LỜI NÓI ĐẦU Khiếu nại, tố cáo là một hiện tượng xã hội, được nảy sinh và tồn tại khách quan cùng với sự xuất hiện và phát triển của Nhà nước. Trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong mối quan hệ giữa công dân với cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội; giữa công dân với công dân, khi phát hiện có quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, cá nhân, thì công dân có quyền khiếu nại hoặc tố cáo với cơ quan Nhà nước, với người có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết. Thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của mình công dân có thể gửi đơn thư khiếu nại, tố cáo đến cơ quan Nhà nước, người có thẩm quyền hoặc trực tiếp đến nơi tiếp dân của cơ quan Nhà nước để thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo và yêu cầu giải quyết. Để giúp cho bạn đọc tham khảo thêm về mục đích ý nghĩa, nội dung và các giải pháp về công tác tiếp công dân, tôi xin mạnh dạn đề cập đến một số vấn đề thông qua tiểu luận “Nội dung, thực trạng và giải pháp tiếp công dân”. Tuy nhiên, do điều kiện về thời gian học tập, thời gian nghiên cứu chưa được nhiều, nguồn tài liệu và thực tiễn công tác còn hạn chế nên trong quá trình soạn thảo tiểu luận chắc không tránh khỏi những tồn tại, khiếm khuyết nhất định. Tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành của bạn đọc, để từng bước sửa chữa, bổ xung cho tiểu luận được đầy đủ, có chất lượng hơn.
Trang 1lời nói đầu
Khiếu nại, tố cáo là một hiện tợng xã hội, đợc nảy sinh và tồn tại khách quan cùng với sự xuất hiện và phát triển của Nhà nớc
Trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong mối quan hệ giữa công dân với cơ quan Nhà nớc, tổ chức xã hội; giữa công dân với công dân, khi phát hiện có quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nớc, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, cá nhân, thì công dân có quyền khiếu nại hoặc tố cáo với cơ quan Nhà
n-ớc, với ngời có thẩm quyền để đợc xem xét, giải quyết
Thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của mình công dân có thể gửi đơn th khiếu nại, tố cáo đến cơ quan Nhà nớc, ngời có thẩm quyền hoặc trực tiếp đến nơi tiếp dân của cơ quan Nhà nớc để thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo và yêu cầu giải quyết
Để giúp cho bạn đọc tham khảo thêm về mục đích ý nghĩa, nội dung và các giải pháp về công tác tiếp công dân, tôi xin mạnh dạn đề cập đến một số
vấn đề thông qua tiểu luận Nội dung, thực trạng và giải pháp tiếp công dân “ ”
Tuy nhiên, do điều kiện về thời gian học tập, thời gian nghiên cứu cha
đợc nhiều, nguồn tài liệu và thực tiễn công tác còn hạn chế nên trong quá trình soạn thảo tiểu luận chắc không tránh khỏi những tồn tại, khiếm khuyết nhất
định Tôi rất mong nhận đợc sự góp ý chân thành của bạn đọc, để từng bớc sửa chữa, bổ xung cho tiểu luận đợc đầy đủ, có chất lợng hơn
Trang 2I Quan niệm về tiếp công dân.
Trong lịch sử loài ngời; ở mỗi chế độ đều có mỗi quan niệm về việc tiếp công dân khác nhau Riêng trong lịch sử dựng nớc và giữ nớc của dân tộc ta, dới chế độ xã hội chủ nghĩa Đảng và Nhà nớc luôn luôn có quan niệm đúng
đắn về việc tiếp công dân Xem việc tiếp công dân là bớc đầu giải quyết khiếu nại; tố cáo của công dân trong hoạt động quản lý Nhà nớc và bảo vệ lợi ích của Nhà nớc, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, của nhân dân Quan niệm này của Đảng và Nhà nớc ta đợc thể hiện qua những nội dung cơ bản sau:
1 Quan niệm tiếp công dân là thể hiện quan điểm dân là gốc của“ ”
Đảng và Nhà nớc ta.
