Ở giới hạn bài viết này tôi xin giới thiệu với bạn đồng nghiệp một vài kinh nghiệm trong việc Phương pháp gây hứng thú học tập môn lich sử lớp 8, qua khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC NGỌC LẶC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆTNAM Trường THCS Phúc Thịnh Độc lập - Tự do - Hạnh Phúc
Trang 2A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây chúng ta đang đổi mới nội dung và phương phápdạy học Việc nâng cao chất lượng dạy và học là yêu cầu cấp thiết trong để đápứng nhiệm vụ của ngành giáo dục, của đất nước Có nhiều yếu tố và biện pháp đểnâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục
Gây hứng thú là một biện pháp quan trọng trong việc dạy và học lịch sử hiệnnay vì biện pháp này nó thể hiện trên các mặt tư tưởng tình cảm, nhận thức và hànhđộng trong các hoạt động dạy và học, song sự hứng thú trong nhận thức khôngphải là sự ngẫu hứng, tuỳ thích mà là sự định hướng có lựa chọn, nhằm mục đíchcủa sự vươn lên nắm vững kiến thức học tập một cách sâu sắc và toàn diện đồngthời giúp người học biết vận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống
Ở giới hạn bài viết này tôi xin giới thiệu với bạn đồng nghiệp một vài kinh
nghiệm trong việc Phương pháp gây hứng thú học tập môn lich sử lớp 8, qua
khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật Lịch sử , nhằm nâng cao nhận thức và chất
lượng giáo dục của bộ môn lịch sử thế giới hiện nay
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Thực trạng
Trong các trường học hầu như học sinh không còn ham thích học tập bộ mônlịch sử ở nhà trường phổ thông , việc này có rất nhiều nguyên nhân, song nguyênnhân cơ bản làm cho các em nhàm chán vì yêu cầu của giáo viên bắt các em nhớqúa nhiều sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử một cách máy móc khô khan, mà tronggiờ học lịch sử nào thầy giáo cũng bắt buộc
Việc học chưa tích cực học môn lịch sử nói trên là đúng nhưng không phải
do bản thân bộ môn lịch sử gây ra mà chính là do quan niệm và phưong pháp dạyhọc của chúng ta chưa đáp ứng được nhu cầu của người học hay nói khác hơn làngười thầy giáo chưa gây hứng thú học tập trong giờ học bộ môn lịch sử
Trang 3Mặc dù da số giáo viên đều có cố gắng trong việc đổi mới phương pháp dạy
và học bộ môn lịch sử, song khi lên lớp hầu hết giáo viên giảng bài các kiến thứcbài giảng đều trùng khớp với sách giáo khoa nên học sinh không tập trung tronghọc tập bởi không có gì mới
Ở các giờ học, một số thầy cô vẫn còn lung túng trong việc truyền thụ kiếnthức cơ bản cho các em, nên cho các em ghi bài quá nhiều sự kiện lịch sử, làm chohọc sinh phải một khối lượng thông tin quá lớn, học sinh không nhớ hết dẫn đếnchán học
Giáo viên chỉ giới thiệu qua loa các nhân vật lịch sử, chỉ cho học sinh thấychân dung nhân vật lịch sử mà không giới thiệu về đặc điểm, tính cách, hình dáng,quan điểm, sự nghiệp, vai trò của nhân vật lịch sử không những để khắc sâu kiếnthức cho học sinh mà gây cho các em có những xúc cảm đối với nhân vật lịch sửđó
Hơn nữa kiểm tra đánh giá giáo viên cũng ít chú ý đến nội dung kiểm tra vềcác nhân vật lịch sử mặc dù có một số tiết học vai trò các nhân vật lịch sử đó rấtquan trọng, đóng vai trò trung tâm về nội dung bài giảng trong suốt một tiết học Một phần không nhỏ dẫn đến học sinh không ham thích học tập bộ môn lịch
