Câu 22đ: Dựa vào át lát địa lý Việt Nam và kiến thức đã học, hãy trình bày và giải thích đặc điểm sông ngòi của nớc ta.. Câu 5 1,5đ: Hãy trình bày các nhân tố tự nhiên và kinh tế-xã hội
Trang 1Phòng gd&đt nam sách
trờng thcs an bình kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 9 thcs năm học 2009 - 2010
Môn thi: Địa lý Mã số:………
(Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề)
Đề thi gồm: 01 trang
Câu 1(1đ): Dựa vào hình 23 dới đây
Hãy nhận xét và giải thích tia sáng mặt trời chiếu vuông góc với vĩ tuyền nào của trái đất vào các ngày 21/3; 22/6; 23/9 và 22/12.
Câu 2(2đ): Dựa vào át lát địa lý Việt Nam và kiến thức đã học, hãy trình bày và giải thích đặc
điểm sông ngòi của nớc ta.
Câu 3(1,5đ): Dựa vào bảng 2.3
Tỷ suất sinh và tỷ suất tử của dân số nớc ta thời kỳ 1979 - 1999 (000).
Năm
a) Tính tỷ lệ % gia tăng tự nhiên của dân số qua các năm Nêu nhận xét và giải thích.
b) Hậu quả của việc gia tăng dân số ở nớc ta.
Câu 4(2đ): Dựa vào bảng số liệu:
Sản lợng thủy sản (nghìn tấn)
(Sách giáo khoa Địa lý 9 trang 37) Dựa vào bảng số liệu trên:
a) Vẽ biểu đồ 3 đờng biểu biểu diễn thể hiện tỉ trọng sản lợng thủy sản thời kỳ (1990-2002) b) Nhận xét, giải thích biểu đồ đã vẽ
Câu 5 (1,5đ): Hãy trình bày các nhân tố tự nhiên và kinh tế-xã hội ảnh hởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp của nớc ta.
Câu 6 (2đ): Dựa vào át lát địa lý Việt Nam và kiến thức đã học hãy:
a) Kể tên các loại cây công nghiệp ở Đông Nam Bộ.
b) Trình bày và giải thích tình hình sản xuất và phân bố cây cao su ở Đông Nam Bộ.
Thí sinh đợc phép sử dụng át lát địa lý Việt Nam xuất bản năm 2009 để làm bài
Trang 2Đáp án và biểu điểm đề thi học sinh giỏi năm học 2009 - 2010
Môn địa lí lớp 9
Câu 1(1đ):
Nhận xét
* Dựa vào hình 23:
- Ngày 22/6 tia sáng mặt trời chiếu vuông góc với vĩ tuyến 23027’B
0,25
- Ngày 22/12 tia sáng mặt trời chiếu vuông góc với vĩ tuyến
- Ngày 21/3 và 23/9 tia sáng mặt trời chiếu vuông góc vào xích đạo 0,25 Giải thích
- Do trục của trái đất nghiêng và không đổi hớng trong quá trình chuyển động trên qũy đạo nên (trái đất có lúc trúc nửa cầu Bắc (ngày 22/6), có lúc ngả về nửa cầu Nam (ngày 22/12), có lúc hớng cả 2 nửa cầu Bắc và Nam (ngày21/3 và 23/9) về phía mặt trời
0,25
Câu 2(2đ):
Đặc điểm 1
- Mạng lới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên cả nớc:
Vì: Khí hậu nớc ta là khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, lợng ma lớn, lãnh thổ hẹp ngang kéo dài,
0,5
Đặc điểm 2
- Sông ngòi nớc ta chảy theo 2 hớng chính:
+ Tây Bắc-Đông Nam: sông Hồng, sông Chảy, sông Mã,
+ Vòng cung: Sông Cầu, sông Thơng, sông Lục Nam…
Vì: Địa hình nớc ta chảy theo 2 hớng chính là tây Bắc- Đông Nam và Vòng cung
0,5
Đặc điểm 3
- Sông ngòi nớc ta có 2 mùa nớc: Mùa lũ và mùa cạn Mùa lũ nớc dâng cao, chảy mạnh chiếm 70-80% lợng nớc cả năm
Vì: Khí hậu nớc ta có chế độ ma theo mùa, mùa ma và mùa khô (lợng ma tập trung chủ yếu vào mùa ma)
0,5
Đặc điểm 4
- Sông ngòi nớc ta có hàm lợng phù sa lớn, hàng năm vận chuyển hàng trăm triệu tấn phù sa
Vì ảnh hởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa, ma nhiều, địa hình 3/4 là đồi núi, thảm thực vật đồi núi giảm mạnh,…
0,5
Câu 3(1,5đ):
a) Tính tỷ lệ gia
tăng tự nhiên - Tỷ lệ gia tăng tự nhiên năm 1979 =
32,5 7, 2 10
−
= 2,53 % 0,25
- Tỷ lệ gia tăng tự nhiên năm 1999 = 19,9 5,6
10
−
= 1,43 %
- Nhận xét: Tỷ lệ gia tăng tự nhiên của dân số nớc ta không
