LỜI GIỚI THIỆUChương trình đào tạo nghề “Sản xuất cây giống các cây cao su, cà phê, hồ tiêu” cùng với bộ giáo trình được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đ
Trang 1GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
SẢN XUẤT CÂY GIỐNG
CÀ PHÊ GHÉP
MÃ SỐ: MĐ05 NGHỀ SẢN XUẤT CÂY GIỐNG CAO SU, CÀ PHÊ, HỒ TIÊU
Trình độ: Sơ cấp nghề
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Chương trình đào tạo nghề “Sản xuất cây giống các cây cao su, cà phê, hồ
tiêu” cùng với bộ giáo trình được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng
cần có của nghề, đã cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sảnxuất cây giống tại các địa phương trong cả nước, do vậy giáo trình này là một tàiliệu hết sức quan trọng và cần thiết đối với những người đã, đang và sẽ làm nghềsản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu
Bộ giáo trình này gồm 7 quyển:
1) Giáo trình mô đun Chuẩn bị vườn ươm
2) Giáo trình mô đun Sản xuất gỗ ghép cao su
3) Giáo trình mô đun Sản xuất cây giống cao su
4) Giáo trình mô đun Sản xuất cây giống cà phê từ hạt
5) Giáo trình mô đun Sản xuất cây giống cà phê ghép
6) Giáo trình mô đun Sản xuất hồ tiêu giống
7) Giáo trình mô đun Tiêu thụ cây giống
Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướngdẫn của Vụ Tổ chức Cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề - BộLao động - Thương binh và Xã hội Trong quá trình biên soạn chúng tôi cũngnhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật, cán bộquản lý của các Trung tâm, các cán bộ khuyến nông và những nông dân trực tiếplàm nghề sản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu, Ban Giám Hiệu và các thầy
cô giáo Trường Trung học Lâm nghiệp Tây Nguyên Chúng tôi xin được gửi lờicảm ơn đến Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng cục dạy nghề,Ban lãnh đạo các Trung tâm, Trường, các cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, cáccán bộ kỹ thuật, các thầy cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạođiều kiện thuận lợi để hoàn thành bộ giáo trình này
Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tàiliệu nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Sản xuất cây giống cao su, càphê, hồ tiêu” Các thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết
kế và tổ chức giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụngcho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học
Giáo trình này là 01 trong số 07 giáo trình mô đun của chương trình đào tạonghề “Sản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu” trình độ sơ cấp Trong mô đunnày có 06 bài dạy thuộc thể loại tích hợp
Trang 4Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng trong quá trình biên soạn chắc chắn khôngtránh khỏi những sai sót nhất định, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đónggóp từ các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp và độc giả để giáotrình ngày một hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tham gia biên soạn:
1) Nguyễn Quốc Khánh - Chủ biên
2) Phạm Thị Bích Liễu
3) Lê Thị Nga