sử là do chúng ta còn thiếu nhiều kinh nghiệm trong dạy học lịch sử, chưa gây chohọc sinh hứng thú thực sự để nâng cao chất lượng bộ môn, trong khi nhà trườnghiện nay vẫn còn thiếu nhiều phương tiện dạy học như , băng đĩa Video, bản đồtranh ảnh lịch sử, tư liệu tranh ảnh về các nhân vật lịch sử
Dưới đây là bảng kết quả thống kê kết quả học tập của học sinh ở năm học2008-2009 với số lượng học sinh yếu kém còn nhiều, số lượng học sinh khá, giỏi ít Năm học
Giỏi Khá TB Yếu - kém Số
lượng
Tỉ lệ %
Số lượng
Tỉ lệ %
Sốlượng
Tỉ lệ %
Sốlượng
Tỉ lệ %2008-2009
( lớp 7)
Trang 42 Kết quả, hiệu quả của tực trạng trên
Với những thực trạng trên, là thầy giáo dạy lịch sử luôn tìm tòi cần sớm đưa
ra những giải pháp cụ thể để giải quyết vấn đề trên, ở đây bản thân tôi chỉ giới hạnvới đề tài: “Gây hứng thú học tập bộ môn lịch sử thế giới lớp 8 bằng cách khắc hoạsâu sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp”
Môn lịch sử ở nhà trường phổ thông nói chung, môn lịch sử thế giới lớp 8hiện nay nói riêng, cho ta thấy rằng sách giáo khoa lịch sử lớp 8 phần lịch sử thếgiới tác giả đã soạn thảo nội dung và chương trình thật sự không khô khan, khôngkém phần hấp dẫn, nếu thầy giáo biết cách sử dụng và khai thác nó một cách cóhiệu quả trong giờ lên lớp
Để làm được việc đó, yêu cầu ở người giáo viên rất cao trong tất cả mọi hoạtđộng mọi khâu trong quá trình lên lớp hướng dẫn học sinh học tập, chuẩn bị đồdùng dạy học, chuẩn bị tài liệu tham khảo …
Tất cả sự chuẩn bị nói trên nhằm gây cho các em hứng thú học tập, tiếpthu bài giảng có hiệu quả, để nâng cao chất lượng dạy và học, trong đó phương
pháp “ Phương pháp gây hứng thú học tập lịch sử lớp 8 bằng cách khắc hoạ
sâu sắc biểu tượng nhân vật lịch sử ” là một trong những biện pháp gây hứng thú
học tập nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử thế giới hiện nay Như chúng ta đã biết, sử học Mác-xít đã làm sáng tỏ quan điểm con người làchủ thể là nhân vật trung tâm của lịch sử, các vị thần linh, Đức phật, Chúa trời …chỉ do con người nghĩ ra mà thôi
Sử học Mác-xít cũng khẳng định chân lý rằng, quần chúng là người làm nênlịch sử, là động lực quyết định sự phát triển của lịch sử là sức mạnh của lịch sử, đó
là qui luật Nhưng sử học Mác-xít không phủ nhận vai trò của cá nhân trong lịch
sử Các-Mác khẳng định : “ Mỗi thời đại xã hội đều cần có những con người vĩ đại của nó và nếu không có những con người như thế ,thì…thời đại sáng tạo ra con
người như thế ”
Chúng ta đề cập đến nhân vật lịch sử mà được xã hội gọi là vĩ nhân Trongchương trình và nội dung bài học lịch sử thế giới lớp 8 có nhiều có nhiều nhân vậtlịch sử khi lên lớp giáo viên cần phải chú ý khắc sâu các biểu tượng nhân vật lịch
Trang 5sử đó trong giờ dạy nhằm gây sự hứng thú học tập cho các em, đồng thời việc khắcsâu các biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ dạy không những giúp các em khắcsâu được kiến thức mà cụ thể là các sự kiện lịch sử quan trọng trong bài học màcòn giáo dục các em học tập, noi gương những đức tính tốt đẹp của các nhân vậtlịch sử trong bài học
Trong chương trình và nội dung sách giáo khoa lịch sử lớp 8 ( phần lịch sửthế giới ) hiện hành có trên 20 nhân vật lịch sử, những biểu tượng nhân vật lịch sử
mà giáo viên cần phải khắc sâu đó là những vĩ nhân lịch sử như : Ô-li-vơ Oen (nhà lãnh đạo Cách mạng tư sản Anh); Rô-be-spie (nhà lãnh đạo Cách mạng