đều Năm 1979 = 2,53%, năm 1999 = 1,43% 0,25
- Giải thích:
+ Năm 1979: Tỷ suất sinh cao (32,5000) do ý thức dân số KHHGĐ còn kém Cũng năm đó tỷ suất tử cao 7,2(000) do y
tế, vật chất cha đảm bảo Vì vậy tỷ lệ tăng tự nhiên cao là 0,25
Trang 3(%) Nhận xét,
giải thích
2,53%
+ Năm 1999: Tỷ suất sinh đã giảm chỉ còn 19,9 000 do chúng ta đã có ý thức thực hiện chính sách DSKHHGĐ Tỷ suất tử giảm chỉ còn 5,6000do vật chất và y tế đảm bảo hơn trớc nên tỷ lệ gia tăng tự nhiên thấp là 1,43%
b) Hậu quả của
tăng dân số
- Về kinh tế: Gây sức ép cho việc sử dụng lao động (còn hiện tợng thiếu việc làm và thất nghiệp), tốc độ phát triển kinh tế còn chậm so với tiêu dùng là tích lũy
0,25
- Về xã hội: Khó khăn cho: Giáo dục, Y tế và chăm sóc sức khỏe, thu nhập và mức sống thấp
0,25
- Về môi trờng: Tài nguyên bị cạn kiệt, môi trờng bị ô nhiễm, phát triển của môi trờng cha bền vững 0,25 Câu 4(2đ):
a) Sử lý số
liệu, vẽ
- Sử lý số liệu: Sản lợng thủy sản (%)
Khai thác Nuôi trồng
0,25
- Biểu đồ gồm 3 đờng biểu diễn (Tổng số, khai thác thủy sản, nuôi trồng thủy sản) Trục tung (đơn vị %) Trục hoành (các năm, khoảng cách các năm đều nhau) Có chú thích, tên biểu đồ
1,0
b) Nhận
xét, giải
thích
- Sản xuất thủy sản (gồm khai thác và nuôi trồng) phát triển mạnh (lấy ví dụ chứng minh cả số liệu về quy mô và tỷ trọng)
- Vì: Điều kiện nuôi trồng nh: sông ngòi dầy đặc, đờng bờ biển dài, có nhiều vũng vịnh, Điều kiện khai thác: có nhiều ng trờng lớn, ngời dân có kinh nghiệm, xuất khẩu thủy sản đ tác động mạnh đến khai thác, nuôi trồng vàã chế biến thủy sản
0,25
- Sản lợng khai thác thủy sản tăng nhanh (chứng minh bằng số liệu quy mô
và tỷ trọng)
- Do tăng công suất tàu và số lợng tàu thuyền
0,25
- Sản lợng nuôi trồng thủy sản phát triển nhanh (chứng minh bằng số liệu, quy mô và tỷ trọng
- Do môi trờng nớc ngọt, nớc lợ, nớc mặn thuận lợi cho nuôi trồng (song nếu
so với khai thác thì nuôi trồng vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ)
0,25
Câu 5(1,5đ):
Trang 4Các
nhân
tố tự
nhiên
- Khoáng sản:
+ Nhiên liệu: Than, dầu khí công nghiệp năng lợng , hóa chất
+ Kim lọai: Sắt, mangan, crôm, thiếc, chì, kẽm, công nghiệp luyện
kim đen, luyện kim màu
+ Phi kim lọai: Apatit, Pi-rit, công nghiệp hóa chất.…
+ Vật liệu xây dựng: Sét, đá vôi,… Công nghiệp vật liệu xây dựng
0,5
- Thuỷ năng của sông suối Công nghiệp năng lợng (thủy điện) 0,25
- Tài nguyên khí hậu, nớc, rừng, sinh vật biển, đất nông, lâm, ng
nghiệp công nghiệp chế biến nông-lâm-thủy sản 0,25 Các
nhân
tố
kinh
tế-xã
hội
- Dân c và lao động
- Cơ sở vật chất kỹ thuật trong công nghiệp và cơ sở hạn tầng
- Chính sách phát triển công nghiệp
Câu 6(2đ):
Tên các cây
CN
* Dựa vào át lát địa lý Việt Nam trang 29:
- Cây CN lâu năm (cao su, cà phê, hồ tiêu) 0,5
- Cây CN hàng năm: lạc, đậu tơng, thuốc lá
Tình hình sản
xuất và phân
bố cây cao su
- Cây cao su là cây công nghiệp số 1 của Đông Nam Bộ, diện tích 281,3nghìn ha, phân bố rộng khắp ở Đông Nam Bộ Chủ yếu
là các tỉnh Bình Dơng, Bình Phớc, Đồng Nai 0,5 Giải thích - Địa hình thoải, thích hợp cho sử dụng máy móc, mặt bằng xây dựng 0,5
- Đất bazan, đất xám, khí hậu cận xích đạo nóng ẩm, nguồn sinh thủy tốt phù hợp với cây cao su
- Ngời dân có kinh nghiệm trồng cây cao su và thị trờng tiêu thụ rộng, cơ sở vật chất tơng đối tốt, chính sách của Đảng và Nhà
n-ớc quan tâm đến trồng cây cao su
0,5