Cuộc kháng chiến chống Tần của nhân dân Tây Âu và Lạc Việt diễn ra như thếnào - Hoàn cảnh thành lập nhà nước Âu Lạc?. Tìm thấy chiếc răng và mảnh xươngtrán của Người tinh khôn ở hang Ké
Trang 1Tháng 12.2010Tuần16.Tiết 16.
BÀI 15.
NƯỚC ÂU LẠC (tiếp theo)
A MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1 Kiến thức
Qua bài học HS thấy rõ giá trị của thành Cổ Loa:
- Thành Cổ Loa là trung tâm chính trị, kinh tế quân sự của nước Âu Lạc
- Thành Cổ Loa là công bình quân sự độc đáo, thể hiện được tài năng quân sự củacha ông ta
- Do mất cảnh giác nhà nước Âu Lạc bị rơi vào lay Triệu Đà
2 Tư tưởng
- Giáo dục cho HS biết trân trọng những thành quả mà cha ông đã xây dựng tronglịch sử (thành Cổ Loa)
- Giáo dục cho HS tinh thần cảnh giác đối với kẻ thù, trong mọi tình huống phải
kiên quyết giữ gìn độc lập dân tộc
3 Kĩ năng
- Rèn luyện cho các em kĩ năng trình bày một vấn đề lịch sử theo bản đồ và kĩ năng
nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm lịch sử
B NỘI DUNG
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Cuộc kháng chiến chống Tần của nhân dân Tây Âu và Lạc Việt diễn ra như thếnào)
- Hoàn cảnh thành lập nhà nước Âu Lạc?
III Bài mới:
ời sau gọi là Loa thành hay thành CổLoa
Trang 2Nam trông thấy vào thiết triều.
- Thành trung và thành ngoại không có
hình thù rõ ràng, căn cứ vào những gò
đống sẵn có, nhân dân ta bồi đắp thành
những vùng thành Cổ Loa
- Thành trung dài 6.500m, có 5 cửa: cửa
Nam chung với thành ngoại
- Thành ngoại dài 8.000m có 3 cửa Các
cửa thành bố trí so le với nhau để khi
giặc
vào vòng thành ngoại, vòng trong có thể
tác chiến (GV vừa giảng giải cho các em
những sử liệu, vừa thể hiện những kiến
- Các thành đều có hào nước (rộng 20m) bao quanh, các hào thông vớinhau vừa nối với Đầm Cả, vừa nối vớisông Hoàng, có thể ra sông Hồng
10 Bên trong thành nội là nơi ở và làm
việc của vua và các Lạc hầu Lạc tướng ->Đó là công trình lao động qui mô
nhất của Âu Lạc (cách đây hơn 2000năm).Thể hiện tài năng sáng tạo và kĩthuật xây
thành của nhân dân ta
- Thành vừa là kinh đô vừa là một côngtrình quân sự lớn để bảo vệ an ninh
Trang 3HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS
? Căn cứ vào đâu chúng ta kết luận Cổ
Loa là một thành quân sự?
? Em hãy nêu những điểm giống và khác
nhau của nhà nước Văn Lang-Âu Lạc?
-> Ở phía nam thành (Cầu Vực) người
ta đã phát hiện hàng vạn mũi tên đồng.Đầm Cả là nơi tập trung thuyền chiếnvừa tập luyện vừa sẵn sàng chiến đấukhi có chiến sự
->Hai nhà nước này giống nhau về tổchức nhà nước:
- Vua có quyền quyết định tối cao
- Giúp vua cai trị đất nước là các Lạchầu
và Lạc tướng
- Lạc tướng đứng đầu các bộ; Bồ chínhđứng đầu chiềng, chạ
Loa, Đông Anh, Hà Nội
- Âu Lạc có thành Cổ Loa vừa là kinhđô,
trung tâm chính trị, kinh tế vừa là côngtrình quân sự bảo vệ an ninh quốc gia
- Vua An Dương Vương có quyền lựctập trung hơn vua Hùng
5 Nhà nước âu Lạc sụp đổ trong
hoàn cảnh nào?
->Triệu Đà là một tướng của nhà Tần,được giao cai quản các quận giáp phíabắc Âu Lạc (Quảng Đông, Quảng Tây– Trung Quốc ngày nay)
- Năm 181-180 TCN Triệu Đà đemquân
xâm lược Âu Việt Quân dân Âu Lạcvới vũ khí tốt và tinh thần chiến đấu
Trang 4HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS
? Cuộc kháng chiến chống Triệu Đà của
nhân dân Âu Lạc diễn ra như thế nào?
