Khái niệm về BĐKH BĐKH là sự thay đổi của khí hậu mà nguyên nhân trực tiếp hay giántiếp bởi hoạt động của con người làm thay đổi thành phần của khí quyểntoàn cầu và tác động thêm vào sự
Trang 1PHẦN MỘT: MỞ ĐẦU
1 Đặt vấn đề
Bước sang thế kỷ XXI, nhân loại đang phải đối mặt với mộttrong những thách thức lớn nhất là sự BĐKH toàn cầu BĐKH đã có nhữngtác động sâu sắc, mạnh mẽ đến mọi hoạt động sản xuất; đời sống của sinhvật và con người; môi trường tự nhiên, kinh tế - xã hội của cả mọi châu lục,mọi quốc gia trên Trái Đất Những biểu hiện, đặc điểm, nguyên nhân và tácđộng của BĐKH đã được nghiên cứu, tìm hiểu cặn kẽ Các giải pháp mangtính chiến lược toàn cầu và của mỗi quốc gia trên thế giới về ứng phó cóhiệu quả với BĐKH cũng đã được đề ra và thực hiện ráo riết
Trong khi đó, học sinh phổ thông là lực lượng và nhân tố cơ bản đểlan tỏa trong xã hội, những hành động của các em đều có tính động viên,khích lệ lớn đối với gia đình, xã hội và do đó, có tác động góp phần làm thayđổi hành vi, cách ứng xử của mọi người trong xã hội trước hiện tượngBĐKH
- HS phổ thông là lực lượng chủ lực trong việc thực hiện và duy trìcác hoạt động tuyên truyền về ứng phó với BĐKH trong và ngoài nhàtrường Đồng thời, những kiến thức và kĩ năng về ứng phó với BĐKH màcác em tiếp thu được từ nhà trường sẽ dần hình thành trong tư duy, hànhđộng của các em để ứng phó với BĐKH trong tương lai Bởi vậy việc đầu tưcho giáo dục ứng phó với BĐKH trong hệ thống GDPT nói riêng, hệ thốnggiáo dục quốc dân nói chung, là một giải pháp lâu dài, nhưng hiệu quả kinh
tế nhất và bền vững nhất
Tuy nhiên trong thời điểm hiện nay tài liệu giáo dục tích hợp BĐKH trongmôn Hóa cấp THPT còn rất ít, thậm chí giáo viên còn khá lung túng các nộidung tích hợp Để phục vụ tốt hơn cho phương pháp dạy học tích hợp giáodục ứng phó BĐKH trong môn hóa cấp THPT và góp phần vào chương trìnhđổi mới phương pháp dạy học Tôi chọn đề tài nghiên cứu là “ TÍCH HỢP GIÁO DỤC ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG MÔN HÓA 11”
2 Mục tiêu của sáng kiến
Thông qua việc tích hợp kiến thức về BĐKH vào nội dung mônhọc trong tiết học chính khóa hoặc ngoài giờ lên lớp, các hoạt động ngoại
Trang 2khóa để nâng cao nhận thức, hình thành thái độ, hành vi ứng xử, rèn luyện
kỹ năng và hành động cụ thể để ứng phó với BĐKH
Trong giáo dục về ứng phó với BĐKH, còn phát triển các kĩ năng hợptác: thầy-trò; trò - trò; thầy trò - xã hội để nâng cao hiệu quả giáo dục và gópphần xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
3 Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Xây dựng những nội dung tích hợp giáo dục ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG MÔN HÓA: câu hỏi, bài tập, nội dung kể chuyện
4 Đối tượng, khách thể nghiên cứu.
