Quản lý rác thải nông thôn tại địa bàn xã Đông Quang - huyện Đông Hưng – tỉnh Thái Bình

Mộttrong những khó khăn đó là tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải gây ralàm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân nhưng các nguồnrác thải đó chưa được quan tâm một cách

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

“ Quản lý rác thải nông thôn tại địa bàn xã Đông Quang

huyện Đông Hưng – tỉnh Thái Bình ”

Gv hướng dẫn : NGUYỄN THỊ PHƯƠNG

Sv thực hiện : ĐỖ TRỌNG ANH

HÀ NỘI 2015

L I CAM ĐOAN ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi Toàn bộ sốliệu và kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa từng được sử dụng trong bất cứhọc vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận đều

đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận đều được chỉ rõnguồn gốc

Hà Nội, Ngày tháng năm 2015

Sinh viên

Đỗ Trọng Anh

L I C M N ỜI CAM ĐOAN ẢM ƠN ƠN

Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đãnhận được rất nhiều sự quan tâm, chia sẻ giúp đỡ nhiệt tình của tập thể, cá nhântrong và ngoài trường học viện Nông nghiệp Việt Nam, vậy nên:

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến cô giáo Nguyễn Thị Phương

đã giành nhiều thời gian, tâm huyết và luôn tận tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trongsuốt quá trình thực hiện bài khóa luận này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các thầy, cô giáo trường họcviện Nông nghiệp Việt Nam, các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế và Phát triểnnông thôn đã trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản và có định hướng đúngđắn trong học tập cũng như trong tu dưỡng đạo đức

Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND xã Đông Quang, tổ vệ sinh môi tường,các hộ gia đình nông dân trong xã đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trongquá trình điều tra thu thập số liệu hoàn thành khóa luận

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã giúp đỡ tôi trongthời gian học tập và thực tập tốt nghiệp vừa qua

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả

Đỗ Trọng Anh

TÓM TẮT KHÓA LUẬN

Rác thải là điều tất yếu của cuộc sống được thải ra từ các hoạt động sảnxuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác như khám chữabệnh, vui chơi giải trí của con người Hiện nay, do quá trình phát triển côngnghiệp hóa - hiện đai hóa đất nước cùng việc thực hiện chương trình xây dựngnông thôn mới, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng cao thì vấn

đề rác thải nông thôn ngày càng được quan tâm Theo báo cáo diễn biến môitrường Việt Nam[4], rác thải nông thôn ước tính 0,3 kg/người/ngày và có xu hướngtăng đều theo từng năm, rác đang là vấn đề bức xúc Lượng rác này tập trung nhiềugây ô nhiễm môi trường trầm trọng, ách tắc dòng chảy, ảnh hưởng đến đời sống,sinh hoạt hàng ngày của người dân

Xã Đông quang cũng không nằm ngoài thực trạng trên, là một xã đang trên

đà phát triển mạnh mẽ vì vậy lượng rác thải ở xã không ngừng tăng lên Để tìmhiểu công rác quản lý rác thải nông thôn ở xã Đông Quang tôi đã chọn đề tài:

“Quản lý rác thải nông thôn tại địa bàn xã Đông Quang - huyện Đông Hưng – tỉnh Thái Bình” với mục tiêu chung là trên cơ sở nghiên cứu thực trạng công

tác quản lý rác nông thôn tại địa bàn xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnhThái Bình từ đó đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý rác thảinông thôn trên địa bàn xã trong những năm tới, được cụ thể hóa bằng 4 mục tiêu

cụ thể như sau: (1) góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn vềquản lý rác thải nông thôn; (2) đánh giá thực trạng công tác quản lý rác thảinông thôn trên địa bàn xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình; (3)phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý rác thải nông thôn trên địabàn xã; (4) Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường công tác quản lýrác thải nông thôn trên địa bàn xã trong thời gian tới

Cơ sở lý luận của đề tài, tôi đưa ra các khái niệm về rác thải, khái niệm vềquản lý rác thải, nguồn gốc rác thải,tác hại của rác thải, chức năng và vai trò của

quản lý rác thải, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý rác thải Cơ sở thựctiễn là kinh nghiệm quản lý rác thải của các nước trên thế giới: Nhật Bản, HànQuốc, Singapore và kinh nghiệm quản lý rác thải nông thôn ở một số địaphương trong nước: Bắc Giang, Hưng Yên, Vĩnh Phúc từ đó rút ra một số bàihọc kinh nghiệm.

Để thu thập số liệu sơ cấp tôi đã sử phiếu điều tra để phỏng vấn các hộ giađình, người thu gom và cán bộ quản lý bằng hệ thống bảng hỏi đã chuẩn bị sẵn,đồng thời tiến hành phỏng vấn sâu với những cá nhân có liên quan Thu thập các

số liệu thứ cấp đã được công bố tại phòng thống kê xã, sách báo, internet đểlàm nguồn số liệu cho quá trình nghiên cứu đề tài Sử dụng các phương phápphân tích số liệu, phân tích so sánh, các phần mềm word, excel để xử lý số liệu

Sử dụng hệ thống các chỉ tiêu để phản ánh thực trạng rác thải, thực trạng quản lýtrên địa bàn xã

Kết quả nghiên cứu, nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng, nguồn phát sinh cácloại rác thải nông thôn trên địa bàn xã Sau đó nghiên cứu hệ thống quản lý rácthải tại xã theo các khía cạnh: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra giámsoát Nghiên cứu nhận thức, đánh giá của người dân, và các tổ thu gom về côngtác quản lý rác thải tại xã hiện nay Thực tế cho thấy hệ thống quản lý tại xã vẫnchưa đạt hiệu quả cao, xã mới chỉ quan tâm tới rác thải sinh hoạt tại địa phương

mà chưa quan tâm tới rác thải nông nghiệp

Đề tài đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý rác thải tại

xã từ đó đưa ra một số giả pháp nhằm tăng cường công tác quản lý: (1) giải pháp

về thu gom;(2) giải pháp về quy chế chính sách;(3) giải pháp về kỹ thuật;(4) giảipháp về tài chính;(5) giải pháp về xã hội hóa;(6) giải pháp về tuyên truyền, giáodục

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT KHÓA LUẬN iii

MỤC LỤC v

DANH MỤC BẢNG viii

DANH MỤC SƠ ĐỒ ix

DANH MỤC VIẾT TẮT x

PHẦN I Mở Đầu 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu chung 2

1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 2

1.3.2.1 Phạm vi về không gian 2

1.3.2.2.Phạm vi thời gian 3

1.3.2.3.Phạm vi về nội dung 3

PHẦN II CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ RÁC THẢI NÔNG THÔN 4

