Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh THPT

Lựa chọn nghề giáo, đến giờ chỉ có thể nói : đó tôi. Hơn 10 năm gắn bó với nghề, đã có biết bao trăn mang lại. Mười ba năm trong nghề là 13 năm làm công tôi luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ : từ khi chập chững huyết thanh xuân đến khi trưởng thành với bản lĩnh nghề học sinh trưởng thành là những kinh nghiệm về công 123doc.org Nhúng Toàn màn hình Thích 0 Like 0 0 Tải xuống 20,000₫ 1 / 23 Bình luận về tài liệu mot-so-kinh-nghi… Add a comment... Chọn để tìm tài liệu bạn cần ... Tìm kiếm Nhiều Cộng đồng Nguyễn V…6/29/2015 Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh THPT http://123doc.org/document/2855476-mot-so-kinh-nghiem-trong-viec-giao-duc-hinh-thanh-va-phat-trien-nhan-cach-cho-hoc-sinh-thpt.htm 2/6 162 0 1 137 0 0 một số kinh nghiệm huấn luyện nhằm nâng cao thành tích chạy cự ly ngắn ... 370 3 0 sáng kiến kinh nghiệm giải b_ giáo dục kỹ năng sống_ văn hóa ứng xử cho ... Từ khóa liên quan dần được tích lũy theo năm tháng. GVCN là công việc kiêm nhiệm thú vị nhưng như GV bộ môn là người thầy giảng dạy, đứng lớp truyền lửa tri thứ những bài học thì GVCN không chỉ là người thầy

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài :

Lựa chọn nghề giáo, đến giờ chỉ có thể nói : đó là định mệnh cuộc đờitôi Hơn 10 năm gắn bó với nghề, đã có biết bao trăn trở, buồn vui mà nghềmang lại Mười ba năm trong nghề là 13 năm làm công tác giáo viên chủ nhiệm,tôi luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ : từ khi chập chững vào nghề với nhiệthuyết thanh xuân đến khi trưởng thành với bản lĩnh nghề nghiệp Từng thế hệhọc sinh trưởng thành là những kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm trong tôidần được tích lũy theo năm tháng

GVCN là công việc kiêm nhiệm thú vị nhưng muôn vàn khó khăn Nếunhư GV bộ môn là người thầy giảng dạy, đứng lớp truyền lửa tri thức cho hs quanhững bài học thì GVCN không chỉ là người thầy truyền lửa ấy mà còn là ngườibạn lớn, người anh/chị, người cha/mẹ … của HS Trong hơn 10 năm làm côngtác chủ nhiệm tôi luôn cho rằng : giáo dục, định hướng giúp HS hoàn thiện vàphát triển nhân cách là nhiệm vụ hàng đầu của người GVCN

Tôi luôn nung nấu mình sẽ viết một đề tài nghiên cứu về công tác chủnhiệm Năm học 2012-2013 để tham gia hưởng ứng :

+ Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là tấm gương tự học và sáng tạo”

+ Hội thi “GVCN giỏi DGPT và GDTX” chu kì 2012-2016 (theo Thông tư43/2013/TT- BGDĐT)

Tôi mạnh dạn viết SKKN tham dự hội thảo báo cáo khoa học cấp trường

và gửi đi cấp tỉnh : Với đề tài “Con đường tôi luyện để trở thành GVCN giỏi”

( Hay “ Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục hình thành và phát triển

nhân cách cho học sinh THPT”) Tôi hi vọng đây sẽ là một “thành quả lao

động đẹp đẽ” của mình trong quá trình tự học và sáng tạo

2 Mục đích và đối tượng của đề tài:

- Mục đích của đề tài là tìm tòi, phát hiện ra những biện pháp giáo dục tối

ưu cho hs trên con đường hình thành và phát triển nhân cách, phù hợp với yêucầu và xu hướng thời đại của thế hệ hs 9X ( những hs sinh năm 1990 đến 1999)

- Đối tượng nghiên cứu là HS trường THPT Như Thanh (đặc biệt là cáckhóa tôi được phân công là GVCN)

+ Lớp B10 (khóa 2006-2009)

+ Lớp C9 (khóa 2007-2010)

+ Lớp C10 (khóa 2010-2013)

3 Đóng góp mới của đề tài :

Từ việc nghiên cứu thực nghiệm và quá trình áp dụng những phương phápgiáo dục vào thực tiễn trong công tác chủ nhiệm, tôi hi vọng SKKN này sẽkhẳng định thêm một hướng tiếp cận cho GVCN Từ đấy, phục vụ công tác giáodục định hướng hình thành và phát triển nhân cách cho HS Điểm mới nổi bậtcủa đề tài là từ quá trình sử dụng mạng xã hội của GVCN đến việc giáo dục lòngnhân ái cho HS khi mà “sự thờ ơ vô cảm đang như một thứ axit ăn mòn xãhội”…