-Gv cho hs nhắc lại truyện Mỵ Châu
Trọng Thuỷ
? Theo em, sự thất bại của An Dương
Vương để lại cho đời sau bài học gì?
dũng cảm, đã đánh bại được quânTriệu, giữ vững nền độc lập của đấtnước
- Năm 179 TCN, An Dương Vương đã
mắc mưu Triệu Đà, Âu Lạc bị thất bại
nhanh chóng
->Sau nhiều lần tiến quân đánh Âu Lạc
không thắng lợi Triệu Đà đã dùng quỷ
kế vờ xin hoà và dùng mưu kế chia rẽnội bộ nước ta
->Hs nhắc lai
- Sự thất bại của An Dương Vương đã
để lại cho chúng ta bài học kinhnghiệm xương máu là đối với kẻ thùphải tuyệt đối cảnh giác
- Vua phải tin tưởng ở trung thần
- Vua phải dựa vào dân để đánh giặc,
bảo vệ đất nước.
IV TỔNG KẾT:
1.Củng cố:
- Em hãy dùng bản đổ mô tả thành Cổ Loa
- Dựa vào truyền thuyết lịch sử An Dương Vương, em hãy trình bày nguyên nhânthất bại của An Dương Vương trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược TriệuĐà
-Em hiểu gì về 4 câu ca dao cuối bài?
“Ai về qua huyện Đông Anh,Ghé xem phong cảnh Loa thành Thục Vương
Cổ Loa thành ốc khác thường,Trải bao năm tháng dấu thành còn đây.”
2 Dặn dò
- Học theo câu hỏi cuối bài
- Tìm hiểu bài mới
Trang 5Tháng 12.2010.Tuần 17.Tiết17
- Nắm được những thành tựu kinh tế và văn hóa của các thời kì khác nhau.
- Nắm được những nét chính của xã hội và nhân dân thời Văn Lang, Âu Lạc, cộinguồn dân tộc
- Lược đồ đất nước ta thời nguyên thủy và thời Văn Lang, Âu Lạc
- Một số tranh ảnh và công cụ, các công trình nghệ thuật tiêu biểu cho từng giaiđoạn
- Một số câu ca dao về phong tục, tập quán và nguồn gốc dân tộc.
C.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Em hãy mô tả thành Cổ Loa?
- Em hãy phân tích những giá trị của thành Cổ Loa? (chính trị, kinh tế quân sự)
3 Bài mới
Hoạt động1:
? Căn cứ vào những bài đã học, em hãy
cho biết những dấu tích đầu tiên của
người nguyên thủy trên đất nước ta?
- Giáo viên treo bản đồ
?có thể xác định vùng những người Việt
1 Dấu tích của sự xuất hiện những người đầu tiên trên đất nước ta đến thời kì dựng nước Văn Lang-Âu Lạc?
- Cách nay hàng chục vạn năm đã có người Việt cổ sinh sống
->Quan sát
- >Người ta tìm thấy rằng hóa thạch
Trang 6Tìm thấy chiếc răng và mảnh xươngtrán của Người tinh khôn ở hang KéoLạng Sơn).
- Những người Việt cổ và các thế hệ con cháu họ là chủ nhân muôn thuở của đất nước Việt Nam
Hoạt động 2:
? Xã hội nguyên thủy Việt Nam trải qua
những giai đoạn nào?
? Căn cứ vào đâu, em xác định những tư
liệu này?
? Tổ chức xã hội của người nguyên thủy
Việt Nam như thế nào?
2 Xã hội nguyên thủy Việt Nam
trải qua những giai đoạn nào?
- Xã hội nguyên thuỷ Việt Nam trảiqua giai đoạn Ngườm, Sơn Vi (đồ đácũ) công cụ đồ đá được ghè đẽo thôsơ
- Văn hóa Hòa Bình-Bắc Sơn (đồ đágiữa công cụ đá được ghè đẽo mộtmặt, bắt đầu có đồ gốm (Bắc Sơn)
- Chứng tỏ người Việt cổ đã bướcsang thời đại đồ đá mới
- Văn hóa Phùng Nguyên (thời đạikim khí) đồng thau xuất hiện
- Thời kì Sơn Vi, người nguyên thuỷsống thành từng bầy
-> Căn cứ vào những tài liệu của giớikhảo cổ học Việt Nam
- Thời Hòa Bình - Bắc Sơn họ sốngthành các thị tộc mẫu hệ
- Thời Phùng Nguyên, họ sống thành
Trang 7các bộ lạc là liên minh các thị tộc phụhệ.
