Vai trò của Nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người từ cách tiếp cận của Môngtétxkiơ

Vai trò của Nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người từ cách tiếp cận của Môngtétxkiơ Bùi Thị Hà Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngà

Trang 1

Vai trò của Nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người từ cách tiếp cận

của Môngtétxkiơ

Bùi Thị Hà

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngành: Triết học; Mã số 60 22 80 Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thúy Vân

Năm bảo vệ: 2013

Abstract Trình bày những điều kiện, tiền đề cho sự ra đời tư tưởng của Môngtétxkiơ

về vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người Phân tích nội dung tư tưởng của Môngtétxkiơ về quyền tự nhiên của con người và vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người Đánh giá những giá trị và hạn chế của cách tiếp cận trên của Môngtétxkiơ trong lịch sử và ý nghĩa của những cách tiếp cận này trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam

hiện nay

Keywords Triết học; Nhà nước pháp quyền; Quyền tự nhiên; Nhân quyền

Trang 2

Content

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài: 3

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 5

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 10

6 Đóng góp của luận văn 10

7 Kết cấu của luận văn 10

PHẦN NỘI DUNG 11

Chương 1: Những điều kiện và tiền đề cho sự ra đời tư tưởng về quyền tự nhiên của con người và vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người của Môngtétxkiơ Error! Bookmark not defined 1.1 Điều kiện kinh tế - xã hội 11

1.2.Tiền đề tư tưởng 17

1.2.1 Quan niệm của một số triết gia phương tây thời cổ đại và trung cổ 17 1.2.2 Quan niệm của các triết gia Phương Tây thời Phục hưng, Cận đại trước Môngtétxkiơ 23

1.3 Thân thế và sự nghiệp của Ch.S Môngtétxkiơ 29

Chương 2 Quan niệm của Môngtétxkiơ về quyền tự nhiên của con người và vai trò của nhà nước trong bảo việc bảo đảm quyền tự nhiên của con người 36

2.1 Quan niệm của Môngtétxkiơ về quyền tự nhiên của con người 36

2.1.1 Quyền tự do 37

2.1.2 Quyền bình đẳng 42

2.1.3 Nguồn gốc của bất bình đẳng, mất tự do 47

Trang 3

2.2 Vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người 48

2.2.1 Hình thức nhà nước có thể đảm bảo thực hiện quyền con người 51 2.2.2 Vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo các quyền tự nhiên của con người 58

2.3 Một số giá trị, hạn chế và ý nghĩa của tư tưởng Môngtétxkiơ đối với quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay 69

2.3.1 Giá trị 69 2.3.2 Hạn chế 74 2.3.3 Ý nghĩa của tư tưởng của Môngtétxkiơ đối với quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay 77

KẾT LUẬN 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

Trang 4

Reference

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Phạm Ngọc Anh, Bùi Đình Phong – Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền kiểu mới ở Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội,

2003

2 A Quinton, H.J Blackham (2004): Tư tưởng loài người qua các thời đại, dịch giả Đinh Công Thành, Võ Thái Hoà, Nxb Văn hoá thông tin,

Hà Nội

3 Hoàng Chí Bảo (1991): Quyền con người trong chủ nghĩa xã hội,

Tạp chí triết học, số 2 năm 1991

4 Lê Thanh Bình (2005), Tân văn tân thư và ảnh hưởng của nó đến

tư tưởng yêu nước ở Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX, Hội thảo khoa học chủ

đề: Tư tưởng triết học Việt Nam trong bối cảnh du nhập các tư tưởng Đông – Tây nửa đầu thế kỷ XX, Tr 49-50, Đại học quốc gia Hà Nội

5 C.Mác và Ph Ănghen (1994); Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

6 C.Mác và Ph Ăngghen (1994): Toàn tập ,tập 3 Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội

10 Charles de Secondat Montesquieu (2006): Bàn về Tinh thần pháp luât, dịch giả Hoàng Thanh Đạm, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội

11 Vũ Hoàng Công (1995) : Tìm hiểu tính phổ biến và tính đặc thù của quyền con người, Luận án tiến sỹ khoa học triết học, Viện triết học ,

Hà Nội

Trang 5

12 Doãn Chính, Đinh Ngọc Thạch, Triết học trung cổ Tây Âu, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999

13 Domnique Folscheid, (2003): Các triết thuyết lớn, dịch giả Huyền

Giang, Nxb thế giới, Hà Nội

14 Nguyễn Tiến Dũng (2006) : Lịch sử triết học Phương Tây, Nxb

Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh

15 Đảng cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần VI, ST, Hà Nội 1987

16 Đảng cộng sản Việt Nam , Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần VII, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, ST,

Hà Nội, 1991

17 Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, (1996)

18 Đảng cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

19 Đảng cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

20 Trần Ngọc Đường, Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, Tập

1, CTQG, Hà Nội, 1999

21 E.V Shorokhova (1987), Về bản tính tự nhiên và bản chất xã hội của con người, tạp chí triết học số 5, tr146 – 161

22 Trần Văn Giàu (1997), Sự phát triển của tư tưởng Việt Nam từ thế

kỷ thứ XIX đến cách mạng tháng 8, Tập II, Hệ ý thức tư sản và sự bất lực của nó trước các nhiệm vụ lịch sử, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

23 Lê Mậu Hãn (2005), Đảng cộng sản Việt Nam – Các đại hội và hội nghị trung ương, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

24 Hoàng Văn Hảo, Hoàng Văn Nghĩa (1998), Thuyết pháp luật tự nhiên và vấn đề quyền con người, Tạp chí nghiên cứu lý luận, số 12 tháng

12 năm 1998, Tr 61 – 64

Trang 6

25 Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2001): Lịch sử tư tưởng chính trị, Nxb Đại học, Hà Nội

26 Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (1994): Tập bài giảng lịch sử triết học, Tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

27 Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (1994): Tập bài giảng lịch sử triết học, Tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

28 Lê Huy Hoàng (2001), Xây dựng chính sách xã hội tạo sự công bằng, bình đẳng cho việc phát huy năng lực sáng tạo của con người Việt Nam hiện nay, Tạp chí triết học số 1, tr.46-57

29 Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn(2002): Giáo trình triết học Mác – Lênin, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

30 Đỗ Minh Hợp, Nguyễn Thanh, Nguyễn Anh Tuấn (2006): Đại cương lịch sử triết học phương Tây, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí

Minh

31 Đỗ Trung Hiếu, Một số vấn đề về xã hội công dân, tap chí triết học

số 10 -2002

32 Lê Tuấn Huy(2006): Triết học chính trị Môngtexkiơ với việc xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí

Minh

33 Nguyễn Thị Thanh Huyền, Quan niệm của các nhà triết học Khai sáng Pháp về quyền con người và vấn đề phát triển quyền con người ở Việt Nam hiện nay, ĐHKHXH-NV ĐHQGHN, 2012

