Tác động của gió mùa và địa hình tạo nên sự khác biệt về thiên nhiên giữa vùng núi Đông Bắc và Tây Bắc; giữa Đông Trường Sơn và Tây Nguyên như thế nào?. So sánh sản phẩm chuyên môn hóa t
Trang 1SỞ GD&ĐT THÁI NGUYÊN ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2015 TRƯỜNG THPT
LƯƠNG NGỌC QUYẾN
Môn: Địa lý
Thời gian làm bài 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Họ và tên: ;Số báo danh: ; Phòng thi:
Câu 1: (2,0 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lý Việt Nam và kiến thức đã học:
a Chứng minh dân cư nước ta phân bố chưa hợp lý? Nguyên nhân dẫn đến sự phân bố chưa hợp lý đó?
b Hãy trình bày tình hình phát triển, cơ cấu, phân bố ngành thủy sản ở nước ta Theo em việc đẩy mạnh phát triển ngành thủy sản có ý nghĩa gì?
Câu 2: (3,0 điểm)
a Trình bày các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta? Là một công dân, em cần phải có trách nhiệm như thế nào trong việc bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam?
b Tác động của gió mùa và địa hình tạo nên sự khác biệt về thiên nhiên giữa vùng núi Đông Bắc và Tây Bắc; giữa Đông Trường Sơn và Tây Nguyên như thế nào?
Câu 3: (3,0 điểm)
Cho bảng số liệu sau:
TỔNG SẢN PHẨM TRONG NƯỚC THEO GIÁ THỰC TẾ PHÂN THEO NGÀNH
KINH TẾ CỦA NƯỚC TA GIAI ĐOẠN 2005-2012
(Đơn vị tỉ đồng)
Năm Ngành
a Vẽ ba biểu đồ hình tròn thể hiện quy mô, cơ cấu tổng sản phẩm trong nước phân theo ngành kinh tế nước ta giai đoạn 2005-2012
b Nhận xét và giải thích về sự thay đổi cơ cấu tổng sản phẩm trong nước phân theo ngành kinh tế nước ta giai đoạn 2005-2012
Câu 4: (2,0 điểm)
a Phân tích những điều kiện để phát triển ngành giao thông vận tải nước ta?
b So sánh sản phẩm chuyên môn hóa trong sản xuất nông nghiệp giữa Tây Nguyên với Trung du và miền núi Bắc Bộ Giải thích nguyên nhân khác nhau về hướng chuyên môn hóa giữa hai vùng?
Hết
(Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam để làm bài)
Trang 2SỞ GD&ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT
LƯƠNG NGỌC QUYẾN
HƯỚNG DẪN CHẤM THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2015
Môn: Địa lý
1
a Chứng minh dân cư nước ta phân bố chưa hợp lý
- Mật độ dân số trung bình của nước ta là 271 người/km2(năm 2013)
nhưngphân bố chưa hợp lí
- Dân cư nước ta phân bố chưa hợp lí giữa đồng bằng với trung du,
miền núi:
+ Dân cư tập trung ở đồng bằng: đồng bằng chiếm 1/4 diện tích của cả
nước nhưng chiếm 3/4dân số cả nước, với mật độ cao Ví dụ: Đồng
bằng sông Hồng mật độ dân số là 1225 người/km2, đồng bằng sông
Cửu Long là 429 người/km2
+ Dân cư thưa thớt ở vùng trung du và miền núi: trung du và miền núi
chiếm 3/4 diện tích khai thác, nhưng dân số chỉ chiếm 1/4 dân số với
mật độ dân số thấp: Tây Bắc mật độ dân số là 69 người/km2 Tây
Nguyên mật độ dân số là 89 người/km2
- Dân cư nước ta phân bố chưa hợp lí giữa nông thôn và thành thị:
+ Dân cư nông thôn tập trung 61,8 triệu người, chiếm 72,6% (năm
2007), số dân thành thị là 23,37 triệu người, chỉ chiếm 27,4% (năm
2007)
*Nguyên nhân dẫn đến sự phân bố chưa hợp lý đó
Có rất nhiều nhân tố tác động đến sự phân bố dân cư:
- Các vùng có dân cư tập trung đông thường gắn với:
+ Điều kiện tự nhiên (khí hậu ôn hòa, đất đai phì nhiêu, địa hình bằng
phẳng, ….) thuận lợi cho sinh hoạt, cư trú và tổ chức sản xuất
+ Lịch sự định cư, khai thác lãnh thổ
+ Trình độ phát triển kinh tế - xã hội cao, tập trung nhiều cơ sở kinh tế
Các vùng dân cư thưa thớt là thiếu sự đồng bộ nói trên như giao thông
kém phát triển, cơ sở hạ tầng yếu kém
0,75
0,25
0,25
0,25
b Tình hình phát triển, cơ cấu, phân bố ngành thủy sản ở nước ta.
- Tình hình phát triển ngành thủy sản nước ta
+ Trong những năm gần đây ngành Thủy sản nước ta phát triển mang
tích chất đột phá: Năm 2000 sản lượng thủy sản đạt 2250,5 nghìn tấn
đến năm 2007 đã lên 4197,8 nghìn tấn (trong vòng 7 năm tăng 1,86
lần)
+ Bình quân thủy sản trên người ngày càng tăng và chiếm tỉ trọng cao
trong khu vực I
- Cơ cấu ngành thủy sản bao gồm 2 ngành
+ Ngành khai thác thủy sản tăng chậm, năm 2000 đạt 1660,9 tấn đến
năm 2007 đạt 2074,5 nghìn tấn (tăng gấp 1,25 lần) Ngành khai thác
1,25
0,25
0,25
Trang 3thủy sản nước mặn chiến sản lượng chủ yếu.
+ Ngành nuôi trồng thủy sản tăng nhanh, năm 2000 đạt 589,6 nghìn tấn
đến năm 2007 đạt 2123,3 nghìn tấn (tăng gấp 3,6 lần) Ngành nuôi
trồng thủy sản phát triển cả ba môi trường
- Phân bố :
+ Khai thác thủy sản nước mặn được phát triển ở tất cả các tỉnh tiếp
giáp với biển, trong đó dẫn đầu sản lượng cả nước là tỉnh Kiên Giang,
315157 tấn năm 2007
+ Ngành nuôi trồng thủy sản nước ngọt, chủ yếu là cá Ba sa, cá tra ở
Đồng bằng sông Cửu Long, dẫn đầu sản lượng là tỉnh An Giang
(263194 nghìn tấn năm 2007)
+ Ngành nuôi tôm phát triển mạnh ở Đồng bằng sông Cửu Long, dẫn
đầu sản lượng là Cà Mau và Bạc Liêu
* Ý nghĩa việc đẩy mạnh phát triển ngành thủy sản
- Về kinh tế
+ Khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên thủy hải sản, đồng thời phát
triển nuôi trồng nhằm bảo vệ nguồn thủy sản đạng bị suy giảm
+ Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế, tạo mặt hàng xuất xuất
+ Giải quyết việc làm, nâng cao đời sống nhân dân
+ Tạo thế liên hoàn trong cơ cấu kinh tế đất liền với kinh tế biển đảo
- An ninh quốc phồng: Phát triển ngành thủy sản, nhất là đánh bắt xa
bờ vừa khẳng định chủ quyền, vừa tham gia bảo vệ vùng biển
0,25
0,25
0,25
a Các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta.
