MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH HỆ THỐNG KIẾN THỨC VÀ ÔN TẬP MỘT SỐ TÁC PHẨM NGỮ VĂN 12

Vào các năm gần đây, “Đổi mới phương pháp dạy học ” là những cụm từ trở nên quá quen thuộc trong đòi hỏi cấp bách, một xu hướng tất yếu của các trường học khác, thực trạng dạy - học môn Văn được đề cập tiện thông tin, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tỉ lệ học s càng cao, kéo theo kết quả không mấy khả quan trong và thi Đại học, Cao đẳng. Vì vậy, vấn đề làm thế nào để có thể nâng cao kết nghiệp THPT, thi Đại học, Cao đẳng môn Ngữ Văn cho vấn đề thiết yếu và được quan tâm hàng đầu hiện nay. tiến hành cải cách chương trình Sách giáo khoa bậc -22% -34% -21% -40% -8% -13% Chiếu lụa biên nhỏ 1,6m x 2m ( 01 chi… + 2 vỏ gối + 1 túi ) 49196 290.000₫ Mua ngay -9% Đèn bắt muỗi UV thế hệ mới 119.000₫ Mua ngay -33% 123doc.org6/29/2015 MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH HỆ THỐNG KIẾN THỨC VÀ ÔN TẬP M

Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: hungtetieu1978@gmail.com

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA TRƯỜNG THPT LÊ LỢI THỌ XUÂN

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH HỆ THỐNG KIẾN THỨC VÀ ÔN TẬP MỘT SỐ TÁC PHẨM NGỮ VĂN 12

SKKN Năm học 2012 - 2013

A A PHẦN MỞ ĐẦU.

Lí do chọn đề tài.

Vào các năm gần đây, “Đổi mới phương pháp dạy học”, sử dụng “kĩ thuật

dạy học” là những cụm từ trở nên quá quen thuộc trong ngành giáo dục Nó là một

đòi hỏi cấp bách, một xu hướng tất yếu của các trường học Cùng với một số mônhọc khác, thực trạng dạy - học môn Văn được đề cập rất nhiều trên các phươngtiện thông tin, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tỉ lệ học sinh yếu ở bộ môn Văn ngàycàng cao, kéo theo kết quả không mấy khả quan trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT

và thi Đại học, Cao đẳng

Vì vậy, vấn đề làm thế nào để có thể nâng cao kết quả học tập và ôn thi tốtnghiệp THPT, thi Đại học, Cao đẳng môn Ngữ Văn cho học sinh lớp 12 thật sự làvấn đề thiết yếu và được quan tâm hàng đầu hiện nay Có thể khẳng định, từ khitiến hành cải cách chương trình Sách giáo khoa bậc THPT (năm 2006) đến nay,nhiều giáo viên đã rất nỗ lực trong việc dạy - học, không ngừng nâng cao trình độ,đổi mới phương pháp dạy học, cùng với sự hỗ trợ của các phương tiện công nghệthông tin ngày càng hiện đại, để mang lại cho học sinh những cách học Văn lý thú,giúp các tiết học Văn đạt hiệu quả cao

Song việc học sinh không hứng thú với môn học, học yếu môn Văn, kết quảthi còn thấp, hiện vẫn đang là một tồn tại mà bất cứ ai quan tâm đến nền giáo dụccủa nước nhà cũng có thể thấy Khách quan mà nói, có điều đó một phần là do vẫn

có giáo viên chưa quan tâm đúng mức, chưa giúp đỡ kịp thời đối với học sinhtrong quá trình dạy - học nên để các em có những lỗ hổng kiến thức cơ bản Mộtphần không nhỏ là do chính bản thân các em không thích học (kể cả không chịuhọc) các môn xã hội nói chung, môn Ngữ Văn nói riêng; kể cả việc có em khôngbiết cách học như thế nào cho có hiệu quả nên dẫn đến kết quả học tập của các emngày càng thấp so với yêu cầu và mặt bằng xã hội nói chung

Từ thực tế trên, vấn đề được quan tâm hiện nay là làm thế nào để có thể

nâng cao chất lượng, kết quả học tập môn Ngữ Văn nói riêng, các môn xã hội nóichung qua các kỳ thi hàng năm Vấn đề trên đã trở thành mục tiêu hàng đầu trong

mọi chương trình nghị sự khi bàn về giáo dục, nhất là năm học 2012 – 2013 này,các em học sinh lớp 12 phải thi nhiều môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệpTHPT sắp tới thì vấn đề trên càng được cả xã hội quan tâm nhiều hơn.

