Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu là hệ thống kiểm soát nội bộ nói chung và hệ thống KSNB thu, chi tại nhà Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung B
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
HỒ THỊ VUI
HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT NỘI BỘ THU, CHI TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 60.34.30
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Đà Nẵng – 2013
Trang 2Công trình được hoàn thành tại ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: TS Đường Nguyễn Hưng
Phản biện 1: TS Đoàn Thị Ngọc Trai
Phản biện 2: TS Đoàn Thị Cẩm Thanh
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 8 tháng 8 năm 2013
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm thông tin học liệu – Đại học Đà Nẵng
- Thư viện Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Kiểm soát nội bộ thu, chi ngân sách đ ã đ ược nghiên cứu
và triển khai trong các ngành, lĩnh vực khác nhau, nhưng cho đến nay chưa có tác giả nào nghiên cứu chuyên sâu về kiểm soát nội bộ thu, chi ngân sách ở các Trường Đại học, Cao đẳng
Thực hiện chủ trương đổi mới và nâng cao hướng hoạt động, Nhà trường đã chủ động cơ cấu lại bộ máy tổ chức, tăng cường công tác quản lý, từng bước hoàn thiện các qui chế kiểm soát Tuy nhiên việc kiểm soát nội bộ thu, chi ngân sách của Trường vẫn còn nhiều bất cập, chưa được quan tâm đúng mức
Vì vậy tôi chọn đề tài “Hoàn thiện kiểm soát nội bộ thu, chi tại Trường Cao đẳng nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ
” cho Luận văn Thạc sỹ kinh tế chuyên ngành kế toán
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về hệ thống kiểm soát nội bộ và hệ thống kiểm soát nội bộ thu, chi trong Trường học
- Phân tích, đánh giá thực trạng hệ thống KSNB tại Trường Cao đẳng nghề
- Đề xuất một số biện pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội
bộ tại Trường
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu là hệ thống kiểm soát nội bộ nói chung và hệ thống KSNB thu, chi tại nhà Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ
- Phạm vi nghiên cứu:
Trang 4+ Không gian: Cao đẳng nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ
+ Thời gian: Tập trung nghiên cứu từ năm 2011 đến 2012
4 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp quan sát, phương pháp điều tra, phương pháp tiếp cận thu thập thông tin, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích, đối chiếu với thực tế, chứng minh để làm rõ vấn
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ đối với các khoản thu, chi tại Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây dựng và Nông Lâm Trung Bộ
6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Trong những năm gần đây, công tác kiểm soát nội bộ đã từng bước đi vào nề nếp, ổn định và có chất lượng, tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của các đơn vị Nhà nước Do vậy, trong những năm qua đã có công trình nghiên cứu về kiểm soát nội bộ thu, chi trong đơn vị sự nghiệp giáo dục:
Luận văn thạc sĩ của Tác giả Mai Thị Lợi (năm 2008) với đề
tài“ Tăng cường kiểm soát nội bộ thu, chi ngân sách Nhà nước tại Trường Cao Đẳng công nghệ -Đại học Đà Nẵng ”
Luận văn sử dụng phương pháp quan sát, phương pháp điều tra, phương pháp tiếp cận thu thập thông tin, phương pháp tổng hợp,
Trang 5phương pháp phân tích, đối chiếu với thực tế, chứng minh để làm rõ vấn
đề nghiên cứu
Những đề xuất này Tác giả tập trung chuyên sâu vào kiểm soát nội bộ thu, chi ngân sách Nhà nước
Luận văn Thạc sĩ của Tác giả Nguyễn Anh Huân (2006) với đề
tài: ‘‘Tăng cường kiểm soát nội bộ đối với công tác thu, chi tại Trường Đại học Đà Nẵng’’
Luận văn sử dụng phương pháp quan sát, phương pháp điều tra, phương pháp tiếp cận thu thập thông tin, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích, đối chiếu với thực tế, chứng minh để làm rõ vấn
đề nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu luận văn đã phân tích đánh giá về hoạt động kiểm soát nội bộ đối với các hoạt động thu, chi tại Trường Đại học Đà Nẵng và đề xuất những biện pháp nhằm tăng cường kiểm soát nội bộ đối với các hoạt động thu, chi
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Thái Thùy Linh (2010) với đề tài: “Hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu, chi sự nghiệp tại các Trường công lập thuộc phòng Giáo dục – Đào tạo Thanh Khê”
Đối tượng nghiên cứu : Công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu, chi sự nghiệp tại các trường công lập thuộc phòng giáo dục – Đào tạo Thanh Khê
Phạm vi nghiên cứu : Nghiên cứu về lý luận KSNB nói chung và kiểm soát nội bộ thu, chi tại Đơn vị sự nghiệp giáo dục
Kết quả nghiên cứu của luận văn :
Thứ 1: Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận cơ bản về công tác kiểm soát nội bộ thu, chi trong đơn vị sự nghiệp giáo dục
Thứ 2: Thông qua nghiên cứu và tìm hiểu thực tế tại trường
Trang 6công lập thuộc phòng giáo dục - đào tạo Thanh Khê, luận văn đã đưa
ra được những tổn tại trong công tác kiểm soát nội bộ thu, chi sự nghiệp tại các trường công lập thuộc phòng giáo dục – Đào tạo Thanh Khê cũng như hướng khắc phục các tồn tại này từ đó giúp các đơn vị hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu chi sự nghiệp góp phần tăng cường công tác quản lý, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực
Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thanh Loan (2007)
với đề tài, “Hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu, chi tại Trường Đại học Hùng Vương”
Đối tượng nghiên cứu : Công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu, chi sự nghiệp tại Trường Đại học Hùng Vương
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu về lý luận KSNB nói chung và kiểm soát nội bộ thu, chi tại Đơn vị sự nghiệp giáo dục
Kết quả nghiên cứu của luận văn :
Thứ 1: Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận cơ bản về công tác kiểm soát nội bộ thu, chi trong đơn vị sự nghiệp giáo dục
Thứ 2: Thông qua nghiên cứu và tìm hiểu thực tế tại Trường Đại học Hùng Vương, luận văn đã đưa ra được những tổn tại trong công tác kiểm soát nội bộ thu, chi sự nghiệp tại Trường Đại học Hùng Vương cũng như hướng khắc phục các tồn tại này từ đó giúp các đơn vị hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu, chi sự nghiệp góp phần tăng cường công tác quản lý, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực
Như vậy, các công trình nghiên cứu trên các tác giả đề xuất những giải pháp về KSNB trong các công trình này là những đề xuất mang tính chất chung cho các đơn vị hành chính sự nghiệp, chưa đưa ra được những giải pháp thiết thực để các đơn vị vận dụng nhằm
Trang 7đóng góp nhất định vào việc hạn chế rủi ro, ngăn ngừa đến mức thấp nhất những sai sót có thể xảy ra trong tương lai, nâng cao chất lượng thu, chi ngân sách
Tuy nhiên Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ là một Trường dạy nghề có những đặc thù riêng
do Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn quản lý và trường có
3 cơ sở vì vậy hoạt động thu, chi của trường có những đặc thù riêng mặt khác chưa có công trình nào nghiên cứu nào về kiểm soát nội bộ thu, chi ngân sách tại Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ vì vậy những tài liệu trên giúp tôi tham khảo và hoàn thiện hơn đề tài của mình
Trang 8Báo cáo COSO năm 1992 đã tạo lập một nền tảng lý luận cơ bản về KSNB
1.1.2 Lịch sử ra đời và phát triển của KSNB trong khu vực công
Một số quốc gia như Mỹ, Canada đã có những công bố chính thức về KSNB áp dụng cho các cơ quan hành chính sự nghiệp Chuẩn mực về kiểm toán của Tổng kế toán nhà nước Hoa Kỳ (GAO)
1999 có đề cập đến vấn đề KSNB đặc thù trong tổ chức hành chính
sự nghiệp GAO đưa ra năm yếu tố về KSNB bao gồm các quy định về môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, các hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát
Kiểm soát nội bộ theo mô hình truyền thống bao gồm ba yếu
Trang 9tố : Môi trường kiểm soát, hệ thống thông tin kế toán, thủ tục kiểm soát
1.1.3 Định nghĩa về kiểm soát nội bộ
a Định nghĩa về KSNB theo INTOSAI
Hướng dẫn chuẩn mực của KSNB của INTOSAI 1992 đưa
ra định nghĩa về KSNB như sau:
KSNB là cơ cấu của một tổ chức, bao gồm nhận thức, phương pháp, quy trình và các biện pháp của người lãnh đạo nhằm bảo đảm sự hợp lý để đạt được các mục tiêu của tổ chức
Tài liệu hướng dẫn của INTOSAI được cập nhật vào năm
2001, trình bày về định nghĩa KSNB như sau: KSNB là một quá
trình xử lý toàn bộ được thực hiện bởi nhà quản lý và các cá nhân trong tổ chức, quá trình này được thiết kế để phát hiện các rủi ro và cung cấp một sự đảm bảo hợp lý để đạt được nhiệm vụ của tổ chức
So với định nghĩa của báo cáo COSO và hướng dẫn năm
1992, khía cạnh giá trị đạo đức được thêm vào
- Bảo đảm tính xác thực và toàn vẹn của thông tin
- Giúp cho việc tuân thủ chính sách, kế hoạch, thủ tục, pháp luật và các quy định
- Giúp bảo vệ tài sản
- Giúp sử dụng nguồn lực tiết kiệm và hiệu quả
Trang 10- Giúp thực hiện các mục tiêu đề ra cho các hoạt động hoặc chương trình
1.1.4 Các yếu tố của hệ thống kiểm soát nội bộ
Có hai mô hình kiểm soát nội bộ đó là mô hình truyền thống
và mô hình INTOSAI Kiểm soát nội bộ theo mô hình truyền thống
có ba yếu tố: Môi trường kiểm soát, hệ thống thông tin kế toán, thủ tục kiểm soát
1.2 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC
1.2.1 Khái niệm và phân loại đơn vị sự nghiệp giáo dục
a Khái niệm
b Phân loại
- Căn cứ vào vị trí, đơn vị sự nghiệp
- Phân loại căn cứ vào từng lĩnh vực hoạt động
- Căn cứ vào chủ thể thành lập
- Phân loại căn cứ vào khả năng thu của đơn vị
1.2.2 Đặc điểm các nghiệp vụ thu, chi trong đơn vị hành chính sự nghiệp
a Hoạt động thu: Thu sự nghiệp, thu phí, lệ phí, thu theo
đơn đặt hàng của Nhà nước, thu các khoản thu khác
b Hoạt động chi: Chi thanh toán cá nhân; Chi về hàng hóa,
dịch vụ; Chi phí nghiệp vụ chuyên môn của từng ngành; Chi sửa chữa tài sản phục vụ chuyên môn từ kinh phí thường xuyên; Chi sửa chữa tài sản phục vụ chuyên môn từ kinh phí đầu tư; Chi mua sắm tài sản dùng cho công tác chuyên môn; Chi thực hiện sản xuất, cung cấp dịch vụ; Chi các khoản chi khác
Trang 111.3 KIỂM SOÁT NỘI BỘ THU, CHI NGÂN SÁCH TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC
1.3.1 Mục tiêu KSNB thu, chi trong đơn vị sự nghiệp giáo dục
1.3.2 Tổ chức thông tin phục vụ kiểm soát nội bộ thu, chi tại đơn vị sự nghiệp giáo dục
a Công tác lập dự toán thu, chi
Chấp hành dự toán; Hạch toán kế toán; Quyết toán thu, chi Đơn vị sự nghiệp thực hiện lập báo cáo kế toán quý, báo cáo quyết toán năm gửi cơ quan quản lý cấp trên theo quy định hiện hành
b Tổ chức thông tin kế toán
· Hệ thống chứng từ
· Hệ thống tài khoản kế toán và hệ thống sổ sách kế toán
· Hệ thống báo cáo tài chính
1.3.3 Các thủ tục kiểm soát nội bộ thu, chi trong đơn vị
sự nghiệp giáo dục
a Thủ tục kiểm soát nội bộ các khoản thu
Các khoản thu sự nghiệp được kiểm soát bằng các động tác kiểm tra trong quá trình lập và luân chuyển chứng từ, kiểm tra của bộ phận kế toán thông qua việc kiểm tra bảng kê thu tiền, kiểm tra đối chiếu giữa biên lai thu và bảng kê thu tiền, kiểm tra việc ghi
sổ theo dõi chi tiết các khoản thu, quỹ và đối chiếu giữa kế toán với thủ quỹ
Kiểm tra số liệu giữa sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết
b Thủ tục kiểm soát các khoản chi
· Kiểm soát chi thanh toán cá nhân
· Kiểm soát chi nghiệp vụ chuyên môn
Trang 12KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Công tác kiểm soát nội bộ các khoản thu, chi sự nghiệp tốt sẽ giúp cho các đơn vị sự nghiệp điều hành công tác thu, chi được tốt hơn, uốn nắn, ngăn ngừa những sai phạm, gian lận
Trang 13CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI CÁC KHOẢN THU, CHI TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY
DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.1 ĐẶC ĐIỂM VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN, XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.1.1 Sự hình thành và phát triển của trường cao đẳng nghề cơ điện xây dựng và nông lâm trung bộ
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Trường Cao đẳng nghề
Cơ điện Xây dựng và Nông Lâm Trung bộ
2.1.3 Cơ cấu tổ chức quản lý Nhà trường
2.2 ĐẶC ĐIỂM CÁC NGHIỆP VỤ THU, CHI CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.2.1 Đặc điểm các nghiệp vụ thu của Trường Cao đẳng nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ
2.2.2 Đặc điểm các nghiệp vụ chi của Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ
2.3 MỤC TIÊU KIỂM SOÁT NỘI BỘ THU, CHI TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
Mục tiêu của kiểm soát nội bộ thu, chi tại Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ là thu đúng, thu
đủ, thu kịp thời và theo đúng tiêu chuẩn, định mức không làm thất thoát của Nhà trường Đồng thời chi đúng mục đích và đúng nguồn
từ đó mang lại hiệu quả trong Nhà trường
Trang 142.4 ĐẶC ĐIỂM VỀ MÔI TRƯỜNG KIỂM SOÁT TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.4.1 Đặc thù về quản lý
2.4.2 Cơ cấu tổ chức
2.4.3 Chính sách nhân sự
2.4.4 Ban kiểm soát
2.4.5 Đặc điểm tổ chức quản lý kinh phí
2.5 TỔ CHỨC THÔNG TIN PHỤC VỤ KSNB TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.5.1 Công tác dự toán kế hoạch
2.5.2 Tổ chức thông tin
a Tổ chức hệ thống chứng từ
Hệ thống chứng từ phục vụ cho các khoản thu như: Giấy thông báo hạn mức kinh phí cấp, biên lai thu tiền, phiếu thu, bảng kê thu học phí, thu khác
Hệ thống chứng từ phục vụ cho các khoản chi như: Bảng kê tiền lương, tiền công, các bảng phụ cấp, học bổng, BHXH, Phiếu chi, giấy rút dự toán ngân sách, hoá đơn thanh toán điện, nước, thuê mướn, công tác phí, sửa chữa nhỏ … các hợp đồng mua sắm, xây lắp, sửa chữa lớn … chi hỗ trợ khác
b Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán và hệ thống sổ sách kế toán
Trường sử dụng Hệ thống TK dùng cho đơn vị HCSN ban hành theo Quyết định Số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ Tài chính
Trang 15c Báo cáo tài chính
Hệ thống báo cáo áp dụng gồm các báo cáo tài chính và báo cáo nội bộ
2.6 CÁC THỦ TỤC KIỂM SOÁT NỘI BỘ THU, CHI TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.6.1 Các thủ tục kiểm soát đối với các nghiệp vụ thu tại Trường CĐ Nghề Cơ Điện Xây Dựng và Nông Lâm Trung Bộ
a Kiểm soát kinh phí từ ngân sách nhà nước cấp
Quy trình và nội dung kiểm soát kinh phí từ ngân sách Nhà nước cấp:
(1): Trường lập kế hoạch sử dụng kinh phí trình Bộ NN& PTNT ra quyết định phân bổ kinh phí hoạt động năm cho đơn
(4): Thủ quỹ đến Kho bạc Nhà nước và nhận tiền về
(5): Định kỳ lập bảng đối chiếu dự toán ngân sách tại Kho bạc Nhà nước
b KSNB đối với các khoản thu ngoài ngân sách
- KSNB đối với các khoản thu phí, lệ phí
+ Thu học phí hệ A, B, tiền kí túc xá
Quy trình và nội dung kiểm soát việc thu học phí đối với học sinh, sinh viên:
Trang 16(1) Căn cứ vào hồ sơ sinh viên đã được nhập từ Phòng ĐT&CTHSSV
(2) Cán bộ phòng CTHSSV và GVCN nộp lại cho kế toán thu học phí
(3) Cán bộ thu học phí lập biên lai thu tiền có chữ ký người thu tiền, người nộp tiền
(4) Kế toán lập phiếu thu cho cán bộ thu học phí, có chữ ký người lập phiếu, người nộp tiền, phụ trách kế toán và thủ trưởng đơn
vị
(5) Cuối ngày in bảng kê thu học phí và nộp về quỹ
(6) Cuối tháng kế toán đối chiếu các về chứng từ và sổ chi tiết tiền mặt thu học phí với số tiền thực tế thu được
(7) Trong trường hợp có sai sót xảy ra, học sinh,sinh viên đem biên lai thu tiền đến phòng Kế toán Tài chính ở các cơ sở để điều chỉnh
a KSNB đối với khoản chi thường xuyên
b KSNB đối với các khoản chi không thường xuyên
2.7 ĐÁNH GIÁ KSNB CÁC KHOẢN THU, CHI TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
2.7.1 Những ưu điểm
Cơ cấu tổ chức của Trường khá phù hợp, bảo đảm cho các hoạt động trong trường được thông suốt và hiệu quả