Lịch sử dựng nớc và giữ nớc của dân tộc Việt Nam đã để lại cho chúng
ta một bài học vô cùng quý giá “dân là gốc”
Thực vậy, trải qua mấy ngàn năm lịch sử, mọi vấn đề liên quan đến vận mệnh của dân tộc đều do dân quyết định Chủ nghĩa Mác – Lê nin đã khẳng
định: “Quần chúng nhân dân là ngời sáng tạo ra lịch sử” Cũng nh Đảng ta đã tổng kết và nâng vai trò của nhân dân ngang tầm với sự nghiệp cách mạng
“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Quan điểm đó của Đảng đã thể hiện đầy đủ vai trò to lớn của quần chúng nhân dân và tính dân chủ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Trong công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xớng
và lãnh đạo đã đợc toàn Đảng, toàn dân hởng ứng thực hiện đã đạt đợc những thành tựu to lớn, đất nớc phát triển ổn định, các dân tộc đoàn kết hớng tới một xã hội “Dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”
Với vai trò “dân là gốc” Đảng và Nhà nớc ta vô cùng coi trọng và quan tâm đến việc tiếp công dân Qua đó nắm bắt kịp thời các thông tin để lãnh
đạo, chỉ đạo, quản lý điều hành Nhà nớc ngày một tốt hơn, nhằm đa đờng lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nớc thành hiện thực
2 Quan niệm tiếp công dân là tạo điều kiện để nhân dân trực tiếp tham gia quản lý Nhà nớc, quản lý xã hội.
Trang 3Tổ chức tốt công tác tiếp dân là biểu hiện cụ thể quan điểm “dân là gốc” của Đảng và Nhà nớc ta Thông qua công tác tiếp dân, mối quan hệ máu thịt giữa dân với Đảng, Nhà nớc càng gắn bó hơn, để Đảng và Nhà nớc hiểu dân hơn và để cho nhân dân hiểu rõ hơn về Đảng, Nhà nớc, về phẩm chất, năng lực của cán bộ, công chức
Thông qua việc tiếp dân, các cơ quan Nhà nớc nắm đợc tâm t, nguyện vọng của nhân dân đối với các chủ trơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc để kịp thời chấn chỉnh, bổ sung, sửa đổi hoặc huỷ bỏ các nội dung không còn phù hợp Đồng thời Đảng và Nhà nớc nắm đợc tình hình thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nớc ở các địa phơng, nắm đợc phẩm chất, năng lực của cán
bộ, công chức Qua đó để nâng cao, hoàn thiện công tác lãnh đạo, chỉ đạo,
điều hành, quản lý trong tổ chức Đảng và cơ quan Nhà nớc
3 Quan niệm tiếp công dân là bớc đầu giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
Tiếp công dân là một khâu rất quan trọng đầu tiên trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần nâng cao chất lợng, hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Vì công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các cấp, các ngành luôn luôn dựa vào dân để nhân dân cung cấp những thông tin cần thiết phục vụ cho việc giải quyết phù hợp với thực tiễn hoạt động của địa
ph-ơng, đơn vị
Thực tiễn cho thấy, nếu tổ chức tốt công tác tiếp dân; tiếp dân có hiệu quả thì hạn chế rất nhiều đến việc công dân khiếu nại tố cáo tiếp theo Nếu trong tiếp dân các cơ quan Nhà nớc, tổ chức xã hội, ngời có thẩm quyền không quan tâm giải quyết thoả đáng các khiếu nại tố cáo, thỉnh cầu của dân, thì dân vẫn khiếu kiện tiếp và khiếu kiện vợt cấp
Tóm lại, công tác tiếp dân của các ngành, các cấp là một việc làm vô
cùng quan trọng, có một ý nghĩa vô cùng sâu sắc Nó vừa thể hiện rõ quan
điểm “Lấy dân làm gốc” của Đảng và Nhà nớc ta, vừa giúp cho cơ quan Nhà nớc giải quyết có hiệu quả các khiếu nại, tố cáo của công dân, đồng thời giúp
Trang 4cho Nhà nớc nắm đợc tình hình thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nớc ở các địa phơng từ đó hoạch định một cách chính xác chiến lợc phát triển kinh
tế – xã hội, an ninh quốc phòng của đất nớc Tạo dựng cho nhân dân thực hiện quyền dân chủ thực sự, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong mọi lĩnh vực
Với mục đích, ý nghĩa sâu sắc nh vậy, nên Đảng và Nhà nớc ta rất coi trọng và quan tâm đến công tác tiếp dân Quy định chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan Nhà nớc trong việc tiếp công dân tại các Điều: 74, 75, 76, 77 Luật khiếu nại, tố cáo Quy định quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tiếp dân tại các Điều 78, 79 Luật khiếu nại, tố cáo
II Nội dung và các hình thức tiếp công dân.