Không kể nguyên nhân do đâu, việc giúp đỡ các em học sinh lớp 12 học và

ôn tập thi tốt nghiệp THPT, thi Đại học, Cao đẳng môn môn Ngữ Văn đạt hiệu quả

là việc làm hết sức cần thiết, cần được nhà trường và đặc biệt là người giáo viênNgữ Văn quan tâm nhiều nhất trong tình hình hiện nay

Đó là lí do tôi chọn đề tài MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH

Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định số

16/2006/ QĐ – BGDĐT ngày 5/6/2006 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã nêu: “Phải

phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.

Theo khảo sát mới nhất của PGS.TS Nguyễn Công Khanh trường Đại học Sư phạm Hà Nội, có một con số khiến các nhà giáo “giật mình”: Gần 55% học sinh

được hỏi cho rằng mình không thực sự hứng thú và không biết cách học tập môn Văn.

Theo kết quả sơ bộ kỳ thi đại học năm 2012 có gần 10.000 bài thi bị 0 điểm,trong đó môn Văn chiếm phần không nhỏ Cũng sau kỳ thi đại học này, nhiều bàiphân tích, bình giảng văn, thơ của các sĩ tử đã khiến các thầy, cô giáo trực tiếp làmcông tác giảng dạy cũng như các cán bộ trong ban chấm thi phải lên tiếng trướccông luận, rung một tiếng chuông cảnh tỉnh báo hiệu về một thực tế: học sinh ngàycàng cảm thụ các áng văn hay, các bài thơ truyền cảm bằng những tư duy xã hộihọc, theo chủ nghĩa tự nhiên nếu không muốn nói là thô tục

Theo TS Nguyễn Thị Hồng Nam thì có những lý do rất cơ bản để dẫn đến

tình trạng trên là: chương trình quá thiên về nhồi nhét kiến thức lý thuyết màkhông chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng thực hành bài viết; chương trình quánặng, bài quá dài là một trong những nguyên nhân khiến giáo viên không thể sửdụng các biện pháp dạy học tích cực như đàm thoại, thảo luận, cho học sinh thuyếtminh, đóng kịch mà phải "chạy" cho kịp bài, hết bài đúng thời gian chương trình

Và một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là học sinh không cóphương pháp học tập khoa học, không chịu đầu tư thời gian, công sức cho môn học

và đặc biệt, không xác định đúng mục tiêu học tập bộ môn

Vậy, làm thế nào để có thể phát huy được mọi đối tượng học sinh trong quátrình dạy - học, nhất là các em học yếu môn Ngữ Văn 12 để giúp các em đạt đượckết quả khả quan trong học tập và vượt qua được các kì thi cuối cấp?

Trong tài liệu: "Thiết kế bài học tác phẩm văn chương ở nhà trường phổ

thông", GS Phan Trọng Luận cũng nhấn mạnh: “Giờ học mới phải là một kết cấu logic chặt chẽ khoa học mà uyển chuyển linh hoạt, hệ thống đơn vị tình huống học tập được đặt ra từ bản thân tác phẩm phù hợp với sự tiếp nhận của học sinh Và song song tương ứng là một hệ thống việc làm, thao tác do giáo viên dự tính tổ chức để dẫn dắt từng cá thể học sinh tự chiếm lĩnh tác phẩm một cách hứng thú”.

Như vậy, dù không phát biểu trực tiếp song ý kiến trên cũng đã nhấn mạnh sự dẫndắt khéo léo của giáo viên trong giờ học Ngữ Văn sao cho phù hợp với mọi đối

tượng học sinh như tác giả Nguyễn Kế Hào đã từng nhấn mạnh: "Dạy học theo

phương pháp mới phải đảm bảo tính đồng loạt, phát huy được mọi đối tượng".

Tiến sỹ Huỳnh Công Minh Giám Đốc Sở GD-ĐT Thành phố Hồ Chí Minh

cho rằng “Ưu điểm của bản đồ tư duy là sẽ đem đến cho học sinh những lợi ích cụ

thể trong quá trình học tập là nắm được nội dung cơ bản của bài học, hệ thống nội dung kiến thức và biểu thị bằng sơ đồ, ghi nhớ nội dung học tập một cách sâu sắc

và bền vững”

Như vậy, sử dụng một số kĩ thuật dạy học như lập kế hoạch học tập hay sửdụng mô hình bản đồ tư duy hợp lí sẽ giúp cho học sinh rất nhiều trong việc nắmvững và khắc sâu kiến thức

2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

Cùng với những môn Khoa học Tự Nhiên, những môn Khoa Học xã hộicũng có lượng kiến thức rất nhiều Làm thế nào để học sinh hệ thống kiến thức,nắm vững kiến thức một cách khoa học, logic, tránh sự nhầm lẫn? Là một giáoviên đứng trên bục giảng tôi luôn trăn trở làm thế nào để giúp học sinh hệ thốngkiến thức và ôn tập một cách tốt nhất? Đặc biệt là với đối tượng học sinh chỉ chútrọng các môn học tự nhiên, chủ yếu học khối A, B như trường THPT Lê Lợi Đối

với bộ môn Ngữ văn, học sinh không những phải chăm học mà còn phải cóphương pháp học phù hợp mới có thể nắm vững kiến thức cơ bản.

Một thực trạng đáng lo ngại trong quá trình ôn tập là khi giáo viên hỏi bài,học sinh đã nắm hầu hết kiến thức, nhưng khi kiểm tra lại thì học sinh đã quênhoặc có sự nhầm lẫn tai hại Nhầm lẫn kiến thức của giai đoạn văn học này sanggiai đoạn văn học khác, tác giả này với tác giả khác, thậm chí từ nhân vật này sangnhân vật khác…

Khi sử dụng kỹ thuật dạy học lập kế hoạch để hệ thống hóa kiến thức và kĩthuật sơ đồ tư duy trong giảng dạy tôi nhận thấy học sinh hứng thú, tích cực hơn sovới các phương pháp khác Tuy nhiên, khi thực hiện những kỹ thuật dạy học nàygiáo viên cũng cần kết hợp nhuần nhuyễn nhiều phương pháp để khai thác triệt tácdụng của phương pháp dạy học tích cực

III GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN

3.1 Lập kế hoạch và xây dựng kế hoạch

3.1.1 Lập kế hoạch

Bộ môn Ngữ Văn nằm trong nhóm 3 môn thi bắt buộc trong kỳ thi tốtnghiệp THPT hàng năm, bao gồm: Văn, Toán và Ngoại ngữ Đặc điểm này yêucầu nhà trường, giáo viên bộ môn và học sinh phải có kế hoạch chủ động chuẩn bịngay từ đầu năm học

Giáo viên bộ môn lập kế hoạch dạy học trên cơ sở kế hoạch công tác chungcủa nhà trường và tổ chuyên môn để có sự thống nhất, đồng bộ trong giảng dạy

Cụ thể:

Kế hoạch (bản kế hoạch) là “toàn bộ những điều vạch ra một cách có hệthống về những công việc dự định làm trong một thời hạn nhất định, với mục tiêu,

cách thức, trình tự, thời gian tiến hành” ( Từ điển tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học,

Nhà xuất bản Khoa học xã hội – 1988 ) Nói cách khác, kế hoạch là chương trình

hành động trong tương lai hướng vào việc thực hiện một mục tiêu nào đó

Xét về phương diện học tập của HS, còn có thể hiểu :

Kế hoạch học tập bộ môn là thể hiện việc xác định những nội dung học tập,phương pháp học tập và mục tiêu cần đạt trong các kỳ thi với một giới hạn thờigian nhất định dành cho bộ môn.