2.1 Cơ sở lý luận 4

2.1.1 Một số khái niệm cơ bản 4

2.1.1.2 Khái niệm về rác thải nông thôn 4

2.1.1.3 Khái niệm về quản lý rác thải nông thôn 5

2.1.1.4 Phân loại rác thải nông thôn 5

2.1.1.5 Xử lý rác thải 6

2.1.2 Nguồn gốc rác thải trong nông thôn 6

2.1.3 Tác hại của rác thải nông thôn 7

2.1.3.1 Tác hại của rác thải nông thôn đến môi trường đất 7

2.1.3.2 Tác hại của rác thải nông thôn đến môi trường nước 8

2.1.3.3 Tác hại của rác thải nông thôn đến môi trường không khí 8

2.1.3.4 Tác hại của rác thải nông thôn đến sức khỏe của con người 9

2.1.3.5 Giảm mỹ quan 9

2.1.4 Nội dung quản lý rác thải nông thôn 10

2.1.4.1 Cơ sở pháp lý về quản lý rác thải 10

2.1.4.2 Hệ thống bộ máy quản lý rác thải 11

2.1.4.3 Chiến lược và kế hoạch quản lý rác thải 13

2.1.4.4 các công cụ quản lý rác thải 14

2.1.4.5 Tổ chức thực hiện 15

2.1.4.6 Kiểm tra, kiểm soát 20

2.1.5 Vai trò của quản lý rác thải nông thôn 21

2.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý rác thải nông thôn 22

2.2 Cơ sở thực tiễn 23

2.2.1 Tình hình quản lý rác thải nông thôn trên thế giới 23

2.2.2 Tình hình quản lý rác thải nông thôn tại Việt Nam 25

2.2.3 Bài học kinh nghiệm rút ra từ cơ sở thực tiễn 29

PHẦN III ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 31

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 31

3.1.1.1 Vị trí địa lý 31

3.1.1.3 Đặc điểm địa hình, đất đai 32

3.1.1.4 Thực trạng môi trường 33

3.1.2 Đặc điểm về kinh tế - xã hội 34

3.1.2.1 Tình hình dân số và lao động 34

3.1.2.2 Cơ sở hạ tầng 35

3.1.2.3 Tình hình phát triển kinh tế 38

3.2 Phương pháp nghiên cứu 41

3.2.1 Chọn điểm nghiên cứu 41

3.2.2 Chọn mẫu nghiên cứu 41

3.2.3 phương pháp thu thập số liệu 42

3.2.3.1 Số liệu thứ cấp 42

3.2.3.2 Số liệu sơ cấp 42

3.2.4 Phương pháp tổng hợp, xử lý thông tin và số liệu 42

3.2.5 Phương pháp phân tích số liệu 42

3.2.5.1 Phương pháp thống kê mô tả 42

3.2.5.2 Phương pháp phân tích so sánh 43

3.2.6 Hệ Thống chỉ tiêu nghiên cứu 43

PHẦN IV Kết Quả Nghiên cứu 45

4.1 Thực trạng rác thải nông thôn trên địa bàn xã Đông Quang 45

4.1.1 Thực trạng rác thải sinh hoạt 45

4.1.1.1 Nguồn phát sinh rác thải 45

4.1.2 Thực trạng rác thải nông nghiệp 46

4.1.2.1 Nguồn phát sinh rác thải nông nghiệp 46

4.1.2.2 Khối lượng rác thải trong chăn nuôi 47

4.2 Thực trạng quản lý rác thải nông thôn trên địa bàn xã 48

4.2.1 Hệ thống bộ máy quản lý rác thải tại xã 48

4.2.2 Công cụ quản lý rác thải tại xã 49

4.2.3 Cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ công tác quản lý rác thải 50

4.3 Thực trạng các hoạt động quản lý rác thải trên địa bàn xã Đông Quang 51

4.3.1 Công tác quy hoạch, lập kế hoạch, xây dựng 51

4.3.2 Tổ chức thực hiện 52

4.3.2.1 Phân loại rác thải nông thôn 52

4.3.2.2 Thu gom rác thải nông thôn 53

4.3.2.3 Xử lý rác thải 56

4.3.3 Kiểm tra, kiểm soát 58

4.4 Đánh giá của các bên liên quan trong công tác quản lý rác thải địa bàn hiện nay 59

4.4.2 Đánh giá từ phía tổ thu gom rác thải 61

4.4.2.1 Đánh giá của tổ thu gom rác thải về trang thiết bị phục vụ công tác thu gom, vận chuyển rác thải 61

4.4.2.2 Đánh giá của tổ thu gom rác thải về ý thức của người dân trong công tác thu gom, phân loại rác thải, đóng phí vệ sinh 61

4.4.2.3 Đánh giá của tổ thu gom tại xã về mức lương, công việc, công tác quản lý rác thải hiện nay 62

4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý rác thải nông thôn tại xã 63

4.5.1 Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội 63

4.5.2 Cơ chế quản lý của xã 64

4.5.3 Yếu tố liên quan đến người dân 64

4.5.4 Yếu tố liên quan đến người quản lý 67

4.5.5 Yếu tố liên quan đến tổ thu gom rác thải 67

4.6 Định hướng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý rác thải nông thôn trên địa bàn xã Đông Quang 67

4.6.1 Định hướng 67

4.6.2Giải Pháp 68

4.6.2.2 Giải pháp về quá trình thu gom 69

4.6.2.3 Giải pháp về kỹ thuật 70

4.6.2.4 Giải pháp về tài chính 70

4.6.2.5 Giải pháp xã hội hóa công tác quản lý rác thải 71

PHẦN V Kết luận và khuyến nghị 74

5.1 Kết luận 74

5.2 Kiến nghị 75

5.2.1 Đối với cơ quan chính quyền xã 75

5.2.2 Đối với người dân địa phương 75

TÀI LIỆU THAM KHẢO 77 Phụ lục 80

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Thành phần khí thải trong rác 9

Bảng 3.2: Tình hình dân số tại xã Đông quang năm 2014 35

Bảng 3.3 tình hình phát triển kinh tế của xã Đông Quang qua 3 năm 2012-2014 39

Bảng 4.1: Khối lượng RTSH phát sinh tại địa điểm nghiên cứu 45

Bảng 4.2: Khối lượng chất thải trong chăn nuôi 47

Bảng 4.3: Trang thiết bị phục vụ công tác quản lý 50

Bảng 4.4: Phân loại rác thải nông thôn của các hộ điều tra 52

Bảng 4.5 Phân loại rác của tổ thu gom 53

Bảng 4.6: Công tác thu gom rác thải sinh hoạt và nông nghiệp tại địa phương 53 Bảng 4.7 Công tác thu gom rác thải nông thôn tại các hộ gia đình 54

Bảng 4.8: Vật dụng chứa rác của hộ điều tra 55

Bảng 4.9: Xử lý rác thải sinh hoạt của tổ thu gom tại các bãi rác 56

Bảng 4.10: Xử lý rác thải nông nghiệp của các hộ gia đình 57

Bảng 4.11 Kiểm tra, kiểm soát quản lý rác thải 58

Bảng 4.12: Đánh giá của người dân về mức thu phí và hình thức thu phí 59

Bảng 4.13 Đánh giá của người dân về tầm suất thu gom và hình thức xử lý rác thải 60

Bảng 4.14 Đánh giá của tổ thu gom về ý thức của người dân trong công tác thu gom, phân loại rác thải, đóng phí vệ sinh 61

Bảng 4.15 Nhận thức của người dân về ảnh hưởng của rác thải nông thôn 65

Bảng 4.16 Nhận thức của người dân về sự cần thiết của việc phân loại rác 66

Bảng 4.17 Nhận xét của hộ điều tra về sự có mặt của tổ thu gom 66

Bảng 4.18 Đánh giá của người dân về hiệu quả làm việc của tổ thu gom 67

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ nguồn phát sinh rác thải 6

Sơ đồ 2.2 Hệ thống quản lý chất thải ở Việt Nam 12

Sơ đồ 4.1: Nguồn gốc phát sinh rác thải nông nghiệp 46

Sơ đồ 4.2 Sơ đồ quản lý rác thải của xã Đông Quang 48

Phần I

Mở Đầu 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Rác thải là điều tất yếu của cuộc sống được thải ra từ các hoạt động sảnxuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác như khám chữabệnh, vui chơi giải trí của con người Hiện nay, do quá trình phát triển côngnghiệp hóa - hiện đai hóa đất nước cùng việc thực hiện chương trình xâydựng nông thôn mới, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng caothì vấn đề rác thải nông thôn ngày càng được quan tâm Theo báo cáo diễn biếnmôi trường Việt Nam, rác thải nông thôn ước tính 0,3 kg/người/ngày và có xuhướng tăng đề theo từng năm, rác đang là vấn đề bức xúc Lượng rác này tậptrung nhiều gây ô nhiễm môi trường trầm trọng, ách tắc dòng chảy, ảnh hưởngđến đời sống, sinh hoạt hàng ngày của người dân Bảo vệ môi trường đang làmột vấn đề vô cùng cấp thiết đòi hỏi phải có sự chung tay giúp đỡ của toàn cộngđồng Bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là một trong những nội dung cơbản của phát triển bền vững Quản lý rác thải đang trở thành một vấn đề nóngbỏng ở các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Xã Đông Quang, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình là một xã nôngnghiệp, trong những năm qua thực hiện đường lối chủ trương của đảng và nhànước, thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tình hình kinh tế - xãhội của xã đã có nhiều chuyển biến tích cực Tuy nhiên cùng với sự phát triển

đó cũng đặt ra nhiều vấn đề khó khăn mà địa phương cần phải giải quyết Mộttrong những khó khăn đó là tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải gây ralàm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân nhưng các nguồnrác thải đó chưa được quan tâm một cách thích đáng, chưa có một giải pháp

cụ thể nào trong việc quản lý

Xuất phát từ thực tế trên, nhắm góp phần giữ gìn và bảo vệ cảnh quan,môi truờng cũng như định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương,

tôi đã chọn đề tài:” Quản lý rác thải nông thôn tại địa bàn xã Đông Quang

- huyện Đông Hưng – tỉnh Thái Bình”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng công tác quản lý rác nông thôn tại địabàn xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình từ đó đề xuất giải phápnhằm tăng cường công tác quản lý rác thải nông thôn trên địa bàn xã ĐôngQuang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình trong những năm tới

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về quản lý rácthải nông thôn

- Đánh giá thực trạng công tác quản lý rác thải nông thôn trên địa bàn

xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình

- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý rác thải nôngthôn trên địa bàn xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường công tác quản lýrác thải nông thôn trên địa bàn xã trong thời gian tới

1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý rác thải nông thôntrên địa bàn xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình

Khách thể nghiên cứu là cán bộ, người dân, các đoàn thể xã hội thuộc

xã Đông Quang huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu

1.3.2.1 Phạm vi về không gian

Đề tài được thực hiện trên địa bàn xã Đông Quang huyện Đông Hưng,tỉnh Thái Bình, được tiến hành tại các điểm nghiên cứu: Thôn Năm, thônHưng Đạo Đông, thôn Hồng Phong

Nghiên cứu chỉ tiến hành trên 2 loại rác thải chính là rác thải sinh hoạt

và rác thải nông nghiệp

Nghiên cứu chỉ tiến hành với 2 loại rác thải trên có nguồn gốc phát sinh

từ hộ gia đình

PHẦN II

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ RÁC THẢI NÔNG THÔN

2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Một số khái niệm cơ bản

2.1.1.1 Khái niệm chung về rác thải

Rác thải là những vật chất, trong một quá trình sản xuất nào đó, khôngcòn khả năng sử dụng nữa (giá trị sử dụng bằng không) và bị loại ra từ quátrình sản xuất đó Quy trình này có thể là quy trình sản xuất nông nghiệp,công nghiệp, hoạt động dịch vụ, giao thông vận tải Rác thải ra từ các hoạtđộng của đời sống, từ các khu dân cư và ngay cả những hoạt động của cácnhà du hành vũ trụ cũng cho ra rác thải Rác thải đôi khi còn là nguyên liệucho quá trình sản xuất tiếp theo Rác thải có thể ở dạng khí, lỏng, rắn Rácthải rắn còn được gọi là rác Rác và chất thải tự bản thân nó có thể chưa gây ônhiễm hoặc mới chỉ ở mức là bẩn môi trường, nhưng qua tác động của cácyếu tố môi trường, qua phân giải, hoạt hóa mà chất thải mới trở nên ô nhiễm

và gây độc Rác hữu cơ thì bị lên men gây thối và độc Nước thải chứa hóachất là ô nhiễm đất, ô nhiễm mặt nước, nước ngầm, chất thải phóng xạ gây ônhiễm phóng xạ, hầu như ở đâu có sinh vật sống là ở đó có rác thải, hoặc ởdạng này, hoặc ở dạng khác[5] Vì vậy, chỗ nào càng tập trung sinh vật, conngười và hoạt động của họ càng cao thì rác thải càng nhiều

2.1.1.2 Khái niệm về rác thải nông thôn

Ngày nay, không chỉ ở các đô thị lớn mà ở vùng nông thôn với sự pháttriển kinh tế - xã hội và tăng dân số lượng rác thải phát sinh ra môi trườngngày càng tăng mà mới chỉ xử lý được khoảng 40% - 50% lượng rác thải phátsinh Rác thải nông thôn là các sản phẩm phát sinh từ các hoạt động sản xuất,kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt và các hoạt động khác của con người ở khuvực nông thôn[4]

2.1.1.3 Khái niệm về quản lý rác thải nông thôn.

Quản lý rác thải là việc phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý, loại bỏhay thẩm tra các vật liệu chất thải Quản lý rác thải thường liên quan đếnnhững vật chất do hoạt động của con người sản xuất ra, đồng thời đóng vaitrò giảm bớt ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe con người, môi trường haytính mỹ quan Quản lý rác thải cũng góp phần phục hồi các nguồn tài nguyênlẫn trong rác thải Quản lý rác thải có thể bao gồm chất rắn, chất lỏng, chấtkhí hoặc chất phóng xạ, mỗi loại được quản lý bằng những phương pháp vàlĩnh vực chuyên môn khác nhau.[6]

Cách quản lý rác thải có phần khác nhau tại những quốc gia phát triển

và đang phát triển, tại khu vực đô thị và nông thôn, và tùy vào loại hình sảnxuất dân dụng hay công nghiệp Quản lý rác thải vô hại từ đối tượng hànhchính và dân dụng ở các vùng đô thị thường là trách nhiệm của cơ quan chínhquyền địa phương, trong khi quản lý rác thải vô hại từ đối tượng thương mại

và công nghiệp thường là trách nhiệm của nhà sản xuất

2.1.1.4 Phân loại rác thải nông thôn.

* Phân theo bản chất nguồn tạo thành

- Rác thải nông nghiệp: là những chất thải được thải ra từ các hoạtđộng sản xuất nông nghiệp Ví dụ : trồng trọt chăn nuôi, thu hoạch các loạicây trồng, các sản phẩm chế biến từ sữa…[4]

- Rác thải sinh hoạt: là chất thải rắn được sản sinh ra trong sinh hoạthàng ngày của con người, nguồn tạo thành chủ yếu từ các khu dân cư, cơquan, trường học, các trung tâm dịch vụ thương mại.[4]

- Rác thải ngành nghề dịch vụ: là những chất thải được sinh ra trongcác hoạt động sản xuất ngành nghề dịch vụ đó Ví dụ: ngành nghề tiểu thủcông nghiệp, làng nghề, khu vui chơi giải trí…[4]

- Rác thải sinh hoạt chiếm tỉ lệ lớn nhất trong các loại rác thải trên bởi

vì ta biết rằng lượng rác thải sinh hoạt thải ra phụ thuộc vào 2 yếu tố chính đó

là sự phát triển kinh tế và tỷ lệ tăng dân số[4]

* Phân theo mức độ nguy hại

- Rác thải nguy hại: bao gồm các loại hóa chất dễ cháy gây phản ứngđộc hại, chất thải sinh hoạt dễ thối rữa, các chất dễ cháy nổ hoặc chất phóng

xạ, các chất nhiễm khuẩn lây lan,….có nguy cơ đe dọa đến sức khỏe conngười và sinh vật [4]

- Rác thải y tế nguy hại: là chất thải có chứa các chất hoặc hợp chất cónhững đặc tính nguy hại trực tiếp hoặc có khả năng tương tác với các chấtkhác gây nguy hại tới sức khỏe cộng đồng và môi trường Theo quy chế quản

lý rác thải y tế, các loại rác thải y tế độc hại được phát sinh từ các hoạt độngchuyên môn trong các bệnh viện, trạm y tế [4]

- Rác thải không nguy hại: là những loại chất thải không chứa các chất

và hợp chất gây nguy hại trực tiếp và có khả năng tương tác thành phần [4]

2.1.1.5 Xử lý rác thải

Xử lý rác thải là dùng các biện pháp kỹ thuật để xử lý rác thải và khônglàm ảnh hưởng đến môi trường, tái tạo lại các sản phẩm có lợi cho xã hộinhằm phát huy hiệu quả kinh tế [4]

2.1.2 Nguồn gốc rác thải trong nông thôn.

* Nguồn chủ yếu phát sinh rác thải

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ nguồn phát sinh rác thải

- Hộ gia đình: rác thải phát sinh từ những thực phẩm thừa, vải, da, gỗvụn, thủy tinh, kim loại, các chất thải từ đồ điện, điện tử hỏng, lốp xe…

Nông nghiệp, hoạt động xử lý rác thải

- Dịch vụ buôn bán thương mại: rác từ các nhà kho, quán ăn, chợ, vănphòng, khách sạn, cửa hàng, đại lý….

- Cơ quan như trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính…

- Công nghiệp: rác là hóa chất, sắt thép, giấy vụn…

- Nông nghiệp: rác là các rau quả thừa, là thuốc bảo vệ thực vật, chai lọđựng thuốc BVTV…

2.1.3 Tác hại của rác thải nông thôn.

2.1.3.1 Tác hại của rác thải nông thôn đến môi trường đất

Các chất hữu cơ còn được phân hủy trong môi trường đất trong haiđiều kiện yếm khí và háo khí, khi có độ ẩm thích hợp qua hàng loạt loại sảnphẩm trung gian cuối cùng tạo ra các chất khoáng đơn giản, các chất H2O,

CO2 Nếu là yếm khí sản phẩm cuối cùng chủ yếu là CH4, H2O, CO2 gây độchại cho môi trường.Với một lượng vừa phải thì khả năng làm sạch của môitrường đất khiến rác không trở thành ô nhiễm Nhưng một lượng rác quá lớnthì môi trường đất quá tải và bị ô nhiễm Ô nhiễm này sẽ cùng với ô nhiễmkim loại nặng, chất độc hại theo nước trong đất chảy xuống mạch nước ngầm,làm ô nhiễm nước ngầm Khi nước ngầm ô nhiễm thì không còn cách gì cứuchữa được

- Đất bị ô nhiễm bởi các nguyên nhân chủ yếu sau:

+ Do thải vào đất một khối lượng lớn rác thải các chất ô nhiễm không khílắng đọng trên bề mặt sẽ gây ô nhiễm đất, tác động đến các hệ sinh thái đất

+ Do dùng phân hữu cơ trong nông nghiệp chưa qua xử lý các mầmbệnh ký sinh trùng, vi khuẩn đường ruột… đã gây ra các bệnh truyền từ đấtcho cây sau đó sang người và động vật…

- Rác thải vứt bừa bãi ra đất hoặc chôn lấp vào đất chứa các chất hữu

cơ khó phân huỷ làm thay đổi pH của đất

- Rác còn là nơi sinh sống của các loài côn trùng, gặm nhấm, vi khuẩn,nấm mốc những loài này di động mang các vi trùng gây bệnh truyền nhiễmcộng đồng

- Rác thải nguy hại khi đưa vào môi trường đất sẽ làm thay đổi thànhphần cấp hạt, tăng độ chặt, giảm tính thấm nước, giảm lượng mùn, làm mất cânbằng dinh dưỡng làm cho đất bị chai cứng không còn khả năng sản xuất [4]

2.1.3.2 Tác hại của rác thải nông thôn đến môi trường nước

Các loại rác thải giàu chất hữu cơ, trong môi trường nước nó sẽ bị phânhuỷ nhanh chóng Phần nổi trên bề mặt sẽ có quá trình khoáng hoá tạo sảnphẩm trung gian sau đó sản phẩm cuối cùng là chất khoáng và nước Phầnchìm trong nước sẽ phân giải yếm khí có thể bị lên men tạo ra chất trung gian

và sau đó sản phẩm cuối cùng là CH4, H2S, H2O, CO2 Các chất trung giannày đều gây mùi hôi và rất độc Bên cạnh đó các loại vi trùng, siêu vi trùnglàm tác nhân gây bệnh đồng hành với việc làm ô nhiễm nguồn nước Sự ônhiễm này làm suy thoái, huỷ hoại hệ sinh thái nước ngọt và gây bệnh chocon người Nếu rác thải là những chất kim loại thì nó gây nên hiện tượng ănmòn trong môi trường nước, sau đó oxi hoá có oxi và không có oxi gây nhiễmbẩn nguồn nước bởi các chất độc như: Hg, Pb, Zn, Fe,… Các loại rác thảiphân hủy tạo ra các yếu tố độc hại ngấm dần vào trong đất và chảy xuốngmạch nước ngầm, làm ô nhiễm nguồn nước quan trọng này[4]

2.1.3.3 Tác hại của rác thải nông thôn đến môi trường không khí

Rác thải thường có các thành phần có thể bay hơi và mang theo mùinhưng cũng có rác thải có khả năng phát tán vào không khí gây ô nhiễm trựctiếp Ngoài ra cũng có loại rác thải trong điều kiện nhiệt độ và ẩm độ đầy đủ(tốt nhất là 350C, ẩm độ 70 – 80%) sẽ có quá trình biến đổi nhờ hoạt động của

vi sinh vật và kết quả quá trình làm ô nhiễm không khí Các đống rác nhất làrác thực phẩm, nóng ẩm không được xử lý kịp thời và đúng kỹ thuật sẽ bốcmùi hôi thối

Hầu hết khí sinh ra trong đống rác thải chủ yếu là CO2 và CH4 (chiếm90%) Nếu đống rác thải không được xử lý đúng kỹ thuật thì khí CH4 và mộtphần CO2 , N2 sẽ bay vào khí quyển sẽ gây nguy hiểm cho sinh vật, gây hiệuứng nhà kính

45 – 60

40 – 60

2 – 50.1 – 1.00.1 – 1.0

0 – 1.0

0 – 0.2

0 – 0.20.01 – 0.6

(Nguồn: Handbook of Solid Waste Management, 1994) 2.1.3.4 Tác hại của rác thải nông thôn đến sức khỏe của con người

Một trong những dạng rác thải nguy hại xem là ảnh hưởng đến sứckhỏe của con người và môi trường là các chất hữu cơ bền Những hợp chấtnày vô cùng bền vững, tồn tại lâu trong môi trường, có khả năng tích lũy sinhhọc trong nông sản phẩm, thực phẩm, trong các nguồn nước mô mỡ của độngvật gây ra hàng loạt các bệnh nguy hiểm đối với con người, phổ biến nhất làung thư Rác thải còn tồn đọng ở các khu vực, ở các bãi rác không hợp vệsinh là nguyên nhân dẫn đến phát sinh các ổ dịch bệnh, là nguy cơ đe dọa đếnsức khỏe con người Theo nghiên cứu của tổ chức y tế thế giới (WHO), tỷ lệngười mắc bệnh ung thư ở các khu vực gần bãi chôn lấp rác thải chiếm tới15,25 % dân số Ngoài ra, tỷ lệ mắc bệnh ngoại khoa, bệnh viêm nhiễm ở phụ

nữ do nguồn nước ô nhiễm chiếm tới 25 %.[19]

2.1.3.5 Giảm mỹ quan

Rác thải nông thôn nếu không được thu gom, vận chuyển đến nơi xử

lý, thu gom không hết,vứt bừa bãi, vận chuyển rơi vãi dọc đường, tồn tại cácbãi thải nhỏ lộ thiên… đều là những hình ảnh gây mất vệ sinh môi trường vàlàm ảnh hưởng đến vẻ mỹ quan đường làng, thôn xóm

Một nguyên nhân nữa làm giảm mỹ quan là do ý thức của người dânchưa cao Tình trạng người dân vứt rác thải bừa bãi ra lòng lề đường vàmương rãnh vẫn còn rất phổ biến, đặc biệt là ở khu vực nông thôn nơi màcông tác quản lý và thu gom vẫn chưa được tiến hành chặt chẽ.

2.1.4 Nội dung quản lý rác thải nông thôn

2.1.4.1 Cơ sở pháp lý về quản lý rác thải

- Luật Bảo vệ môi trường (Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 đượcQuốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI kỳ họp thứ 8thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005; được Chủ tịch nước ký lệnh công bố

số 29/2005/L/CTN ngày 12 tháng 12 năm 2005.)

Luật này quy định về hoạt động bảo vệ môi trường; chính sách, biệnpháp và nguồn lực để bảo vệ môi trường; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, hộgia đình, cá nhân trong bảo vệ môi trường

Tổ chức, cá nhân có hoạt động làm phát sinh chất thải có trách nhiệmgiảm thiểu, tái chế, tái sử dụng để hạn chế đến mức thấp nhất lượng rác thảiphải tiêu huỷ, thải bỏ Rác thải phải được xác định nguồn thải, khối lượng,tính chất để có phương pháp và quy trình xử lý thích hợp với từng loại rácthải Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện tốt việc quản lýrác thải được cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường Việc quản lýrác thải được thực hiện theo quy định của Luật này và các quy định khác củapháp luật có liên quan

- Chỉ thị số 36-CP/TW của Ban chấp hành Trung ương về việc: Tăngcường bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đấtnước, góp phần đảm bảo thắng lợi của sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, Bộchính trị yêu cầu các cấp, các ngành cần đổi mới nhận thức, tăng cường lãnhđạo, chỉ đạo công tác bảo vệ môi trường, nắm vững và quán triệt các mụctiêu, quan điểm, giải pháp về bảo vệ môi trường

- Nghị định số 175 về Hướng dẫn thi hành luật Bảo vệ môi trường banhành ngày 18/10/1994 Hướng dẫn các quy định về bảo vệ môi trường đối với

việc lựa chọn địa điểm xây dựng và vận hành bãi chôn lấp rác thải Thông tưnày hướng dẫn thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường trong lựa chọnđịa điểm xây dựng và vận hành bãi chôn lấp rác thải.

- Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXDngày18/01/2001 hướng dẫn các quy định bảo vệ môi trường đối với việc lựachọn địa điểm xây dựng và vận hành bãi chôn lấp rác thải

- Nghị định số 174/ 2007/ NĐ-CP về mức thu phí bảo vệ môi trườngđối với rác thải, Nghị định này quy định về phí bảo vệ môi trường đối với rácthải; mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí bảo vệ môi trường đốivới rác thải

2.1.4.2 Hệ thống bộ máy quản lý rác thải

Cùng với quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì nôngthôn nước ta cũng đang có những bước chuyển biến mạnh mẽ Vì vậy lượngrác thải nông thôn thải ra cũng tăng lên ngày càng nhiều và gây ra những tácđộng đến môi trường Việc ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản phápluật về bảo vệ môi trường, ban hành hệ thống tiêu chuẩn môi trường; xâydựng chỉ đạo thực hiện chiến lược, chính sách bảo vệ môi trường, kế hoạchphòng chống suy thoái môi trường; đào tạo cán bộ về khoa học và quản lý thugom rác thải nông thôn, giáo dục tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật

về quản lý thu gom rác thải

Vậy, quản lý rác thải là làm sao để các chất có thể gây ô nhiễm môitrường không lan truyền ra khí quyển, thủy quyển và thạch quyển

Quản lý thu gom rác thải nông thôn là công tác điều tra, khảo sát, dựbáo nguồn và tổng lượng phát thải các loại rác thải nông thôn; xác định vị trí,quy mô các điểm thu gom, trạm trung chuyển, tuyến vận chuyển và các cơ sở

xử lý rác thải nông thôn; xác định phương thức thu gom, vận chuyển về nơi

xử lý rác thải nông thôn; xây dựng kế hoạch và nguồn lực nhằm thu gom triệt

để rác thải nông thôn

Mỗi một cơ quan, ban ngành sẽ nắm giữ những trách nhiệm riêng trong

hệ thống quản lý rác thải nông thôn, trong đó:

Bộ khoa học công nghệ và môi trường chịu trách nhiệm vạch chiếnlược bảo vệ môi trường chung cho cả nước, tư vấn cho nhà nước trong việc

đề xuất luật lệ chính sách quản lý môi trường quốc gia

Bộ xây dựng hướng dẫn chiến lược quản lý và xây dựng đô thị, quản lýrác thải

UBND thành phố chỉ đạo UBND các huyện, sở khoa học công nghệ vàmôi trường và sở giao thông công chính thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môitrường đô thị, chấp hành nghiêm chỉnh chiến lược chung và luật pháp về bảo

vệ môi trường của nhà nước

Công ty môi trường đô thị là cơ quan trực tiếp đảm nhận nhiệm vụ xử

lý, bảo vệ vệ sinh môi trường thành phố theo chức trách được sở giao thôngcông chính thành phố giao

Sơ đồ 2.2 Hệ thống quản lý chất thải ở Việt Nam

( Nguồn: Kinh tế rác thải và Phát triển bền vững, 2001)

Bộ khoa học công

nghệ & MT

Bộ xây dựng

UBND thành phố

Sở GTCC

Sở khoa học công nghệ & MT

Công ty môi trường đô thị

UBND cấp dưới

Nguồn phát sinh

2.1.4.3 Chiến lược và kế hoạch quản lý rác thải

Chương trình Quốc gia về vệ sinh môi trường nông thôn được soạnthảo trong bối cảnh có một số chương trình và dự án vệ sinh môi trường nôngthôn đã được thực hiện trong nhiều năm nay Chương trình mục tiêu quốc giamôi trường và vệ sinh môi trường nông thôn đã được chính phủ phê duyệtngày 03/12/1998 được thực hiện từ 1999 đến 2005 (Bộ Nông nghiệp và pháttriển nông thôn 1997, Chương trình quốc gia về môi trường và vệ sinh môitrường nông thôn giai đoạn 1998 – 2005 và định hướng đến 2010, Hà Nội)

Một số ý kiến của các nhà chuyên môn: Đối với rác trong thôn xóm thì

mỗi thôn cần có 1 hố rác hoặc bể chứa rác Nơi đây sẽ là nơi tập trung đổ ráccủa thôn Sau 1 tuần hoặc nửa tháng, lượng rác đầy thì mang đến bãi rác quyđịnh Đối với rác ngoài đồng nên xây dựng bể nổi nhỏ ở những chỗ thuận lợicho việc thải rác như lối ra của cánh đồng Mọi chai lọ, túi nilon, hộp thuốctrừ sâu phun song được gom đổ vào đó, khi nào nhiều thì mang đi đổ hay xử

lý chôn Đồng thời, mỗi xã cần xây dựng một nơi đổ rác cho nhân dân trongquy hoạch xây dựng của địa phương mình Những nơi đổ rác phải đảm bảo;

xa khu dân cư và không gây ô nhiễm môi trường Đối với cấp huyện phải xâydựng bãi rác để hàng ngày tập kết rác từ các khu thị trấn, thị tứ, các khu chợ

và tập trung xử lý kịp thời Thành lập các tổ thu gom rác có thể là do các đoànthể đảm nhiệm như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên và chọnngày thứ bảy tình nguyện để thu gom và làm sạch đường làng ngõ xóm Tuynhiên một yếu tố quan trọng cho thu gom rác thải nông thôn là chính quyền

xã và huyện cần có kinh phí để duy trì cho hoạt động này thường xuyên nhưchi phí mua phương tiện vận chuyển, dụng cụ thu gom, bảo hộ

Quản lý rác thải là việc làm lâu dài Bên cạnh việc tuyên truyền nângcao nhận thức của người dân trong việc thu gom và xử lý rác thải thì mỗilàng, xã đều cần có những quy ước, hương ước về bảo vệ môi trường sốngxung quanh mình Đây là những biện pháp có thể thực hiện được và cần có sự

nhận thức và đóng góp của mỗi người dân để từng bước xã hội hóa vấn đề rácthải ở nông thôn [8]

2.1.4.4 các công cụ quản lý rác thải

a) Các tiêu chuẩn

Các tiêu chuẩn áp dụng cho mọi khía cạnh của việc quản lý rác thải ,bao gồm lưu chứa, thu gom, vận chuyển, khôi phục tài nguyên và tiêu hủycuối cùng Các tiêu chuẩn chủ yếu bao gồm: tiêu chuẩn kỹ thuật và thiêuchuẩn vận hành được áp dụng cho lưu chứa, thu gom, vận chuyển rá thải,cũng như quản, vận hành, bảo dưỡng các phương tiện Các quy định này cũngbao gồm các quy định về giảm thiểu và tái chế rác thải

Tiêu chuẩn kỹ thuật và vận hành liên quan đến việc thu gom rác thải,tiêu chuẩn quy định rõ các loại hình thùng chứa, các địa điểm thu gom rácthải và số lượng cũng như loại chất thải phải thu gom Trong tiêu chuẩn cũngquy định tần suất thu gom cũng như các yêu cầu về tiếng ồn đối với các xethu gom.[17]

b) Các loại giấy phép

Các loại giấy phép được cấp cho các loại phương tiện sử dụng trongrác thải được phê duyệt đảm bảo công tác tiêu hủy rác thải được an toàn Cácgiấy phép địa điểm chỉ có thể được cấp nếu như giấy phép quy hoạch cần cóđối với địa điểm này đã có hiệu lực Chúng có thể phải tuân theo các điềukiện do các cơ quan quản lý rác thải quy định và có thể bao gồm các hạngmục như: thời hạn của giấy phép, sự giám sát bởi người giữa giấy phép, loại

và số lượng chất thải, các phương pháp giải quyết chất thải, sự ghi lại thôngtin, các biện pháp đề phòng cần có.[17]

trả thong thường cho dịch vụ đó, rất hiếm khi được coi là biện pháp kíchthích Trong phần lớn trường hợp , phí được tính toán để trang trải tổng chiphí và không phản ánh những chi phí biên xã hội của các ảnh hưởng môitrường.

- Phí đổ bỏ: Các phí đổ bỏ là loại phí trực tiếp đánh vào các chất thảiđộc hại các cơ sở sản sinh ra hay tại địa điểm tiêu hủy Mục tiêu chính củanhững phí này là cung cấp cho công nghiệp những kích thích kinh tế để sửdụng các phương pháp quản lý rác thải như giảm bớt rác thải, tái chế và đốt

- Phí sản phẩm: phần lớn các phí sản phẩm đánh vào chất thải, đã được

áp dụng đối với các bao bì, dầu nhờn, các túi nhựa, phân bón, thuốc trừ sâuhại, nguyên vật liệu…

*Các khoản trợ cấp: các khoản trợ cấp được cung cấp cho các cơ quan

và khu vực tư nhân tham gia vào các lĩnh vực quản lý rác thải

*Các khuyến khích cưỡng chế thi hành: việc quy trách nhiệm pháp lýđối với những tổn hại do ô nhiễm

*Các hệ thống ký quỹ - hoàn trả: biểu hiện mối quan hệ giữa thuế vàtrợ cấp, các loại thuế, phí, lệ phí đặc biệt đối với khách hàng được thiết kế đểkhuyến khích tái chế và ngăn ngừa ô nhiễm [17]

2.1.4.5 Tổ chức thực hiện

a)Phân loại

*Rác thải sinh hoạt

- Rác thải thực phẩm: Là những chất thải sinh ra từ tiêu dùng chếbiến thực phẩm, loại này chứa nhiều chất hữu cơ, dễ thối rữa, dễ bị phân huỷnhanh đặc biệt khi gặp thời tiết nóng ẩm Loại này cần đươc chú ý đặc biệtbởi tính chất của nó rất dễ hấp dẫn sâu bọ, chuột, côn trùng gây bệnh

- Rác: Bao gồm giấy, nhựa, các sản phẩm như chai lọ thuỷ tinh, kimloại, gốm sứ, các loại này ít hoặc không có khả năng phân huỷ

- Tro xỉ và tro than: gồm toàn nhưng tàn dư của quá trình cháy, sinh ra

từ các hộ gia đình

- Rác cồng kềnh: Bao gồm đồ gỗ, thiết bị gia dụng Các loại này cầnthu gom vận chuyển cẩn thận.

- Rác thải xây dựng vôi vữa gạch gói sinh ra do xây dựng, phá vỡcác công trình mới cũ

*Rác thải nông nghiệp

- Rác thải trồng trọt: Là những chất thải sinh ra trong hoạt động trồngtrọt, loại này chứa nhiều chất hữu cơ, dễ thối rữa, dễ bị phân huỷ nhanh đặcbiệt khi gặp thời tiết nóng ẩm

-Rác thải từ chăn nuôi: Bao gồm các loại phân gia súc, gia cầm

b) Lưu trữ, thu gom rác

Sự lưu giữ rác thải ngay từ nguồn trước khi chúng được thu gom là mộtyếu tố quan trọng trong quản lý rác thải Việc quản lý rác thải bắt đầu từ việclưu giữ tại nguồn: Yếu tố chủ yếu trong việc phân loại các thiết bị lưu giữ làtính tương hợp của các thiết bị với nguồn phát sinh, tính nguy hại tối thiểu đốivới sức khoẻ, tính sửa đổi đối với thu gom hiệu quả và chi phí Khối lượnglưu giữ rác thải dựa vào dung lượng và tần suất thu gom rác Ở các nước pháttriển người ta thường áp dụng một trong hai phương án hoặc lưu giữ rác thải

đã được phân loại tại nhà rồi định kỳ chuyển đến các thùng rác lớn của thànhphố, hoặc phân loại trước khi đổ váo các thùng rác dành riêng cho từng loại

Ở các nước đang phát triển thường tận dụng các dụng cụ chứa rác phù hợpnhư: túi nilon, bao nhựa, thùng sắt… kích cỡ và đặc điểm dụng cụ phụ thuộcvào từng mức độ phát sinh và tần suất thu gom

c) Vận chuyển rác

Sau khi rác được thu gom lưu giữ, công việc tiếp theo là việc vậnchuyển Nếu khoảng cách từ nơi chứa rác tạm thời gần thì sẽ được chuyểntrực tiếp vào bãi xử lý rác Ngoài ra nếu khoảng cách này xa thì thành lập cáctrạm trung chuyển

Trạm trung chuyển là nơi rác thải từ các xe thu gom được chuyển sang

xe vận tải lớn nhằm tăng hiệu quả vận chuyển đến bãi chôn lấp rác thải Trạm

trung chuyển thường được đặt gần khu vực thu gom để giảm thời gian vậnchuyển của các xe thu gom rác thải.

d)Tổ chức xử lý rác thải

Tuỳ từng đối tượng, thành phần rác ở các quốc gia, từng khu vực, từngvùng cụ thể mà có cách tiếp cận rác thải khác nhau Xử lý rác thải là vấn đềtổng hợp liên quan cả về kỹ thuật đến kinh tế xã hội Vì vậy, tuỳ vào điềukiện và đặc tính rác thải mà có sự lựa chọn, kết hợp các phương pháp xử lýphù hợp nhất

a, Ủ rác thành phân bón hữu cơ

Ủ rác hữu cơ thành phân bón hữu cơ (composting) là một phương phápkhá phổ biến ở các quốc gia đang phát triển Việc ủ rác sinh hoạt với thànhphần chủ yếu là chất hữu cơ có thể phân hủy được còn được tiến hành ngay ởcác nước phát triển (quy mô hộ gia đình) Ví dụ ở Canada, phần lớn các giađình ở ngoại ô các đô thị đều tự ủ rác của gia đình mình thành phân bón hữu

cơ (compost) để bón cho vườn của chính mình Việc ủ rác thành phân bónhữu cơ có ưu điểm là giảm được đáng kể khối lượng rác, đồng thời tạo rađược của cải vật chất, giúp ích cho công tác cải tạo đất Chính vì vậy, phươngpháp này nên được áp dụng ở các quốc gia nghèo và đang phát triển

Công nghệ ủ rác có thể chia thành nhiều loại:

- Ủ hiếu khí:

Ủ rác hiếu khí là một công nghệ được sử dụng rộng rãi vào khoảng haithập kỷ gần đây, đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Trung Quốc, ViệtNam Công nghệ ủ rác hiếu khí dựa trên sự hoạt động của các vi khuẩn hiếukhí với sự có mặt của oxy Các vi khuẩn hiếu khí có trong thành phần của ráckhô thực hiện quá trình oxy hóa carbon thành đioxitcarbon (CO2) Thường thìchỉ sau hai ngày, nhiệt độ rác ủ tăng lên khoảng 450C Nhiệt độ này đạt đượcchỉ với điều kiện duy trì môi trường tối ưu cho vi khuẩn hoạt động , quantrọng nhất là không khí và độ ẩm Sự phân hủy hiếu khí diễn ra khá nhanh,chỉ sau 2 - 4 tuần là rác được phân hủy hoàn toàn Các vi khuẩn và côn trùng

bị hủy diệt do nhiệt độ ủ dâng cao Bên cạnh đó mùi hôi cũng bị hủy nhờ quátrình ủ hiếu khí Độ ẩm phải được duy trì tối ưu ở 40 - 450C, ngoài khoảngnhiệt độ này quá trình phân hủy sẽ bị chậm lại.

- Ủ yếm khí:

Công nghệ ủ yếm khí được sử dụng rộng rãi ở Ấn Độ (chủ yếu ở quy

mô nhỏ) Quá trình ủ này nhờ vào sự hoạt động của các vi khuẩn yếm khí.Công nghệ này đòi hỏi chi phí đầu tư ban đầu tốn khém, song nó cũng cónhược điểm sau:

+ Thời gian phân hủy lâu thường từ 4 - 12 tháng

+ Các vi khuẩn gây bệnh luôn tồn tại cùng với qua trình phân hủy vìnhiệt độ phân hủy thấp

+ Các khí sinh ra từ quá trình phân hủy yếm khí là khí mêtan và khísulphuahydro gây ra mùi hôi khó chịu

Mặc dù vậy, phải thừa nhận phương pháp ủ yếm khí là phương pháp rẻtiền Sản phẩm phân hủy có thể kết hợp rất tốt với phân hầm cầu và phân giasúc (đôi khi cả than bùn)cho ta phân hữu cơ có hàm lượng dinh dưỡng cao tạo

độ xốp cho đất.[14]

b) Hầm ủ khí sinh học Biogas

Biogas là một loại khí đốt sinh học được tạo ra khi phân hủy yếm khíphân thải ra của gia súc Các chất thải của gia súc được cho vào hầm kín (haytúi ủ), ở đó các vi sinh vật sẽ phân hủy chúng thành các chất mùn và khí, khínày được thu lại qua một hệ thống đường dẫn tới lò để đốt, phục vụ sinh hoạtcủa gia đình Các chất thải ra sau quá trình phân hủy trong hầm kín (hay túi ủ)gần như sạch và có thể thải ra môi trường, đặc biệt nước thải của hệ thốngBiogas có thể dùng tưới cho cây trồng Hầm ủ khí sinh học Biogas được sửdụng để xử lý chất thải rắn và chất thải lỏng trong chăn nuôi.[16]

c) Sử dụng làm chất đốt

Đây là biện pháp được xử lý khá phổ biến trong xử lý rác thải đồngruộng hiện nay, do lượng rác thải quá nhiều và rất dễ cháy Phương pháp này

vốn được người dân Nam bộ sử dụng từ lâu để tiêu hủy lượng rơm rạ trênđồng ruộng và tro sau quá trình đốt được xem là phân bón Hiện tượng đốt rácthải nông nghiệp ngay trên đồng ruộng hiện nay đã lan ra cả những vùngđồng bằng sông Hồng [4]

Phương pháp này có ưu điểm là đơn giản, dễ làm, giảm giá thành vàgiảm thiểu sâu bệnh hại trên đồng ruộng.Ngoài ra, phương pháp này có nhượcđiểm là gây mất mát một lượng lớn chất dinh dưỡng, gây ô nhiễm môi trườngkhông khí rất nghiêm trọng, gây hiệu ứng nhà kính và các bệnh hô hấp, gâyhiện tượng khói mù cản trở tầm nhìn của người điều khiển phương tiện giaothông, vừa mất chất hữu cơ Vì vậy, trong tương lai gần phương pháp này cầnphải được loại bỏ

d) Đổ thành đống hay bãi rác hở.