Để bảo đảm cho việc tiếp công dân có hiệu quả, căn cứ vào mục đích, nội dung, yêu cầu, tính chất, các cơ quan Nhà nớc tổ chức tiếp dân bằng nhiều hình thức Thực tế cho thấy có các hình thức sau:
1 Tiếp công dân theo chủ đề.
Các cơ quan, tổ chức là những chủ thể đợc giao trách nhiệm tiếp công dân Gồm các cơ quan sau:
a Tiếp công dân của cơ quan quyền lực.
Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất và Hội đồng nhân dân các cấp
là cơ quan quyền lực ở địa phơng
Các cơ quan quyền lực tiếp dân nhằm mục đích củng cố và phát triển hiệu lực quản lý Nhà nớc Thông qua việc tiếp công dân để hiểu đợc tâm t, nguyện vọng của nhân dân trong việc thực hiện chính sách, pháp luật của
Đảng và Nhà nớc, thu thập đợc ý kiến đóng góp chân thành của nhân dân đối với chính sách, pháp luật, đa các chính sách pháp luật vào thực tiễn cuộc sống,
đồng thời giúp cho sự hoàn thiện của việc lập hiến, lập pháp của cơ quan quyền lực
b Tiếp công dân của cơ quan T pháp.
Trang 5Cơ quan T pháp bao gồm: Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, Cơ quan điều tra, thi hành án
Các cơ quan t pháp tiếp công dân để giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo của công dân trong lĩnh vực xét xử, điều tra, khởi tố, giam giữ, thi hành án
và điều chỉnh các mối quan hệ về pháp luật trong hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đình giúp cho công dân thực hiện nghiêm chỉnh Pháp luật hiện hành Đồng thời giúp cho các cơ quan t pháp nắm bắt kịp thời những thông tin để phục vụ cho công tác hoạt động t pháp của mình
c Tiếp công dân của cơ quan hành pháp.
Cơ quan hành pháp là cơ quan chấp hành, làm nhiệm vụ quản lý, điều hành hoạt động của Nhà nớc và xã hội Bao gồm Chính phủ, các Bộ, UBND các cấp làm nhiệm vụ điều hành công việc của Nhà nớc
Các cơ quan này tiếp dân nhằm tiếp nhận các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân diễn ra hàng ngày thuộc lĩnh vực hành chính Nhà nớc Thông qua tiếp dân để kịp thời phát hiện những mâu thuẫn, thu thập những thông tin cần thiết, giúp cho việc tháo gỡ các vớng mắc trong quản lý, giải quyết kịp thời những yêu cầu trong hoạt động của cơ quan Nhà nớc các cấp, các ngành Đồng thời giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền quản lý
d Tiếp công dân của các đoàn thể tổ chức xã hội.
Các cơ quan này bao gồm: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Liên đoàn lao
động Việt Nam
Các cơ quan đoàn thể tổ chức xã hội tiếp công dân nhằm mục đích giải quyết mối quan hệ giữa các thành viên trong đoàn thể, tổ chức đó, hoặc t vấn cho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
2 Tiếp công dân theo tính chất, nội dung vụ việc.
Trang 6Các cơ quan Nhà nớc có trách nhiệm tiếp công dân, dù có tổ chức bằng hình thức nào đi nữa cũng phải căn cứ vào tính chất, nội dung của sự việc để tiếp Cụ thể:
- Tiếp công dân đến thỉnh cầu: Tức là công dân đến để đề đạt tâm t, nguyện vọng của cá nhân mình với cơ quan Nhà nớc
- Tiếp công dân đến khiếu nại: Là công dân đến cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền khiếu nại hành vi hành chính, quyết định hành chính của cơ quan Nhà nớc, của cán bộ, công chức trong cơ quan đó xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ
- Tiếp công dân đến tố cáo: Là việc công dân đến báo cáo cho cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền về một hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan,
tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại lợi ích của Nhà
n-ớc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân công dân
Khi công dân đến cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền để thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo thì cơ quan Nhà nớc, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận đầy đủ nội dung để xem xét, giải quyết kịp thời hoặc hớng dẫn, trả lời,
xử lý theo quy định của pháp luật
III Trách nhiệm của ngời tiếp công dân, quyền và nghĩa
vụ của công dân tại nơi tiếp công dân.
