Chương trình đào tạo nghề “Trồng điều” cùng với bộ giáo trình được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và th
Trang 1BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
TRỒNG MỚI ĐIỀU
Mã số: MĐ02 NGHỀ TRỒNG ĐIỀU Trình độ: Sơ cấp nghề
Trang 2TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
MÃ TÀI LIỆU: MĐ02
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Cây điều thuộc nhóm cây công nghiệp có dầu, sống lâu năm Các sản phẩm thu hoạch và chế biến từ cây điều rất phong phú, đa dạng và trên hết là nhân hạt điều là mặt hàng xuất khẩu lớn của đất nước Từ năm 1996 đến nay Việt Nam luôn
là nước đứng đầu về xuất khẩu điều nhân Tuy nhiên nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy chế biến điều luôn thiếu hụt và phải nhập điều thô hàng năm từ các nước khác
Cây điều là loại cây có thể trồng được trên nhiều loại đất và khí hậu khác nhau
và được coi là cây “xóa đói giảm nghèo” cho nhiều vùng sản xuất nông nghiệp Nhưng để sản xuất bền vững và có hiệu quả kinh tế cao hơn người trồng điều cần được đào tạo dạy nghề theo các chương trình phù hợp
Chương trình đào tạo nghề “Trồng điều” cùng với bộ giáo trình được biên
soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã cập nhật những tiến
bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sản xuất tại vườn điều các địa phương có khí hậu nhiệt đới hai mùa mưa nắng có thể coi là cẩm nang cho người đã, đang và sẽ tiếp tục hành nghề trồng điều
Bộ giáo trình gồm 5 quyển:
1) Nhân giống điều
2) Trồng mới điều
3) Chăm so ́c điều
4) Phòng trừ sâu bệnh hại điều
5) Thu hoạch và bảo quản hạt điều
Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận sự hợp tác, giúp đỡ của Phòng Nghiên cứu Cây Công nghiệp thuộc Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam, đồng thời chúng tôi cũng nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật của các Trường khối nông nghiệp, Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng cục dạy nghề, Ban lãnh đạo các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, các cán
bộ kỹ thuật, các thầy cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành bộ giáo trình này
Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu
nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Trồng điều” Các thông tin trong bộ
giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học
Giáo trình mô đun“Trồng mới điều” giới thiệu các kiến thức về điều kiện khí
hậu, đất đai với cây điều, các yêu cầu kỹ thuật cần có trong các bước trồng mới điều
và chăm sóc ngay sau trồng nhằm đảm bảo cho cây điều có sức sinh trưởng, phát triển tốt về sau
Trang 4Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
THAM GIA BIÊN SOẠN
1 Phan Quốc Hoàn (chủ biên): giảng Trường Cao Đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc;
2 Nguyễn Viết Thông: giảng Trường Cao Đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc;
3 Đặng Thị Hồng: giảng Trường Cao Đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc
4 Nguyễn Văn Tân: giảng Trường Cao Đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc;
5 Trịnh Thị Vân: giảng Trường Cao Đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc
6 Nguyễn Văn Chiến: giảng Trường Cao Đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc
Trang 5MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG
Bài 1: Yêu cầu sinh thái cây điều
1 Khí hậu 1
1.1 Nhiệt độ 1
1.2 Lượng mưa và độ ẩm 2
1.3 Ánh sáng 2
2 Đất đai 2
2.1 Các loại đất 3
2.2 Địa hình 4
Bài 2: Chuẩn bị đất 1 Chọn đất 6
2 Dọn đất 7
3 Làm đất 8
3.1 Mục đích của việc làm đất 8
3.2 Yêu cầu kỹ thuật làm đất 8
4 Lên liếp rửa phèn trước khi trồng 9
4.1 Đào mương lên liếp 9
4.2 Kích thước liếp 9
Bài 3: Thiết kế vườn trồng điều 1 Thiết kế vườn trồng điều 11
1.1 Thiết kế hệ thống đường 11
1.2 Thiết kế băng chống xói mòn 12
1.3 Thiết kế hàng cây chắn gió 13
2 Mật độ, khoảng cách 13
2.1 Cơ sở xác định 13
2.2 Mật độ, khoảng cách 14
Bài 4: Trồng mới 1 Chuẩn bị cây giống 15
2 Thời vụ trồng 16
3 Đào hố 16
Trang 64 Bón phân lót 16
5 Trồng mới cây điều 17
6 Trồng dặm 19
7 Trồng xen 19
HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN 22
II MỤC TIÊU MÔ ĐUN 22
III NỘI DUNG MÔ ĐUN 22
1 Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian 22
2 Phương pháp đánh giá 22
3 Nội dung đánh giá 23
IV Hướng dẫn thực hiện bài tập, bài thực hành 23
Bài thực hành số 1 23
Bài thực hành số 2 26
Bài thực hành số 3 27
Bài thực hành số 4 29
Tài liệu tham khảo 32
Trang 7MÔ ĐUN: TRỒNG MỚI ĐIỀU
Mã mô đun: MĐ 02
Giới thiệu mô đun
Mô đun Trồng mới điều là mô đun chuyên môn nghề , mang tính tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành chăm sóc điều; nội dung mô đun trình bày các yêu cầu về ngoại cảnh (khí hậu, đất đai) với cây điều, các bước chuẩn bị trồng mới điều và quy trình trồng mới; bên cạnh đó mô đun cũng trình bày hệ thống các bài tập, bài thực hành cho từng bài dạy và bài thực hành khi kết thúc mô đun
Học xong mô đun này, học viên có được những kiến thức cơ bản về các yêu cầu khí hậu, đất để trồng điều, các bước trồng mới điều, chăm sóc sau trồng và các tiêu chuẩn kỹ thuật
Học viên sau khi hoàn thành mô đun có kỹ năng thực hiện đúng các bước trồng mới như đánh giá đất trồng, chuẩn bị đất, đào hố, trồng mới, trồng xen và trồng dặm
Bài 1: Yêu cầu sinh thái cây điều
Sinh trưởng và phát triển của cây điều có liên quan mật thiết với điều kiện ngoại cảnh Mối liên hệ này có ý nghĩa lớn trong thực tế sản xuất để khu vực hóa đất trồng điều và chọn lựa đất trồng phù hợp Những yếu tố ảnh
hưởng tới đời sống cây điều là yếu tố khí hậu, đất đai và dinh dưỡng
Mục tiêu:
- Nêu được các yêu cầu khí hâ ̣u, đất đai phù hợp với cây điều
- Quan sát được đă ̣c điểm của loại đất trồng cụ thể và biện pháp cải tạo phù hợp
- Xác định được vùng trồng điều thích hợp tại địa phương
C
Trang 8Khi nhiệt độ xuống thấp dưới 180
C kéo dài thì cây phát triển chậm lại Nhiệt độ dưới 50
C và trên trên 450C cây ngừng sinh trưởng Chênh lệch giữa ngày và đêm lớn không thích hợp cho sự sinh trưởng, phát triển của cây điều
Với yêu cầu nhiệt độ như trên, cây điều chỉ trồng được ở các vùng có
độ cao dưới 700 m và từ Đà Nẵng trở vào
Cây điều không phát triển được ở các vùng có sương muối và sương
mù
1.2 Lƣợng mƣa và độ ẩm
Cây điều thích hợp với những vùng có lượng mưa 1000 mm – 1800mm/năm Lượng mưa trên phải được phân bố đều các tháng trong mùa mưa
Lượng mưa dưới 1000 mm/năm gây cho cây điều ở tình trạng thiếu nước, năng suất hạt kém Nếu lượng mưa dưới 500mm/năm cây ngừng cho trái, chỉ còn tác dụng cung cấp gỗ củi
Ngược lại ở những vùng mưa quá nhiều tới 4000 mm cây điều vẫn sinh trưởng nhưng năng suất thấp, chất lượng hạt kém Mùa điều ra hoa kết trái thường kéo dài khoảng 2 tháng, vào giai đoạn này yêu cầu thời tiết phải thật khô ráo
Ẩm độ không khí ảnh hưởng nhiều đến sự ra hoa kết trái của cây điều Trong thời gian từ lúc cây trổ hoa đến khi trái chín ẩm độ yêu cầu phải thấp từ
65 – 70% hoa mới không rụng, thụ phấn mới đầy đủ, tránh cho hạt bị sâu thối
… Nếu ẩm độ cao, quá trình thụ phấn thụ tinh kém, tỉ lệ đậu quả thấp
1.3 Ánh sáng
Điều là cây ưa ánh sáng Yêu cầu tổng số giờ chiếu sáng trên 2000 giờ/năm, đây là chỉ tiêu cần thiết cho sự sinh trưởng, phát triển và sự ra hoa kết quả của cây điều
Cây điều cho hiệu quả kinh tế cao ở những nơi trời quang đãng, ít mây Tán cây xòe rộng và hoa mọc đầu cành nên trồng với khoảng cách đủ rộng để cần đủ ánh sáng thì năng suất hạt mới cao, trồng dày quá không có hoặc rất ít quả
2 Đất đai
Tính chất lý hóa của đất có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sống của
bộ rễ và năng xuất cây điều, vì đất là nơi chứa nước và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây Cây điều là loại cây lâu năm có bộ rễ khỏe, phàm ăn do vậy
rễ điều phân bố rộng và ăn sâu nên việc chọn đất trồng điều là việc làm rất quan trọng
Trang 92.2 Các loại đất
Điều có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau như đất cát, đất thịt, hay đất có tầng canh tác mỏng ở các vùng đồi dốc Tuy nhiên, điều thích hợp với các loại đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt, có hàm lượng hữu cơ cao Không nên trồng điều ở những vùng đất bị úng hay đất nhiễm mặn
- Yêu cầu đất phải thoát nước tốt, không bị úng trong mùa mưa
- Không bị ảnh hưởng mặn quá nặng
- Với những vùng đất bạc màu cần quan tâm bón phân cải tạo đất để cây điều phát triển tốt
- Vùng đất bị nhiễm phèn muốn trồng điều ta phải lên mô, rửa phèn
- Điều sinh trưởng phát triển tốt ở đất có mực nước ngầm sâu từ 3 – 6
m
- Người ta dùng chỉ số đo pH để đánh giá mức độ chua hay kiềm của đất Đất có độ pH 7 gọi là trung tính, lớn hơn 7 là đất kiềm, nhỏ hơn 7 tùy theo chỉ số thấp dần mà ta gọi là đất hơi chua, chua vừa, rất chua Đất trồng điều thích hợp có độ pH từ 5 – 6,5 Dụng cụ đo pH đơn giản là máy đo pH cầm tay, nếu kiểm tra thấy đất có độ pH quá chua ta cần bón vôi kèm theo phân lót trước khi trồng
Hình 1.1: Một số dạng máy đo pH cầm
tay nhãn hiệu HANNA của Italia
Trang 10Hình 1.2: Các loại đất vùng đồi núi có thể trồng điều 2.2 Địa hình
Địa hình có mối quan hệ chặt chẽ với các yếu tố khí hậu Địa hình chi phối chế độ nhiệt, ẩm độ không khí, chế độ chiếu sáng
Đối với vùng có địa hình bằng phẳng hoặc thấp trũng, có thể trồng điều nhưng phải có hệ thống thoát nước tốt, hoặc phải lên mô
Không nên trồng điều ở nơi có độ dốc trên 200
B Câu hỏi và bài tập thực hành
1 Câu hỏi – đánh dấu vào ý trả lời đúng (a, b, c, d, e …)
- Cây điều thích hợp với loại khí hậu nào sau đây: a) nhiệt đới b) mát mẻ, trời nhiều mây c) khí hậu có 2 mùa mưa và khô rõ rệt d) vùng khí hậu có sương nhiều e) cả a và c
- Đất trồng điều thích hợp với loại đất có pH nào a) Tính kiềm b) rất chua c) hơi chua d) nhiễm phèn
Trang 11- Khảo sát các đặc điểm khí hậu tại một trạm khí tượng trong vùng
- Khảo sát và đánh giá mức độ thích hợp của lô đất trước khi trồng điều
C Ghi nhớ:
- Không nên trồng điều ở những cùng có độ cao trên 700 m
- Điều là cây ưa sáng, không thích hợp với những vùng có nhiều mây, có sương muối và sương mù thời gian cây ra hoa
- Cây điều kém chịu úng, cần khảo sát mức độ thoát nước của vườn trước khi quyết định trồng
Trang 12Bài 2: Chuẩn bị đất
Mục tiêu:
- Chọn được đất trồng điều thích hợp
- Nêu được các bước chuẩn bị đất trồng điều
- Thực hiện đúng các bước trong khâu chuẩn bị đất
A Nội dung:
1 Chọn đất
Vườn điều phải được đặt ở những vùng có điều kiện tự nhiên đáp ứng được yêu cầu về khí hậu và đất đai Cây điều có thể trồng được trên nhiều loại đất có độ màu mỡ khác nhau như đất xám, đất đỏ bazan…
Nhiều loại đất trồng các loại cây khác không mang hiệu quả kinh tế, nhưng nếu áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác thích hợp thì việc trồng điều sẽ đạt hiệu quả cao
Tuy cây điều tương đối ít kén đất, nhưng để cây có thể sinh trưởng và phát triển tốt, nên chọn đất có thành phần cơ giới nhẹ, dễ thoát nước và