- Vùng biển nước ta có diện tích trên 1 triệu Km2, bao gồm các bộ
phận: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh
tê và thềm lục địa
- Vùng nội thủy là vùng nước tiếp giáp với đất liền, ở trong đường cơ
sở, được xem như một bộ phận lãnh thổ trên đất liền
- Lãnh hải là vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia trên biển Lãnh hải
Việt Nam rộng 12 hải lí tính từ đường cơ sở Ranh giới ngoài của lãnh
hải chính là đường biên giới quốc gia trên biển
- Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển được quy định nhằm đảm bảo
cho việc thực hiên chủ quyền của nước ven biển, rộng 12 hải lí Nhà
nước ta có chủ quyền các biện pháp để bảo vệ an ninh, quốc phòng,
kiểm soát thuế, các quy định về y tế, môi trường, nhập cư
- Vùng đặc quyền về kinh tế là vùng tiếp giáp với lãnh hải và hợp với
lãnh hải thành một vùng biển rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở Nhà
nước ta có chủ quyền hoàn toàn về kinh tế, nhưng các nước khác được
đặt ống dẫn dầu, dây cáp quang, tàu thuyền, máy bay nước ngoài được
tự do hoạt động hàng hải và hàng không theo Công ước Liên Hợp quốc
và Luật Biển năm 1982
1,5
0,25
0,25
0,25
0,25
Trang 4- Thềm lục địa là phần ngầm dưới biển và lòng đất dưới đáy biển thuộc
phần lục địa kéo dài, mở rộng ra ngoài lãnh hải đến bờ ngoài của rìa
lục địa, có độ sâu khoảng 200m hoặc hơn nữa Nhà nước có chủ quyền
hoàn toàn về mặt thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lí các tài nguyên
thiên nhiên ở thềm lục địa Việt Nam
*Em cần phải có trách nhiệm như thế nào trong việc bảo vệ vùng
đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Là học sinh, công dân tương lai của đất nước, trong vấn đề bảo vệ
vùng đạc quyền kinh tế của Việt Nam, em cần:
- Tích cực học tập, lao động sản xuất để góp phần tăng trưởng kinh tế
nhanh, tạo ra sức mạnh tổng hợp về kinh tế, từ đó củng cố sức mạnh về
an ninh, quốc phòng
- Tìm hiểu, nghiên cứu các kiến thức, tuyên truền cho nhân dân trong
nước và bạn bè quốc tê về chủ quyền biển đảo Việt Nam
0,25
0,25
b Tác động của gió mùa và địa hình tạo nên sự khác biệt về thiên
nhiên giữa vùng núi Đông Bắc và Tây Bắc
- Vùng Đông Bắc mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa, có mùa đông
lạnh đến sớm và kết thúc muộn, thì ở vùng núi thấp phía nam Tây Bắc
có cảnh quan nhiệt đới gió mùa, ở vùng núi cao Tây Bắc có cảnh quan
giống như vùng ôn đới
Nguyên nhân là khi gió mùa đông bắc đến vùng Đông Bắc gặp các dãy
núi vòng cung mở rộng ở phía bắc và đông bắc tạo điều kiện cho gió
mùa đông bắc đi sâu vào trong vùng Khi gió mùa đông bắc đến Tây
Bắc gặp dãy Hoàng Liên Sơn đã ngăn cản các đợt gió mùa đông bắc
yếu không đến được, còn Tây Bắc nhiệt độ thấp là do ảnh hưởng của
độ cao địa hình
Giữa Đông Trường Sơn và Tây Nguyên.
- Vùng núi Trường Sơn Đông và Tây Nguyên cũng có sự phân hóa rõ
rệt theo chiều Đông – Tây Khi Đông trường Sơn có mưa thì Tây
Nguyên lại là mùa khô Khi Tây Nguyên là mùa khô thì Đông Trường
Sơn là mùa khô
- Nguyên nhân là do đầu mùa hạ khối khí nhiệt đới ẩm từ Bắc Ấn Độ
Dương di chuyển theo hướng tây nam xâm nhập gây mưa cho Tây
Nguyên, khi vượt dãy Trường Sơn trở nên khô nóng cho Đông Trường
Sơn Đến thời kỳ hoạt động của gió mùa mùa đông, từ Đà Năng trở
vào ảnh hưởng của gió Tín phong Bắc bán cầu gặp địa hình chắn gió
gây mưa cho Đông Trường Sơn khi sang tới Tây Nguyên trở nên khô
là nguyên nhân tạo nên mùa khô ở Tây Nguyên
1,5
0,25
0,5
0,25
0,5
a Vẽ biểu đồ
CƠ CẤU TỔNG SẢN PHẨM TRONG NƯỚC PHÂN THEO
NGÀNH KINH TẾ CỦA NƯỚC TA GIAI ĐOẠN 2005-2012
(Đơn vị %)
2,25
Trang 5Tính bán kính R1= 1 đv; R2= 1,5 đv ; R3= 1,9đv
Vẽ ba hình tròn có bán kinh R1= 1 đv; R2= 1,5 đv ; R3= 1,9đv chia
đùng theo cơ cấu có đầy đủ tên và chú giải( Thiếu tên, chú giải mỗi ý
trừ 0,25 điểm)
0,5
0,25 1,5
Nhận xét và giải thích:
- Từ năm 2005 – 2012 cơ cấu tổng sản phẩn trong nước theo giá thực
tê phân theo ngành kinh tế nước ta có sự thay đổi nhưng diễn ra chậm
+ Ngành nông, lâm, ngư nghiệp, từ năm 2005-2012 chưa ổn định, sau
lại tăng lên 0,4%
+ Ngành công nghiệp, xây dựng có xu hướng tăng 7 năm thêm 0,5%
+ Ngành dịch vụ chưa ổn định, có xu hướng giảm ( 7 năm giảm 0,9%
- Giải thích nước ta đang tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa
0,75
0,5
0,25
a Phân tích những điều kiện để phát triển ngành giao thông vận
tải nước ta.