Crôm-tư sản Pháp ); Oa-sinh-tơn ( nhà lãnh đạo cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ) ; Mông-te-xki-ơ ; Rút-xô ; Vôn-te …(các nhà tư tưởng , triết học ánh sáng lớn ởchâu Âu thế kỷ XVIII) C Mác ; Ăng-ghen ( các nhà lãnh đạo cách mạng vĩ đạitrong phong trào công nhân quốc tế ); Lê-nin ( Vị lãnh tụ vĩ đại Cách mạng thángMười Nga ); V.A.Mô-da ; Bét-tô-ven ; Sô-panh (các nhạc sĩ nỗi tiếng thế giới ởthế kỷ XVIII ) Giêm-oát ; Niu-tơn ; Đác-uyn …( các nhà phát minh khoa học ) Các nhà lãnh đạo cách mạng trong phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á như :Ti-Lắc (Ấn Độ ) ; Áp-đun-ra-man ( Mã Lai ) ; A.Xu-các-nô ( In-đô-nê-xi-a) …vàmột số nhân vật lịch sử khác
Phần lịch sử việt Nam với nhiều nhân vât lịch sử nổi tiếng gắn với quá trìnhxâm lược Việt Nam, gắn với phong trào chống Pháp của nhân dân ta trong nhữngnăm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX như Nguyễn Tri Phương, Trương Định,Nguyễn Trung Trực, Hoàng Diệu, Tôn Thất Thuyết, Hàm Nghi, Nguyễn ThiệnThuật, Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh,Huỳnh Thúc Kháng, vua Duy Tân và đặc biệt là Nguyễn Tất Thành
Như vậy toàn bộ khoá trình lịch sử thế giới lớp 8 hiện hành học sinh phảinhớ trên 20 nhân vật lịch sử, cùng với hơn 15 nhân vật chính trong phần lịch sửViệt Nam, do đó một trong những điều gây khó khăn đã làm giảm hứng thú họctập của học sinh đối với bộ môn này
Vì vậy muốn các em nhớ lâu và hiểu sâu sắc các nhân vật lịch sử đó thìngười thầy giáo phải biết khắc sâu những biểu tượng nhân vật lịch sử đó vào trong
Trang 6tâm trí của các em những đặc điểm, hình dáng của từng nhân vật thì các em rấthào hứng học tập Từ các nhân vật lịch sử đó các em biết rút ra những bài học quýbáu để học tập.Nhưng nếu ngược lại thầy giáo chỉ giới thiệu qua loa thì sẽ dẫn đếncác em rất khổ tâm khi thầy giáo bắt các em phải nhớ tên, nhớ năm sinh, quêhương … của từng nhân vật lịch sử
Muốn dạy tốt và học tốt môn lịch sử, ngoài những nguyên tắc và phươngpháp bắt buộc khi lên lớp, giáo viên cần phải biết khắc sâu nhân vật lịch sử ngaytrong giờ lên lớp
Việc khắc sâu biểu tượng nhân vật lịch sử ngay trong giờ lên lớp có nhiềucách làm, song bản thân tôi xin nêu vài kinh nghiệm đã thu được trong học kỳ Inăm học 2009-2010 ở 2 lớp 8A và 8B mà tôi đã trực tiếp giảng dạy như sau
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Trong chương trình lịch sử 8 giáo viên xác định cho được những đặc điểm,
hình dáng … của nhân vật lịch sử cần khắc hoạ sâu sắc cho học sinh nắm, nhằmgây hứng thú học tập của các em Theo tôi được phân ra nhiều biện pháp khắc hoạsau:
1.1 Trước hết giáo viên cần phải khắc sâu hình dáng nhân vật lịch sử
Mỗi nhân vật lịch sử đều có một hình dáng của mình Nếu thầy giáo chỉ giới
thiệu sơ lược qua loa cho HS nắm được hình dáng nhân vật qua hình ảnh giơ lêntrong SGK thì các em không có cảm nhận về nhân vật đó và không có tác dụnggiáo dục nào cả, mà kinh nghiệm cho thấy là, khi dạy đến nhân vật lịch sử, giáoviên phải giới thiệu vài đặc điểm hình dáng nhân vật lịch sử, khắc sâu hình dángriêng, đặc điểm riêng để các em dể làm quen, dể hiểu biết và nhớ lâu về nhân vậtđó
Qua áp dụng biện pháp này, bản thân có 3 sáng kiến xử lý như sau:
a) Có nhân vật lịch sử chúng ta cần phải mô tả một số nét chân dung nhằm mục đích giúp học sinh biết kỹ và hiểu sâu sắc về nhân vật đó.
Ví dụ; Khi dạy bài 4 “Phong trào cách mạng và sự ra đời của chủ nghĩa Mác” (SGK) Ở mục II: Sự ra đời chủ nghĩa Mác - mục I: Mác và Ăng ghen SGK đã giới
Trang 7thiệu vài nét về Các-mác(năm sinh 1818, nơi ở Đức ); đặc điểm là thông minh,năm 23 tuổi đỏ tiến sĩ triết học, song SGK không tả hình dáng Mác, nếu giáo viênchỉ đưa ảnh trong SGK cho học sinh xem thì không có ý nghĩa gì, mà giáo viên cầnphải vừa cho các em xem ảnh (nếu photo càng tốt) vừa giới thiệu cho học sinhthấy rõ C.Mác :có “đôi mắt đen lay láy”, “cái nhìn sắc sảo dưới đôi lông mày đensẫm, “vơí cái miệng đường nét gẫy gọn hơi nghiêm” Chứng tỏ rằng Mác là mộtcon người nghiêm trang, cương nghị cứng rắng nhưng táo bạo Với cách tả hìnhdáng như vậy nhằm mục đích khắc hoạ sâu sắc hình ảnh của Mác trong đầu họcsinh và làm cho các em mau chóng hiểu biết về nhân vật Mác và qua đó giáo dụccho các em có lòng kính trọng yêu quí Các Mác một bậc thầy vĩ đại của giai cấpcông nhân thế giới, cũng từ đó giúp các em tìm hiểu thêm về cuộc đời hoạt độngcủa Mác trong bài học cũng như tài liệu khác ngoài SGK
Trên cơ sở đó, đối với Ăng-ghen giáo viên cũng lần lược mô tả hình dáng củaông thật sâu sắc gây cảm xúc cho học sinh qua chân dung trong sách giáo khoa ,gây cho học sinh có những ấn tượng khó quên về các bậc lãnh tụ đó
b) Có những nhân vật lịch sử cần mô tả về phong thái và đặc điểm chung
Giáo viên không thể đặt tả tỉ mỉ chi tiết tùng nhân vật lịch sử, nhưng cũngkhông vì vậy mà bỏ đi hoặc lướt qua Do đó giáo viên có thể lược tả chung chungnhưng vẫn nêu được đặc điểm đáng ghi nhớ và vẫn phải đạt được yêu cầu là quađặc tả phong thái và một vài nét chung đó có thể làm cho học sinh thấy đượcphẩm chất của nhân vật lịch sử đó
Ví dụ 1: Khi dạy bài 2: “ Cách mạng tư sản Pháp ( 1789 -1794) mục 3 “ Nộidung đấu tranh trên mặt trận tư tưởng” ( trang 11 SGK ) hình 8 có chân dung củaG.G Rút-xô , đối với nhân vật lịch sử này Giáo viên đặc tả cho học sinh thấy đượcphong thái suy tư sâu rộng qua vẽ mặt của Rút-xô một con người luôn đấu tranhcho quyền tự do của con người và ngay sâu đó giáo viên kết hợp dẫn câu nói củaRút-xô “ Tự do là quyền tự nhiên của con người” để tăng thêm tính cách của conngười đó
Ví dụ 2 : Cũng trong bài này ở phần III mục 3 : “ Chuyên chính dân chủ cáchmạng Gia - cô- banh” Để khắc sâu nhân vật lịch sử Rô-be-spie, giáo viên giới thiệu
Trang 8hình ảnh đáng ghi nhớ, vị lãnh tụ xuất sắc của phái Gia cô banh với nhân vật M.Rô-be-spie nỗi tiếng là “con người không thể mua chuộc” Trước hết giáo viêncho học sinh xem ảnh chân dung của M Rô-be Xpie ( hình11 trang 16 SGK) sau
đó giáo viên đặc tả những nét chung và những phẩm chất tốt đẹp M Rô-be-spieđược thể hiện qua chân dung với phong cách nghiêm nghị, ánh mắt nhìn thẳng , thểhiện tính cứng rắn và cương quyết trừng trị bọn phản cách mạng, luôn luôn bảo vệquyền lợi cho nhân dân
Vậy chỉ cần ít phút để khắc sâu nhân vật lịch sử trong bài học sẽ làm cho các