3.1.2 Xây dựng kế hoạch:

Xây dựng kế hoạch (còn gọi là lập kế hoạch) là xác định các mục tiêu, cáchoạt động và nguồn lực cần thiết để đạt tới mục tiêu một cách phù hợp với tìnhhình thực tiễn trong khoảng thời gian xác định

Xây dựng kế hoạch là làm rõ:

o Khả năng bản thân

o Mục tiêu đạt được trong tương lai

o Nội dung sẽ thực hiện

o Phương pháp thực hiện

o Đánh giá kết quả

Xây dựng kế hoạch là hoạt động có ý thức của chủ thể để đưa ra các quyết định

về phương hướng của một hoạt động trước khi thực hiện, nhằm đảm bảo cho hoạtđộng đó được tiến hành một cách hợp lý nhất và đạt đích mong muốn

3.1.2.1Về phía nhà trường và tổ chuyên môn:

-Phân công giảng dạy: những giáo viên có kinh nghiệm, có trách nhiệm và năng

lực, tâm huyết trong việc giảng dạy và ôn tập khối 12

-Nhà trường có kế hoạch tăng tiết từ đầu năm: 1 tiết/ tuần Tiến hành kiểm trachung các bài kiểm tra 2 tiết cho toàn khối 12 ngay từ đầu năm học với sự thốngnhất trong tổ chuyên môn về ma trận đề và nội dung trong từng bài kiểm tra

-Học sinh khối 12 học văn hóa sớm từ trong hè, đến cuối tháng 3 là hết chươngtrình Khi có thông báo của Bộ Giáo dục Đào tạo về các môn thi tốt nghiệp, nhàtrường tiến hành xếp lịch ôn tập môn Ngữ Văn 5 tiết/ tuần (tháng 4, tháng 5 vớithời gian từ 6 - 7 tuần)

-Tổ bộ môn thảo luận, lập kế hoạch và thống nhất nội dung dạy học tăng tiết trongtừng tuần cho toàn khối; đề ra nội dung cụ thể cho từng tuần trong việc ôn thi tốt

nghiệp Trong quá trình ôn tập, tiến hành ôn chương trình học kì II trước, sau đóquay lại ôn tiếp chương trình học kì I.

3.1.2.2 Về phía giáo viên bộ môn:

- Ngay từ đầu năm, giáo viên bộ môn cần giới thiệu đến học sinh cấu trúc đề thitốt nghiệp THPT để các em làm quen, chủ động về kiến thức và có cách giải quyết

đề bài hiệu qủa nhất Cụ thể:

Đề thi tốt nghiệp THPT thường có hai phần với 3 câu hỏi:

A-Phần chung: (5,0đ):

1 - Câu hỏi giáo khoa (2,0 điểm): tái hiện kiến thức về giai đoạn văn học, tác giả,

tác phẩm văn học Việt Nam và tác giả, tác phẩm văn học nước ngoài.

2 - Đề nghị luận xã hội (3,0 điểm): Vận dụng kiến thức hiểu biết về xã hội và đời

sống để viết bài nghị luận xã hội ngắn (khoảng 400 từ) với hai dạng đề: Nghị luận

về một tư tưởng, đạo lí hoặc nghị luận về một hiện tượng đời sống.

B-Phần riêng (5,0đ):

3-Đề nghị luận văn học (5,0 điểm): Vận dụng khả năng đọc – hiểu và kiến thức

văn học để viết bài nghị luận văn học, phân tích giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ, đoạn thơ hoặc một tác phẩm văn xuôi (đặt mỗi tác phẩm trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể) Gồm:

a-Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ

b-Nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi

Trong quá trình học trên lớp, học sinh cần phải được trang bị những kiếnthức cơ bản của môn học một cách đầy đủ, có hệ thống (theo Phân phối chươngtrình của Bộ Giáo Dục - Đào tạo) thông qua sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên

Đối với tác phẩm thơ: học sinh cần nắm vững giá trị nội dung, tư tưởng (ý ghĩa

văn bản) và những đặc sắc về nghệ thuật của đoạn thơ hoặc bài thơ

Đối với tác phẩm văn xuôi: học sinh cần nắm chắc tóm tắt tác phẩm; tìm các chi

tiết, sự việc, tình huống tiêu biểu để làm nổi bật giá trị nội dung và nghệ thuật củatác phẩm Hướng dẫn học sinh cách tìm hiểu, phân tích một nhân vật trong tácphẩm văn học

3.2 Kỹ thuật sử dụng sơ đồ tư duy:

3.2.1 Quy cách chung

Như đã nói ở trên, khối lượng kiến thức mà học sinh phải học mỗi ngày là

rất lớn (đặc biệt là học sinh lớp 12) nhưng quỹ thời gian và sức khỏe có giới hạn.