Trang 13Mục đích của dọn đất là giảm nguy cơ nhiễm sâu bệnh, ngăn ngừa sự hình thành nấm lây lan sang cây điều khi trồng Cũng như các loại cây trồng khác, khi lập vườn điều cần chú ý khâu khai hoang làm đất Các bước tiến hành như sau:
- Nếu trên đất có các loại cây bụi ưa sáng, cây mắc cỡ, cỏ tranh thì tiến hành làm sạch bằng các dụng cụ máy móc hoặc thủ công
- Đối với loại cây bụi lớn có hệ rễ ăn sâu dùng máy ủi sạch sau đó cày tơi lại một lần và bừa một lần
- Đối với cây bụi nhỏ và cỏ dại có thể cày một lần và bừa một lần
- Công việc làm sạch cỏ và các loại cây dại phải được tiến hành vào đầu mùa mưa
- Đối với đất đồi núi không cày bừa được phải chặt cây đánh gốc rồi mới cuốc hố trồng theo bậc thang tại chỗ để hạn chế tình trạng xói mòn rửa trôi đất trong mùa mưa
Trong quá trình khai hoang, hạn chế tối đa việc khai hoang trắng Đối với chỏm rừng và thảm thực vật tự nhiên ở đỉnh đồi có tác dụng chống xói
mòn cần phải giữ lại, không khai hoang
Hình 2.2: Khai hoang đất trồng điều
3 Làm đất
Trang 143.1 Mục đích của việc làm đất
Mục đích của việc làm đất trồng điều:
- Cải thiện tính chất lý, hoá học của đất
- Làm tăng tính thấm nước, tính nước, giữ phân của đất
- Làm đất còn góp phần chế độ nước chế độ không khí, làm tăng cường hoạt động của tập đoàn vi sinh vật trong đất
- Làm đất còn có tác dụng diệt trừ cỏ dại và mầm mống sâu bệnh hại trong đất
Hình 2.3: Chuẩn bị đất trồng điều
3.2 Yêu cầu kỹ thuật làm đất
Việc chọn quy trình làm đất phù hợp tùy theo khả năng thâm canh của người trồng điều trên đất trồng Nếu đất bằng phẳng có kết hợp trồng xen các cây trồng khác cần đạt các yêu cầu sau:
- Làm đất đúng thời vụ, làm sớm trước khi trồng 1 – 2 tháng
- Làm đất kỹ, sạch cỏ dại, dọn sạch các loại gốc cây
- Làm đúng độ sâu Nếu làm đất bằng máy cày sâu 30 – 35cm
- Chuẩn bị đất cẩn thận tăng độ tơi xốp cho đất, tăng khả năng giữ nước, tăng khả năng hút và thoát nước, rễ cây phát triển tốt
Trang 15Trường hợp trồng với quy mô lớn, không kết hợp được trồng xen và địa hình vườn trồng khó có thể làm đất cơ giới thì tiến hành dọn cỏ theo từng băng và đốt, chặt cây thân gỗ dọn ra khỏi vườn để sau đó tiến hành đào hố trồng, không cày
4 Lên liếp rửa phèn trước khi trồng
Để trồng điều ở những vùng có mực thủy cấp nông và nhiễm phèn như một số địa phương đồng bằng sông Cửu long cần phải đào mương lên liếp rửa
phèn trươc khi trồng
4.1 Đào mương lên liếp:
Kiểu lên liếp tùy thuộc vào từng loại đất và mô hình canh tác Đối với vùng đất phù sa không phèn có thể lên liếp theo kiểu cuốn chiếu, tức là lớp đất mặt bị đưa xuống dưới và tầng đất ở dưới sâu được đưa lên mặt, dần dần liếp được hình thành
Đối với vùng đất có phèn, tùy thuộc vào độ sâu xuất hiện tầng phèn mà xác định độ sâu của mương, tránh đưa tầng đất phèn tiềm tàng lên tầng mặt, đất oxid hóa sinh ra phèn hoạt động sẽ làm chết cây Ngoài ra, nên áp dụng biện pháp kê liếp để không làm đảo lộn tầng đất, không đưa đất phèn lên tầng mặt
4.2 Kích thước liếp:
Đối với vùng đất có phèn, mặn nên lên liếp đơn để liếp mau rửa phèn và thường áp dụng mô hình độc canh hay xen canh với một số cây có khả năng chịu phèn như chuối, khóm
- Đất cát pha địa hình bằng phẳng, dễ thoát nước: Không cần lên liếp Dọn sạch đất, cày tơi xốp Định hướng trồng, đóng cọc định vị hố trồng
- Đất thịt khó thoát nước: Phải đào mương lên liếp Kích thước và kiểu liếp
Hình 2.4 Mô hình liếp đơn trồng điều
Trang 16thay đổi tùy theo điều kiện thực tế, nhưng điều kiện quan trọng là phải có tầng đất mặt dày 1m để bảo đảm cho bộ rễ điều phát triển
B Câu hỏi và bài tập thực hành
- Nêu các bước tiến hành và yêu cầu của kỹ thuật làm đất trồng mới điều
- Loại đất nhiễm phèn nhẹ và mực thủy cấp nông, muốn trồng điều ta phải làm gì?
