Đại cơng Bệnh giun đũa rất phổ biến trên thế giới, nhất là vùng nhiệt đới, những nớc có điều kiện kinh tế thấp, vệ sinh không tốt.. Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới, tình trạng nhiễm gi
Trang 1Bệnh giun đũa
I Đại cơng
Bệnh giun đũa rất phổ biến trên thế giới, nhất là vùng nhiệt đới, những nớc có điều kiện kinh tế thấp, vệ sinh không tốt Tổ chức Y tế Thế giới (WHO,1998) ớc tính trên thế giới 1,4 tỷ ngời bị nhiễm giun đũa và 60 nghìn ngời bị chết do giun đũa hàng năm
Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới, tình trạng nhiễm giun đũa rất phổ biến, đứng hàng đầu trong các bệnh giun đờng ruột Kết quả điều tra cho thấy:
- Miền Bắc: Vùng đồng bằng: 80-95%; Vùng trung du: 80-90%; Vùng núi: 50-70%; Vùng ven biển 70%
- Miền Trung: Vùng đồng bằng 70,5%; Miền núi 38,4%; Ven biển 12,5%; Tây Nguyên 10-25%
- Miền Nam: Vùng đồng bằng 45-60%
Nhìn chung tỉ lệ nhiễm phân bố không đều, vùng đồng bằng có tỉ lệ nhiễm cao hơn miền núi, nông thôn có tỉ lệ nhiễm cao hơn thành thị, miền Bắc có tỉ lệ nhiễm cao hơn miền Nam có thể do miền Bắc
có tập quán sử dụng ”phân tơi” để bón ruộng, đặc biệt ở những khu vực trồng màu
Nhiễm giun đũa có liên quan tới tuổi, trẻ em nhiễm cao hơn ngời lớn nhất là lứa tuổi từ 5-9 Không
có sự khác nhau về tỉ lệ nhiễm giữa nam và nữ Nhiễm giun đũa thờng phối hợp với các loại giun khác, khoảng 89% số ngời nhiễm có từ 2 loại giun trở lên Tình trạng tái nhiễm rất nghiêm trọng, theo điều tra
tỉ lệ tái nhiễm sau điều trị 6 tháng là 68%
II Nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân gây bệnh giun đũa ở ngời là do Ascaris lumbricoides ký sinh trong cơ thể ngời gây nên Chu kỳ phát triển của giun đũa có thể nói đơn giản là: Ngời Ngoại cảnh
• Giai đoạn trởng thành ký sinh ở ruột non của ngời, một con giun đũa cái có thể đẻ 200.000 trứng mỗi ngày
• Trứng bài xuất theo phân ra ngoài môi trờng, phát triển thành trứng có ấu trùng
• Ngời nuốt phải trứng sẽ bị nhiễm giun đũa Từ khi nuốt phải trứng giun đến khi giun cái trởng thành và đẻ trứng khoảng 2-3 tháng Giun trởng thành có thể sống đợc 1-2 năm
III Triệu chứng lâm sàng: thờng nghèo nàn và không đặc hiệu
- Giai ấu trùng: có thể có biểu hiện dị ứng, ban ngứa trên da, giai đoạn ấu trùng qua phổi có thể gây viêm phối không điển hình (Hội chứng Loefler)
- Giai đoạn giun trởng thành: có thể có rối loạn tiêu hóa, đầy bụng khó tiêu, đau bụng quanh rốn tùy thuộc số lợng giun sinh sống trong ruột Giun đũa có thể chui lên ống mật gây ra những cơ đau quặn bụng, giun đũa cũng có thể gây lồng ruột, tắc ruột
- Trẻ em khi bị nhiễm giun đũa số lợng lớn có thể bị suy dinh dỡng, tình trang suy dinh dỡng tiến triển
âm thầm làm giảm khả năng phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ
IV Chẩn đoán
Trang 21 Lâm sàng: Các triệu chứng không rõ ràng và không đặc hiệu nên không có giá trị chẩn đoán
2 Xét nghiệm: là phơng pháp chắc chắn nhất, đó là các phơng pháp xét nghiệm tìm trứng giun đũa trong phân
V Điều trị
1 Thuốc điều trị
- Nhóm benzimidazole ; mebendazole, albendazole
- Nhóm Pyrimidin: Pyrantel pamoate, oxantel
2 Các phơng pháp điều trị
- Điều trị cá thể: cá nhân, gia đình tự mua thuốc điều trị hoặc đến cơ sở y tế
- Điều trị chọn lọc: điều trị cho nhóm đối tợng nguy cownhieemx nặng ( Ví dụ; Điều trị cho học sinh các trờng tiểu học)
- Điều trị toàn dân: Điều trị toàn dân 6 tháng một lần trong nhiều năm liên tục ở những vùng có tỉ lệ nhiễm cao
3 Phác đồ điều trị
- Albendazole 400mg liều duy nhất
- Mebendazole 500mg liều duy nhất
- Pyraltel pamoat 10mg/kg liều duy nhất
Chú ý: không dùng cho trẻ dới 2 tuổi, phụ nữ có thai và đang cho con bú
VI Phòng chống bệnh giun đũa
1 Vệ sinh môi trờng: Sử dụng hố xí hợp vệ sinh, không phóng uế bừa bãi ra môi trờng, không dùng “phân tơi” hoặc cha ủ kỹ để bón cây
2 Vệ sinh cá nhân: Rửa tay trớc khi ăn, sau khi tiếp xúc với đất cát hoặc sau khi đi vệ sinh, thực hiện ăn chín uống sôi
3 Truyền thông giáo dục sức khỏe