- Chương trình hóa lớp 11
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc tài liệu tham khảo
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: áp dụng vào một số bài giảng bàitập của chương trình hóa 11
- Phương pháp hỗ trợ: thống kê, phân tích, đánh giá
- Phương pháp thu thập thông tin
PHẦN HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Kiến thức cơ bản về BĐKH
1.1 Khái niệm về BĐKH
BĐKH là sự thay đổi của khí hậu mà nguyên nhân trực tiếp hay giántiếp bởi hoạt động của con người làm thay đổi thành phần của khí quyểntoàn cầu và tác động thêm vào sự biến động khí hậu tự nhiên trong các thờigian có thể so sánh được (Công ước chung của Liên Hợp Quốc về BĐKH tạiHội nghị Thượng đỉnh về Môi trường tại Rio de Janero (Braxin - năm 1992).Nói một cách khác, BĐKH là sự biến đổi trạng thái của khí hậu so với trungbình hoặc dao động của khí hậu duy trì trong một thời gian dài, thường là vàithập kỷ hoặc hàng trăm năm và lâu hơn
1.2 Những biểu hiện của BĐKH
- Nhiệt độ không khí của Trái Đất đang có xu hướng nóng dần lên: từnăm 1850 đến nay nhiệt độ trung bình đã tăng 0,740C; trong đó nhiệt độ tại 2cực của Trái Đất tăng gấp 2 lần so với số liệu trung bình toàn cầu Theo dự
Trang 3báo, nhiệt độ trung bình của Trái Đất có thể tăng lên 1,1 - 6,40C tới năm
2100, đạt mức chưa từng có trong lịch sử 10.000 năm qua
Ở Việt Nam trong vòng 50 năm (1957 - 2007) nhiệt độ không khí trungbình tăng khoảng 0,5 - 0,70C Dự báo, nhiệt độ không khí trung bình sẽ tăng từ 1 -
20C vào năm 2020 và từ 1,5 - 20C vào năm 2070
- Sự dâng cao của mực nước biển gây ngập úng và xâm nhập mặn ởcác vùng thấp ven biển, xóa sổ nhiều đảo trên biển và đại dương
Trong thế kỷ XX, trung bình mực nước biển ở châu Á dâng cao2,44mm/năm; chỉ riêng thập kỷ vừa qua là 3,1mm/năm Dự báo trong thế kỷXXI, mực nước biển dâng cao từ 2,8 - 4,3mm/năm
Ở Việt Nam, tốc độ dâng lên của mực nước biển khoảng 3mm/năm(giai đoạn 1993 - 2008) tương đương với tốc độ dâng lên của mực nước biểntrong các đại dương thế giới Dự báo đến giữa thế kỷ XXI, mực nước biển
có thể dâng thêm 30cm và đến cuối thế kỷ 21 mực nước biển có thể dâng lên75cm so với thời kỳ 1980 - 1999
- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môitrường sống của con người và các sinh vật trên Trái Đất
- Có sự xuất hiện của nhiều thiên tai bất thường, trái quy luật, mức độlớn như bão, mưa lớn, hạn hán gây nên những tổn thất to lớn về người và tàisản
1.3 Nguyên nhân của BĐKH
- Ngoài những nguyên nhân tự nhiên gây nên sự BĐKH toàn cầu đãdiễn ra trong quá trình hình thành và phát triển của Trái Đất trong các thờigian trước đây, như sự tương tác giữa vận động của Trái Đất và vũ trụ, sựthay đổi của bức xạ Mặt Trời, sự tác động của khí CO2 do các hoạt động núilửa, cháy rừng hoặc các trận động đất lớn gây ra; nguyên nhân chính gây nênBĐKH trong vòng 300 năm gần đây và đặc biệt trong nửa thế kỷ qua là dohoạt động công nghiệp phát triển, sử dụng rất nhiều nhiên liệu và năng lượngthải vào bầu khí quyển các chất ô nhiễm
- Tình hình đô thị phát triển mạnh mẽ, gia tăng các hoạt động giaothông vận tải, chặt phá rừng và cháy rừng cũng làm nghiêm trọng thêmtình hình ô nhiễm không khí, giữ lại lượng bức xạ sóng dài khiến cho nhiệt
độ Trái Đất nóng lên theo hiệu ứng nhà kính Từ đó, làm thay đổi các quátrình tự nhiên của hoàn lưu khí quyển, vòng tuần hoàn nước, vòng tuần hoànsinh vật
Trang 4- Có thể nói, hoạt động của con người là nguyên nhân chủ yếu gây ranhững BĐKH hiện nay trên Trái Đất.