Trong tiếp công dân luôn luôn có mối quan hệ giữa chủ thể (cơ quan hoặc cá nhân có trách nhiệm tiếp công dân) và ngời đến thỉnh cầu, khiếu nại,
tố cáo (là công dân) Các văn bản pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo, về công tác tiếp công dân đã quy định rất rõ ràng, chi tiết về trách nhiệm của
ng-ời tiếp công dân và quyền, nghĩa vụ của công dân tại nơi tiếp công dân ở tiểu luận này chỉ đề cập đến một số nội dung cơ bản về vấn đề trách nhiệm, quyền
và nghĩa vụ các bên nh sau:
1 Trách nhiệm của ngời tiếp công dân.
Khi tiếp công dân, ngời tiếp công dân có trách nhiệm sau:
Trang 7- Tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến khiếu nại, tố cáo
- Hớng dẫn công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo khi họ yêu cầu
- Giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích của ngời tố cáo khi họ yêu cầu
- Phải trực tiếp tiếp công dân
Thủ trởng cơ quan Nhà nớc phải tiếp công dân định kỳ theo quy định và ngoài những trách nhiệm trên phải trả lời ngay những vụ việc đã có cơ sở giải quyết thuộc thẩm quyền và nói rõ thời hạn giải quyết, cơ quan giải quyết, ngời cần liên hệ để biết kết quả đối với những vụ việc cha có cơ sở trả lời mà cần phải xem xét, thẩm tra, xác minh Đồng thời tổ chức, quản lý nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức mình
2 Quyền và nghĩa vụ của công dân tại nơi tiếp công dân.
Khi đến thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo tại nơi tiếp dân của cơ quan Nhà
n-ớc, công dân có những quyền và nghĩa vụ cơ bản sau:
- Xuất trình giấy tờ tuỳ thân, tuân thủ nội quy nơi tiếp dân, thực hiện sự hớng dẫn của ngời tiếp công dân
- Trình bày trung thực sự việc, cung cấp tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại, tố cáo, ký xác nhận nội dung đã trình bày
- Đợc hớng dẫn, giải thích về việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo
- Cử đại diện để trình bày với ngời tiếp công dân trong trờng hợp có nhiều ngời khiếu nại, tố cáo về cùng một nội dung, một yêu cầu
- Đợc khiếu nại, tố cáo về những hành vi sai trái, cản trở, gây phiền hà, sách nhiễu của ngời tiếp công dân
IV Thực trạng công tác tiếp dân ở tỉnh Quảng Bình.
1 Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân.
Trang 8Thực tiễn trong những năm qua, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân ở tỉnh Quảng Bình tơng đối ổn định Lợng đơn th khiếu nại, tố cáo và số
l-ợt công dân đến cơ quan Nhà nớc thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo có chiều hớng giảm
Những vụ việc phức tạp, kéo dài đã đợc giải quyết ổn định Tình trạng công dân lập thành đoàn kéo đến nơi tiếp dân của cơ quan Nhà nớc để khiếu nại, tố cáo có tính chất bức xúc, căng thẳng cha xảy ra
Nội dung khiếu nại, tố cáo của công dân tập trung vào các lĩnh vực nh: khiếu nại về đất đai, khiếu nại về chính sách xã hội, khiếu nại về đền bù thiệt hại do giải phóng mặt bằng Tố cáo hành vi tham nhũng, làm trái nguyên tắc quản lý kinh tế, vi phạm Luật đất đai Phản ánh về phẩm chất cán bộ
Tuy nhiên, hiện nay ở tỉnh Quảng Bình vẫn còn một số vụ việc khiếu nại về chính sách xã hội đền bù thiệt hại do giải phóng mặt bằng giải quyết cha dứt điểm, công dân tiếp tục khiếu nại và UBND tỉnh đang xem xét giải quyết
2 Công tác tiếp công dân.
Tỉnh Quảng Bình có 6 huyện và 1 thành phố với gần 30 sở, ngành Thực trạng công tác tiếp dân ở tỉnh nổi lên mấy vấn đề cơ bản nh sau:
2.1 Tình hình tiếp công dân ở các đơn vị.
a Tình hình tiếp công dân ở tỉnh.