Đây là phương pháp cổ điển đã được loài người áp dụng từ rất lâu, chođến nay, phương pháp này vẫn còn được áp dụng ở nhều nơi trên thế giới.Phương pháp này có nhiều nhược điểm như sau:

- Tạo cảnh quan khó coi, gây cảm giác khó chịu khi con người thấyhay bắt gặp

- Đống rác thải là môi trường thuận lợi cho các loài vật gặm nhấm, cácloài côn trùng, các vi sinh vật gây bệnh sinh sôi, nảy nở gây nguy hiểm chosức khỏe con người

- Các bãi rác lâu ngày sẽ tạo nên các vùng lầy lội, ẩm ướt và từ đó hìnhthành nên các dòng nước rò rỉ chảy thấm vào các tầng đất bên dưới, gây ônhiễm nguồn nước ngầm, hoặc tạo thành dòng chảy tràn gây ô nhiễm nguồnnước mặt

Bãi rác hở sẽ gây ô nhiễm không khí do quá trình phân hủy rác tạothành các khí có mùi hôi thối Mặt khác, ở bãi rác hở còn có thêm hiện tượng

“cháy” làm ô nhiễm không khí Có thể nói, đây là phương pháp rẻ tiền nhất,chỉ tiêu tốn chi phí cho công việc thu gom và vận chuyển rác từ nơi phát sinhđến bãi rác Tuy nhiên, phương pháp này lại đòi hỏi một diện tích bãi rác lớn

Do vậy, các thành phố đông dân cư và quỹ đất hiếm thì nó lại trở thànhphương pháp đắt tiền cộng với nhiều nhược điểm như đã nêu ở trên.

e) Bãi chôn rác vệ sinh

Bãi chôn rác thải vệ sinh được thực hiện bằng nhiều cách, mỗi ngàytrải rác thành lớp mỏng, sau đó nén ép chúng lại bằng các loại xe cơ giới, saucùng là trải lên các lớp rác bị nén chặt một lớp đất mỏng khoảng 15 cm

f) Phương pháp dùng làm thức ăn gia súc

Đây là biện pháp thay thế bền vững hơn so với phương pháp đốt và vùi rơm

rạ vào đất Các phế phụ phẩm này được giữ lại làm thức ăn cho trâu, bò, dê,…

Phương pháp này có ưu điểm là: Đem lại hiệu quả kinh tế, tiết kiệmđược tiền cho việc mua thức ăn gia súc Hạn chế ô nhiễm môi trường

Bên cạnh đó phương pháp này cũng có một số điểm hạn chế sau: Làm

hở vòng quay vật chất, chất dinh dưỡng bị mang đi mà chưa được bù lại chođất Tốn lao động cho việc thu gom

g)Phương pháp nhiệt phân

Đây là phương pháp xử lý rác thải tương tự như chúng ta làm thanhầm, có nghĩa là sử dụng nhiệt đốt bên ngoài để loại trừ dần không khí trongrác Phương pháp này có nhiều điểm thuận lợi như sau:

- Quá trình nhiệt phân là một quá trình kín nên ít tạo ra khí thải ônhiễm

- Có thể thu hồi nhiều vật chất sau nhiệt phân Ví dụ: rác thải đô thị ởHoa Kỳ sau khi nhiệt phân có thể thu lại dầu nhẹ, hắc ín và nhựa đường, chấtammonium sulfat, than, chất lỏng chứa rượu tất cả các chất kể trên đều có thểtái sử dụng làm nguyên liệu.[18]

2.1.4.6 Kiểm tra, kiểm soát

-Là phần việc quan trọng nhằm đảm bảo các kế hoạch được đề ra chocác bộ phận quản lý

-Là hành động để đảm bảo duy trì các hoạt động được thực hiện theođúng kế hoạch đã vạch ra

-Nhằm đảm bảo cho hiệu quả thực tế phù hợp với hiệu quả kế hoạch

2.1.5 Vai trò của quản lý rác thải nông thôn

Rác thải không phải là cái gì đó nên được loại bỏ hoặc xử lý mà khôngliên quan đến việc sử dụng nó trong tương lai Nó có thể là một nguồn tàinguyên có giá trị nếu được giải quyết một cách chính xác, thông qua chínhsách và thực hành Với hoạt động quản lý rác thải hợp lý và nhất quán sẽ chonhững lợi ích nhất định Những lợi ích này bao gồm:

- Vai trò kinh tế: Việc đưa ra các biện pháp quản lý thích hợp đối vớirác thải nông thôn không chỉ mang lại ý nghĩa to lớn về môi trường mà còntận dụng được giá trị vật chất và năng lượng một cách hiệu quả Các hìnhthức quản lý rác thải nông thôn có ý nghĩa lớn về môi trường, xã hội và kinh

tế thông qua hình thức thu gom, phân loại và vận chuyển; ngăn ngừa; tái sửdụng; tái chế chất thải Nếu như công tác thu gom, phân loại được thực hiện tốtthì rác thải nông thôn có thể được tái chế, tái sử dụng làm nguyên liệu và sảnxuất năng lượng: dùng rơm rạ để làm giá thể nuôi nấm rơm; làm vật liệu độnchuồng; xử lý rồi dùng làm phân bón, làm thức ăn chăn nuôi; để sản xuất giấy và

gỗ ván ép; để sản xuất điện hoặc sản xuất khí đốt phục vụ cho sinh hoạt và chosản xuất

- Vai trò xã hội: Tăng cường sức khỏe người dân nông thôn bằng cáchgiảm thiểu các bệnh có liên quan đến môi trường nhờ cải thiện và nâng cao vệsinh môi trường nông thôn Lợi thế xã hội tốt hơn có thể dẫn đến các nguồnviệc làm mới và có khả năng nâng cộng đồng thoát khỏi đói nghèo Đặc biệt

là ở một số nước đang phát triển

- Vai trò môi trường: Giảm hoặc loại bỏ tác động xấu đến môi trườngthông qua việc giảm, việc tái sử dụng và tái chế, giảm thiểu và khai thác tàinguyên Có thể cung cấp được cải thiện không khí, chất lượng nước, giúp đỡtrong việc giảm lượng khí thải nhà kính, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, làmcho môi trường nông thôn trong sạch hơn

-Thế hệ tương lai thực hành quản lý rác thải hiệu quả có thể cung cấpcác thế hệ tiếp theo một nền kinh tế mạnh mẽ hơn, một xã hội công bằng hơn,toàn diện hơn và một môi trường sạch hơn.

2.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý rác thải nông thôn

 Nguồn nhân lực

- Trình độ quản lý của cán bộ: Quản lý ở đây không chỉ quản lý cácdụng cụ, các trang thiết bị phục vụ cho quá trình thu gom, vận chuyển rác thảinông thôn mà quản lý ở đây còn là quản lý con người Một người quản lý cónăng lực thực sự biết cách làm cho nhân viên của họ làm việc hiệu quả nhất,tránh tình trạng trốn việc, đùn đẩy công việc, hay nguy hiểm hơn là việc ăncắp trang thiết bị phục vụ cho quá trình thu gom rác thải Quản lý là một nghệthuật, việc vận dụng nghệ thuật trong quản lý là điều hết sức cần thiết ở bất

cứ ngành nghề hay lĩnh vực nào

- Trình độ cán bộ quản lý: Đây là yếu tố không nhỏ tác động tới hiệuquả thu gom rác thải trên địa bàn nghiên cứu hay trên toàn lãnh thổ Việt Nam.Làm sao để người dân nhận thức đúng đắn mức độ nguy hiểm của rác thảimang tới đời sống của chính họ, làm sao để phân loại rác tốt nhất, phân loạirác như thế nào là đúng…? Đây là các câu hỏi đặt ra cho các nhà quản lý.Trình độ của người quản lý có thể nói lên cách thức mà họ truyền tải nhữngnội dung cần thiết về rác thải tới người dân một cách dễ hiểu nhất, làm chongười dân tham gia một cách nhiệt tình nhất

 Thể chế, chính sách của nhà nước về quản lý rác thải

Nhà nước với vai trò là chủ thể quản lý tạo ra môi trường thuận lợi, tincậy và chính thức cho các hoạt động quản lý rác thải trong phạm vi cả nước,

cần kiểm soát tốt chất thải ngay từ nguồn thải đồng thời thực hiện tốt cácbước trong quy trình quản lý rác thải nguy hại như thu gom, vận chuyển, quácảnh, lưu trữ, xử lý và tiêu hủy rác thải nguy hại Nhà nước ban hành các nghịđịnh, quyết định về quản lý rác thải, đồng thời có các hỗ trợ, đầu tư cần thiếttrong các lĩnh vực xử lý rác thải.

 Ý thức của người dân

Có rất nhiều yếu tố nguy hại liên quan đến rác thải, song khôngphải người dân nào cũng ý thức được điều đó Vì vậy, việc làm cho ngườidân hiểu và tạo cho người dân ý thức bảo vệ môi trường là điều hết sứcquan trọng

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Tình hình quản lý rác thải nông thôn trên thế giới

Hiện nay vấn đề môi trường đặc biệt là rác thải nông thôn đang là vấn

đề được quan tâm hàng đầu ở tất cả các quốc gia trên thế giới Một số nước

đã xây dựng được mô hình quản lý rác thải mang lại hiệu quả cao, vừa bảo vệmôi trường, vừa mang lại hiệu quả kinh tế, tiết kiệm nguồn tài nguyên

Tùy từng điều kiện kinh tế xã hội và mức độ phát triển khoa học kỹ thuậtcùng với nhận thức về quản lý rác thải nông thôn mà mỗi nước có những cáchquản lý của riêng mình

Kinh nghiệm ở Nhật Bản

Các gia đình Nhật Bản đã phân loại chất thải thành 3 loại riêng biệt vàcho vào 3 túi với màu sắc khác nhau theo quy định: rác hữu cơ, rác vô cơ,giấy, vải, thủy tinh, rác kim loại Rác hữu cơ được đưa đến nhà máy xử lý rácthải để sản xuất phân vi sinh Các loại rác còn lại: giấy, vải, thủy tinh, kimloại, đều được đưa đến cơ sở tái chế hàng hóa Tại đây, rác được đưa đếnhầm ủ có nắp đậy và được chảy trong một dòng nước có thổi khí rất mạnhvào các chất hữu cơ và phân giải chúng một cách triệt để Sau quá trình xử lý

đó, rác chỉ còn như một hạt cát mịn và nước thải giảm ô nhiễm Các cặn rác

không còn mùi sẽ được đem nén thành các viên gạch lát vỉa hè rất xốp, chúng

có tác dụng hút nước khi trời mưa [21]

Kinh nghiệm ở Hàn Quốc

Trung bình lượng rác thải thu gom bình quân trong 1 ngày vào bãi chônlấp Sodokwon là 17.663 tấn, trong đó: Rác thải được thu gom từ Thủ đôSeoul là 7.807 tấn (chiếm 44%); từ TP Incheon là 2.943 tấn (chiếm 17%) vàrác được thu gom từ tỉnh Gyeonggi là 6.913 tấn (chiếm 39%) Sau khi thugom, số rác thải được phân thành 3 loại, trong đó: tổng lượng rác thải sinhhoạt là 3.503 tấn (chiếm 20%); Rác xây dựng là 7.431 tấn (chiếm 42%) và rácthải công nghiệp là 6.729 tấn (chiếm 38%)

Để xử lý lượng rác thải tại bãi chôn lấp Sodokwon, Công ty đã áp dụng

mô hình xử lý rác khép kín, liên hoàn như:

- Đăng ký các thủ tục khi chuyển rác vào bãi chôn lấp

- Áp dụng kỹ thuật chôn lấp an toàn, hợp vệ sinh

- Vận hành hệ thống xử lý liên hoàn nước rỉ rác, thu hồi khí

- Xây dựng công viên xanh "Dream park" tương lai: Đây là một Dự ánsinh thái được thực hiện với mục đích biến đổi bãi rác này thành công viênchủ đề môi trường lớn nhất Hàn Quốc, sau khi các bãi rác được lấp đầy Tạiđây sẽ xây dựng công viên thể thao, công viên sinh thái phục vụ giải trí côngcộng, không gian nghỉ ngơi và nhiều công trình khác ngay trên bề mặt đất củabãi chôn lấp

Có thể nói, mô hình chôn lấp rác thải sinh hoạt mà Hàn Quốc đang ápdụng rất hiệu quả và an toàn về môi trường Không những giúp giải quyết vấn

đề ô nhiễm môi trường do rác thải mà còn giảm được chi phí xử lý khắc phục

ô nhiễm môi trường nước hàng năm Đồng thời, đem lại lợi ích kinh tế từ việctái sử dụng chất thải phục vụ phát điện, giảm khí nhà kính và tăng nguồn thungân sách từ việc bán hạn ngạch khí thải do tiết kiệm được Không chỉ dừnglại đó, Chính phủ Hàn Quốc còn tiếp tục xây dựng công viên với chủ đề môitrường trên chính bãi rác này nhằm sử dụng hiệu quả quỹ đất trống bằng cách

xây dựng khu vực vui chơi, giải trí, thể thao, khu sinh thái, khu hoạt động môitrường phục vụ sinh hoạt cho cộng đồng [22]

 Kinh nghiệm ở Singapore

Đây là nước đô thị hóa 100% và là đô thị sạch nhất trên thế giới Để cóđược kết quả như vậy, Singapore đầu tư cho công tác thu gom, vận chuyển và

xử lý đồng thời xây dựng một hệ thống luật pháp nghiêm khắc làm tiền đềcho quá trình xử lý rác thải tốt hơn Rác thải ở Singapore được thu gom vàphân loại bằng túi nilon Các chất thải có thể tái chế được, được đưa về cácnhà máy tái chế còn các loại chất thải khác được đưa về nhà máy khác đểthiêu hủy Ở Singapore có 2 thành phần chính tham gia vào thu gom và xử lýcác rác thải sinh hoạt từ các khu dân cư và công ty, hơn 300 công ty tư nhânchuyên thu gom rác thải công nghiệp và thương mại Tất cả các công ty nàyđều được cấp giấy phép hoạt động và chịu sự giám sát kiểm tra trực tiếp của

Sở Khoa học công nghệ và môi trường Ngoài ra, các hộ dân và các công tycủa Singapore được khuyến khích tự thu gom và vận chuyển rác thải cho các

hộ dân vào các công ty Chẳng hạn, đối với các hộ dân thu gom rác thải trựctiếp tại nhà phải trả phí 17 đôla Singapore/tháng, thu gom gián tiếp tại cáckhu dân cư chỉ phải trả phí 7 đôla Singapore/tháng [20]

2.2.2 Tình hình quản lý rác thải nông thôn tại Việt Nam

Kinh nghiệm tại Bắc Giang

Trong những năm gần đây tình trạng ô nhiễm môi trường ở nông thônđang ngày càng nghiêm trọng, là vấn đề bức xúc đang được xã hội quan tâm.Nhận thức được tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường đối với sứckhoẻ người dân, cùng với thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới Hộinông dân xã Hương Vĩ đã phát động phong trào “nông dân chung tay xâydựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường”

Phát huy cách làm mới, sáng tạo, rút kinh nghiệm từ xây dựng Lò xử lýrác thải tại thôn Làng năm 2012, đồng thời học tập mô hình một số Lò đốtrác, nghiên cứu mô hình lò nung vôi, Hội nông dân xã Hương Vĩ đã vận dụng

cải tiến, xây dựng công trình Lò xử lý rác thải tập trung tại thôn Hốt Hồ.Công trình được xây dựng trên diện tích 50m2 gồm 1 lò đứng, cao 7m, chiềurộng lòng 2,5m, đảm bảo xử lý đốt 2 tấn rác thải sinh hoạt/ngày Nguồn vốnđầu tư hơn 21 triệu đồng, trong đó Phòng tài nguyên môi trường huyện hỗ trợ

6 triệu đồng từ nguồn kinh phí môi trường huyện; còn lại cán bộ, hội viênnông dân trong xã ủng hộ đóng góp

Sau 6 tháng đi vào hoat động, Lò xử lý rác thải thôn Hốt Hồ đã chothấy hiệu quả rõ rệt, tất cả các loại rác thải sinh hoạt của nhân dân trong thônđược tập trung thu gom và xử lý triệt để Trong thời gian đầu, với mô hình

“Khu dân cư tự quản và bảo vệ môi trường” được Chi hội nông dân, Hội Phụ

nữ và Hội cựu chiến binh của thôn tự nguyện làm nhiệm vụ thu gom, phâncông mỗi chi hội đảm nhiệm 1 tháng, thực hiện việc thu gom và xử lý rác vàochiều chủ nhật hàng tuần, hoạt động theo Nội quy được triển khai tới nhândân Chị Vũ Thị Nga - nông dân thôn Hốt Hồ xã Hương Vĩ phấn khởi nói: Từngày có Lò xử lý rác thải, nhân dân rất có ý thức trong việc thu gom, thựchiện theo nội quy đã quy định Giờ đây các tuyến đường của thôn, cũng nhưcác ngõ vào nhà dân đều sạch sẽ, phong quang

Xác định nội dung bảo vệ môi trường là một trong 19 tiêu chí để thựchiện chương trình xây dựng nông thôn mới Cùng với việc xây lò xử lý rácthải tại các điểm khu dân cư, đến nay Hội nông dân xã Hương Vĩ đã vận độngxây được 15 ga xử lý vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật đặt tại 11 thôn, ở cácđiểm tập trung trên mỗi cánh đồng trong xã Với cách làm này, không còntình trạng vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật vứt bừa bãi trên bờ ruộng, hay lòngmương, dòng nước, gây ô nhiễm nguồn nước, môi trường

Công trình xử lý đốt rác thải sinh hoạt tập trung thôn Hốt Hồ, cũng nhưthực hiện Ga xử lý vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật ở xã Hương Vĩ có ý nghĩaquan trọng trong công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, làm thay đổi tư duy, ýthức của người dân trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường sống, bảo đảm sứckhỏe cho gia đình, cộng đồng và xã hội Đây cũng là việc làm thiết thực của