1.4 Tác động của BĐKH đối với tự nhiên và các hoạt động của con người
1.4.1 Sự nóng lên của Trái Đất
- Nhiệt độ tăng có ảnh hưởng trực tiếp đến các hệ sinh thái tự nhiên,làm suy giảm đa dạng sinh học, làm ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng sảnphẩm vật nuôi, cây trồng
- Sự thay đổi và chuyển dịch của các đới khí hậu, đới thảm thực vật tựnhiên dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống của các loài sinh vật
- Nhiệt độ tăng dần dẫn đến sự thay đổi các yếu tố thời tiết khác, pháhoại mùa màng, có ảnh hưởng trực tiếp tới các ngành năng lượng, xây dựng,giao thông vận tải, công nghiệp, du lịch
- Tuy nhiên, con người cũng có thể tận dụng những hệ quả sự nónglên của Trái Đất
1.4.2 Tác động của nước biển dâng
- Làm tăng diện tích ngập lụt có ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất nôngnghiệp, các đô thị, các công trình xây dựng giao thông vận tải cũng như nơi
cư trú của con người; đặc biệt ở các vùng đồng bằng ven biển
- Làm tăng độ nhiễm mặn của nguồn nước, làm thay đổi các hệ sinhthái tự nhiên, hệ sinh thái nông nghiệp
1.4.3 Làm tăng cường các thiên tai
- Bão, mưa lớn, lũ lụt, hạn hán xảy ra bất thường và có sức tàn phálớn
- Xuất hiện các đợt nóng, lạnh quá mức, bất thường gây tổn hại đếnsức khỏe con người, gia súc và mùa màng
- Tình trạng hoang mạc hóa có xu hướng gia tăng
Trang 51.5.2 Thích ứng
Thích ứng đề cập đến khả năng tự điều chỉnh của một hệ thống đểthích nghi với những biến đổi của khí hậu nhằm giảm nhẹ những nguy cơthiệt hại, để đối phó với những hậu quả (có thể xảy ra) hoặc tận dụng những
cơ hội
2 Quan niệm về DHTH
Khái niệm tích hợp đã được sử
dụng rất rộng rãi trong nhiều lĩnh vực
khoa học và kĩ thuật, đặc biệt trong
lĩnh vực kĩ thuật điện tử, công nghệ
thông tin, Tích hợp có nghĩa là "gộp
lại, sáp nhập lại thành một tổng thể"
(tiếng Pháp là intégration, tiếng Anh
là integration) Tư tưởng tích hợp đã
được vận dụng trong nhiều giải pháp
công nghệ thuộc mọi lĩnh vực kinh tế
- xã hội hiện nay, trong đó có giáo
dục
Xavier Rogiers đã đưa ra một
định nghĩa về khoa học sư phạm tích hợp như sau: "Khoa sư phạm tích hợp
là một quan niệm về một quá trình học tập trong đó toàn thể các quá trìnhhọc tập góp phần hình thành ở HS những năng lực rõ ràng, có dự tính trướcnhững điều cần thiết cho HS, nhằm phục vụ cho các quá trình học tập tươnglai, hoặc nhằm hòa nhập HS vào cuộc sống lao động"
"Khoa sư phạm tích hợp" được trình bày như một lí thuyết giáo dục,một mặt nó đóng góp vào việc nghiên cứu xây dựng chương trình, sách giáokhoa, đồng thời góp phần định hướng các hoạt động dạy học trong nhàtrường
Với ý nghĩa định hướng các hoạt động dạy học, trong nhiều tài liệu
người ta cũng thường sử dụng thuật ngữ "DHTH" Trong tài liệu này chúng tôi sẽ dùng thuật ngữ "DHTH" để chỉ quá trình dạy học, trong đó, HS phải huy
động nội dung kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giảiquyết các nhiệm vụ học tập, thông qua đó lại hình thành và phát triển nhữngkiến thức, kĩ năng mới, rèn luyện được những năng lực cần thiết Một quátrình dạy học như vậy cũng đòi hỏi GV phải nghiên cứu vận dụng phối hợpcác phương pháp và phương tiện dạy học
Trang 63 Mục tiêu chung về giáo dục ứng phó với BĐKH trong môn Hóa học
3.1 Về kiến thức:
HS có được hệ thống kiến thức hoá học phổ thông cơ bản, tươngđối hiện đại và thiết thực từ đơn giản đến phức tạp, gồm:
+ Kiến thức cơ sở hoá học chung;
+ Hoá học vô cơ;
+ Hoá học hữu cơ
BĐKH (BĐKH) là sự thay đổi của hệ thống khí hậu trái đất gồm khíquyển, thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởicác nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định từ tínhbằng thập kỷ hay hàng triệu năm
Nguyên nhân chính làm BĐKH Trái đất là do sự gia tăng các hoạt
động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các
bể hấp thụ khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ vàđất liền khác Nhằm hạn chế sự BĐKH, Nghị định thư Kyoto nhằm hạn chế
và ổn định sáu loại khí nhà kính chủ yếu bao gồm: CO2, CH4, NOx, CFCs,PFCs và SF6
+ CO2 phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí) và lànguồn khí nhà kính chủ yếu do con người gây ra trong khí quyển CO2 cũngsinh ra từ các hoạt động công nghiệp như sản xuất xi măng và cán thép.+ CH4 sinh ra từ các bãi rác, lên men thức ăn trong ruột động vật nhailại, hệ thống khí, dầu tự nhiên và khai thác than
+ NOx phát thải từ phân bón và các hoạt động công nghiệp
+ CFCs được sử dụng thay cho các chất phá hủy ozon (ODS) và
HFC-23 là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất HCFC-22
+ PFCs sinh ra từ quá trình sản xuất nhôm
+ SF6 sử dụng trong vật liệu cách điện và trong quá trình sản xuấtmagie
Một số hiện tượng của BĐKH:
+ Hiệu ứng nhà kính
+ Mưa axit
Trang 7Một số biểu hiện của BĐKH:
+ Sự nóng lên của khí quyển và Trái đất nói chung
+ Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môitrường sống của con người và các sinh vật trên Trái đất
+ Sự dâng cao mực nước biển do băng tan, dẫn tới sự ngập úng ở cácvùng đất thấp, các đảo nhỏ trên biển
+ Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn năm trên cácvùng khác nhau của Trái đất dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống của các loàisinh vật, các hệ sinh thái và hoạt động của con người
+ Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển,chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác
Tác động của BĐKH
+ Những nhân tố có thể hình thành BĐKH là thay đổi bức xạ khí quyển, bao gồm các quá trình như biến đổi bức xạ mặt trời, độ lệchquỹ đạo của Trái Đất, quá trình kiến tạo núi, kiến tạo trôi dạt lục địa
và sự thay đổi nồng độ khí nhà kính
+ Vấn đề được quan tâm nhất trong yếu tố nhân sinh là việc tăng lượng
khí CO2 do đốt nhiên liệu hóa thạch, tạo thành các khí tồn tại trong khíquyển và sản xuất xi măng Các yếu tố khác như sử dụng đất, sự suygiảm ôzôn và phá rừng, cũng góp phần quan trọng làm ảnh hưởng đếnkhí hậu, vi khí hậu
+ Phun trào của núi lửa đủ lớn để ảnh hưởng đến khí hậu xảy ra trên
một số lần trung bình mỗi thế kỷ, và gây ra làm mát (bằng một phần ngăn chặn sự lây truyền của bức xạ mặt trời đến bề mặt trái đất) trong thời gian
một vài năm Các vụ phun trào của ảnh hưởng đến khí hậu đáng kể Vụ phun
Trang 8trào của núi lửa Tambora năm 1815 đã khiến không có một mùa hè trongmột năm Phần lớn các vụ phun trào lớn hơn xảy ra chỉ một vài lần mỗi trămtriệu năm, nhưng có thể gây ra sự ấm lên toàn cầu và tuyệt chủng hàngloạt Núi lửa cũng là một phần của chu kỳ cacbon mở rộng Trong khoảngthời gian rất dài (địa chất), chúng giải phóng khí cacbonic từ lớp vỏ TráiĐất và lớp phủ, chống lại sự hấp thu của đá trầm tích và bồn địa chất khác
CO2 Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ ước tính rằng các hoạt động củacon người tạo ra nhiều hơn 100-300 lần số lượng khí CO2 phát ra từ núi lửa
+ Sông băng để lại sau nó băng tích có chứa các chất giá trị - có thểtruy ngược để xác định được tuổi, bao gồm chất hữu cơ, thạch anh và
Kali - đánh dấu những giai đoạn sông băng tiến triển và rút lui
+ Sự thay đổi thực vật về loài đại diện, sự phân bố và mức độ bao phủ
của các thảm thực vật có thể xảy ra do BĐKH, điều này rất dễ nhận thấy.Trong bất kỳ tình huống nào, một sự thay đổi khí hậu nhẹ cũng có thể dẫnđến tăng lượng mưa hoặc tuyết và tăng mức ấm áp, dẫn đến tăng trưởng thựcvật được cải thiện và kéo theo việc hấp thụ nhiều CO2 trong không khí hơn.Tuy nhiên, những thay đổi triệt để hơn, mức độ lớn hơn hay tốc độ xảy ranhanh hơn cũng có thể dẫn đến tác động lớn lên thực vật, nhiều loài nhanhchóng biến mất và trong mốt số trường hợp có thể xảy ra hiện tượng samạc hoá
+ Các thông tin từ việc phân tích phần lõi băng khoan từ một khối băng
như khối băng Nam Cực, có thể được sử dụng để cho thấy mối liên hệ giữanhiệt độ và biến đổi mực nước biển toàn cầu Không khí bị mắc kẹt ở dạngbong bóng trong băng cũng có thể cho biết những biến đổi nồng độ CO2
trong khí quyển từ quá khứ xa xôi, trước khi chịu ảnh hưởng từ môi trườnghiện đại Nghiên cứu các lõi băng sẽ đưa ra được những chỉ số quan trọng về
sự thay đổi lượng CO2 qua hàng ngàn năm, và tiếp tục cung cấp những thôngtin có giá trị về sự khác nhau giữa điều kiện không khí cổ xưa và hiện đại.+ Khí hậu thực vật là ngành phân tích các dạng vòng gỗ tăng
trưởng của cây từ đó xác định BĐKH từng xảy ra trong quá khứ Những
Trang 9vòng lớn và dày cho biết cây đã trải qua giai đoạn phát triển đủ nước và màu
mỡ Trong khi những vòng mỏng, hẹp thể hiện thời gian cây hưởng lượngmưa thấp hơn và điều kiện lý tưởng để phát triển cũng kém hơn
+ Phân tích phấn hoa được sử dụng để suy ra sự phân bố địa lý của
các loài thực vật từng thay đổi theo điều kiện khí hậu khác nhau Sự thayđổi trong các loại phấn hoa được tìm thấy từ những lớp trầm tích khác nhau
- trong các hồ, đầm lầy hay vùng châu thổ - cho biết các thay đổi ở thếgiới thực vật Những thay đổi này thường là dấu hiệu của BĐKH
+ Những loài côn trùng, các loài bọ cánh cứng khác không có xu
hướng được tìm thấy trong những điều kiện khí hậu khác nhau Do giống bọcánh cứng rất đa dạng với số lượng lớn và có cấu trúc di truyền khôngthay đổi đáng kể qua hàng ngàn năm, việc nghiên cứu dựa trên những loài
bọ cánh cứng khác nhau sẽ đem lại kiến thức về phạm vi khí hậu hiện tại,xác định được tuổi của các trầm tích còn sót lại, từ đó có thể suy ra điều kiệnkhí hậu trong quá khứ
+ Sự thay đổi mực nước biển toàn cầu được xác định thông qua các
dấu vết trên những rặng san hô, những lớp trầm tích ven biển, trênthềm biển, hạt trong đá vôi và những di tích khảo cổ còn sót lại gần bờ biển.Các phương pháp định tuổi có nhiều ưu điểm là phương pháp urani và
cacbon phóng xạ, còn phương pháp định tuổi hạt nhân vũ trụ đôi khiđược áp dụng để xác định tuổi các bề mặt (thềm) đã trải qua sự giảm mựcnước biển
Trang 10+ Ý thức trách nhiệm với bản thân, với xã hội và cộng đồng; phát hiện
và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tíchkhoa học
