TÍCH HỢP MÔI TRƯỜNG (Bài giảng Thầy Sơn - Sở GD-ĐT Bến Tre)

Các biện pháp giải quyết của cộng đồng quốc tếKế hoạch hành động về rừng nhiệt đới Hiệp định quốc tế về gỗ xây dựng nhiệt đới Bản tuyên ngôn các nguyên tắc về rừng của Liên Hiệp Quốc Cầ

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BẾN TRE

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

MÔI TRƯỜNG ?!

MÔI TRƯỜNG

Địa hình – địa chất – đất – khí hậu – nước – sinh vật…

Quan hệ XH = luật lệ, thể chế, cam kết, quy định…

Môi trường sống của con người

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật

chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật

(Điều 3, Luật Bảo vệ môi trường,

2005)

CHỨC NĂNG CƠ BẢN CỦA MÔI TRƯỜNG

1 MT là không gian sinh sống cho con người và thế

giới sinh vật

2 MT là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần

thiết cho đời sống và sản xuất của con người

3 MT là nơi chứa đựng các chất phế thải của đời

KHÓANG SẢN

Dân số tăng – Đô thị hóa – CN hóa

CHẤT THẢI

-Lịch sử địa chất, l/sử tiến hóa của SV- Người

- Các chỉ thị báo hiệu các biến động của tự nhiên

(động đất, núi lửa,…)

- Nguồn gen, các HST tự nhiên- nhân tạo, cảnh

quan…

NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ MễI TRƯỜNG THẾ GIỚI PHẢI ĐỐI ĐẦU VÀO THẾ KỶ XXI

1- Nhiệt độ trái đất tăng lên

2- Thiếu n ớc ngọt

3- Diện tích đất nông nghiệp/đầu ng ời hạ thấp

4- Nghề cá suy thoái

5- Rừng bị thu hẹp lại nhanh chóng

6- Nhiều loài bị tiêu diệt

7- Dân số tang lên quá nhanh

8-

Trái đất đang nóng dần lên

Biến đổi nhiệt độ toàn cầu

1866 - 2000

Nguồn: Goddard Institute for Space Studies, Vital Signs 2000

 Thập kỷ 1990s và năm 1998 là nóng nhất

Dự báo của IPCC cho tới năm 2100

Ở mức độ này, điều duy nhất có thể làm được là Cố gắng Tồn tại

5 6

1 0

Thiªn tai vµ tæn thÊt

Thiªn tai vµ tæn thÊt

THIẾU NƯỚC NGỌT = 2 tỷ người đang

khỏt

 1,2 tỷ ng ời thiếu n ớc sạch; 2,4 tỷ ng ời thiếu các dịch vụ vệ sinh;

3-5 triệu ng ời/năm chết vì các bệnh liên quan đến n ớc.

 80% quốc gia (40% dân số TG) thiếu n ớc trầm trọng.

 Hơn 118 triệu trẻ em/năm mắc những bệnh có liên quan tới đ ờng ruột và thiếu n ớc sạch.

Trách nhiệm đối với việc thiếu n ớc sạch

!!!

Các biện pháp giải quyết của cộng đồng quốc tế

Kế hoạch hành động về rừng nhiệt đới

Hiệp định quốc tế về gỗ xây dựng nhiệt đới

Bản tuyên ngôn các nguyên tắc về rừng

của Liên Hiệp Quốc

Cần có những nỗ lực mạnh mẽ để ngăn chặn

phá rừng

Cải thiện các biện pháp bảo vệ và bảo tồn rừng

Hạn chế buôn bán các chủng loại gỗ cây, các

loài động vật đang bị đe doạ

áp dụng các biện pháp bảo vệ rừng để rừng có

Vấn đề dân số nhìn từ khía cạnh môi tr ờng toàn cầu

 Mỗi năm thêm một n ớc lớn !