Mặt khác, xã hội ngày càng đòi hỏi con người sáng tạo Vậy biện pháp nào giúpchúng ta giải quyết tình trạng này? Thực tế cho thấy, trong quá trình học tập khó

ai có thể nhớ kĩ từng chi tiết, nhớ nguyên văn một cuốn sách hoặc một bài học dài

Có chăng là con người có thể nhớ một sơ đồ, một hệ thống, một công thức chungnhất nào đó của bài học

Vấn đề đặt ra là, giáo viên cần cung cấp cho học sinh một phương pháp phùhợp để học sinh tự học, tự hệ thống kiến thức Sơ đồ tư duy sẽ đáp ứng tốt yêu cầutrên Muốn nắm vững, nhớ sâu, vận dụng sáng tạo học sinh phải cùng giáo viêntìm tòi, xây dựng hệ thống bài học Đã qua rồi thời kì đọc – chép, chiếu – chép,nhìn – chép…Vì vậy, giáo viên hướng dẫn cho học sinh cách thực hiện sơ đồ môphỏng kiến thức bài học Đồng thời, giúp học sinh tư duy, sáng tạo, tận dụng khảnăng ghi nhớ và hồi tưởng những kiến thức đã ghi nhớ Hay nói cách khác, họcsinh có thể thể hiện nội dung bài học theo cách của mình qua các từ khóa, từ chủ

đề trung tâm đến các ý lớn đến các ý nhỏ Khác với cách ghi chép thông thường, ởcách sử dụng màu sắc kích thích trí nhớ và sự hứng thú vì mỗi nhánh có một từkhóa kèm hình ảnh

Với một kĩ thuật hình họa có đường nét, có màu sắc có từ ngữ, hình ảnhđược dựa trên sự tưởng tượng và kết nối, bản đồ tư duy giúp chúng ta tự do suy

nghĩ và phát huy tiềm năng sáng tạo của bộ não Học sinh không còn thụ động

ngồi nghe giáo viên giảng bài rồi ghi bài một cách máy móc mà trái lại các em

sáng tạo ra “tác phẩm” của riêng mình qua sự định hướng, gợi ý của giáo viên.

Ngoài việc dùng bản đồ tư duy trong dạy và học, bản đồ tư duy còn giúp học sinhnâng cao năng lực tự học, tự kiểm tra

Vì sao phải sử dụng Bản đồ tư duy trong việc dạy, học và hệ thống kiếnthức? Bản đồ tư duy sẽ giúp chúng ta sáng tạo hơn, tiết kiệm thời gian hơn, ghinhớ tốt hơn, có thể nhìn thấy bức tranh tổng thể…Khi lập một bản đồ kiến thức,ngoài việc nhớ và hiểu kiến thức mới còn giúp chúng ta nắm kiến thức sâu, kĩ hơn.Dùng Bản đồ tư duy để dạy, giáo viên sẽ có một định hướng rõ rệt, một kế hoạch

cụ thể nắm vững và trình bày những nội dung cơ bản một cách đơn giản hơn đểhọc sinh dễ hiểu, dễ nắm bắt được tính hệ thống và mối quan hệ của những tri thức

mà không rơi vào những chi tiết vụn vặt, thứ yếu hoặc không thấy rõ tính hệ thốngcủa bài học

3.2.2 Quy trình lập bản đồ tư duy:

Trước hết, chúng ta bắt đầu bằng từ trung tâm với hình ảnh của chủ đề Sau

đó, nối các nhánh chính (cấp một) đến hình ảnh trung tâm, nối các nhánh cấp haiđến các nhánh cấp một…bằng các đường kẻ (luôn sử dụng màu sắc vì màu sắccũng có tác dụng kích thích não như hình ảnh) Các đường kẻ càng gần hình ảnhtrung tâm càng được tô đậm hơn, dày hơn Khi chúng ta nối các đường với nhau,chúng ta có thể hiểu và nhớ nhiều hơn do bộ não chúng ta làm việc bằng sự liêntưởng (Các đường ở cùng một cấp độ phải có cùng màu sắc)