+ Ý thức vận dụng những tri thức hoá học đã học vào cuộc sống và vậnđộng người khác cùng thực hiện
Tăng cường giáo dục được coi là “chìa khóa” hiệu quả để cá nhân vàcộng đồng ứng phó với những thách thức của BĐKH Điều quan trọng là cầnđổi mới phương pháp và các hình thức tổ chức giáo dục, không hạn chếGDBĐKH trong các bài học khô cứng mà cần tăng cường các hoạt độngthiết thực, sinh động ngoài giờ
GDBĐKH là một trong những nội dung của giáo dục vì sự phát triểnbền vững, giúp người học hiểu và biết được những tác động của hiện tượngnóng lên toàn cầu, đồng thời khuyến khích thay đổi hành vi để ứng phó vớiBĐKH
3.4 Các khả năng giáo dục BĐKH thông qua môn hóa học:
Hoạt động giáo dục BĐKH có thể tiến hành thông qua 2 hoạt độngchủ yếu:
Trang 11Thông qua chương trình giảng dạy môn Hóa học có 3 khả năng đểtích hợp giáo dục BĐKH:
a) Nội dung chủ yếu của bài học hay một số nội dung môn học có sựtrùng hợp với nội dung giáo dục BĐKH Thí dụ: nguồn hiđrocacbon thiênnhiên, phân bón hóa học, hợp chất của cachon
b) Một số nội dung của bài học hay một số phần nhất định của mônhọc có liên quan trực tiếp với nội dung giáo dục BĐKH Thí dụ: phân bónhóa học, hợp chất của cacbon
c) Ở một số nội dung của môn học, bài học khác, các ví dụ, bài tập được xem như là một dạng vật liệu dùng để khai thác các nội dung giáodục BĐKH Đối với môn Hóa học chủ yếu ở dạng này, thí dụ: côngnghiệp silicat, sản xuất HNO3, ăn mòn kim loại
Thông qua hoạt động ngoại khóa có nhiều hình thức để tổ chức nhưhoạt động tham quan, hoạt động Câu lạc bộ về giáo dục BĐKH, tổ chứccác đêm diễn: Thời trang về giáo dục BĐKH Tổ chức các hoạt động xãhội như tham gia các chiến dịch như: Không khí trong sạch, Màu xanhquê em, Tiết kiệm nước
3.5 Các nguyên tắc cơ bản khi tích hợp giáo dục BĐKH thông qua môn Hóa học ở trường phổ thông
Quá trình khai thác các kiến thức giáo dục BĐKH cần phải đảm bảo
3 nguyên tắc cơ bản:
Không làm thay đổi tính đặc trưng môn học, không biến bài học của
bộ môn thành bài giáo dục BĐKH
HS tiếp xúc trực tiếp với môi trường
II MỘT SỐ NỘI DUNG DẠY TÍCH HỢP TRONG
CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC 11.
Trang 121. Giới thiệu địa chỉ tích hợp giáo dục ứng phó với BĐKH trong môn Hóa học 11.
Chu trình cacbon trong tựnhiên
Bộ phận vàliên hệ
Trang 132 Một số nội dung giáo dục tích hợp
2.1 Hợp chất của cacbon
Gợi ý bài 1:
a) Phương pháp vật lý: Nén dưới áp suất cao, CO2 hoá lỏng tách rakhỏi CO
b) Phương pháp hoá học: Dẫn hỗn hợp qua dung dịch nước vôi trong
dư và dẫn tiếp qua CaCl2 khan thì thu được khí CO tinh khiết
Gợi ý bài 2: Tạo dung dịch thuốc thử: Lấy dd Ca(OH)2 + 2 - 3 giọtphenolphtalein màu hồng dd A; Cho vào mỗi bình khí từ 1-2 giọt dd A,bình nào làm mất màu dd A và có kết tủa trắng đục là bình khí SO2, bình chỉlàm mất màu dd A không có kết tủa trắng đục là bình khí HCl, không cóhiện tượng gì là bình khí CO
Vì tỉ lệ:
2
KOH CO
Trang 14Còn nNaOH = 0,500 1,800 = 0,9000 (mol)
Xét thấy tỉ lệ:
2
NaOH CO
(p/ứ theo số mol NaOH vì nNaOH > nCO 2)
vì CO2 sau phản ứng này còn dư 0,5002 – 0,4500 = 0,05020 (mol)nên Na2CO3 + CO2 + H2O 2NaHCO3
0,05020 0,05020 2 0,05020 = 0,1004 Khối lượng các muối:
Na2CO3 : 106 (0,4500 – 0,05020) = 106 0,39980 42, 38 (g)
NaHCO3 : 84 0,1004 8,434 (g)
Hiệu ứng nhà kính là gì?