Hoạt động 3:
? Người Việt cổ sống như thế nào?
-Cho hs kể lại truyền thuyết "Âu Cơ và Lạc
Long Quân.”
? Sau truyền thuyết "Âu Cơ và Lạc Long
Quân" em có suy nghĩ gì về cội nguồn dân
tộc?
? Người Việt cổ có nền kinh tế như thế
nào?
? Công cụ chư yếu là gì?
? Để hoạt động nông nghiệp họ phải làm
gì?
? Những lý do gì đã dẫn tới sự ra đời nhà
nước đầu tiên ở nước ta?
Hoạt động 4:
? Những công trình văn hóa tiêu biểu cho
văn minh Văn Lang-Âu Lạc là gì?
3 Những điều kiện dẫn đến sự ra đời của nhà nước Văn Lang và Âu Lạc ?
- Cách đây khoảng 4000 năm các bộ lạcViệt cổ đã sống định cư thành các xómlàng ở vùng gò đồi trung du châu thổsông Hồng, sông Mã
->Hs kể
->Mọi người Việt đều chung cồi nguồn
- Họ sống bằng nghề nông nguyên thủy(trồng trọt và chăn nuôi)
- Trồng lúa nước là chủ yếu hàng nămphải lo trị thủy, bảo vệ mùa màng
- Công cụ sản xuất chủ yếu bằng đồng,sắt thay thế cho công cụ đá
- 15 bộ lạc sinh sống ở Bắc Bộ và BắcTrung Bộ cần phải liên kết với nhau đểtrị thủy, chống lũ lụt, bảo vệ mùa màng
và chống giặc ngoại xâm…
->Do nhu cầu chống giặc ngoài xâm vàchống các thế lực thiên nhiên
Trong 15 bộ lạc, bộ lạc Văn Lang làhùng mạnh nhất, thủ lĩnh của bộ lạc VănLang là vua Hùng (cha tuyền con nối).Vua Hùng đặt tên nước là Văn Lang (thế
kỉ III TCN), sau đó thành nước Âu Lạc
4 Những công trình văn hóa tiêu biểu của thời Văn Lang Âu Lạc?
Trang 8- GV dùng sơ đổ khu thành Cố Loa.
? Người Việt cổ có phong tục gì?
Phong tục: Nhuộm răng, ăn trầu, ngày Tết
làm bánh chưng, bành dày
chất và tinh thần của thời kì đó
Trống đồng dùng trong lễ hội cầu mưathuận gió hoà
Thành Cổ Loa: Là kinh đô của nướcÂu
Lạc, là trung tâm chính trị, kinh tế, vănhóa của đất nước, khi có chiến tranhthành Cổ Loa là một công trình quân sựlớn để bảo vệ an ninh quốc gia
Bởi vì xung quanh 3 vùng thành đều làcác hào nước được nói với sông Hoàng
và sông Hồng, từ đó ta có thể tiến lênTây Bắc, Việt Bắc và ra biển bằng đ-ường thủy
Trang 9- Học sinh:đồ dụng dạy học.
C.TIẾN TRÌNH KIỂM TRA:
1.Ổn định lớp.
2.Câu hỏi:
Câu 1:Nhà nước Văn Lang ra đời trong điều kiện nào?
Câu 2:Trình bày đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang?
Câu 3:Thời An Dương Vương tên nước gọi là gì?Đóng đô ở đâu?Tổ chức bộ máy nhà nước có gì khác so với nước Văn Lang?
+ Mặc:đàn ông đóng khố,mình cởi trần;đàn bà mặc váy,áo.(0,5đ)
+ Đi lại:đi chân đất,đi bằng thuyền,cưới ngựa,voi.(0,5đ)
- Thời An Dương Vương tên nước là Âu Lạc.(1đ)
- Đóng đô ở Phong Khê.(1đ)
- Tổ chức bộ máy nhà nước không có gì khác so với thời kỳ Văn Lang(1đ)
+ Đứng đầu là vua.(0,5đ)
+ Giúp việc cho Vua có Lạc Hầu,Lạc Tướng.(0,5đ)
+ Đứng đầu Chiềng,Chạ là Bộ Chính.(0,5đ)
D.TỔNG KẾT.
- Gv thu bài của hs
- Dặn dò chuẩn bị bài mới
*******************************************
Tuần 19 nghỉ giãn tiết
Tháng 1.2011.Tuần 20
Chương III.
Trang 10THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng được toàn dân ủng hộ, thắng lợi nhanh chóng, đấtnước giành được độc lập
2 Tư tưởng
Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc.Giáo dục cho các em lòng biết ơn Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữViệt Nam
3 Kĩ năng
Rèn luyện cho HS biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử
Bước đầu rèn luyện kĩ năng cho HS biết vẽ và đọc bản đồ lịch sử
? Sau cuộc kháng chiến của An Dương
Vương thất bại,tình hình của nước Âu
Lạc như thế nào?
? Nhà Hán tiến hành cai quản đất nước
như thế nào?
1.Nước Âu Lạc từ thế kỷ II TCN đến thế kỷ I có gì đổi thay?
- Sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN,Triệu Đà sát nhập đất Âu Lạc vào Nam Việt,chia Âu Lạc thành 2 quận:Giao Chỉ và Cửu Chân
- Năm 111TCN,nhà Hán chiếm Âu Lạc
và chia thàng 3 quận:Giao Chỉ,Cửu Chân và Nhật Nam gộp với 6 quận của Trung Quốc thành Châu Giao
- Đứng đầu Châu Giao là thứ sử coi việcchính trị,Đô uý coi việc quân sự và đều
là người Hán.Ở các quận,huyện nhà Hán
Trang 11? Em có nhận xết gì về cách đặt quan cai
trị của nhà Hán?
? Chíng sách cai trị của nhà Hán đối với
nhân dân ta như thế nào?
? Em biết gì về Hai Bà Trưng?
? Hai Bà Trưng chuẩn bị khởi nghĩa như
thế nào?
Gv treo lược đồ
? Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng diễn ra
như thế nào?
- Cho hs đọc 4 câu thơ sgk
vẫn để các Lạc tướng trị dân như cũ.->Chúng đồng hoá dân ta,muốn biến nước ta thành quận,huyện của chúng
- Chính sách cai trị của nhà Hán:
+ Ra súc bóc lột bằng các thứ thuế.nhất
là thuế muối,thuế sắt và bắt nộp những sản vật quý như:ngà voi,sừng tê,ngọc trai
+ Cho người Hán sang ở lẫn với dân ta,bắt dân ta phải theo phong tục tập quán của họ,âm mưu đồng hoá dân tộc ta
->Là chính sách thống trị tàn bạo,thâm độc của nhà Hán
->Hs chú ý
2.Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ.
->Do chính sách áp bức bóc lột nặng nề của nhà Hán và Thi Sách bị giết hại
- Hai chị em Trưng Trắc,Trưng Nhị là con gái lạc tướng huyện Mê Linh,chồng
bà Trưng Trắc là Thi Sách,con trai lạc tướng huyện Chu Diên(vùng Đan Phượng và Từ Lâm-Hà Nội ngày nay)
- Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Hán,hai gia định lạc tướng bí mật cùng nhau tim cách liện lạc với các thủ lĩnh mọi miền đất nước để chuẩn bị nổi dậy.Không may Thi Sách bị quân Hán giết hại
->quan sát
- Mùa xuân năm 40(Tháng 3 âm lịch) Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn(nay thuộc Hà Nội), nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Mê Linh rồi tiến về Cổ Loa,Luy Lâu
->Đọc
Trang 12? Qua 4 câu thơ,em hãy cho biết mục
tiêu của cuộc khởi nghĩa?
? Theo em,việc mọi người ở khắp nơi
đều kéo về Mê Linh nói lên diều gì?
? Kết quả của cuộc khởi nghĩa ra sao?
? Cuộc khởi nghĩa có ý nhĩa như thế
nào?
->Mục tiêu chủ yếu là giành độc lập dân tộc,sau đó khôi phục lại họ Hùng và trả thù cho chồng
->Cuộc khởi nghĩa được đông đảo nhân dân ưởng ứng
- Tô Định hốt hoảng bỏ thành lén trốn vềNam Hải.Quân Hán ở các quậ,huyện khác bị đánh tan.Cuộc khởi nghĩa thắng lợi
->Đây là thắng lợi to lớn,đất nước giành được độc lập,còn nói lên truyền thống yêu nước của người phụ nữ Việt Nam
D.TỔNG KẾT:
1.Củng cố:
- Gv nhắc lại kiến thức cơ bản
- Em hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng trên lược đồ?
2.Dặn dò:
- học bài cũ:câu hỏi 1,2,3 trang 49 sgk
- Chuẩn bị bài mới:đọc trước bài 18 sgk
**************************************************
Tháng 1.2011.Tuần 21.tiết 20
Bài 18.
TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC HÁN.
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức:hs cần nắm được :
- Sau khi cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Hai Bà Trưng đã tiến hành công cuộc xây dựng
đất nước, giữ gìn độc lập dân tộc vừa giành được, đó là những việc làm thiết thựcđưa lại quyền lợi cho nhân dân, tạo nên sức mạnh để tiến hành cuộc kháng chiếnchống.quân xâm lược Hán
- Học sinh cần thấy rõ ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân ta chống quân xâmlược Hán (42 - 43)
2 Tư tưởng
Học sinh cần hiểu rõ tinh thần bất khuất của dân tộc
Mãi mãi ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc thời Hai Bà Trưng
3 Kĩ năng
Trang 13Rèn luyện cho HS kĩ năng đọc bản đồ lịch sử.
HS bước đầu làm quen với kể chuyện lịch sử
B.CHUẨN BỊ:
- Lược đồ trống
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ:
- Đất nước và nhân nhân Âu Lạc dưới thời thuộc Hán có gì thay đổi?
- Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng?
3.Giới thiệu bài mới:
Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng kết thúc thắng lợi,nhưng quân Hán vẫn không chịu khuất phục,chúng tiếp tục sang xâm chiếm nước ta.Tuy nhiên lúc này nhà nước ta lại được lập lại do Trưng Vương đứng đầu,đã cùng nhân dân tiếp tục kháng chiến
Hoạt động 1:
? Sau khi muốn đánh quân đô hộ,quân
xâm lược đã làm gì?
? Được tin cuộc khởi nghĩa Hai Bà
Trưng giành thắng lợi,quân Hán đã làm
gì?
- Quân Hán chưa sang đàn áp luôn,vì
phải đối phó với phong trào nông dân
? Vì sao Mã Viện lại được làm chỉ huy?
1.Hai bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập.
->Trưng trắc suy tôn làm vua(Trưng Vương) đóng đô ở Mê Linh,phong chức tước cho những người có công,lập lại chính quyền
->Vua Hán nổi giận,hạ lệnh cho các quân miền Nam Trung Quốc chuẩn bị đểsang dàn áp nghĩa quân
- Trưng Trắc tôn làm vua,lấy hiệu là Rưng Vương đóng đô ở Mê Linh
- Phong chức tước cho những người có công
- Thực hiện quyền lợi cho nhân dân
2.Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán.
->Vua Hán cho Mã Viện làm chỉ huy đem quân xâm lược nước ta
->Là một viên tướng đã được chỉ huy ở Phương Nam,được vua Hán phong làm phục ba tướng quân
Trang 14- GV sử dụng lược đồ trống,trình bày
đến đâu gắn địa danh đến đó
? Em hãy trình bày diên biến của cuộc
? Quân ta rút lui,có phải sợ giặc không?
? Kết quả như thế nào?
? Sau khi Hai Bà Trưng hy sinh,cuộc
kháng chiến diễn ra như thế nào?
- Năm 42,Mã Viện tấn công Hợp Phố
- Nhân dân Hợp Phố anh dũng chống trả
- Mã Viện chia làm 2 đạo quân thuỷ, bộ tiến vào nước ta
- Quân bộ:Theo bờ biển vàoQuỳ Môn xuống Lục Đầu
- Quân thuỷ từ Hợp Phố vào sông Bạch Đằng ngược lên Lục Đầu
- Hai cánh quân gặp nhau ở Lãng Bạc.(Lãng Bạc là vùng phía đông Cổ Loa,gần Chí Linh,Hải Dương)
->Hai Bà Trưng kéo quân về Lãng Bạc nghênh chiến.Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt
->Đọc
- Quân ta lui về Cổ Loa,sau đó lui về Cám khê(Ba Vì,Hà Tây)
->Không,chỉ tránh lúc địch mạnh,chờ thời cơ để đánh địch
- Tháng 3.43 Hai Bà Trưng hy sinh.->Cuộc kháng chiến tiếp tục đén tháng 11.43.Năm 44,Mã Viện thu quân về Trung Quốc
Bài 19.
TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
(GIỮA THẾ KỶ I-GIỮA THẾ KỶ VI)
Trang 15A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
2.Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày diễn biến chống quân xâm lược Hán của nhân dân ta(42-43)?