em luôn có cảm tình với các nhân vật đó, qua đó các em sẽ khắc sâu được vai tròcủa các nhân vật lịch sử nhất là các lãnh tụ của các cuộc đại cách mạng , cũng từ
đó giáo viên giáo dục các em biết tôn trọng các nhân vật lịch sử, biết noi gươngnhững phẩm chất tốt đẹp mà các nhân vật lịch sử có được mà giáo viên đã đặt tảđược ngay trong giờ lên lớp, đồng thời gây được hứng thú cho các em ham thíchhọc tập bộ môn lịch sử thế giới
Bên cạnh việc đặt tả về phong thái của từng nhân vật, ngoài ra giáo viên cóthể giới thiệu những đặc điểm đặc biệt như năng khiếu, năng lực, tính cách đạođức, hoàn cảnh bản thân … của nhân vật lịch sử có được để làm nỗi bật nhân vậtlịch sử đó, giúp cho học sinh có ấn tượng sâu sắc, hoặc cảm thông với từng nhânvật, làm cho các em mong hiểu và nhớ lâu các sự kiện lịch sử đã xảy ra có liênquan đến nhân vật lịch sử trong giai đoạn đó
Ví dụ 3 : Khi dạy bài : “ Sự phát triển của kỹ thuật , khoa học , văn học vànghệ thuật thế kỹ XVIII – XIX ” mục 3(II) Sự phát triển văn học nghệ thuật Trong nội dung bài dạy có nói sự phát triển âm nhạc nhiều thiên tài xuất hiện nhưMô-da, Bách và Bét-tô-ven, Sô-panh ,,, Để học sinh nhận biết về các nhân vật nàymột cách sâu sắc giáo viên có thể giới thiệu vài nét về đặc điểm đặc biệt về cácnhân vật này ví dụ như về Mô-da “ là một thiên tài âm nhạc , lúc lên 3 tuổi đã biếtchơi đàn, lúc 5 tuổi đã biễu diễn đàn trước hoàng tộc lúc 6 tuổi đã đã biết sáng tácnhạc …” Với cách giới thiệu đó có thể gây hứng thú cho các em làm cho các emnhớ mãi về những nhân vật xuất sắc này
c) Chọn một vài nét về hình dáng của con người
Trang 9Để minh hoạ nhắm khắc sâu hình ảnh của nhân vật lịch sử vào trong trí nhớcủa các em
Trong vật đó, làm sống lại nhân vật lịch sử đó trước mắt của các em Chúng ta
có thể sử dụng kho tư liêu trên các trang Wed liên quan đến giảng dạy nhưvioolet là thư viện giáo án điện tử bổ ích trong việc sử dụng các phương tiệnhiện đại trong dạy học lịch sử, như dạy trên Powerpoint, Violet Giáo viên có thểsưu tầm tranh, ảnh các nhân vật lịch sử liên quan đến bài dạy với việc in, phô tôảnh cỡ lớn hoặc sử dụng trong trình chiếu sẽ có tác dụng rất tích cực
1.2) Chọn lọc những hoạt động tiêu biểu hay sự nghiệp của nhân vật để khắc sâu kiến thức cho các em
a) Một nhân vật lịch sử bao giờ cũng có một sự nội dung bài học lịch sử ngoài
những nhân vật chính diện, còn có một số nhân vật phản diện như : Chi-e ( trongbài Công xã Pa-ri 1871) Hít-Le ( bài Chiến tranh thế giới lần thứ 2) Đối vớinhững nhân vật này giáo viên không cần dung hình ảnh hay chân dung để minhhoạ, mà người thầy giáo khắc hoạ bằng lời nói với những lời lẽ hết sức lôi cuốn
Ví dụ : Đối với nhân vật Chi-e giáo viên có thể mô tả là một con người tínhtình hay quau quáu, nét mặt lúc nào cũng thể hiện tính hiếu chiến ,ác độc và tànsát trong cuộc nội chiến với các chiến sĩ của công xã Pa-ri ( 1871) Hay giáo viên
