- Mô tả được đường truyền của tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ.. Kĩ năng: - Vẽ được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ.. Hoạt động 4: Tìm hiểu các khái niệ
Trang 1I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nhận biết được thấu kính hội tụ
- Nêu được tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính là gì
- Mô tả được đường truyền của tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ
- Xác định được thấu kính hội tụ qua việc quan sát trực tiếp các thấu kính này
2 Kĩ năng:
- Vẽ được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ
3 Thái độ:
- Biết làm việc tự lực để tiến hành có kết quả công việc
II Chuẩn bị
1 GV: - Như học sinh.
2 HS: - 1 TKHTcó tiêu cự khoảng 12 cm; 1 giá quang học; 1 màn hứng để quan sát đường truyền
của ánh sáng; 1 nguồn sáng phát ra ba chùm tia sáng song song; 1 bình thuỷ tinh hoặc bình nhựa trong; 1 bình chứa nước sạch; 1 ca múc nước; 1 gỗ phẳng mền; 3 chiếc đinh ghim
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: - Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày khái niệm hiện tượng khúc xa ánh sáng?
- Hãy nêu các kết luận về hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi tia sáng truyền từ không khí vào nước và ngược lại?
Bài 42:
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 2GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:
- Nghe nội dung GV đặt vấn
đề Có thể đề xuất phương án
giải quyết vấn đề vào bài mới
- HS làm theo yêu cầu của GV
Hoạt động 2: Nhận biết đặc điểm của thấu kính hội tụ:
- GV nhắc lại kiến thức lớp 7
vế các loại chùm sáng đã học
- Hướng dẫn hs tiến hành làm
thí nghiệm
- Hướng dẫn các em đặt dụng
cụ thí nghiệm đúng vị trí?
- Cho hs trả lời câu hỏi C1?
- Thông báo về tia tới và tia
ló
- Cho hs trả lời C2?
- Y/c hs lên bảng xác định tia
tới và tia ló trong hình vẽ
- HS lắng nghe
- Từng nhóm hs bố trí TN như hình 42 2 SGK
- Từng hs suy nghĩ và trả lời C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm tia hội tụ
- Cá nhân đọc tia tới và tia ló trong SGK
- Từng hs trả lời C2: Quan sát hình 42 SGK để trả lời
I Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1 Thí nghiệm:
- Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm tia hội tụ
Hoạt động 3: Nhận biết hình dạng của thấu kính hội tụ:
- Cho hs trả lời câu hỏi C3?
- Thông báo về chất liệu làm
thấu kính hội tụ trong thực tế
- Nhận biết dựa vào hình dạng
và kí hiệu thấu kính hội tu
- Từng hs trả lời C3: Phần rìa của thấu kính hội tụ mỏng hơn phần giữa
- Cá nhân đọc phần thông báo về thấu kính hội tụ như trong SGK
2 Hình dạng của thấu kính hội tụ:
- Thấu kính hội tụ làm bằng vật liêu trong suốt Có phần rìa mỏng hơn phần giữa
Hoạt động 4: Tìm hiểu các khái niệm :Quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
- Hướng dẫn hs quan sát thí
nghiệm, đưa ra dự đoán
- Cho hs trả lời C4?
- Thông báo về khái niệm trục
chính
-Thông báo về khái niệm
quang tâm GV làm thí
nghiệm Khi chiếu một tia
sáng bất kỳ qua quang tâm thì
nó tiếp tục truyền thẳng,
không đổi hướng
- GV: Thông báo tia tới đi qua
tâm của thấu kính và không
vuông góc với thấu kính gọi là
trục phụ
- Tìm hiểu khái niệm về trục chính Các nhóm tiến hành làm lại TN như hình 42.2 SGK, thảo luận nhóm để trả lời C4: Trong
ba tia sáng tới thấu kính, tia ở giữa truyền thẳng không bị đổi hướng
- Tia sáng đi qua tâm của thấu kính và vuông góc với thấu kính cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng gọi là trục chính
- Giao điểm của truc chính và thấu kính là quang tâm O
II Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính: Quang tâm: O Tiêu điểm: F Tiêu cự: OF=OF’=f
Trang 3- Hướng dẫn hs tìm hiểu về
tiêu điểm
- Cho hs quan sát lại TN để trả
lời C5, C6
- Cho hs trả lời câu hỏi tiêu
điểm của thấu kính hội tụ là
gì? mỗi thấu kính có mấy tiêu
điểm? Ví trí của chúng có đặc
điểm gì?
- GV phát biểu chính xác câu
trả lời C5, C6?
- Thông báo về khái niệm tiêu
điểm
- Thông báo về khái niệm tiêu
cự
- GV làm TN với các tia qua
tiêu điểm
Tìm hiểu về tiêu điểm
Chùm tia tới song song với trục chính cho chùm tia ló hội tụ tại một điểm nằm trên trên chính, điểm này gọi là tiêu điểm của thấu kính
C5: Điểm hội tụ F của chùm tia tới song song với trục chính của nằm trên trục chính
C6: Khi đó chùm tia ló vẫn hội tụ trên trục chính ( Điểm F)
- Từng hs đọc SGK và trả lời câu hỏi của GV
- Tìm hiểu khái niệm về tiêu cự
Từng hs đọc phần khái niệm về tiêu cự trong SGK
Hoạt động 5: Vận dụng:
- Lưu ý cho hs biết đặc điểm
đường truyền của 3 tia sáng
đặc biệt qua thấu kính hội tụ
- Cho hs thảo luận nhóm trả
lời C7
- Cho hs trả lời các câu hỏi:
- Nêu các cách nhận biết thấu
kính hội tụ?
- Cho hs trả lời C7, C8?
- Từng hs trả lời câu hỏi của GV
- Cá nhân suy nghỉ trả lời
+ C7: Đường của ba tia sáng được vẽ như hình trên:
+ C8: Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần rìa mỏng hơn phần giữa Nếu chiếu một chùm tia song song với trục chính của thấu kính hội tụ thì chìm tia ló
sẽ hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính
III Vận dụng:
*Lưu ý: Đường truyền của 3
tia sáng đặc biệt qua TKHT:
- Tia tới đến quang tâm thì tia
ló truyền thẳng
- Tia tới song song với truc chính thì tia ló đi qua
- Tia tới qua tiêu điểm thì tia
ló song song với trục chính
C7: Đường của ba tia sáng được vẽ như hình bên
+ C8: Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần rìa mỏng hơn phần giữa Nếu chiếu một chùm tia song song với trục chính của thấu kính hội tụ thì chìm tia ló sẽ hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính
IV Củng cố:
- Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk.
- Củng cố lại các kiến thức đã học trong bài
V Hướng dẫn về nhà:
Trang 4- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ.
- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 43 SGK
VI Rút kinh nghiệm:
