Định hướng của Trường là vậy, nhưng trong từng chuyên ngành, từng bộ môn đào tạo lại có nét đặc thù riêng mà mỗi chuyên ngành phải căn cứ vào thực tế của ngành mình đề xuất những hình th
Trang 1THI TRẮC NGHIỆM KẾT HỢP VỚI TỰ LUẬN MỘT HÌNH THỨC
KIỂM TRA TÍCH CỰC VÀ MANG TÍNH ĐẶC THÙ
CN Bùi Văn Hùng
1 Nhận thức và cơ sở đề xuất những hình thức kiểm tra mang tính tích cực:
Cổ nhân xưa có câu: “ Học hiệu học bán” nghĩa là việc học của người học là
một nửa kết quả của quá trình dạy học Thấm nhuần lời dạy ấy, mỗi chúng ta đang suy nghĩ, làm tốt từng khâu trong quá trình dạy học nhằm kích ngưỡng một cách tích cực, tức là tiếp cận được năng lực người học, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục, đào tạo ra nguồn nhân lực có trí thức đủ sức đáp ứng với yêu cầu xã trong thời
kỳ hội nhập quốc tế
Với nhận thức ấy, trong những năm gần đây, Nhà trường đã xác định Kiểm tra đánh giá là một trong những mắt xích quan trọng trong quá trình dạy học và giáo dục cần cải tiến, có những bước đột phá để hoàn thành sứ mạng lịch sử của tỉnh và những vùng phụ cận giao phó
Định hướng của Trường là vậy, nhưng trong từng chuyên ngành, từng bộ môn đào tạo lại có nét đặc thù riêng mà mỗi chuyên ngành phải căn cứ vào thực tế của ngành mình đề xuất những hình thức kiểm tra, đánh giá tích cực nhất để tiếp cận và khêu gợi được năng lực người học nhằm đào tạo ra những sản phẩm đầu ra
ưu tú nhất Và với bộ môn Ngôn ngữ Trung Quốc cũng không ngoài nhiệm vụ ấy
Vậy bộ môn chúng tôi đã từ bình diện nào, cơ sở thực tiễn nào để đề xuất ý kiến Trước hết chúng tôi căn cứ vào kết quả tuyển sinh đầu vào, nhiệm vụ và tính đặc thù của chuyên ngành đào tạo, thực tế kết quả giảng dạy qua các bài kiểm tra đánh giá như kiểm tra học trình, kiểm tra kết thúc học phần của từng học kỳ, từng năm và cả khóa đào tạo Mặt khác, giáo trình giảng dạy mà chúng tôi tuyển chọn đều do các Trường Đại học nổi tiếng của Trung Quốc biên soạn, dành cho đào tạo
cử nhân Hán ngữ theo Học chế tín chỉ, vì thế chúng tôi luôn tham vấn và vận dụng
một cách linh hoạt cái hay, cái tích cực trong các hình thức kiểm tra đánh giá của họ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dạy học Trong chương trình hội thảo này,
Trang 2chúng tôi đề xuất hình thức kiểm tra đánh giá mang tính đặc thù của ngoại ngữ và cũng là của bộ môn Ngôn ngữ Trung Quốc đó là trắc nghiệm kết hợp với tự luận
2 Trắc nghiệm kết hợp với tự luận một hình thức kiểm tra mang tính đặc thù tiếp cận được năng lực người học.
2.1 Một hình thức kiểm tra đánh giá mang tính đặc thù.
Tại sao chúng tôi nhấn mạnh đây là một hình thức kiểm tra mang tính đặc thù của bộ môn Ngôn ngữ Trung Quốc Vì các bạn đều biết rằng : Chữ Hán là loại chữ tượng hình biểu ý rất khó nhớ, nó được tạo thành từ những nét và các bộ theo một quy tắc nhất định Vậy mà nguồn tuyển sinh đầu vào lại thấp, hầu hết chỉ đạt điểm sàn, vì không vào được đại học tiếng Anh mới chuyển sang, tức là vốn ngôn ngữ chuyên ngành chỉ là con số không tròn chĩnh Và nói cho đúng sinh viên đầu vào chuyên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc là những người “Cùng tắc phải biến” mà “
Đã biến thì ắt phải thông” Nghĩa là chả vào đâu được nữa thì vào học ngành Đại học Ngôn ngữ Trung Quốc; vậy mà chỉ sau bốn năm dùi mài học tập họ đã yêu nghề và tốt nghiệp ra trường Những sinh viên ấy đều đáp ứng được yêu cầu xã hội,
có chỗ đứng vững vàng trong các cơ quan nhà nước và các công ty liên doanh với nước ngoài có sử dụng tiếng Trung Quốc ở các thành phố lớn cả trong và ngoài nước Và giờ đây, sản phẩm đầu ra của bộ môn chúng tôi không có đủ để đáp ứng cho nhu cầu thị trường Điều ấy minh chứng rằng hình thức kiểm tra đánh giá “Trắc nghiệm kết hợp với tự luận” đã có những đóng góp tích cực vào việc đánh giá đúng chất lượng sản phảm đầu ra của chuyên ngành đào tạo Ngôn ngữ Trung Quốc
2.2 Hình thức kiểm tra kết hợp được ưu điểm của cả hai hình thức.
Như chúng ta đã biết nếu nội dung học phần kiến thức phù hợp với thi trắc nghiệm thì đó là điều rất thuận lợi, bởi nội dung kiểm tra sẽ phong phú hơn, quán xuyến được những kiến thức cơ bản của cả học phần Những đáp án đưa ra cho người học chọn sẽ đánh giá đúng kiến thức của sinh viên nếu họ chăm học, chấm bài rất nhanh Nhưng hình thức kiểm tra này có một nhược điểm, đó là một số sinh viên lười học cứ điền bừa đám án cầu may, kết quả do xác suất những người này vẫn đạt được số điểm nhất định nhưng không phải là kiến thức thật Hình thức thi tự
Trang 3luận dành cho những phần kiến thức không thể thực hiện thi trắc nghiệm, cái hay của hình thức kiểm tra này với người học ngôn ngữ Trung Quốc là buộc người học phải nhớ chữ, có kiến thức, rèn kỹ năng viết cho người học, tạo cho họ cái văn phong văn bản như người bản địa, không bị ảnh hưởng ngôn ngữ mẹ đẻ, tức là nâng cao được kiến thức chuyên ngành, khi tốt nghiệp ra trường tác nghiệp áp ứng được yêu cầu của xã hội Để có một hình thức kiểm tra đánh giá tích cực, tiếp cận được năng lực người học phù hợp đặc thù bộ môn, ở không ít học phần chúng tôi đã kết hợp hai hình thức thi này và đã có những kết quả đáng khích lệ
2.3 Một vài ví dụ minh chứng.
Ở phần trên chúng tôi đã từ những cơ sở lý luận và thực tế để đề xuất hình thức kiểm tra trắc nghiệm kết hợp với tự luận mang tính đặc thù của chuyên ngành đào tạo; phần này chúng tôi đưa ra vài ví dụ từ một trong những học phần của chuyên ngành để minh chứng Cụ thể ở học phần Ngữ âm – Văn tự Hán có những phần kiến thức có thể thi kiểm tra kết thúc học phần bằng hình thức trắc nghiệm Ví dụ:
Câu 1 Tiếng Hán có tổng bao nhiêu thanh mẫu? Những đáp án đưa ra cho người học lựa chọn đáp án đúng là:
A: 20 B: 21 C: 22 D: 23 Đáp án đúng là: 21 thanh mẫu.
Câu 2 Tiếng Hán có tất cả bao nhiêu phụ âm? Những đáp án đưa ra cho người học lựa chọn đáp án đúng là:
A: 20 B: 21 C: 22 D: 23 Đáp án đúng là: 22 phụ âm
Câu 3: Tiếng Hán có bao nhiêu vận mẫu đơn? Những đáp án đưa ra cho sinh viên lựa chọn đáp án đúng là:
A: 6 B: 7 C: 8 D: 10 Đáp án đúng là: 10 nguyên âm đơn.
Ở ba câu hỏi kiểm tra trên, điều hay là đối với những sinh viên chăm học sẽ rất dễ chọn ra đáp án đúng, nhưng với những sinh viên lười học họ cứ tô bừa đáp án; do xác xuất có thể họ vẫn đạt điểm nhất định nhưng không phải kiến thức thật
Tuy vậy trong kiến thức của học phần này, có những phần không thể thi trắc nghiệm được buộc phải kết hợp với hình thức thi tự luận để đảm bảo chất lượng đầu ra
Trang 4Ví dụ:
Câu 4: Biến điệu của thanh ba ? Ở câu hỏi này chúng ta có thể sử dụng câu hỏi trắc nghiệm ở ý một Đó là Thanh 3 có mấy trường hợp biến điệu? Những đáp án đưa ra cho sinh viên lựa chọn là:
A: 3 B: 4 C: 5 D: 6 Đáp án đúng là: 5.
Nhưng cụ thể từng trường hợp biến điệu ra sao và cách đọc thế nào? Thì bắt buộc phải tự luận và chỉ kết hợp như vậy sinh viên mới phát âm chuẩn được như người bản địa Ở phần Văn tự Hán cũng vậy Chữ Hán rất khó viết, khó nhớ vì thế các nhà nghiên cứu văn tự học đã đưa ra quy tắc bút thuận Khi kiểm tra chúng ta cũng có thể kết hợp hai hình thức bằng hai câu hỏi khác nhau:
Câu 5: Quy tặc bút thuận có mấy quy tắc chính? Những đáp án đưa ra cho người học lựa chọn là:
A: 5 B: 6 C: 7 D: 8 Đáp án đúng là 7
Tuy vậy để thực hiện đúng quy tắc viết chữ Hán, không viết trái cựa Ý thứ 2 của câu hỏi sẽ là: Nêu cụ thể từng quy tắc cho ví dụ minh họa Và đáp án trả lời buộc phải làm theo hình thức tự luận Theo bộ môn chúng tôi trong kiến thức của học phần có những kiến thức như các khái niệm, định nghĩa hoặc nguồn gốc chữ Hán thì không thể thi theo hình thức trắc nghiệm được
Trên đây trong khuôn khổ bài viết, chúng tôi đã đưa ra một số ví dụ nhằm thêm một lần nữa khẳng định: Trong quá trình đào tạo chuyên ngành cử nhân Ngôn ngữ Trung Quốc hệ phiên dịch, qua những hình thức kiểm tra đánh giá đã áp dụng trong các kỳ thi học trình, kết thúc học phần của từng khóa học, chúng tôi khẳng định hình thức thi Trắc nghiệm kết hợp với tự luận là một hình thức thi mang tính đặc thù của bộ môn Ngôn ngữ Trung Quốc Hình thức này mang tính tích cực, tiếp cận được năng lực người học góp phần đào tạo ra những sản phẩm có tri thức cao đáp ứng được yêu cầu xã hội cần tiếp tục thực thi./