SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ - Chú trọng công tác GD cho HS hiểu biết về giới tính... Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ em Các yếu tố bên trong Các yếu tố nội
Trang 2CHƯƠNG I
SỰ TĂNG TRƯỞNG
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
CƠ THỂ TRẺ EM
Trang 4II SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ
EM
1 Các chỉ số về phát triển thể chất
- Chiều cao
- Cân nặng
Trang 5II SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ
EM
2 Hiện tượng tăng tốc
- Hiện nay, tăng tốc được định nghĩa là “hiện
tượng tăng kích thước cơ thể và trưởng thành sinh dục sớm”
- Phạm vi tăng tốc mở rộng đến việc tăng kích thước cơ thể và hiện tượng mãn kinh
- Ban đầu hiện tượng tăng tốc đựơc xem như sự gia tăng phát triển thể lực ở trẻ em
và lứa tuổi thanh niên
Trang 6II SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ
Trang 7- Là toàn bộ những biến đổi có liên quan tới một loạt các chỉ số phát triển hình thái và chức năng của cơ thể.
2.1 Sự tăng tốc về sinh học
- Về chiều cao và cân nặng: Chiều cao và trọng lượng cơ thể trẻ em thuộc mọi lứa tuổi tăng nhiều so với trước
- Về chức năng của các cơ quan:
+ Sự cốt hoá của xương: sự cốt hóa xương bàn tay của trẻ em hiện nay sớm hơn 1 – 2
Trang 82.1 Sự tăng tốc về sinh học
+ Về mặt sinh dục:
→ Thời điểm trưởng thành sinh dục trẻ em ngày nay xuất hiện sớm hơn, VD: 1887 –
1930 xuất hiện lúc 14 tuổi; 1959 trở lại đây là
từ 12 – 14 tuổi, hiện nay là 11 – 13 tuổi,…
→ Thời gian sinh đẻ kéo dài hơn trước (3 năm)
→ Thời kỳ mãn kinh xuất hiện muộn hơn Trước kia xuất hiện lúc 45 tuổi, hiện nay là
48 tuổi và trên 50
Trang 102.3 Nguyên nhân hiện tượng tăng tốc
- Điều kiện sống, môi trường sống, chế độ dinh dưỡng và chăm sóc bà mẹ, trẻ em, kết hôn khác chủng tộc,…
- Phương tiện thông tin, truyền thông, điều kiện sinh hoạt văn hoá, trình độ văn hoá, PPGD, DH, hình thức GD,…
Trang 11II SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ
- Chú trọng công tác GD cho HS hiểu biết về giới tính
Trang 12II SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ
EM
3 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ em
Các yếu tố
bên trong
Các yếu tố nội tiết
Tuyến yên Tuyến giáp Tuyến cận giáp Tuyến tụy
Tuyến thượng thận Tuyến sinh dục
Vai trò của HTK Yếu tố di truyền Các tật bẩm sinh
Các yếu tố
bên ngoài
Dinh dưỡng Bệnh tật Giáo dục Khí hậu & môi trường sống
Trang 133.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
Trang 143.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến yên
- Thùy trước tiết hoocmon sinh trưởng, hoocmon kích thích tuyến giáp, tuyến trên thận
- Thùy giữa phát triển yếu
- Thùy sau tiết hormone phát động sự co của
dạ con và sự tiết sữa
Trang 153.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến yên
- Ưu năng: thúc đẩy quá trình sinh trưởng, khổng lồ nhưng sức khỏe và trí tuệ kém phát triển
- Nhược năng: hạn chế
quá trình sinh trưởng, bé
nhỏ nhưng cơ thể cân
đối, trí tuệ phát triển bình
Trang 163.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
+ Tiroxin tác động lên các tế bào tạo ra nhiệt, điều hòa và làm tăng quá trình phát triển thể chất, trí tuệ
+ Canxitonin làm tăng quá trình tạo xương
Trang 173.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến giáp
- Ưu năng: gây bệnh Badơđô người gầy, mắt lồi, đường huyết tăng, tim đập nhanh, dễ xúc cảm
- Nhược năng: tim đập chậm, thân nhiệt hạ thấp,
cơ thể phát triển chậm
Trang 183.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến cận giáp
- Nằm cạnh tuyết
giáp, nặng khoảng
0,15g
Trang 193.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến cận giáp
+ Ưu năng: tăng canxi huyết hoạt động của tim bị biến loạn, người đờ đẫn, kém linh hoạt
+ Nhược năng: giảm canxi huyết, gây co
giật kéo dài, ngạt thở
Trang 203.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến tụy
- Tiết các loại hoocmon:
+ Insulin làm giảm đường huyết
+ Glucagon làm tăng đường huyết
Trang 213.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến tụy
+ Ưu năng: giảm đường huyết, giảm huyết áp và mồ hôi, thân nhiệt giảm, dẫn đến hơn mê
+ Nhược năng: gây bệnh đái tháo đường
Trang 223.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
Trang 233.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến thượng thận
- Phần vỏ:
Tiết hoocmon có
tác dụng đến
chuyển hóa gluxit
và lipit, tăng sự tạo
glucogen ở gan,
tăng hấp thụ
glucozơ ở ruột
Trang 243.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
Trang 253.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến sinh dục
Tuyến sinh dục
nam là tinh hoàn
Trang 263.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến sinh dục
Tuyến sinh dục nữ
là buồng trứng
Trang 273.1 Các yếu tố bên trong
3.1.1 Các yếu tố nội tiết
* Tuyến sinh dục
- Tiết các hocmon sinh dục kích thích sự phát triển và hoạt động của các cơ quan sinh dục
- Hình thành và phát triển các đặc điểm giới tính
- Tác động đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cơ thể
Trang 283.1 Các yếu tố bên trong
3.1.2 Vai trò của hệ thần kinh
- Có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển thể chất trẻ em
- Trẻ có sự rối loạn phát triển của hệ thần kinh, có dị tật bẩm sinh về hệ thần kinh đều chậm phát triển về thể lực và trí tuệ
- Hệ thần kinh còn ảnh hưởng tới sự phát triển của cơ thể thông qua con đường nội tiết
Trang 293.1 Các yếu tố bên trong
3.1.3 Yếu tố di truyền
- Sự phát triển các đặc điểm hình thái của
cơ thể trẻ em chịu ảnh hưởng của các yếu
tố di truyền từ bố mẹ
- Những đặc điểm nòi giống, dân tộc, một
số bệnh di truyền do rối loạn cấu trúc gen, NST đều có ảnh hưởng tới sự phát triển cơ thể trẻ
Ví dụ: bệnh hồng cầu lưỡi, bệnh Down, …
Trang 303.1 Các yếu tố bên trong
3.1.3 Yếu tố di truyền
Trang 313.1 Các yếu tố bên trong
3.1.3 Yếu tố di truyền
Trang 323.1 Các yếu tố bên trong
3.1.4 Các tật bẩm sinh
Trẻ bị các tật bẩm sinh như dị dạng đường tiêu hóa, đường hô hấp, dị tật tim bẩm sinh, thừa hoặc thiếu một số bộ phận của cơ thể đều chậm lớn hơn trẻ bình thường
Trang 333.2 Các yếu tố bên ngoài
3.2.1 Dinh dưỡng
- Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ ngay từ giai đoạn bào thai
- Sau khi trẻ qua đời, việc nuôi dưỡng đúng phương pháp, đủ về số lượng và chất lượng dinh dưỡng đảm bảo sẽ giúp trẻ phát triển nhanh
Trang 343.2 Các yếu tố bên ngoài
3.2.2 Bệnh tật
- Các yếu tố bệnh tật mắc phải làm trẻ chậm lớn, chậm phát triển
- Có những bệnh không chỉ ảnh hưởng đến
sự phát triển của giai đoạn đó mà còn ảnh hưởng đến cả cuộc đời trẻ
Trang 353.2 Các yếu tố bên ngoài
3.2.3 Giáo dục
- Trẻ được nuôi dạy trong môi trường giáo dục đúng đắn, có sự luyện tập thường xuyên cơ thể sẽ phát triển toàn diện, cân đối
- Cô giáo cần tạo môi trường giáo dục tươi vui lành mạnh, giúp trẻ luôn được phấn chấn về mặt tinh thần, trẻ sẽ lớn nhanh, phát triển trí tuệ tốt
Trang 363.2 Các yếu tố bên ngoài
3.2.4 Khí hậu và môi trường
- Điều kiện không khí tốt sẽ giúp trẻ lớn nhanh, tránh các bệnh, đặc biệt là các bệnh
về đường hô hấp
- Nhiều nghiên cứu cho thấy cân nặng của trẻ tăng nhanh trong những tháng mùa đông, mùa thu, chiều cao lại tăng nhanh trong những tháng mùa hè