Trang 5MỤC LỤC
Bài 1: Thiết kế vườn chồi, làm đất và bón phân lót 6
Danh sách Ban chủ nhiệm xây dựng chương trình,
biên soạn giáo trình dạy nghề trình độ sơ cấp
61
Danh sách Hội đồng nghiệm thu chương trình, giáo
trình dạy nghề trình độ sơ cấp
61
Trang 6MÔ ĐUN SẢN XUẤT CÂY GIỐNG CÀ PHÊ GHÉP
Mã số mô đun: MĐ 05
Giới thiệu mô đun:
Mô đun 05: “Sản xuất cây giống cà phê ghép” có thời gian học tập là 72 giờ,trong đó có 12 giờ lý thuyết, 52 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra
Nội dung mô đun bao gồm các công việc cần thực hiện để sản xuất đượccây giống cà phê ghép có chất lượng tốt như thiết kế vườn chồi, làm đất và bónphân lót, trồng vườn lấy chồi ghép, chăm sóc vườn chồi, thu hoạch và bảo quảnchồi ghép, ghép nêm cà phê, chăm sóc cây giống và xuất vườn Đồng thời mô đunnày cũng trình bày hệ thống các bài tập, bài thực hành cho từng bài dạy
Học xong mô đun này, học viên sẽ thực hiện được các khâu kỹ thuật sảnxuất cây giống cà phê ghép đủ tiêu chuẩn để trồng mới
Bài 1: THIẾT KẾ VƯỜN CHỒI, LÀM ĐẤT VÀ BÓN PHÂN LÓT
Mã bài: MĐ 05-01
Mục tiêu:
- Kể được các yêu cầu khi chọn địa điểm trồng
- Nêu được các công việc xác định mật độ khoảng cách trồng, làm đất, bón phânlót cho vườn chồi
- Chọn được địa điểm trồng phù hợp
- Thiết kế mật độ khoảng cách trồng, làm đất, bón phân lót đúng kỹ thuật
A Nội dung:
1 Chọn địa điểm trồng
- Gần nguồn nước tưới, thuận tiện giao thông
- Đất dễ thoát nước, không bị ngập nước và đất bồi trong mùa mưa
- Đất bằng phẳng, tương đối kín gió
- Đất tốt, tơi xốp, có hàm lượng mùn > 3%
Trong thực tế sản xuất, rất khó khi chọn địa điểm làm vườn ươm có thể thỏamãn tất cả các điều kiện trên Vì vậy tùy theo điều kiện cụ thể từng nơi mà chọnnhững điều kiện thích hợp nhất để bố trí cho phù hợp
2 Mật độ và khoảng cách trồng
Trang 7- Hàng cách hàng 40 – 50 cm Nên dùng thước hoặc dây thiết kế xác định vịtrí hàng để đảm bảo khoảng cách hàng.
Hình 5.1.1 Khoảng cách hàng
- Các cây trên hàng cách nhau 20 – 25 cm
- Hàng được thiết kế thẳng góc với hướng dốc
- Chiều dài hàng tùy thuộc vào địa hình cụ thể nơi trồng, thường nếu hàngquá dài thì cứ khoảng 30 – 40 m nên chừa một lối đi phụ để tiện cho việc chămsóc và khai thác chồi ghép
- Mật độ khoảng 100.000 cây/ha
3 Làm đất
- Dọn sạch cỏ dại và tàn dư thực vật
- Cày bừa kỹ làm đất tơi xốp
- Tạo hàng trồng bằng cách đào các rãnh rộng từ 20 – 25 cm, sâu khoảng 30– 35 cm
Trang 8Hình 5.1.2 Rãnh trồng
4 Bón phân lót
4.1 Loại phân bón lót
- Phân hữu cơ: phân chuồng hoai mục, phân vi sinh, phân xanh
Hình 5.1.3 Phân chuồng được ủ hoai
- Phân vô cơ: phân lân
Trang 9Hình 5.1.4 Phân lân super
Trang 10B Câu hỏi và bài tập thực hành
1 Các câu hỏi
1.1 Tác dụng của việc bón phân lót cho vườn chồi?
a Cung cấp chất dinh dưỡng cho cây kịp thời
b Bón lót cho đất giữ ẩm
c Bón lót cho củ dễ nảy mầm
d Cả a, b, c đều đúng
1.2 Các loại phân dùng để bón lót cho vườn chồi:
a Phân hữu cơ hoai và phân lân
b Phân hữu cơ hoai và phân đạm
c Phân hữu cơ hoai và phân kali
d Phân đạm và phân kali
+ Giáo viên nêu mục tiêu, nội dung công việc
+ Gọi một vài học viên lên thực hiện, giáo viên cùng các học viên còn lại quan sát.+ Yêu cầu các học viên nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện củanhóm học viên làm mẫu
+ Giáo viên tổng hợp, nhận xét các tình huống thực hành
+ Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm có 5-6 học viên, bầu nhóm trưởng Cácnhóm trưởng hỗ trợ giáo viên quản lý, giám sát nhóm
+ Giao bài tập cho từng nhóm: mỗi nhóm thiết kế 200 m2 vườn chồi
Trang 11+ Các nhóm triển khai thực hiện công việc
+ Giáo viên kiểm tra, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc Nhắc những lưu ý trong quátrình thao tác để tránh những lỗi thường gặp khi thực hiện công việc thiết kế
- Thời gian cần thiết để thực hiện công việc: 2 giờ
- Địa điểm: khu đất trống của cơ sở sản xuất, hộ gia đình học viên
- Kết quả và tiêu chuẩn của sản phẩm:
+ Xác định được mật độ khoảng cách trồng như thiết kế
2.2 Bài thực hành số 5.1.2: Thực hành đào rãnh, bón phân lót
+ Giáo viên nêu mục tiêu, nội dung công việc
+ Gọi một vài học viên lên thực hiện, giáo viên cùng các học viên còn lại quan sát.+ Yêu cầu các học viên nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện củanhóm học viên làm mẫu
+ Giáo viên tổng hợp, nhận xét các tình huống thực hành
+ Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm có 5-6 học viên, bầu nhóm trưởng Cácnhóm trưởng hỗ trợ giáo viên quản lý, giám sát nhóm
+ Giao bài tập cho từng nhóm: mỗi nhóm đào 3 rãnh, mỗi rãnh dài 20 m và bónphân lót
+ Các nhóm triển khai thực hiện công việc
+ Giáo viên kiểm tra, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc Nhắc những lưu ý trong quátrình thao tác để đảm bảo an toàn khi lao động
- Thời gian cần thiết để thực hiện công việc: 4 giờ
- Địa điểm: khu đất trống của cơ sở sản xuất, hộ gia đình học viên
- Kết quả và tiêu chuẩn của sản phẩm:
+ Rãnh trồng rộng 20 – 25 cm, sâu 30 – 35 cm, dài 20 m, các rãnh cách nhau 40 –
50 cm
+ Phân bón lót các loại được rải và trộn đều với lớp đất mặt
C Ghi nhớ
Trang 12- Tùy theo điều kiện cụ thể từng nơi mà chọn những điều kiện thích hợpnhất để chọn địa điểm trồng vườn chồi cho phù hợp.
- Các công việc làm đất, bón phân lót phải xong trước khi trồng ít nhất 1tháng
Trang 13Bài 2: TRỒNG CÂY RA VƯỜN CHỒI
Mã bài: MĐ 05-02
Mục tiêu:
- Nêu được đặc điểm của các dòng vô tính có triển vọng và tiêu chuẩn của câygiống cà phê ghép để trồng ở vườn lấy chồi
- Mô tả được các bước công việc trồng cây ra vườn chồi
- Nhận biết, chọn lựa được cây giống đủ tiêu chuẩn và trồng cây cà phê làm vườnlấy chồi đúng kỹ thuật
1 Chọn giống để trồng làm vườn lấy chồi
1.1 Nguồn giống:
- Là cây ghép (trên gốc cà phê mít, gốc cà phê vối)
Hình 5.2.1 Cây cà phê ghép trên gốc cà phê mít
- Là cây giâm cành của những dòng vô tính chọn lọc do các cơ quan, đơn vị
có trách nhiệm sản xuất giống gốc cung cấp
1.2 Một số dòng vô tính có triển vọng
1.2.1 Dòng vô tính TR4 (tên khác: Ng 13/8)
- Cây sinh trưởng khỏe, phân cành nhiều, cành ngang hơi rũ
Trang 14- Lá hình mũi mác, kích thước trung bình, khi còn non lá có màu xanh tươi,lúc thuần thục chuyển sang xanh vàng.