34 Jean Baby (1950) : Quyền bình đẳng, Nxb Sự thật, Hà Nội

35 Jean Wall (2006) : Lịch sử triết học phương Tây, Nxb Tổng hợp

Thành phố Hồ Chí Minh

36 Jean Wall (2006), Lược sử triết học Pháp, Nxb Văn hoá thông tin,

thành phố Hồ Chí Minh

37 Jonh Locke, Khảo luận thứ hai về chính quyền, dịch giả Lê Tuấn

Huy, Nxb Tri thức, Hà Nội

Trang 7

38 Jonh Stwart Mill (2005): Bàn về tự do, Nxb Tri thức, Hà Nội

39 Phạm Minh Lăng(2003): Những chủ đề cơ bản của triết học phương Tây, Nxb Văn hóa thông tin , Hà Nội

40 Cao Liên (2003), Phác thảo lịch sử thế giới, Nxb Thanh niên, Hà

Nội

41 Cao Văn Lượng, Nhìn lại quá trình xây dựng nhà nước Việt Nam kiểu mới, tạp chí nghiên cứu lịch sử số 4/2000

42 Lịch sử các học thuyết chính trị trên thế giới (1993), dịch giả Lưu

Kiểm Thanh, Phạm Hồng Thái, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

43 Nguyễn Đình Lộc, Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân,

do dân và vì dân, CTQG, Hà Nội, 1991

44 M.Chambers, B.Hanawalt, (2004): Lịch sử văn minh Phương Tây,

dịch giả Lưu Văn Hy, Nguyễn Đức Phú, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội

45 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia

46 Hồ Chí Minh, Đường Cách Mệnh, Hồ Chí Minh toàn tập (12 tập),

tập 2, CTQG Hà Nội, 2000

47 Hồ Chí Minh, Chánh cương vắn tắt của Đảng; báo cáo về tình hình các đảng phái trong nước; Và tuyên ngôn độc lập, Hồ Chí Minh toàn

ập, Tập 3, Hà Nội, 2000

48 Nguyễn Thị Thanh Minh (2006), Tư tưởng của Rútxô về quyền tự

do, về bình đẳng và nhà nước, luận văn thạc sỹ triết học, Viện triết học, Hà

Nội

49 Lê Tôn Nghiêm (2000): Lịch sử triết học Tây phương, tập 1, Nxb

Trang 8

52 Phan Ngọc (2006), Sự tiếp xúc văn hoá Việt Nam với Pháp, Nxb

Văn hoá thông tin và Viện văn hoá, Hà Nội

53 Trần Thảo Nguyên(2005), Tuyên ngôn độc lập 2/9/1945 của Hồ Chí Minh sự kế thừa sáng tạo những giá trị triết học phương Tây, Hội thảo

khoa học chủ đề: Tư tưởng triết học Việt Nam trong bối cảnh du nhập các

tư tưởng Đông – Tây nữa đầu thế kỷ XX, tr.253-258, Đại học quốc gia Hà Nội

54 Vũ Dương Ninh ( 2005 ), Từ quyền tự do tự nhiên của con người đến quyền tự do độc lập của dân tộc, Tạp chí khoa học ĐHQGHN , KHXH

– NV , số 3, tr.1 – 7

55 Vũ Dương Ninh (chủ biên) (2001), Lịch sử thế giới cận đại, Nxb

Giáo dục, Hà Nội

56 Trần Văn Phòng, Dương Minh Đức(2003): Lịch sử triết học phương Tây trước Mác, Nxb Đại học sư phạm Hà Nội

57 Vương Đức Phong, Ngô Hiểu Minh (2003): Thập đại tùng thư 10 nhà tư tưởng lớn trên thế giới, dịch giả Phong Đảo, Nxb Văn hoá thông tin,

Hà Nội

58 P.S Paranop, 106 nhà thông thái, dịch giả Đỗ Minh Hợp, Nxb Tri

Thức, Hà nội,

59 Nguyễn Duy Quý, Một số suy nghĩ về vấn đề xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta, Tạp chí nhà nước và pháp luật số 2/1992

60 Mai Hồng Quỳ, Hành trình về quyền con người, Nxb Tri thức, Hà

Nội

61 Bùi Thanh Quất, Phan Chí Thành (2000), Nhân quyền, một vấn đề chính trị và việc giải quyết vấn đề nhân quyền ở Việt Nam hiện nay, Tạp

chí thông tin chính trị học, số 2 tháng 6 năm 2000, tr 18 – 21

62 Lê Minh Quân, Vấn đề đổi mới và hoàn thiện nhà nước theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tạp chí triết học số