Hiệu ứng nhà kính (Green House Effect)
Ở một số nước hàn đới, hàng ngày mặt đất nhận được khá ít nhiệt từ mặt
trời chiếu xuống Chính vì vậy, để có thể trồng trọt được họ phải trồng cây trong những ngôi nhà làm bằng kính Tác dụng của ngôi nhà kính này là: ngăn không cho ánh sáng phản xạ trở lại khí quyển khi tiếp xúc với mặt đất, khi đó lượng nhiệt
từ mặt trời chiếu xuống được tận dụng tối đa để cung cấp cho các loại cây trồng Nói cách khác, những ngôi nhà kính có tác dụng như những ” cái lồng nhốt ánh sáng”.
Trang 15
Trên bề mặt trái đất cũng xảy ra một hiện tượng tương tự như vậy, và
Trang 16Khi hàm lượng CO 2 bình thường Khi hàm lượng CO 2 lớn hơn bình thường
II.2 Ankan
Trồng nhiều cây xanh (nhất là những loại cây hấp thụ nhiều CO2 trongquá trình quang hợp) nhằm làm giảm lượng khí CO2 trong bầu khí quyển, từ
đó làm giảm hiệu ứng nhà kính khí quyển
Hãy tiết kiệm điện: Một phần điện năng được sản xuất từ việc đốt cácnhiên liệu hóa thạch, sinh ra một lượng khí CO2 lớn Hãy sử dụng ánh sáng
tự nhiên, dùng bóng đèn tiết kiệm điện, tắt hết các thiết bị điện khi ra khỏiphòng
Khi cần di chuyển những quãng đường gần, hãy đi bộ thay vì dùng xemáy Sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, đi học bằng xe đạp,vừa bảo vệ được túi tiền lại vừa bảo vệ môi trường
Trang 17Hãy cho những cái bếp than hay bếp dầu “cổ lỗ” đi vào quá khứ, sửdụng bếp gas vừa nhanh lẹ vừa tốt cho môi trường.
Hãy dùng Hàng Việt Nam chất lượng cao Tại sao chúng ta lại ăn nho
Mĩ, táo New Zealand trong khi đất nước ta bốn mùa đều có trái cây tươingon, không có chất bảo quản? Việc vận chuyển hàng hóa giữa các nước tạo
ra một lượng khí CO2 khổng lồ và đó rõ ràng là một sự lãng phí tài nguyênrất lớn
Hãy tiết kiệm giấy (in giấy ở cả 2 mặt, sử dụng tập cũ để làm giấynháp…), tái chế bao nilông, vỏ chai nhựa sẽ giúp bảo vệ môi trường và giảmkhí CO2 trong quá trình sản xuất
2 3 Nguồn gốc hidrocacbon thiên nhiên
Giải pháp: Tìm các nguồn nguyên liệu mới để thay thế Biogas:
góp phần tạo ra một nguồn nguyên liệu thay thế các loại nguyên liệutruyền thống củi than
Tận dụng triệt để các nguồn sinh ra CH4, hạn chế sự ảnhhưởng của CH4 đến “hiệu ứng nhà kính”.Điều quan trọng với kết cấu khép kín và sử dụng triệt để nguồn chấtthải trong chăn nuôi, sinh hoạt, công trình biogas đã góp phần giải quyếtmột vấn đề bức xúc hiện nay ở nông thôn là tình trạng ô nhiễm môitrường
Trong tổng hơn 700 dự án để xuất các năm trên thế giới,
“chương trình khí sinh học biogas cho ngành chăn nuôi Việt Nam”
đã được đề cử giải năng lượng toàn cầu 2006 - giải thưởng cao quýnhất trong lĩnh vực năng lượng và MT toàn cầu của Liên Hợp Quốc Đến nay, 27000 công trình biogas đã được xây dựng tại 24tỉnh thành của Việt Nam Dự kiến đến 2010 dự án sẽ đạt đến mục tiêukhoảng 167000 công trình tại 50 tỉnh
2.4 Dẫn xuất halogen của hidrocacbon.
- Tác hại của clo dùng trong công nghệ lạnh, chữa cháy, mĩ phẩm(CFC, halon…) Các hợp chất này thoát ra ngoài không khí, rồi bịchuyển hóa ỏ tầng bình lưu dưới tác dụng của bức xạ mặt trời thànhcác gốc Clo, các gốc này là tác nhân phá hủy từng ozôn
2.5 AXIT NITRIC – MƯA AXIT