có thể mô tả vài nét về Hit-le có gương mặt hiểm hóc, hiếu chiến thể hiện là mộttên trùm phát-xít, kẻ gây chiến tranh thế giới lần thứ 2 gây ra bao cảnh đauthương cho nhân loại thế giới, từ đó giáo dục các em biết căm thù chiến tranh,căm ghét những kẻ gây ra chiến tranh
Tóm lại để gây hứng thú học tập cho học sinh, giáo viên không nên bỏ qua bất
cứ hình ảnh nhân vật lịch sử nào, mà người thầy giáo cần phải khắc sâu các nhânvật lịch sử đó ngay trong giờ lên lớp, song cũng không nên rập khuôn một cáchmáy móc, người thầy giáo phải biết chọn lọc những chi tiết hết sức cần thiết vànhững nét sinh động nhất để khắc sâu vào tâm trí của các em, đặc biệt người thầygiáo phải biết dùng lời nói sao cho phù hợp với nhân nghiệp nhất định, có khi baogồm nhiều mặt
Trang 10Trong một thời gian ngắn ngủi (45phút) trên lớp, người thầy giáo dạy sửkhông thể nào kể lại toàn bộ sự nghiệp của nhân vật, mà chỉ có thể chọn lọc mộttrong hai hoạt động tiêu biểu nhất trong cuộc sống hoặc những hoạt động điểnhình nhất, cần phải chọn lọc tinh giảng cao độ nhưng phải đầy đủ chính xác , làmsao khi giảng mà không nông cạn, không mơ hồ, đây là việc làm rất khó, qua thực
tế thực hiện ở lớp học tôi xin đúc kết một vài kinh nghiệm về mặt lí luận và kếthợp với thực tiễn như sau :
Trước hết giáo viên phải nắm vững yêu cầu lịch sử cụ thể ( thời gian xảy ra sựkiện đó , xảy ra ở nước đó ), trên cơ sở nắm vững vấn đề trên giáo viên chọn hoạtđộng cần nêu ra của một nhân vật, đặc biệt giáo viên phải cho học sinh nắm đượctình huống xuất hiện của nhân vật lịch sử, để học sinh thấy rõ vấn đề trước yêucầu của lịch sử xuất hiện nhân vật lịch sử, trong mọi tình huống đó giáo viên phảinêu rõ mâu thuẫn xã hội, tránh không được nêu chung chung mà phải đi sâu vàotình hình và phân tích chung
Ví dụ1 : khi dạy bài : Những cuộc Cách mạng tư sản đầu tiên
( Mục II : Cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII , SGK Lớp 8), chúng ta muốn khắcsâu nhân vật lịch sử Ô-li-Vơ Crôm-Oen cho học sinh nắm vài đặc điểm của nhânvật này, trong sách giáo khoa không hề có giới thiệu gì về Crôm-Oen mà chỉ nêurằng “ Quân của quốc hội do Crôm-Oen chỉ huy, đánh bại quân nhà vua” nếu trìnhbày như vậy thì học sinh không biết Crôm-Oen là ai và sao lại được quyền chỉ huyquân đội của quốc hội, dẫn đến kiến thức nông cạn, không gây hấp dẫn cho các
em bằng cách giáo viên giới thiệu mâu thuẩn cụ thể giữa chính quyền chuyên chếnhà Vua nước Anh với giai cấp tư sản và quý tộc mới, với mâu thuẫn đó khôngthể không xảy ra cuộc chiến tranh giữa phe nhà vua với phe tư sản và quý tộc mới.Giáo viên trình bày cho học sinh thấy lịch sử nước Anh lúc này không phải yêucầu một nhân vật đứng đầu chỉ huy một sự chuyển biến chung chung, mà là yêucâù một nhân vật lịch sử cụ thể để lãnh đạo quân quốc hội tiến hành một cuộcchiến tranh đánh thắng nhà vua và bọn quý tộc phong kiến và Chính Crôm-oen đãđáp ứng được yêu cầu đó Với cách trình bày như vậy thì chúng ta đã khắc sâu