiếu, phương pháp lịch sử, phương pháp hệ thống - cấu trúc

6 Đóng góp của luận văn

- Luận văn góp phần phân tích một cách có hệ thống lý luận về vai trò của tôn giáo nói chung dựa trên cơ sở những luận điểm do các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác-Lênin đề ra

- Phân tích một cách có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò xã hội của tôn giáo

- Phân tích quá trình du nhập, phát triển và thực trạng phát triển của Phật giáo ở Việt Nam hiện nay

- Phân tích vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

- Đưa ra một số giải pháp nhằm phát huy vai trò tích cực và hạn chế tiêu cực trong sinh hoạt Phật giáo

Với những kết quả đó tác giả hi vọng luận văn này có thể góp phần vào thực tiễn nghiên cứu vai trò của Phật giáo ở Việt Nam hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo; luận văn gồm có 3 chương, 11 tiết

Chương 1: Các quan điểm khác nhau về vai trò xã hội của Tôn giáo

Chương 2: Vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

Chương 3: Những giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò tích cực của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

References

1 Đào Duy Anh (1992), Việt Nam văn hoá sử cương, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

2 Toan Ánh (1992), Nếp cũ con người Việt Nam, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

3 Ban tôn giáo Chính phủ (2004), Tài liệu phổ biến Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo,

Nxb Tôn giáo, Hà Nội

4 Ban Tôn giáo Chính phủ, Các văn bản của Nhà nước về hoạt động tôn giáo, quyển 2,

Tài liệu lưu hành nội bộ

5 Ban tôn giáo Chính phủ (2006), Tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam, Nxb Tôn

giáo, Hà Nội

6 Báo Nhân dân (20/10/1953)

7 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Giáo trình những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

8 Đặng Văn Bài (2006), “Phật giáo Việt Nam từ góc nhìn di sản văn hoá”, Văn hoá Nghệ thuật, (1)

9 Thích Đồng Bổn (2004), “Phật giáo với tập tục tín ngưỡng trong đời sống văn hóa

Nam Bộ”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, (3)

10 Lương Phan Cừ (2008), Chính sách xã hội và Phật giáo nhìn từ góc độ xây dựng hệ thống pháp luật về quản lý xã hội, Phật giáo với Văn hóa - Xã hội Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

11 Huyền Chân (1986), Vấn đề thời điểm các con đường đạo Phật du nhập vào Việt Nam Mấy vấn đề về Phật giáo và lịch sử tư tưởng Việt Nam, Viện Triết học

12 Thích Minh Châu (1993), Năm giới một nếp sống lành mạnh, an lạc, hạnh phúc, Giáo

hội Phật Giáo Việt Nam Thiền viện Vạn Hanh xuất bản

13 Thích Minh Châu (2002), Đạo đức Phật giáo và hạnh phúc con người, Nxb Tôn giáo,

Hà Nội

14 Võ Minh Cường (1986), Mấy suy nghĩ về tính chất nhân bản của phật giáo, mấy vấn

đề về Phật giáo và lịch sử tư tưởng Việt Nam, Viện Triết học, Hà Nội

15 Nguyễn Công Chương (1992), “Tinh thần đạo Phật đầy nhân ái”, Nội san nghiên cứu Phật học, (5)

16 Viên Chiếu (2003), Phật giáo và phong tục văn hoá, Mỗi năm một chuyện, Nxb Thành

phố Hồ Chí Minh

17 Minh Chi (2004), “Vài suy nghĩ về sự hội nhập của Phật giáo vào nền văn hóa Việt

Nam”, Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo, (4)

18 Minh Chi (biên soạn - 2005), Phật giáo trong thời đại chúng ta, Dịch: Nguyên Tạng,

Nxb Giáo dục, Hà Nội

19 Nguyễn Đăng Duy (1999), Phật giáo với văn hoá Việt Nam, Nxb Hà Nội

20 Nguyễn Hồng Dương (chủ biên - 2008), Phật giáo với văn hóa - xã hội Việt Nam thời

kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

21 Đại cương lịch sử Phật giáo (1997), Tỳ kheo Thiện Minh dịch, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

22 Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh (1995), Công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên tín đồ Phật giáo, Kỉ yếu đề tài khoa học, Hà Nội