- Năng suất: 7,3 tấn nhân/ha
- Khi chín quả có màu đỏ cam, hình trứng ngược
- Khối lượng quả tươi: 777 quả/kg
- Tỷ lệ tươi/nhân: 4,1
- Khối lượng 100 hạt: 17,1g, trong đó hạt loại 1 chiếm tới 70,9%
- Hàm lượng cafein: 1,68g/100g chất khô
- TR4 có khả năng kháng bệnh gỉ sắt cao
Hình 5.2.2 Dòng vô tính TR4 sau 4 năm trồng
1.2.2 Dòng vô tính TR5 (tên khác: Th 2/3)
- Cây sinh trưởng khỏe, phân cành trung bình, cành rũ
- Lá hình tròn, xanh tươi khi còn non; lúc đã thuần thục có màu xanh
- Năng suất: 5,3 tấn nhân/ha
- Quả chín có màu huyết dụ, dạng tròn
- Khối lượng quả tươi: 658 quả/kg
- Tỷ lệ tươi/nhân: 4,4
- Khối lượng 100 hạt: 20,6g, trong đó hạt loại 1 chiếm tới 90,5%
- TR5 có khả năng kháng bệnh gỉ sắt cao
Trang 15Hình 5.2.3 Dòng vô tính TR5 sau 4 năm trồng
1.2.3 Dòng vô tính TR6 (tên khác: A4 1/20)
- Cây sinh trưởng khỏe, phân cành ít, cành ngang
- Lá hình mũi mác, kích thước trung bình; khi còn non lá có màu xanh tươi,lúc thuần thục chuyển sang xanh đậm
- Năng suất: 5,6 tấn nhân/ha
- Quả dạng tròn, khi chín có màu vàng da cam
- Khối lượng quả tươi: 792 quả/kg
- Tỷ lệ tươi/nhân: 4,3
- Khối lượng 100 hạt: 17,5g, trong đó hạt loại 1 chiếm tới 75%
- Hàm lượng cafein: 1,95g/100g chất khô
1.2.4 Dòng vô tính TR7 (tên khác: N 7/12)
- Cây sinh trưởng khỏe, phân cành nhiều, cành ngang hơi rũ
- Lá hình mũi mác, kích thước trung bình; khi còn non lá có màu xanh tươi,lúc thuần thục chuyển sang xanh đậm
Trang 16Hình 5.2.4 Dòng vô tính TR7 sau 3 năm trồng
- Năng suất: 4,5 tấn nhân/ha
- Quả chín màu đỏ hồng, hình trứng ngược
- Khối lượng quả tươi: 734 quả/kg
- Tỷ lệ tươi/nhân: 4,4
- Khối lượng 100 hạt: 17,5g, trong đó hạt loại 1 chiếm tới 72,8%
- Hàm lượng cafein: 1,85g/100g chất khô
1.2.5 Dòng vô tính TR8 (tên khác: Ng 14/8)
- Cây sinh trưởng khỏe, phân cành nhiều, cành ngang
- Lá hình mũi mác, kích thước trung bình; khi còn non lá có màu xanh sáng,lúc thuần thục chuyển sang xanh tươi
Trang 17Hình 5.2.5 Dòng vô tính TR8 sau 3 năm trồng
- Năng suất: 4,2 tấn nhân/ha
- Quả màu huyết dụ, dạng hình trứng có núm
- Khối lượng quả tươi: 657 quả/kg
- Tỷ lệ tươi/nhân: 4,4
- Khối lượng 100 hạt: 17,6g, trong đó hạt loại 1 chiếm tới 68,4%
- Hàm lượng cafein: 1,57g/100g chất khô
1.2.6 Dòng vô tính TR9
- Giống TR9, cây sinh trưởng khoẻ, lá có màu xanh đậm
- Quả khi chín có màu huyết dụ
- Quả rất to, tỷ lệ hạt loại đặc biệt đạt trên 80%
- Năng suất: 5,5 tấn/ ha
Trang 182 Tiêu chuẩn cây cà phê ghép để trồng ở vườn nhân chồi
- Chiều cao cây từ mặt bầu đến ngọn của chồi ghép: 20 – 30 cm
- Đường kính đo trên vết ghép 1 cm đạt 3,5 mm trở lên
- Chồi ghép có 1 – 2 cặp lá mới Bầu đất còn nguyên trong túi nhựa PE
- Cây không có ngoại hình lạ, không sâu bệnh, không có biểu hiện của thiếuhay rối loạn dinh dưỡng
- Thời gian từ khi ghép đến khi xuất vườn : 45 – 60 ngày
3 Thời vụ trồng
- Trồng vào đầu mùa mưa, khi đất đã đủ độ ẩm