4 Phương pháp nghiên cứu :

Khi triển khai đề tài này, tôi sử dụng những phương pháp sau:

+ Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

+ Phương pháp khảo sát, thống kê

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm

GVCN giỏi là người có những sáng tạo trong công việc, trong quá trìnhđịnh hướng cho HS phát triển nhân cách…

1.2 HS THPT và quá trình hình thành và phát triển nhân cách :

( Theo tâm lí học)

Nhân cách : là tổ hợp những đặc điểm của cá nhân, nó qui định hành vi xãhội và giá trị xã hội của con người Sự hình thành và phát triển nhân cách là quátrình cải biến 1 cách sâu sắc và toàn diện những sức mạnh thể chất và tinh thầncủa con người diễn ra theo qui luật tích lũy về lượng, biến đổi về chất nhằmchuyển hóa cá thể người thành 1 chủ thể có ý thức trong xã hội

Giáo dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhân cách, điều đó thể hiện ở những mặt sau:

+ Giáo dục là sự tác động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch nhằm thực hiệnhiệu quả các mục đích đã đề ra

+ Giáo dục có thể uốn nắm những phẩm chất tâm lí làm cho nó phát triển theochiều hướng mong muốn của xã hội

Thực tế giáo dục đã chứng minh rằng : sự phát triển nhân cách chỉ diễn ratốt đẹp trong những điều kiện có giáo dục và định hướng…

HS THPT : là lứa tuổi 15-18, đây là giai đoạn quan trọng trong quá trìnhhình thành và phát triển nhân cách của mỗi cá nhân Là lứa tuổi có nhiều biếnđộng về tâm sinh lí, lứa tuổi mà các em không còn là trẻ con nhưng chưa phải làngười lớn, lứa tuổi cái tôi cá nhân xuất hiện rõ nét với những khám phá và nhậnthức về cuộc sống Giai đoạn này rất cần sự định hướng, bảo ban của gia đình vànhà trường, đặc biệt là thầy cô chủ nhiệm

* Và GVCN giỏi là người làm tốt điều này, là người có quá trình giáodục, định hướng tốt cho HS trong quá trình phát triển và hình thành nhân cách

2 Cơ sở thực tiễn :

2.1 Thực trang chung:

Seach google những cụm từ liên quan đến HS, sẽ cho ra những kết quảthực sự đáng báo động, những con số làm cho những nhà giáo và những ngườilàm công tác trong ngành giáo dục phải đau lòng:

+ HS THPT đánh nhau : 2.990.000 kết quả trong 0,30 giây

+ HS THPT nghiện game : 5.300.000 kết quả trong 0,16 giây

+ HS THPT đánh bài ăn tiền : 1.340.000 kết quả trong 0,17 giây

+ HS THPT nạo phá thai : 892.000 kết quả trong 0,13 giây

………

Bên cạnh bộ phận HS chăm ngoan, sống có lí tưởng, hoài bão…vẫn còntồn tại bộ phận không nhỏ HS xuống cấp về nhân cách, lối sống đạo đức Vìvậy, giáo dục nhân cách cho HS THPT thực sự trở thành vấn đề cấp thiết hàngđầu

2.2 Thực trạng ở trương THPT Như Thanh :

Trường THPT Như Thanh : là một ngôi trường hiền hòa

+ Về GV : những GV được phân công công tác GVCN tuổi đời, tuổi nghề củacòn khá trẻ, phần đa họ đều là những thầy cô tận tụy, nhiệt huyết với nghề Tuynhiên, vẫn còn một số GVCN do điều kiện hoàn cảnh gia đình con nhỏ nên sựquan tâm đến HS còn hạn chế, kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm còn non trẻnên hiệu quả công việc chưa cao

+ Về HS : nhìn chung HS ngoan ngoãn, lễ phép Bên canh đấy là bộ phận khôngnhỏ HS cá biệt Năm học 2012-2013, hội đồng kỉ luật nhà trường đã xử lí 58trường hợp

( trong đó có HS đánh nhau, HS vi phạm nội qui nhà trường nhiều lần, HS đánhbài ăn tiền…)

Làm công tác chủ nhiệm, người GV phải xác định rõ : GD nhân cách cho

HS là nhiệm vụ quan trọng : Đối tượng HS chăm ngoan cần định hướng, HS cábiệt cần giáo dục trong qua trình hình thành và phát triển nhân cách

Trở thành GVCN giỏi luôn là mục tiêu lớn trong quá trình làm công tácchủ nhiệm của những GV yêu nghề, yêu trò Đấy thực sự là 1 quá trình “tôiluyện” học hỏi không ngừng nghỉ Tôi xin mạnh dạn trình bày những biện pháp

mà tôi đã sử dụng trong quá trình tôi luyện của mình

II Những biện pháp thực hiện :

Facebook được thành lập 28.10.2003 do Mark Zuckerberg và nhóm bạn

SV ĐH Harvard sáng lập nên Facebook có tốc độ phát triển chóng mặt : năm

2010, số lượng người truy cập vào Facebook vượt xa lượng người truy cập vàgoogle…

Facebook – trang cá nhân, thực chất là 1 dạng nhật kí công khai sinhđộng, phong phú…Do tính chất đặc thù tự do ngôn luận và những kiện tung nênFacebook bị cấm sử dụng ở Việt Nam và 1 số nước khác Bắt đầu 2012,Facebook đã được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam SV và HS THPT là đối tượng

Con số này ở các trường THPT đóng trên địa bàn thành phố Thanh Hóa

có lẽ sẽ nhiều hơn rất nhiều Các em có thể lên Facebook qua máy tính, laptop,ipad hoặc điện thoại di động có kết nối mạng…

HS sử dụng Facebook như thế nào? Các em làm gì trên Facebook?

Sau quá trình thường xuyên sử dụng Facebook, tôi đã vào thăm và đọc trang cánhân của các em …Tôi tạm chia thành 2 nhóm:

Nhóm 1 (nhóm tích cực)

Nhóm 2 (nhóm tiêu cực)

Facebook là nơi các em thể hiện ước mơ, khát

vọng :

- Dẫn đường link đếnnhững trang web đen

“Tôi sẽ đỗ đại học”

Facebook là nơi các em thể hiện tình yêu gia đình

: “Mẹ là người tuyệt vời nhất, cám ơn mẹ đã sinh

ra con”

Facebook là nơi các em thể hiện tình cảm bạn bè :

“Tôi lớn lên trong tình yêu mến của các bạn ”

Facebook là nơi các em thể hiện tình yêu với bạn

khác giới: "Hôm nay em thế nào, em thân yêu!"

Facebook là nơi các em thể hiện niềm tự hào, tự

tôn dân tộc, là nơi các em khẳng định chủ quyền

lãnh thổ : “Trường sa, Hoàng sa là của Việt Nam”

Facebook là cầu nối truyền thông tin: “Bạn…

đang nhập viện, các bạn đến thăm”

Facebook là nơi các em chia sẻ những hình ảnh

đẹp, tin tức cảm động : …

- Chia sẻ những hình ảnhmang tính chất dung tục,phản cảm

- Thể hiện tâm trạng chánchường, bi quan, bi lụy…

- Nói xấu thầy cô, bạnbè…

- Thể hiện tình yêu nam

nữ thiếu văn minh

- Sử dụng ngôn từ thôtục, thiếu văn hóa…

Trên Facebook khi GV kết ban với HS thì tất cả những hoạt động của HS

sẽ xuất hiện trên bảng tin của GV Trên Facebook GV có thể biết được tất cảnhững vấn đề HS đang quan tâm, biết tất cả những điều mà các em đang suynghĩ : về tình bạn, tình yêu, về gia đình, thầy cô và về những vấn đề đang là hiệntượng xã hội nóng bỏng…

* Lắng nghe :

Facebook là cầu nối ngắn nhất để GVCN nắm bắt suy nghĩ của HS, biết

HS đang nghĩ gì Khi đọc những status của HS, GVCN phải học cách biết lắng

nghe… lắng nghe xem các em viết gì, nghĩ gì, làm gì, ứng xử như thế nào?

GV nên đặt mình vào vị trí 1 người bạn ( đúng như cách “kết bạn” trênFacebook ) để hiểu tâm tư tình cảm HS mình

* Thấu hiểu :

Trong cuộc sống đời thường, sẽ thực khó khăn để tất cả hs mở lòng, giãibày tâm tư tình cảm của mình với GVCN Trên Facebook lại khác, khi được GVquan tâm hỏi han, HS dễ mở lòng hơn

Để hiểu được HS, GVCN cần phải vượt qua sự cách biệt giữa các thế hệ,phải trang bị cho mình những kiến thức, hiểu biết phong phú…về tâm lí lứa tuổi,

về những vấn đề HS quan tâm

* Sẻ chia- định hướng :

Nếu vấn đề HS đăng trên Facebook là những tình cảm, suy nghĩ hay hìnhảnh…mang tính tích cực, GV nhấn nút like và bình luận ngợi khen

Nếu vấn đề HS đăng trên Facebook là những tình cảm bi quan, chán nản… thì

GV động viên, chia sẻ kinh nghiệm

Nếu vấn đề HS đăng trên Facebook là những hình ảnh phản cảm, dung tụchoặc nói xấu bạn bè, thầy cô…thì GV răn dạy, giáo dục…

Facebook là thế giới ảo nhưng là nơi thể hiện văn hóa của mỗi cá nhân.GVCN chuyển tải đến HS thông điệp : Cần cân nhắc trước khi viết status thểhiện tâm trạng, cần bấm like và comment một cách văn hóa

Trên Facebook, vai trò của GVCN phải đa dạng :

+ Khi lắng nghe – GV là bạn bè…

+ Khi thấu hiểu – GV là người anh, người chị…

+ Khi sẻ chia – GV là người cha, người mẹ….

+ Khi định hướng – GV là người thầy, người chuyên gia …

Facebook chính là cầu nối tình cảm giữa GV và HS Bởi 1 lời động viênđúng lúc của người thầy sẽ giúp HS vững vàng hơn, một lời sẻ chia chân thànhcủa người thầy sẻ giúp HS tin yêu cuộc sống hơn, một lời khuyên hữu ích củangười thầy sẽ giúp HS sống có lí tưởng hơn…Và quan trọng là trên Facebook

GV động viên, khuyên bảo một HS thông điệp sẽ được gửi tới rất nhiều HS kháctrên nhóm bạn bè của cả 2

Facebook là nơi giúp HS giải tỏa tâm lí, là trào lưu, xu hướng phát triển tất yếu của xã hội GVCN không thể cấm HS vào Facebook và viết những gì, Chỉ có cách : GVCN tham gia Facebook để làm người bạn lớn của HS là điều tốt nhất trong việc giúp các em dần trưởng thành trên con đường hình thành và phát triển nhân cách.

Kết quả thu được từ phương pháp này thật đáng khích lệ : Trước khi GVkết bạn với HS trên Facebook số lượng nhóm 2 cao, nhưng sau khi GV kết bạnvới HS trên Facebook số lượng nhóm 2 dần ít đi và chuyển sang nhóm 1 Các

em HS kết bạn với GV ý thức hơn với những hình ảnh và bình luận của mình, vàđiều đáng mừng là tuyệt đối không còn hiện tượng HS nói xấu GV và likenhững trang web đen, hình ảnh bẩn

2 Giáo dục lòng nhân ái cho HS qua những câu chuyện và việc làm cụ thể: 2.1 Câu chuyện :

+ Nguồn truyện :

Truyện cổ tích…

“Quà tặng cuộc sống”…

“Hạt giống tâm hồn”…

Những câu chuyện cảm động trong cuộc sống thường ngày…

+ Thời gian sử dụng truyện :

10 phút đầu giờ

Tiết sinh hoạt lớp

Hoạt động ngoại khóa

Giáo dục lồng ghép qua các bài học bộ môn Ngữ văn,GDCD…

kì diệu của cuộc sống…

Theo cách “mưa dầm thấm lâu” mỗi tuần GVCN kể 1 câu chuyện màmình sưu tầm, nắm vững Những câu chuyện từ trong sách vở đến thực tế cuộcsống, đặc biệt là những câu chuyện cảm động bình dị đời thường ngay xungquanh các em

Câu chuyện về Nick Vujicic (người không tay, không chân) – nghị lực phithường của 1 người có cơ thể khiếm khuyết.

2.2 Việc làm cụ thể :

+ Tổ chức thăm hỏi, động viên những HS có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

trong trường trong lớp :

Thực tế ở trường THPT Như Thanh hàng năm cứ mỗi dịp tết nguyên đán

cổ truyền… BGH, Công đoàn, Đoàn thanh niên, GVCN và nhóm HS lớp đều tổchức đoàn đi thăm hỏi động viên, chúc tết gia đình các em có hoàn cảnh đặc biệtkhó khăn Đây là 1 hoạt động mang đậm tính nhân văn, có ý nghĩa giáo dục rấtlớn về tinh thần tương thân tương ái đối với CBGV và HS trong toàn trường.Bản thân tôi, với tư cách là GVCN đã từng nhiều năm có mặt trong đoàn thămhỏi, tôi và nhóm HS trong đoàn thực sự xúc động, cảm thương và khâm phụcnghị lực vượt khó trước những hoàn cảnh của HS mình : mồ côi, khuyết tật, đóinghèo…

Ví dụ như trường hợp em Trương Công Bốn B10 (khoá học 2006-2009) ởXuân Du- Như Thanh mồ côi cha năm 7 tuổi, mồ côi mẹ năm 17 tuổi Năm lớp

11 chỉ còn mình em sống trong căn nhà tranh dột nát nhưng bằng ý chí, nghị lựccủa mình em đã vượt qua những nỗi buồn đau và hoàn thành khoá học Tôi và

HS trong lớp B10 vô cùng khâm phục nghị lực của em Hay như trường hợp emTrần Đại Nghĩa C6 (khoá học 2010-2013) ở Hải Tiến- Hải Long- Như Thanhmặc dù mất bàn chân, phải đi chân giả nhưng em vẫn ngày ngày cần mẫn đếntrường… Các em thực sự đã trở thành biểu tượng về nghị lực, tinh thần vượt khócủa HS toàn trường

+ GVCN tổ chức HS trong lớp chơi trò “Lắng nghe bạn tôi nói, chia sẻ việc

tôi làm” :

Trong tiết sinh hoạt tuần lẻ : GVCN tổ chức trò chơi cho HS

- Thể lệ trò chơi : tất cả HS trong lớp đều phải chia sẻ thật lòng mình về vấn đề :

“Hoàn cảnh khó khăn nhất mà bạn gặp phải? bạn đã làm gì để vượt qua nó?” “ Việc tốt mà bạn đã làm? Việc xấu mà bạn muốn quên?”…

- Hình thức trò chơi : lần lượt HS trong lớp chia sẻ câu chuyện thực của mình,GVCN và các bạn lắng nghe để chia sẻ, đồng cảm…

Tôi đã tổ chức trò chơi này tại lớp 12C10 và đã có rất nhiều những tâm sựđược các em thực lòng chia sẻ : từ việc tốt là các em giúp đỡ người hàng xómgom thóc chạy mưa, giúp đỡ người già qua suối…đến những việc chưa tốt như

bẻ trộm ngô, mía trong ruộng nhà người khác, thờ ơ với người ăn mày nghèođói…

Những câu chuyện các em chia sẽ, GVCN sẻ là người định hướng : việctốt cần ngợi khen và khuyến khích, việc xấu cần nghiêm khắc sửa chữa, khắcphục

+ GVCN tổ chức cho HS làm từ thiện từ qui mô nhỏ đến lớn :

Với tư cách GVCN tôi luôn nỗ lực trong quá trình tuyên truyền công táclàm từ thiện cho HS Bản thân tôi xem đây là nhiệm vụ quan trọng của GVCNtrong việc giáo dục HS : làm cho HS biết xúc động trước những mảng đời bấthạnh, giáo dục cho các em biết yêu thương nhiều hơn, biết sẻ chia đồng cảmtrước nỗi đau của con người…

Năm học 2012- 2013 tôi đã tổ chức cho lớp chủ nhiệm 12C10 đi thăm em

Lê Trung Tuấn ( SN 1998) ở địa phương (khu phố 1- thị trấn Bến Sung) Sau khithăm em Tuấn về, HS thực sự xúc động (trong đó có cả nhóm HS cá biệt) Các

em thực sự trân trọng nghị lực sống của em Tuấn và thương hoàn cảnh em HS

đã chủ động quyên góp tiền giúp em Tuấn chữa bệnh, số tiền nhỏ mà các em tiếtkiệm được Tuy nhiên, đôi khi có 1 vài HS không hiểu hết ý nghĩa công tác từthiện – các em cho rằng “góp tiền là được” Và lúc này GVCN phải định hướng

giúp HS hiểu : “Làm từ thiện từ tâm”, tình yêu thương phải được biểu hiện

1 cách nhân văn nhất.

Tôi khuyên HS viết 1 bức thư gửi em Tuấn, các em đã viết với những lờichúc, lời nhắn nhủ cảm động: “Anh tên là Quách Văn Thiết – HS lớp 12C10trường THPT Như Thanh- Anh chúc em mạnh khỏe, nhanh khỏi ốm” “Chị tên

là Hà Thị Hương, chị mong em sớm khỏe để nhanh trở lại mái trường”…

Bức thư ấy của các anh chị lớp 12C10 và số tiền nhỏ đã được chuyển đếntay em Tuấn Mẹ em đã đọc thư cho em nghe và em rất cảm động trước dòngthư tình cảm của các anh chị Điều này làm tôi thấy cuộc đời thực sự ấm áp và

có ý nghĩa hơn