23 Đảng cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

24 Đảng cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

25 Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội,

26 Đảng cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

27 Nguyễn Tất Đạt (2008), “Tìm hiểu một số đặc điểm của Phật giáo trong hệ thống tôn

giáo Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, (3)

28 Lê Tâm Đắc (2008), “Lễ thành hôn tại ngôi chùa ở Việt Nam lịch sử và hiện tại”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, (3)

29 Nguyễn Khắc Đức (2008), “Vai trò của Phật giáo ở Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, (7)

30 Lưu Phóng Đồng (1994), Lịch sử triết học Phương Tây hiện đại, Nxb Chính trị q uốc

gia, Hà Nội

31 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1998), Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Nxb

Thành phố Hồ Chí Minh

32 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2002), Báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ III (1992 - 1997) và chương trình hoạt động nhiệm kỳ IV (1997- 2002), tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ V, Hà Nội

33 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2002), Báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IV (1997- 2002) và chương trình hoạt động nhiệm kỳ IV (2002- 2007 tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IV, Hà Nội

34 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (10/2006), Báo cáo thành quả 25 năm hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

35 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2009), Báo cáo tổng kết công tác Phật sự năm 2009 của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

36 Đinh Hồng Hải (2005), “Trào lưu mới trong kiến trúc Phật giáo Việt Nam”, Báo Dân tộc và Thời đại, (77)

37 Thích Trí Hải (2004), Hồi ký thành lập Hội Phật giáo Việt Nam, Nxb Tôn giáo, Hà

Nô ̣i

38 Nguyễn Hùng Hậu (2002), Đại cương triết học Phật giáo Việt Nam, Nxb Khoa học

Xã hội, Hà Nội

39 Nguyễn Duy Hinh (1999), Tư tưởng Phật giáoViệt Nam, Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội

40 Nguyễn Duy Hinh (2006), Triết học Phật giáo Việt Nam, Nxb Văn hoá Thông tin, Hà

Nô ̣i

41 Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1999), Được tu hành tại Đại hội đại biểu

toàn quốc lần thứ IV Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội ngày 22-23 tháng 11 năm 1997, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

42 Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2005), Được tu chỉnh tại Đại hội đại biểu

toàn quốc lần thứ IV Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

43 Hiến chương giáo hội Phật giáo Việt Nam (2008), Được tu chỉnh tại Đại hội đại biểu

toàn quốc lần thứ 6 Giáo hội Phật giáo Việt Nam , tại Hà Nội ngày 14 tháng 12 năm

2007, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

44 Trần Đình Hiệu (2006), “Vai trò của Phật giáo trong đời sống hiện đại”, Văn hoá nghệ thuật, (2)

45 Trần Xuân Hiền (2008), “Một số kết quả công tác tôn giáo 6 tháng đầu năm 2008”,

Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, (6)

46 Hồ Trọng Hoài (1995), Vai trò của tôn giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay,

Luâ ̣n án tiến sĩ Triết ho ̣c

47 Tạ Chí Hồng (2004), Ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức của xã hội Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ Triết ho ̣c

48 Đỗ Quang Hưng (2008), Vấn đề tôn giáo trong cách mạng Việt Nam lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

49 Nguyễn Quế Hương và Nguyễn Ngọc Quỳnh (2005), “Về công tác bảo tồn và phát huy

giá trị di tích Phật giáo trong những năm gần đây”, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam,

(1)

50 Đinh Thị Thanh Huyền (2008), “Một số quan điểm phi mácxít về nguồn gốc tôn giáo”,

Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, (2)

51 Lê Khánh (2005), “Giáo hội Phật giáo Việt Nam với việc "Hoằng dương chính pháp, lợi lạc

quần sinh", Tạp chí Nghiên cứu Phật học, (1)

52 Trần Trọng Kim (2005), Phật giáo, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

53 Vũ Khiêu (1993), Bàn về văn hóa Việt Nam, Nxb Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội

54 Kỷ yếu Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần IV1999: Ngày 22-23 tháng 11 năm

(1997), Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

55 Kỷ yếu hội thảo kỷ niệm 20 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2002), Nxb

Tôn giáo, Hà Nội

56 Đặng Thị Lan (2006), Đạo đức Phật giáo với đạo đức con người Việt Nam, Nxb Đại

học quốc gia, Hà Nội

57 Hoàng Thị Lan (1997), “Góp phần tìm hiểu một số vấn đề về đạo đức Phật giáo trong xã hội

Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, (2)

58 Nguyễn Lang (1994), Việt Nam Phật giáo sử luận, tập 1, Nxb Văn học, Hà Nội

59 Nguyễn Lang (1994), Việt Nam Phật giáo sử luận, tập 2, Nxb, Văn học, Hà Nội

60 Nguyễn Lang (1994), Việt Nam Phật giáo sử luận, tập 3, Nxb, Văn học, Hà Nội

61 Thiền sư Định Lực, Cư sĩ Nhất Tâm (2003), Phật giáo Việt Nam và Thế giới, Nxb

Văn hoá Thông tin, Hà Nội

62 Nguyễn Đức Lữ (2009), Tôn giáo - quan điểm chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị - Hành chính, Hà Nội

63 V.I.Lênin (1994), Chủ nghĩa xã hội và Tôn giáo trong về tôn giáo, Nxb Khoa ho ̣c Xã

hô ̣i, Hà Nôi

64 C Mác - Ph.Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội

65 C Mác - Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

66 C Mác - Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 19, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

67 Lâm Thế Mẫn (2008), Những điểm đặc sắc của Phật giáo, Thích Chân Tính dịch, Nxb

Tôn giáo, Hà Nội

68 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

69 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

70 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

71 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

72 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

73 Hồ Chí Minh (1998), Về vấn đề tôn giáo tín ngưỡng, Nxb Khoa học Xã hô ̣i Hà Nội

74 Hồ Chí Minh (2006), Biên niên tiểu sử, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

75 Pháp lệnh tín ngưỡng tôn giáo và nghị định hướng dẫn thi hành (2006), Nxb Văn hóa

thông tin, Hà Nội

76 Phùng Hữu Phú (chủ biên - 1997), Hồ Chí Minh với Phật giáo Việt Nam, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội

77 Phùng Hữu Phú (chủ biên - 2005), Hồ Chí Minh với Phật giáo Việt Nam (1945-1969),

Nxb Văn hoá Thông tin, Hà Nội

78 Nguyễn Cao Thanh (2008), Khái lược Phật giáo Việt Nam, Nhà xuất bản Thế giới biên

dịch, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

79 Lê Mạnh Thát (1999), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tâ ̣p 1: Từ khởi nguyên đến thời Lý

Nam Đế, Nxb Thuận Hoá, Huế

80 Tôn Đức Thắng (1973), Chỉ thị về việc chấp hành chính sách đối với chùa thờ Phật và đối với tăng ni

81 Thích Mật Thể (2004), Việt Nam Phật giáo sử lược, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

82 Trần Quang Thuận (2007), Phật giáo tổng quan, Nxb Văn hoá Sài Gòn

83 Nguyễn Tài Thư (1988), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hô ̣i, Hà Nội

84 Nguyễn Tài Thư (chủ biên - 1994), Lịch sử tư tưởng Việt Nam, tập 7, Nxb Khoa học Xã hô ̣i, Hà

Nô ̣i

85 Thư của Hồ Chủ tịch và Chủ tịch Tôn Đức Thắng gửi Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ 3 và lần thứ 4 (1973), Nxb Thành hội Phật giáo Thống nhất Hà Nội

86 Nguyễn Thị Toan (2004), “Kế thừa và phát huy những giá trị tích cực của Phật giáo

trong thời đại toàn cầu hóa”, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, (6)

87 Thích Quảng Tùng (2008), Hoạt động từ thiện của Phật giáo: một số biểu hiện của giáo lý lục độ trong xã hội ngày nay, Phật giáo với Văn hóa - Xã hội Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội

88 Thích Thanh Tứ (2006), “Phật giáo Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới xây dựng bảo

vệ Tổ quốc”, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, (3)

89 Thích Thanh Tú (2005), “Phật giáo Việt Nam đoàn kết về đạo pháp, dân tộc và chủ

nghĩa xã hội”, Tạp chí Cộng sản, (21)

90 Viện nghiên cứu Tôn giáo (1996), Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo, tín ngưỡng, Nxb

Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội

91 Đặng Nghiêm Vạn (2001), Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo ở Việt Nam, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

92 Nguyễn Hữu Vui (2002), Lịch sử triết học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

93 www.diendanphatphaponline.com

94 www.xaluan.com

95 www.vneconomy.vn