3 Giới thiệu bài mới:
Sau cuộc kháng chiến của Hai Bà Trưng kết thúc,nhà Hán đã tiến hành những chính sách cai trị hạ khắc,nhằm bóc lột và đồng hoá nhân dân ta
Hoạt động 1:
? Sau cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng
thất bại,đơn vị hành chính nước ta như
- Đưa người Hán sang làm huyện lệnh(trước đây lạc tướng là người đứng đầu huyện và là người Việt)
->Nhà hán thắt chặt hơn bộ máy cai trị đối với nhân dân ta
- Thu nhiều thứ thuế,nhiều nhất là thuế muối và thuế sắt,lao dich và nộp cống nặng nề
-Tiếp tục đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta,bắt dân ta phai theo phong tục tập quán của họ,học chữ Hán và nói tiếng Hán
->Đọc
->Họ tìm mọi cách để bóc lột,đàn áp và
Trang 16trị của nhà Hán?
Hoạt động 2:
? Nhà Hán thi hành chính sách gì về
kinh tế?
? Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt?
? Bị kìm hãm như vậy liệu sắt có phát
triển được hay không?
?Với những bằng chứng nào chứng tỏ
nghề sắt vẫn phát triển?
? Để phát triển nông nghiệp,người dân
còn làm những gì?
? Dưới thời thuộc Hán,thủ công nghiệp
nước ta như thế nào?
? Những sản phẩm nông nghiệp và hàng
thủ công được sử dụng như thế nào?
đồng hoá nhân dân ta,nhằm biến nước tathành quận, huyện của Trung Quốc
2.Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI có gì thay đổi?
->Chúng nắm độc quyền về sắt,đặt các chức quan kiểm soát gắt gao việc khai thác,chế tạo và mua bán sắt
->Vì sắt có thể làm công cụ,vừa làm vũ khí chiến đấu,nên chúng kìm hãm phát triển kinh tế và dễ dàng thống trị
- Mặc dù còn hạn chế về kỹ thuật, nhưngnghề sắt vẫn phát triển
+ Công cụ bằng sắt nhiều:như rìu,mai,cuốc,dao
+ Vũ khí bằng sắt:kiếm,dáo,mác phổ biến
- Biết đắp đê phòng lụt,biết trồng lúa hai
vụ một năm
- Nghề gốm,nghề dệt cũng được phát triển
- Các sản phẩm nông nghiệp và hàng thủ công không bị sung làm đồ cống nạp,mà được trao đổi ở các chợ làng.Chính quyền đô hộ giữ độc quyền ngoại thương
D.TỔNG KẾT.
1.Củng cố:hs trả lời câu hỏi:
Tại sao nói chíng sách cai trị của nhà Hán đối với nhân dân ta rất hạ khắc và tàn bạo?
2.Dăn dò:
- Học bài cũ: các câu hỏi 1,2,3 ở trang 54 sgk
- chuẩn bị bài mới:đọc trước bài 20 sgk
******************************************
Tháng 1.2011.Tuần 23.Tiết 22
Bài 20.
Trang 17TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ(GIỮA THẾ KỶ
- Bọn thống trị cướp đất của dân ta,chúng giàu lên nhanh chóng và có thế lực
- Một số quý tộc của Âu Lạc trở thành hào trưởng(địa chủ Việt)có cuộc sống khá giả,nhưng vẫn được coi là tầng lớp bị trị
- Những nét chính của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu(248)
2.Kiểm tra bài cũ:
Chế độ cai trị của phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ
VI có gì thay đổi?
3.Giới thiệu bài mới:
Cùng với sự phát triển về kinh tế,xã hội Âu Lạc có sự biến đổi sâu sắc.Trước sự thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc,nhiều cuộc nổi dậy liên tiếp,trong đó tiêu biểu có cuộc khởi nghĩa Bà Triệu
Vua Quan lại đô hộ
Quý tộc hào trưởng người
3.Những biến chuyển về xã hội và văn hoá nước ta từ thế kỷ I-VI.
->Quan sát
Trang 18Việt,địa chủngười HánNông dân công xã Nông dân công
xã,nông dân lệthuộc
? Qua sơ đồ,em có nhận xét gì về sự
biến đổi xã hội nước ta
? Ngoài ra chính quyền đô hộ còn tiến
hành điều gì?
? Những việc làm đó của người Hán
nhằm mục đích gì?
- Gv giảng về khái niệm “đồng hoá”
? Vì sao người Việt vẫn giữ được phong
->Thời kỳ Văn Lang-Âu Lạc xã hội phân hoá làm 3 tầng lớp:quý tộc,nnông dân công xã và nô tỳ,xã hội đã có sự phân hoá giàu nghèo
+ Giàu sang gồm:vua,quan,lạc hầu,lạc tướng và bồ chính
+ Bộ phận đông đạo nhất là nông dân công xã,đây là bộ phận tạo ra của cải vậtchất cho xã hội
+ Nô tỳ:thân phận thấp hèn nhất trong
xã hội,họ phải hầu hạ,phụ thuộc nhà chủ.->Thời kỳ đô hộ có:
+ Quan lại đô hộ(phong kiến Trung Quốc nắm quyền)
+ Địa chủ Hán:cướp nhiều ruộng đất củanhân dân,họ giàu có và có thế lực
+ Địa chủ Việt và quý tộc Âu Lạc:không
có quyền thống trị,họ co thế lực ở địa phương,bị dịa chủ Hán chèn ép->họ lãnhđạo nhân dân đứng lên đấu tranh
+ Nông dân gồm:nông dân công xã và nông dân lệ thuộc
- Chíng quyền đô hộ mở một số trường học dạy chữ Hán tại các quận,huyện và tiến hành du nhập Nho giáo,Đạo
giáo và những luật lệ,phong tục tập quán người Hán vào nước ta
->Chúng muốn đồng hoá nhân dân ta
->Hs chú ý
- Tổ tiên ta đã kiên trì bảo vệ tiếng nói,chữ viết và phong tục của dân
Trang 19tuch,tập quán và tiếng nói của tổ tiên?
4.Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu(248) a,Nguyên nhân:nhân dân ta không cam
chịu kiếp sống nô lệ
->Tên thật là Triệu Thị Trinh,em gái củaTriệu Quốc Đạt,một hào trưởng ở huyện Quan Yên,thuộc huyện Cửu Chân(nay thuộc huyện Thiệu Yên-Thanh Hoá).->Đọc
->Bà có ý chí kiên cường,không chịu làm nô lệ cho quân Ngô
- Nhà Ngô cử 6000 quân sang đàn áp.Cuộc khởi nghĩa thất bại.Bà Triệu hy sinh trên núi Tùng(Phú Điền-Hậu Lộc-Thanh Hoá)
c,Ý nghĩa:khẳng định ý chí bất khuất
của dân tộc trong cuộc đấu tranh giành lại độc lập dân tộc
D.TỔNG KẾT:
1.Củng cố: hs trả lời các câu hỏi:
- Xã hội Âu Lac có sự phân hoá như thế nào trong thời kỳ cai trị của phong kiến Phương Bắc?
- Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu?
2.Dặn dò:
- Học bài cũ:câu hỏi 1,2,3 ở cuối bài
- Đọc trước bài mới:bài 21-Khởi nghĩa Lý Bí.Nước Vạn Xuân(542-602)
Trang 20Tháng 1.2011.Tuần 24.Tiết 23.
Bài 21.
KHỞI NGHĨA LÝ BÍ.NƯỚC VẠN XUÂN(542-602).
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức:hs cần nắm được:
- Đầu TK VI nước ta vẫn bị phong kiến phương Bắc(lúc này là nhà Lương) thống trị.Chính sách thống trị tàn bạo của nhà Lương là nguyên nhân dẫn đến cuộc khởi nghĩacủa Lí Bí
- Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng nghĩa quân đã chiếm hầu hết các quận huyện thuộc Giao Châu
- Nhà Lương hai lần cho quân sang chiếm lại nhưng đều bị thất bại
- Ý nghĩa to lớn của việc Lí Bí xưng đế và lập nước Vạn Xuân
2 Tư tưởng : Tự hào về truyền thống đấu tranh mãnh liệt của nhân dân ta chống lại
2.Kiểm tra bài cũ:
Xã hội Việt Nam từ thế kỷ I-VIthay đổi như thế nào?
3 Giới thiệu bài mới:
Sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu,nước ta tiếp tục bị phong kiến Trung Quốc thống trị Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân ta không chịu cảnh sống
nô lệ, đã vùng lên theo Lí Bí tiến hành khởi nghĩa, cuộc khởi nghĩa diễn ra như thế nào? kết quả ra sao?
Châu,Lợi Châu,Minh Châu(Nghệ-Tĩnh)vàHoàng Châu(Quảng Ninh)
Trang 21? Nhà Lương xây dựng bộ máy nhà nước
ở nước ta như thế nào?
- Cho hs đọc kênh chữ sgk
? Thái độ của nhà Lương đối với Tinh
Thiều nói lên điều gì?
? Chúng bóc lột nhân dân ta như thế nào?