- Lưu ý: Mỗi từ hoặc ý nên đứng độc lập và được nằm trên một đường kẻ Nên

dùng đường kẻ cong thay vì các đường thẳng vì các đường cong được tổ chức rõràng sẽ thu hút được sự chú ý của mắt nhiều hơn Ngoài ra cần bố trí thông tin đềuquanh hình ảnh trung tâm

Hiện nay đã có rất nhiều phần mềm hỗ trợ vẽ bản đồ tư duy trên máy tính.Khi học sinh học trên lớp, chúng ta chỉ cần hướng dẫn cách vẽ sơ đồ Các em chỉcần dùng bút màu, giấy A4 …

- Ví dụ: Khi học bài Người lái đò sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân

+ Với phương pháp đặt câu hỏi phát vấn hoặc nêu vấn và giải quyết vấn đề, chúng

ta có thể tìm hiểu từng nội dung theo các đoạn văn bản ở sách giáo khoa

Giáo viên có thể dùng câu hỏi: Đoạn văn “Hùng vĩ của Sông Đà….vừa tắt phụtđèn điện” miêu tả đá bờ sông như thế nào? Tác giả đã dùng nghệ thuật gì để khắchọa hình ảnh đó? Hình ảnh đó còn giúp em hình dung ra điều gì?

Có thể nói, khi giáo viên đặt câu hỏi thì học sinh tìm các chi tiết từ văn bản ở sáchgiáo khoa (hoặc học sinh đã soạn trước ở nhà) rồi trả lời câu hỏi

+ Với phương pháp dùng Bản đồ tư duy, giáo viên cũng có thể phát huy tính tíchcực của học sinh bằng cách sử dụng các câu hỏi, đồng thời giúp học sinh nhớ kĩ vàliên tưởng đến nội dung bài học mà không cần ghi chép quá nhiều Cũng với đoạnvăn trên, chúng ta có thể dùng câu hỏi: Đoạn văn “Hùng vĩ của Sông Đà….vừa tắtphụt đèn điện” miêu tả hình ảnh gì của sông Đà? Hãy tìm một từ miêu tả hình ảnhấy? Từ học sinh tìm được sẽ là “đá bờ sông” Từ đó học sinh có thể tự tìm nhữngchi tiết miêu tả đá bờ sông và triển khai theo các cấp độ

Chúng ta có thể vận dụng Bản đồ tư duy vào hỗ trợ dạy học kiến thức mới,củng cố kiến thức sau mỗi tiết học, ôn tập hoặc hệ thống hóa kiến thức sau mỗichương, mỗi kì…Trong bài viết này tôi muốn đề cập đến vấn đề giúp học sinh hệthống hóa kiến thức bằng Bản đồ tư duy

IV TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN.

1.GIỚI THIỆU PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH THEO QUY ĐỊNH – CƠ

SỞ CỦA VIỆC LẬP KẾ HOẠCH HỌC TẬP BỘ MÔN

HỌC KÌ I Tiết 1,2 Khái quát văn học Việt Nam từ CM tháng Tám 1945 đến hết thế kỉ XX Tiết 3 Nghị luận về một tư tưởng đạo lí

Tiết 4 Tuyên ngôn Độc lập (phần một: Tác giả)

Tiết 5 Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

Tiết 6 Bài viết số 1: Nghị luận xã hội

Tiết 7,8 Tuyên ngôn Độc lập (phần hai: Tác phẩm )

Tiết 10,11 Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc

Tiết 13 Nghị luận về một hiện tượng đời sống

Tiết 14 Phong cách ngôn ngữ khoa học

Tiết 15 Trả bài viết số 1, Bài viết số 2 Nghị luận xã hội (bài làm ở nhà)

Tiết 16,17 Thông điệp nhân ngày thế giới phòng chống AIDS, 1-12-2003

Tiết 18 Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ

Tiết 19,20 Tây Tiến

Tiết 21 Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

Tiết 22 Việt Bắc (phần một: tác giả)