Kịch bản phát triển dân số đến 2050 của Liên Hiệp Quốc

 Kịch bản 1: dân số TG là 7,9 tỷ ng ời (có thêm 3 châu Phi mới)

hoạch hành động 20 năm đ ợc các n ớc tán thành  năm 2001

1969: Có 165 quốc gia tham gia Hội nghị th ợng đỉnh về biến đổi khí hậu toàn

cầu tổ chức tại Rio de Janeiro (Braxin)

1987: Báo cáo T ơng lai của chúng ta Uỷ banThế giới về Môi tr ờng và Phát “Tương lai của chúng ta” Uỷ banThế giới về Môi trường và Phát ” Uỷ banThế giới về Môi trường và Phát

triển (WCED)

(Braxin): 179 n ớc tham gia, thông qua Bản tuyên bố Rio de Janeiro về môi tr ờng và phát triển bền vững

ợng khí thải độc hại, ngăn chặn hiệu ứng nhà kính

2001: Hội nghị Môi tr ờng toàn cầu ở Bonn (Đức)

166 n ớc tham gia, thông qua Bản tuyên bố Johannesburg và bản kế hoạch thực hiện phát triển bền vững

Các công ớc, chiến l ợc, chính sách về môi tr ờng

 Khẳng định: có tiến bộ quan trọng h ớng tới việc đạt đ ợc sự hợp tác, Khẳng định:

sự đồng thuận toàn cầu trong thực hiện những cam kết về MT và

PTBV tại các Hội nghị Stockholm (1972), Rio de Janeiro (1992)…

 Những thách thức toàn cầu: khoảng cách giàu - nghèo ngày một Những thách thức toàn cầu:

tăng, môi tr ờng tiếp tục suy thoái, quá trình toàn cầu hoá

 Cam kết: chú trọng và quan tâm giải quyết các vấn đề đang đe doạ Cam kết:

đến PTBV: nạn đói; ngoại xâm; xung đột vũ trang; buôn lậu thuốc phiện, vũ khí; tội phạm có tổ chức; khủng bố; kỳ thị chủng tộc, tôn giáo; dịch bệnh, đặc biệt là HIV/AIDS, sốt rét và lao

 Kêu gọi các n ớc phát triển thực hiện các mục tiêu quốc tế, hỗ trợ Kêu gọi các n ớc phát triển

phát triển chính thức (ODA), cam kết ủng hộ sự phát triển của các

liên minh khu vực, quan tâm đến các n ớc kém phát triển… trong xây dựng chính sách và ra quyết định về PTBV.

Tuyên bố Johannesburg về phát triển bền vững

Những vấn đề môi tr ờng mà Việt Nam

đang phải đối đầu

1- Nạn phá rừng - Sự giảm sút độ che phủ rừng

2- Thiếu n ớc ngọt và ô nhiễm n ớc ngọt

3- Tài nguyên đất xuống cấp

4- Khai thác quá mức tài nguyên sinh học

5- Môi tr ờng biển và ven biển xuống cấp trầm trọng 6- Sức ép c a dân số tăng nhanh ủ

6- Sức ép c a dân số tăng nhanh ủ

7- Ô nhiễm và suy thoái môi tr ờng

DIỄN BIẾN RỪNG Ở VIỆT NAM

(%)

C¶ b¶n Phæ C¶o, §ång V¨n chØ cßn l¹i vòng n íc nµy

dïng cho ¨n uèng vµ mäi sinh ho¹t

87

N íc ë miÒn nói vèn dåi dµo, nh ng

Sử dụng đất trên đầu ng ời (ha/ng ời)

Rừng Đất trống Đất tiềm năng NN Đất NN

 Diện tích sử dụng đất trên đầu ng ời ngày càng giảm

§Êt n«ng nghiÖp tèt ®ang chuyÓn dÇn

thµnh khu c«ng nghiÖp

Dân số đông là một nhân tố gây sức ép mạnh

lên tài nguyên và môi trường

Nh©n d©n cßn nhiÒu khã kh¨n nhÊt lµ miÒn

nói, vïng s©u vïng xa

Kh«ng khÝ vïng n«ng th«n còng kh«ng cßn trong lµnh n÷a

Làm gì để có thể sử dụng tài nguyên bền vững

và quản lý tốt môi tr ờng

- Phải có thể chế, chính sách, pháp luật phù hợp;

- Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, đào tạo, giáo dục;

- Nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp nhân dân về BVMT, sử

dụng hợp lý tài nguyên;

- Phát triển hệ thống quản lý nhà n ớc về BVMT và tài nguyên;

- Đ a công tác BVMT và tài nguyên vào hệ thống kế hoạch của nhà

n ớc;

- Cần có đầu t phù hợp;

- Đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

1 Bảo vệ và phát triển rừng

2 Bảo vệ các loài, nhất là các loài nguy cấp

3 Thực thi pháp luật nghiêm túc

4 Nâng cao hiểu biết của mọi ng ời về ĐDSH

5 Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, đào tạo và giáo dục

6 Đ a công tác bảo tồn, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên vào

kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội

7 Sự tham gia của cộng đồng nh là một điều kiện bảo đảm thành công

Một số vấn đề cần quan tâm để góp phần phát triển bền vững:

Lý thuyÕt HiÖn nay CÇn ph¶i thùc hiÖn

Kinh tÕ X· héi Kinh tÕ X· héi Kinh tÕ X· héi

M«i tr êng M«i tr êng M«i tr êng

§Ó tiÕn tíi Ph¸t triÓn bÒn v÷ng

VẤN ĐỀ GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

 Nghị quyết 41/NQ/TƯ về “BVMT trong thời kỳ đẩy mạnh

CNH-HĐH đất nước”

 Quyết định 1363/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Đưa các nội dung BVMT vào hệ thống giáo dục quốc dân”

 Luật Bảo vệ môi trường 2005:

- Công dân VN được giáo dục toàn diện về MT nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức BVMT

- GD về MT là một nội dung của chương trình chính khóa

của các cấp học phổ thông (Điều 107)

giáo dục BVMT: “…

CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC

Nhiệm vụ trọng tâm công tác GDBVMT từ nay

đến năm 2010 cho GD phổ thông là:

“ Trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng hình thức phù hợp trong các môn học và thông qua các họat động ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp.”

MỤC TIÊU GIÁO DỤC BVMT TRONG TRƯỜNG PT

Nhận thức (biết)

Kỹ năng (biết làm)

Thái độ

(biết xử lý)

- Dân số - Môi trường

- Sự ô nhiễm và suy thóai MT

di sản văn hóa - Thân thiện với MT

- Quan tâm đến MT sống; giữ gìn vệ sinh, ATTP, ATLĐ

- Ủng hộ, chủ động tham gia các hoạt động BVMT; phê phán hành vi gây hại cho MT.

VÌ MÔI TRƯỜNG

TRONG MÔI TRƯỜNG

 GDBVMT phải trang bị cho HS một hệ thống kiến thức tương đối đầy đủ về MT và kỹ năng BVMT, phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

 GDBVMT phải gắn với tình hình thực tế MT ở địa phương

 GDBVMT phải chú trọng thực hành, hình thành các kỹ năng, phương pháp hành động cụ thể

 Tạo cơ hội cho HS chủ động, phát hiện các vấn đề MT, hướng giải quyết vấn đề

 GDBVMT phải bảo đảm kiến thức cơ bản của môn học, tính logic của nội dung, không quá tải (kiến thức, thời gian)

PHƯƠNG THỨC GIÁO DỤC BVMT

 TÍCH HỢP

+ 3 mức độ: Toàn phần – Bộ phận – Liên hệ+ Các môn học có nhiều cơ hội tích hợp (Sinh, Hóa, Địa, Văn,

GDCD, Lý, Công nghệ,…)

 CÁC HOẠT ĐỘNG NGOÀI LỚP HỌC

+ Câu lạc bộ MT+ Hoạt động tham quan theo chủ đề + Điều tra, khảo sát, n/cứu tình hình MT địa phương+ Hoạt động trồng cây, xanh hóa nhà trường

+ Tổ chức thi tìm hiểu về MT+ Hoạt động truyền thông…