* Thuận lơi
- Vị trí địa lý: Nước ta nằm gần trung tâm Đông Nam Á, trên con
đường hành hải Quốc tế từ Thái Bình Dương sang Ấn Độ Dương và vị
trí trung chuyển tuyến hàng không Quốc tế Trong xu thế Hội nhập,
tuyến đường bộ xuyên Á hình thành đó là điều kiện thuận lơi để phát
triển các loại hình giao thông đường bộ, đường biển, đường hành
không
- Tư nhiên:
+ Đồng bằng nằm ven biển, kéo dài theo chiều Bắc – Nam tạo thuận
lợi xây dựng các tuyến đường bộ nối liền mọi miền đất nước, với các
nước Trung Quốc và Campuchia
+ Mạng lưới sông ngòi dày đặc thuận lợi cho giao thông đường sông
Bờ biển dài nhiều vũng vịnh thuận lợi cho xây dựng hải cảng
+ Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nóng quanh năm thuận lợi cho giao
thông vận tải biển có thể hoạt động quanh năm
- Kinh tế, xã hội:
+ Sự quan tâm của Nhà nước tập trung nguồn vốn để mở rộng, nâng
cấp và hiện đại hóa mạng lưới giao thông vận tải
+ Cơ sở vật chất - kĩ thuật của ngành có nhiều tiến bộ: xây dựng nhà
máy đóng tàu
+Đông dân có nhu cầu đi lại, sản xuất và tiêu dùng lớn
+ Đội ngũ lao động dồi dào, có trình độ ngày càng được nâng cao
* Khó khăn:
- 3/4 lãnh thổ là địa hình đồi núi, có độ chia cắt mạnh, sông ngòi dày
1,0
0,25
0,25
0,25
0,25
Trang 6đặc gây khó khăn cho xây dựng các tuyến đường bộ
- Thiên tai thường xuyên xảy ra như: bão, lũ lụt
- Cơ sở vật chất kĩ thuật còn lạc hâu, phương tiện còn kém chất
lượng
- Thiếu vốn đầu tư
b So sánh sản phẩm chuyên môn hóa trong sản xuất nông nghiệp
giữa Tây Nguyên với Trung du và miền núi Bắc Bộ
* Giống nhau:
Cả hai vùng đề có thế mạnh về phát triển cây công nghiệp, chăn nuôi
gia súc lớn
* Khác nhau:
- Trung du miền núi Bắc Bộ chủ yếu trồng cây công nghiệp có nguồn
gốc ôn đới và cận nhiệt (chè, trẩu, hồi, quế…) Các cây công nghiệp
ngắn ngày: đậu tương, lạc, thuốc lá; cây dược liệu; cây ăn quả… Chăn
nuôi trâu, bò thịt, bò sữa, lợn Vùng có diện tích trồng chè lớn hơn
- Tây Nguyên chủ yếu trồng cây công nghiệp lâu năm của vùng cận
xích đạo (cafe, cao su, hồ tiêu), chè được trồng ở cao nguyên Lâm
Đồng có khí hậu mát mẻ; ngoài ra trồng cây công nghiệp ngắn ngày
có: dâu tằm, bông vải… Chăn nuôi bò thịt, bò sữa là chủ yếu
*Giải thích nguyên nhân:
Sự khác nhau là do địa hình, đất trồng, nguồn nước, đặc biệt là sự phân
hóa khí hậu
1,0
0,25
0,25
0,25
0,25