Tiết 23, 30 Luật thơ

Tiết 25,26 Việt Bắc (Phần 2: Tác phẩm)

Tiết 27 Phát biểu theo chủ đề

Tiết 28,29 Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng - Nguyễn Khoa

Tiết 40,41 Đàn ghi ta của Lor-ca

Tiết 42 Luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận

Tiết 43,44 Quá trình văn học và phong cách văn học

Tiết 45 Trả bài viết số 3

Tiết 46,47 Người lái đò Sông Đà (trích)

Tiết 48 Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

Tiết 49,50 Ai đã đặt tên cho dòng sông (trích)

Tiết 52 Thực hành chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

Tiết 53,54 Bài viết số 4

HỌC KÌ II

Tiết 67,68 Những đứa con trong gia đình

Tiết 69 Trả bài viết số 5 - Bài viết số 6: Nghị luận văn học (học sinh làm ở

nhà)

Tiết 70,71 Chiếc thuyền ngoài xa

Tiết 72 Thực hành về hàm ý

Tiết 76,77 Thuốc

Tiết 78 Rèn luyện kĩ năng mở bài, kết bài trong bài văn nghị luận

Tiết 79,80 Số phận con người (trích)

Tiết 82,83 Ông già và biển cả (trích)

Tiết 84 Diễn đạt trong văn nghị luận

Tiết 85,86,87 Hồn Trương Ba, da hàng thịt (trích)

Tiết 89,90 Nhìn về vốn văn hóa dân tộc

Tiết 98,99 Giá trị văn học và tiếp nhận văn học

Tiết 101,102 Ôn tập phần văn học

2 HƯỚNG DẪN HỌC SINH LẬP KẾ HOẠCH HỌC TẬP BỘ MÔN

NGỮ VĂN 12

Xác định những kiến thức cơ bản cần đạt trong từng học kỳ, tháng.

Học kỳ 1:

+ Kiến thức: Đọc – hiểu 5 văn bản thuộc thể loại thơ (Tây Tiến, Việt Bắc,Đất Nước, Sóng, Đàn Ghi ta của Lor-ca) và 2 văn bản văn xuôi (người lái đòSông Đà, Ai đã đặt tên cho dòng sông?)

+ Làm văn: Rèn luyện kỹ năng làm văn nghị luận xã hội (về một hiện tượngđời sống và một tư tưởng đạo lý), kỹ năng làm văn nghị luận văn học (về mộtbài thơ, đoạn thơ )

+ Tiếng Việt: Giữ gìn sự trong sáng của TV và phong cách ngôn ngữ, phép

tu từ cú pháp

Học kỳ 2:

+ Kiến thức : Đọc – hiểu các tác phẩm văn xuôi (Vợ chồng A Phủ, Vợ nhặt,Rừng xà nu, Những đứa con trong gia đình, Chiếc thuyền ngoài xa, HồnTrương Ba, da hàng thịt )

+ Làm văn : Rèn luyện kỹ năng phân tích tác phẩm, đoạn trích văn xuôi, kỹnăng phân tích nhân vật

+ Tiếng Việt : Hàm ý, phong cách ngôn ngữ hành chính

Đối với những HS có hướng thi đại học Khối C, D : Nội dung ôn tập phải bao gồm

cả chương trình văn học lớp 11 Cách làm bài cho dạng đề thi đại học

3 MỘT SỐ MINH HOẠ CỤ THỂ

3.1 Tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Lớp 12, học sinh được tiếp cận tác phẩm Người lái đò sông Đà - Vẫn lối viếttài hoa nghệ sĩ, song đối tượng không còn thuộc tầng lớp đài các “vang bóng mộtthời” nữa mà là những người lao động bình thường – chất “vàng mười của TâyBắc” Để tôn lên vẻ đẹp của người lao động trên sông nước, Nguyễn Tuân đã xâydựng thành công hình tượng con sông Đà với hai nét tính cách nổi bật Khi giáoviên triển khai tiết học, bằng phương pháp này hay phương pháp khác, học sinhcũng nắm được những nội dung cơ bản của bài học Khi tiến hành ôn tập hoặc hệthống hóa kiến thức, giáo viên yêu cầu học sinh lên bảng triển khai theo sơ đồ tư