3 – 2000

Trang 9

63 Vũ Minh Tâm (chủ biên), (1996), Tư tưởng triết học về con người,

Nxb Giáo dục, Hà Nội

64 Lê Hữu Tầng (1993): Tư tưởng của mac về công bằng và bình đẳng trong chủ nghĩa xã hội, tạp chí triết học số 2 năm 1993, tr27 – 31

65 Ted Hondrich (chủ biên) (2002): Hành trình cùng triết học , dịch

giả Lưu Văn Hy, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội

66 Đinh Ngọc Thạch (2004): Về tự do với tư cách là phạm trù của triết học xã hội, tạp chí triết học số 2 năm 2004, tr 28 – 35

67 Đinh Ngọc Thạch, (2007), Một số tư tưởng triết học chính trị của

Gi Lốccơ: Thực chất và ý nghĩa lịch sử, tạp chí triết học số 1 năm 2007

68 Nguyễn Trọng Thụ, (1991), Từ thực trạng tình hình thế giới, nghĩ

về vấn đề nhân quyền, tạp chí cộng sản, số 2 năm 1991, tr 60 – 63

69 Đoàn Trường Thụ (2006), Quyền con người, thước đo quan trọng của tiến bộ xã hội, Luận án tiến sỹ triết học, Viện triết học, Hà Nội

70 Vương Thị Bích Thuỷ (2004), Tất yếu và tự do Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Khoa học, Hà Nội

71 Chu Văn Tuấn, “Tính phổ biến và tính đặc thù của quyền con người tự phuong diện triết học, Tạp chí Nghiên cứu con người, số 2, năm

2010

72 Lê Huy Thực (2000), Hiến pháp Việt Nam và quyền công dân về chính trị, tạp chí thông tin chính trị học, số 3 tháng 9 năm 2000, tr 14 -16

73 Đặng Hữu Toàn (2003): Tìm hiều tư tưởng giải phóng con người của C.Mác, Tạp chí triết học số 4 năm 2003

74 Trịnh Quốc Tuấn ( 1996): Bình đẳng dân tộc ở nước ta hiện nay, vấn đề và giải pháp, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội

75 Phùng Văn Tửu, Đỗ Ngoạn, Văn học phương tây thế kỷ XVIII,

Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội, 1983

76 Trần Gia Thắng (biên tập), Hiến pháp Việt nam và các luật về tổ chức bộ máy nhà nước, nxb Lao động xã hội, Hà Nội, 2002

Trang 10

77 Nguyễn Mạnh Tường (1994), Lý luận giáo dục Châu Âu, Nxb

Khoa học xã hội, Hà Nội

78 Vạn pháp tinh lý (1962), dịch giả Trịnh Xuân Ngạn , Nxb Sài Gòn

79 Lương Mỹ Vân(2006): Tư tưởng đạo đức trong triết học khai sáng Pháp, luận văn thạc sỹ triết học, Viện triết học , Hà Nội

80 Nguyễn Văn Vĩnh (2005): Triết học chính trị về quyền con người,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

81 Nguyễn Khắc Viện (chủ biên), (1994), Từ điển xã hội học, Nxb

Thế giới, Hà Nội

82 Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô (1986), Từ điển triết học, Nxb

Tiến bộ Matxcơva

83 Viện Thông tin khoa học và xã hội Hà Nội (1998), Quyền con người các văn kiện quan trọng, Viện thông tin khoa học xã hội xuất bản

84 Viện Sử học (1989), Về đại cách mạng Pháp 1789, Nxb Sự thật,

Hà Nội

85 Nguyễn Hữu Vui (1998): Lịch sử triết học, Nxb Chính trị quốc gia

Hà Nội

86 Đinh Ngọc Vượng (1992): Tam quyền phân lập, Viện thông tin

khoa học xã hội Việt Nam, Hà Nội

87 Trần Đức Xương, Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân ngày càng trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của Đảng và Nhà nước ta, Tạp chí

cộng sản điện tử số 06 tại website tapchicongsan.org.vn

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	407,93 KB