- Ở Tây Nguyên thường trồng vào tháng 6, 7 để cây có thời gian sinh trưởngtrong mùa mưa dài, khi vào mùa khô cây đã lớn, bộ rễ đã khỏe có khả năng chốngchịu tốt
4 Kỹ thuật trồng
- Vận chuyển và rải cây ra lô phải cẩn thận để không bị vỡ bầu
- Móc hố sâu 25 – 30 cm để trồng
- Rắc thuốc diệt mối (Basudin 10 H, Furadan ) : khoảng 0,2 g/hố
- Bóp nhẹ bầu cây để cho đất không bị lở ra khi rạch bỏ túi bầu
- Dùng dao sắc cắt đáy bầu và rạch một đường dọc theo chiều dọc của bầu,lột bỏ lớp túi nilon, cẩn thận không làm vỡ bầu
- Đặt cây ngay chính giữa hố, trồng âm cách mặt đất 7 – 10 cm, giữ cây chothẳng, sau đó dùng đất lấp kín xung quanh bầu, nén từ từ để cho đất được chặt và
để cho cây đứng thẳng và không bị vỡ bầu đất
- Sau khi đặt cây xong tưới phun mưa cho toàn bộ diện tích đã trồng Khôngnên dùng máy bơm tưới dí dễ làm cho cây bị đổ ngã
- Nếu trồng trong mùa khô thì sau khi trồng xong nên tủ gốc ngay cho câyrồi sau đó mới tưới
5.Trồng cây che bóng và đai rừng chắn gió cho vườn chồi
- Những vùng hay có gió mạnh, gió nóng cần chú ý xây dựng hệ thống đairừng chắn gió và cây che bóng cho vườn chồi
- Những cây thường được dùng để xây dựng hệ thống đai rừng chắn gió vàcây che bóng là muồng đen, keo dậu,
- Hệ thống cây che bóng và đai rừng chắn gió thường được trồng vào đầumùa mưa, cùng lúc với trồng cà phê
Trang 19- Cần chú ý rong tỉa cây che bóng và đai rừng chắn gió vào đầu mùa mưa đểkhông làm ảnh hưởng đến vườn chồi.
B Câu hỏi và bài tập thực hành
1 Các câu hỏi
1.1 Cây giống để trồng làm vườn lấy chồi:
a Cây giống ghép và cây thực sinh
b Cây giống ghép và cây giâm cành không rõ nguồn gốc
c Cây giống ghép và cây giâm cành được lấy từ các giống được Nhà nướccho phép sản xuất và do các đơn vị có trách nhiệm cung cấp
1.2 Khi trồng cây giống trong túi bầu nilon ra vườn chồi:
a Phải loại bỏ túi bầu nilon
b Không cần loại bỏ túi bầu nilon
c Loại bỏ cũng được, không loại bỏ cũng được
2 Các bài thực hành
2.1 Bài thực hành số 5.2.1: Trồng cây làm vườn lấy chồi
- Nguồn lực cần thiết:
+ Cuốc, xẻng, rổ, sọt, dao, xe rùa
+ 1000 cây giống cà phê
+ Khu đất trống rộng 1000 m2 đã được đào rãnh, bón phân lót
- Cách tổ chức thực hiện:
+ Giáo viên nêu mục tiêu, nội dung công việc
+ Gọi một vài học viên lên thực hiện, giáo viên cùng các học viên còn lại quan sát.+ Yêu cầu các học viên nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện củanhóm học viên làm mẫu
+ Giáo viên tổng hợp, nhận xét các tình huống thực hành
+ Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm có 5-6 học viên, bầu nhóm trưởng Cácnhóm trưởng hỗ trợ giáo viên quản lý, giám sát nhóm
+ Giao bài tập cho từng nhóm: mỗi nhóm trồng 200 cây
+ Các nhóm triển khai thực hiện công việc
+ Giáo viên kiểm tra, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc Nhắc những lưu ý trong quátrình thao tác để đảm bảo an toàn khi lao động
- Thời gian cần thiết để thực hiện công việc: 10 giờ
Trang 20- Địa điểm: khu đất trống của cơ sở sản xuất, hộ gia đình học viên
- Kết quả và tiêu chuẩn của sản phẩm:
- Phải loại bỏ túi nilon trước khi trồng
- Thu gom vỏ túi bầu nilon, không để túi nilon vương vãi trên vườn chồi
- Loại bỏ hoàn toàn ây không đủ tiêu chuẩn
Trang 21Bài 3: CHĂM SÓC VƯỜN CHỒI
Mã bài: MĐ 05-03
Mục tiêu:
- Nêu được các công việc trồng dặm, tưới nước và tiêu nước, tủ gốc giữ ẩm chovườn chồi, bấm cành ngang, tỉa chồi vượt, khử lẫn, bón phân và đốn cho vườn lấychồi
- Trồng dặm, tưới tiêu nước, tủ gốc giữ ẩm, bấm cành ngang, tỉa chồi vượt, khửlẫn, bón phân và đốn cho vườn lấy chồi đúng kỹ thuật
- Có ý thức trách nhiệm về nguồn chồi giống sản xuất ra
A Nội dung:
1 Trồng dặm
- Sau trồng 10 – 20 ngày, tiến hành trồng dặm lại những cây bị chết
Hình 5.3.1 Kiểm tra xác định cây cần trồng dặm
- Các thao tác trồng dặm thực hiện tương tự như khi trồng mới
Trang 22Hình 5.3.2 Vườn chồi được trồng dặm đầy đủ
2 Tưới và tiêu nước
2.1 Tưới nước
- Sau khi trồng xong, nếu trời không mưa thì 3 – 5 ngày tới 1 lần cho đếnkhi cây bén rễ
- Vào mùa khô, cứ 7 -10 ngày tưới 1 lần
- Tưới đẫm để lượng nước thấm sâu vào trong đất ít nhất 20 cm (20 – 40cm)
Trang 23Hình 5.3.3 Rãnh thoát nước
3 Làm cỏ, xới xáo đất
- Cỏ dại phải được làm thường xuyên và kịp thời để cỏ không cạnh tranhdinh dưỡng với cây
- Xới xáo để đất thông thoáng tơi xốp để cây cà phê phát triển thuận lợi
- Tùy theo mức độ cỏ dại nhiều hay ít mà có thể làm từ 3 – 5 lần/năm
Hình 5.3.4 Làm cỏ, xới xáo cho vườn chồi
Trang 24- Đối với cỏ dại gần gốc nên làm dùng tay nhổ, để không ảnh hưởng đếngốc rễ cây cà phê
Hình 5.3.5 Nhổ cỏ
4 Tủ gốc giữ ẩm
- Tác dụng:
+ Hạn chế sự bốc thoát hơi nước
+ Tăng khả năng giữ ẩm
+ Tăng hàm lượng hữu cơ cho đất
- Thời gian tủ: đầu mùa khô,
- Nguyên liệu tủ: rơm rạ, cỏ dại, tàn dư thực vật
- Kỹ thuật tủ: tủ dày 7 – 10 cm, cách gốc 5cm, sau đó lấp lên lớp nguyênliệu tủ một lớp đất mỏng
Trang 25Hình 5.3.6 Tủ gốc cho vườn chồi
5 Bấm cành ngang, tỉa chồi vượt, khử lẫn
- Tác dụng: Thường xuyên tỉa bỏ cành ngang khi chúng mới xuất hiện ởvùng thân sẽ thu chồi ghép để tập trung dinh dưỡng góp phần nâng cao năng suất
và chất lượng của chồi ghép
- Tỉa bỏ chồi vượt mọc dưới gốc ghép kịp thời (đối với cây giống được ghéptrên gốc cà phê vối phải hết sức lưu ý vì dễ nhầm lẫn) để tập trung dinh dưỡng vàtránh lẫn tạp
Trang 26Hình 5.3.7 Tỉa chồi vượt
từ 4 – 6 lần/năm
+ Sau khi đốn đau (tháng 11, 12), tiến hành xới đất giữa 2 hàng, vét rãnhsâu 5 – 10 cm, rải phân và lấp đất lại Lượng phân bón cho 100 m dài của rãnh :
0,5 – 1,0 tấn phân chuồng và 5 – 10 kg lân nung chảy
+ Lưu ý : Trước khi bón phải làm sạch cỏ, khi bón đất phải đủ ẩm (vào mùakhô nếu bón phân phải kết hợp với các đợt tưới nước), sau khi bón xong phải lấpđất lại
+ Ngoài ra cần bổ sung thêm các nguyên tố trung vi lượng cho cây Có thể
sử dụng phân bón lá NUCAFE , với nồng độ 0,2 – 0,3 %, mỗi lứa chồi phun từ 1 –
2 lần
Trang 27- Năm đầu đốn cao 40 – 50 cm, từ năm thứ 2 trở đi đốn cao 50 – 60 cm.
B Câu hỏi và bài tập thực hành
1 Các câu hỏi
1.1 Tủ gốc cho vườn chồi có tác dụng:
a Hạn chế sự bốc thoát hơi nước
b Tăng khả năng giữ ẩm
c Tăng hàm lượng hữu cơ cho đất
d Cả 3 ý trên
1.2 Chồi mọc ra trên những cây bị mất ngọn ghép mang đặc điểm của:
a Giống lấy chồi ghép
b Giống lấy gốc ghép
c Giống lấy chồi ghép và gốc ghép
Trang 282 Các bài thực hành
2.1 Bài thực hành số 5.3.1: Tủ gốc giữ ẩm cho vườn chồi
- Nguồn lực cần thiết:
+ Nguyên liệu tủ gốc: rơm, rạ, cỏ, rác, cây phân xanh, cây đậu đỗ
+ Vườn nhân chồi cà phê mới trồng rộng 1000 m2
- Cách tổ chức thực hiện:
+ Giáo viên nêu mục tiêu, nội dung công việc
+ Gọi một vài học viên lên thực hiện, giáo viên cùng các học viên còn lại quan sát.+ Yêu cầu các học viên nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện củanhóm học viên làm mẫu
+ Giáo viên tổng hợp, nhận xét các tình huống thực hành
+ Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm có 5-6 học viên, bầu nhóm trưởng Cácnhóm trưởng hỗ trợ giáo viên quản lý, giám sát nhóm
+ Giao bài tập cho từng nhóm: mỗi nhóm tủ gốc cho 200 m2 vườn chồi
+ Các nhóm triển khai thực hiện công việc
+ Giáo viên kiểm tra, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc Nhắc những lưu ý trong quátrình thao tác để đảm bảo an toàn khi lao động
- Thời gian cần thiết để thực hiện công việc: 3 giờ
- Địa điểm: Vườn nhân chồi cà phê mới trồng rộng 1000 m2
- Kết quả và tiêu chuẩn của sản phẩm:
+ Vườn nhân chồi cà phê được tủ gốc dày 7 – 10 cm
2.2 Bài thực hành số 5.3.2: Bón phân cho vườn chồi
+ Giáo viên nêu mục tiêu, nội dung công việc
+ Gọi một vài học viên lên thực hiện, giáo viên cùng các học viên còn lại quan sát
Trang 29+ Yêu cầu các học viên nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện củanhóm học viên làm mẫu.
+ Giáo viên tổng hợp, nhận xét các tình huống thực hành
+ Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm có 5-6 học viên, bầu nhóm trưởng Cácnhóm trưởng hỗ trợ giáo viên quản lý, giám sát nhóm
+ Giao bài tập cho từng nhóm: mỗi nhóm bón phân qua đất cho 200 m2 vườn chồi+ Các nhóm triển khai thực hiện công việc
+ Giáo viên kiểm tra, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc Nhắc những lưu ý trong quátrình thao tác để đảm bảo an toàn khi lao động
- Thời gian cần thiết để thực hiện công việc: 5 giờ
- Địa điểm: Vườn nhân chồi cà phê
- Kết quả và tiêu chuẩn của sản phẩm:
+ Không làm rơi vãi phân
+ Phân được bón đều theo hàng hoặc theo hốc và được lấp kín
+ Không bón sót gốc
2.3 Bài thực hành số 5.3.3: Phun phân bón lá cho vườn chồi
- Nguồn lực cần thiết:
+ Phân bón lá : 2,5 lít
+ 05 bình phun thuốc, nước sạch
+ 05 bộ bảo hộ lao động (giày, ủng, khẩu trang, găng tay, quần áo, kính đeo mắt).+ Vườn nhân chồi cà phê
- Cách tổ chức thực hiện:
+ Giáo viên nêu mục tiêu, nội dung công việc
+ Gọi một vài học viên lên thực hiện, giáo viên cùng các học viên còn lại quan sát.+ Yêu cầu các học viên nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện củanhóm học viên làm mẫu
+ Giáo viên tổng hợp, nhận xét các tình huống thực hành
+ Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm có 5-6 học viên, bầu nhóm trưởng Cácnhóm trưởng hỗ trợ giáo viên quản lý, giám sát nhóm
+ Giao bài tập cho từng nhóm: mỗi nhóm phun phân bón lá cho 200 m2 vườn chồi+ Các nhóm triển khai thực hiện công việc