- Giới thiệu hình 47 sgk
? Em có nhận xét gì về chính sách cai trị
của nhà Lương đối với Giao Châu?
Hoạt động 2:
? Em biết gì về Lí Bí, tại sao ông mộ
quân khởi nghĩa?
? Cuộc khởi nghĩa nổ ra vào năm nào?
? Vì sao hào kiệt khắp nơi kéo về hưởng
ứng?
? Cuộc khởi nghĩa diển ra như thế nào?
? Nhà Lương đối phó như thế nào?
? Sau khi khởi nghĩa thắng lợi Lí Bí đã
làm gì?
- Chủ trương chỉ có tong thất nhà Lương
và một số dòng họ lớn mới được giao chức vụ quan trọng trong bộ máy cai trị->Đọc
-> khinh rẽ dân ta, phân biệt đối xữ trắng trợn
- Nhà Lương đặt ra hàng trăm thứ thuế.->Quan sát
->Chính sách cai trị tàn bạo, mất lòng dân.Đây chính là nguyên nhân dẫn đến các cuộc khởi nghĩa
2.Khởi nghĩa Lý Bí.Nước Van Xuân thành lập.
- Lý Bí(Lý Bôn):quê vùng Thái Bình(mạn Bắc Sơn Tây,nay thuộc Hà Nội),được cử giữ chức chỉ huy quân đội
ở Đức Châu(Nam Nghệ An-Hà Tĩnh).Do căm ghét bọn đô hộ ông đã từ quan vềquê,ngẫm ngầm chuẩn bị khởi nghĩa
- Năm 542 khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ.Hào kiệt khắp nơi kéo về hưởng ứng.-> Vì oán hận quân Lương, mong muốn giành lại độc lập
- Ở Chu Diên có Triệu Túc con của Triệu Quang Phục;ở Thanh Hoá có Phạm Tu;ở Thái Bình có Tinh Thiệu nên chưa đầy 3 tháng nghĩa quân đã chiếm được hầu hết các quận,huyện,Tiêu Tư bỏ chạy về Trung Quốc
- Tháng 4-542 và đầu năm 543,nhà Lương hai lần đưa quân sang đàn áp,quân ta chủ động tiến đánh quân địch và giành thắng lợi
- Mùa xuân năm 544 Lí Bí lên ngôi hoàng đế(Lý Nam Đế)đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở gần sông Tô Lịch(Hà Nội),lập triệu đình với 2 ban văn,võ
Trang 22? Nêu kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi
nghĩa Lý Bí?
- Kết quả,ý nghĩa:khởi nghĩa thắng lợi,Lý Bí lên ngôi Hoàng đế,lập nước riêng,thể hiện tinh thần,ý chí độc lập
D.TỔNG KẾT:
1 Củng cố:hs trả lời các câu hỏi sau:
- Nhà Lương Đã thực hiệ chính sách cai trị như thế nào đối với nước ta?
- Trình bày diễn biến,kết quả,ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lý Bí?
2.Dặn dò:
- Học bài cũ theo các câu hỏi 1,2,3
- Đọc trước bài mới:bài 22 sgk
********************************************
Tháng 2.2011.Tuần 25.Tiết 24
Bài 22 KHỞI NGHĨA LÝ BÍ.NƯỚC VẠN XUÂN THÀNH LẬP(542-602)
(tiếp).
A MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Kiến thức : HS nắm được các ý sau:
- Khi cuộc khởi nghĩa Lí Bí bùng nổ, các thế lực phong kiến Trung Quốc (nhà Lương, nhà Tuỳ) đã huy động lực lượng lớn sang đàn áp, hòng lập lại chế độ đô hộ
- Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược diễn ra qua hai thời kì( Lí Bí lãnh đạo và Triệu Quang Phục lãnh đạo) Đây là cuộc chiến không cân sức
- Đến thời hậu Lí Nam Đế, nhà Tuỳ huy động một lực lượng lớn sang xâm lược Cuộc kháng chiến thất bại- nước Vạn Xuân rơi vào ách đô hộ của phong kiến Trung Quốc
2 Tư tưởng: Học tập tinh thần chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc của cha ông Giáo
dục tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường của dân tộc
3 Kỉ năng : Tiếp tục rèn luyện kỉ năng phân tích và đọc bản đồ.
B CHUẨN BỊ:
- Giáo án,sgk
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Dựa vào lược đồ trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí?
Tại sao Lí Nam Đế đặt tên nước là Vạn Xuân?