C Ghi nhớ:
- Cây điều có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau, tùy theo tính chất mỗi
loại đất và điều kiện chăm sóc đầu tư mà có biện pháp làm đất để trồng mới cho phù hợp
- Dọn sạch cỏ dại và tàn dư cây trồng trước khi trồng sẽ giúp cải tạo tính chất đất, cây con có sức phát triển tốt sau trồng
Trang 17Bài 3 Thiết kế vườn trồng điều
Thiết kế vườn trồng điều đúng kỹ thuật có tác dụng tiết kiệm đất, thuận lợi cho việc giao thông đi lại trong quá trình chăm sóc, thu hoạch Nếu thiết
kế không theo các tiêu chuẩn kinh tế kỹ thuật sẽ dẫn đến những thiệt hại to lớn kéo dài trong nhiều năm, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng điều
Mục tiêu:
- Nêu được các bước thiết kế vườn trồng điều
- Thiết kế vườn phù hợp với điều kiện đất đai và đặc tính của giống
- Đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường
A Nội dung:
1 Thiết kế vườn trồng điều
Xây dựng thiết kế vườn trồng cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
- Tiết kiệm đất đồng thời phải bảo đảm hoạt động của máy móc và người lao động trong việc cày bừa, phun thuốc, chăm sóc, bón phân, vận chuyển sản phẩm v.v Không chừa quá nhiều đường vận chuyển cũng như chừa đường quá rộng gây lãng phí đất đai Đường vận chuyển chung quanh lô rộng từ 5 – 6 m là thích hợp
- Bảo đảm mật độ vườn cây hữu hiệu trong việc thâm canh tăng năng suất lâu dài Mật độ cây phải phù hợp với giống cây trồng, phù hợp với điều kiện đất đai và trình độ thâm canh
- Bố trí cây đai rừng chắn gió hợp lý, đối với các nông hộ, diện tích chừng vài ha có thể trồng cây ăn quả như các hàng cây đai rừng
- Có biện pháp chống xói mòn ở đất dốc như thiết kế các hàng cây theo đường đồng mức, nơi có độ dốc lớn cần lập các băng che phủ chống xói mòn
và các đường phân thuỷ một cách hợp lý
1.1 Thiết kế hệ thống đường
Thiết hệ thống đường hợp lý thuận lợi giao thông đi lại trong quá trình chăm sóc và thu hoạch, tiết kiệm đất
Thiết kế hệ thống đường lô:
- Thiết kế các đường lô, đường liên lô có độ dốc bình quân không được vượt quá 100
Đường lô có bề rộng từ 4 – 6 m
- Đối với đồi có độ dốc bình quân trên 150, phải làm đường lô, liên lô trước khi khai hoang
Trang 18- Tùy địa hình cụ thể, thiết kế thành từng lô 0,5 – 2 ha để dễ quản lý, chăm sóc thu hoạch
Trang 19- Đối với vùng đồi
1.2 Thiết kế băng chống xói mòn
Trên những vùng đồi, có độ dốc lớn cần tiến hành làm bậc thang cho từng gốc điều Tiến hành làm bậc thang tại chỗ bằng cách lấy phần đất ở phần dốc phía trên gốc cây, đem đắp vào gốc cây phía dốc bên dưới, bán kính vòng bậc thang rộng khoảng 1,5 m
1.3 Thiết kế hàng cây chắn gió
Ở những vùng có gió mạnh làm gãy cành, rụng hoa, rụng quả cần thiết lập hàng cây chắn gió
Hàng cây chắn gió nên thiết lập thẳng góc với hướng gió hại chính hay nghiêng một góc 600
Cây chắn gió nên chọn những cây có sức chịu dựng cao như muồng đen, keo tai tượng…
Hình 3.2 Làm bậc thang
cục bộ
Trang 20- Đặc điểm khí hậu, thời tiết
- Đặc tính của từng giống điều
- Độ phì nhiêu của đất
- Khả năng đầu tư
- Chỉ tiêu năng suất