ở tỉnh có trụ sở tiếp dân, đợc bố trí riêng biệt với trụ sở của UBND tỉnh Gồm có 1 đồng chí trởng ban và 2 cán bộ chuyên trách Nhiệm vụ của Ban tiếp dân là: Thay mặt UBND tỉnh tiếp công dân hàng ngày Lập kế hoạch, tham mu, phục vụ cho lãnh đạo tỉnh tiếp công dân định kỳ Đồng thời giúp cho UBND tỉnh quản lý, theo dõi tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân và tham mu cho lãnh đạo tỉnh xử lý trong công tác tiếp dân
Trang 9UBND tỉnh có quy chế tiếp công dân, nội quy tiếp dân đợc niêm yết tại trụ sở tiếp dân của tỉnh và thông báo, công khai rộng rãi cho nhân dân biết
Lãnh đạo Tỉnh uỷ, Hội đồng nhân dân tỉnh, Uỷ ban nhân dân tỉnh và các tổ chức đoàn thể tiếp dân định kỳ mỗi tháng một lần tại trụ sở tiếp dân của tỉnh, có sự tham gia của lãnh đạo một số sở ngành liên quan đến nội dung khiếu nại, tố cáo của công dân
Trong tiếp dân, lãnh đạo tỉnh và cán bộ tiếp dân đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của dân, ghi chép rõ ràng, cẩn thận vào sổ theo dõi tiếp công dân của tỉnh, đồng thời xem xét, trả lời ngay các nội dung phản ánh của dân khi đã có cơ sở Riêng các vụ việc cha có cơ sở trả lời, cần phải có thời gian xem xét, thẩm tra, xác minh thì giao trách nhiệm cho các cơ quan (các cấp, các ngành) chức năng, thuộc thẩm quyền xem xét, giải quyết trong thời gian quy định để trả lời cho công dân và báo cáo với UBND tỉnh và các ngành có quyền quản lý theo quy định của pháp luật
b Tình hình tiếp công dân ở các huyện thành phố và một số sở ngành.
Hầu hết ở các huyện, thành phố và một số sở ngành đều có phòng tiếp dân, bố trí tại trụ sở làm việc của đơn vị Tại phòng tiếp dân có niêm yết lịch tiếp dân, nội quy tiếp công dân Lãnh đạo HĐND huyện, UBND huyện, thủ tr-ởng các sở ngành tổ chức tiếp dân định kỳ mỗi tháng 2 lần, có sự tham gia của thanh tra và các phòng ban liên quan UBND huyện, các sở, ngành, giao cho thanh tra phối hợp với văn phòng quản lý sổ tiếp công dân, theo dõi và tham
mu cho lãnh đạo xử lý trong công tác tiếp dân, tiếp dân hàng ngày khi có dân
đến khiếu nại, tố cáo
Trong tiếp dân lãnh đạo và cán bộ tiếp công dân cũng thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình theo quy định
2.2 Một số tồn tại, thiếu sót trong tiếp công dân.
Mặc dù các cấp, các ngành ở tỉnh Quảng Bình đã có nhiều cố gắng, công tác tiếp dân có nhiều chuyển biến tích cực, nhng trong quá trình tổ chức
Trang 10thực hiện vẫn còn gặp phải một số khó khăn nhất định và còn có những mặt tồn tại thiếu sót, đó là:
+ Lãnh đạo ở một số huyện và một số sở cha thật quan tâm và coi trọng công tác tiếp dân, nên trong việc tổ chức, thực hiện tiếp dân còn mang tính hình thức, đối phó Cụ thể nh:
- Tuy có bố trí phòng tiếp dân, nhng cha đảm bảo thuận tiện, cơ sở vật chất thiếu thốn hạn chế đến kết quả tiếp công dân
- Có lịch tiếp công dân định kỳ của lãnh đạo, nhng thực tế lãnh đạo không tiếp hoặc có tiếp nhng không đầy đủ
+ Trình độ, năng lực của cán bộ tiếp công dân ở một số nơi cha đáp ứng với yêu cầu của công việc
+ Nhiều vụ việc sau tiếp dân lãnh đạo tỉnh giao trách nhiệm cho các cấp, các ngành xem xét giải quyết theo thẩm quyền nhng không đợc giải quyết kịp thời, còn dây da, kéo dài vi phạm thời hạn giải quyết, dẫn đến việc công dân đến khiếu nại ở nơi tiếp dân nhiều lần
+ Nhìn chung ở nơi tiếp dân của các cấp, các ngành điều kiện cơ sở, vật chất, trang thiết bị, phơng tiện phục vụ cho công tác tiếp dân còn thiếu thốn, hạn chế đến hiệu quả tiếp công dân
+ ý thức pháp luật, sự hiểu biết và tiếp nhận các chế độ chính sách, pháp luật của Nhà nớc đối với một số công dân còn hạn chế, thông tin không
đầy đủ và không kịp thời Bởi vậy công dân và ngời tiếp công dân gặp không
ít khó khăn trong khi thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình