2.1.2 Trẻ bị xâm hại: “Xâm hại là tất cả thái độ, hành vi tổn thương đến sự tự trọng của trẻ, làmhại đến thân thể, sức khỏe và tâm lý của trẻ qua hành động mắng chửi, xỉ nhục,thậm chí d
Trang 1MỤC LỤC
Phần 1 MỞ ĐẦU 2
Phần 2 NỘI DUNG CHÍNH 2
2.1 Các khái niệm cơ bản 3
2.1.1 Trẻ em 3
2.1.2 Trẻ bị xâm hại 3
2.2 Thực trạng 4
2.3 Những hậu quả nặng nề 7
2.3.1 Về sinh lý 7
2.3.2 Về tâm lý 8
2.4 Nguyên nhân 10
2.5 Giải pháp 12
2.5.1 Giải pháp chung 12
2.5.2 Giải pháp của công tác xã hội 14
2.6 Ứng dụng can thiệp một ca cụ thể 17
2.6.1 Tình huống 17
2.6.2 Giải quyết tình huống 18
Phần 3 PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 21
Phần 4 KẾT LUẬN 25
Phần 5 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 27
Trang 2Phần 1
MỞ ĐẦU
Xâm hại trẻ em ở nhiều góc độ như đánh đập, xâm hạitình dục, bắt lao động sớm theo các quy định luật pháp của VN đều bị cấm và cóhình thức xử phạt rất nghiêm Nhưng trên thực tế việc thực hiện lại rất nửa vời Mộtông bố xâm hại tình dục con gái mình đôi khi lại là chuyện "đóng cửa bảo nhau".Một người mẹ đánh con như cơm bữa cũng là chuyện nhỏ Một người thầy tát họcsinh cũng chỉ bị khiển trách Những hành vi bạo lực đó đã và đang thản nhiên diễn
ra hàng ngày Đây là vấn đề nhức nhối của xã hội hiện nay, đã đến lúc cần có mộtgiải pháp cụ thể và cứng rắn hơn nữa để bảo vệ cho “những thế hệ tương lai” Bàiviết dưới đây xin đề cập tới thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của thực trạng này,đồng thời nêu ra một số giải pháp cho vấn đề nêu trên
Trang 3Phần 2 NỘI DUNG CHÍNH 2.1 Các khái niệm cơ bản:
2.1.1 Trẻ em: Có nhiều khái niệm về trẻ em:
Theo công ước quốc tế: ''Trẻ em được xác định là người dưới 18 tuổi, trừ khipháp luật quốc gia quy định tuổi thành niên sớm hơn''
Theo luật bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em 1991: “Trẻ em là công dân ViệtNam dưới 16 tuổi”
Theo định nghĩa sinh học: “Trẻ em là con người ở giai đoạn phát triển, từ khicòn trong trứng nước tới tuổi trưởng thành”
Tâm lý học cho rằng: “Trẻ em là giai đoạn đầu của sự phát triển tâm lý –nghiên cứu con người”
Nhìn dưới góc độ xã hội học: “Trẻ em giai đoạn xã hội hoá mạnh nhất và làgiai đoạn đóng vai trò quyết định của việc hình thành nhân cách của mỗi conngười”
2.1.2 Trẻ bị xâm hại:
“Xâm hại là tất cả thái độ, hành vi tổn thương đến sự tự trọng của trẻ, làmhại đến thân thể, sức khỏe và tâm lý của trẻ qua hành động mắng chửi, xỉ nhục,thậm chí dùng vũ lực(đánh đập) để trừng phạt, răn đe,dạy dỗ con trẻ…Sự xâm hại
đó không chỉ diễn ra trong gia đình, mà còn diễn ra trong trường học, thậm chíngay trên đường phố”
Khái niệm xâm hại trẻ em không chỉ là xâm hại thân thể mà còn xâm hại tớicảm xúc, tinh thần của trẻ
Xâm hại thân thể bao gồm mọi hình thức gây đau đớn về thể chất cho các em
kể từ bấu véo cho đến rung lắc, bợp tai, tát, đánh đập Trẻ có thể bị tổn thương rất
đa dạng, từ tổn thương phần mềm (vết rách, bầm tím, vết bỏng) cho đến gẫy răng,
Trang 4gẫy xương, vỡ nội tạng, thương tích hệ thần kinh trung ương Bị xúc phạm thân thể
từ nhỏ, các em lại dễ phát triển hành vi bạo lực hoặc phạm tội sau này
Xâm hại về tinh thần có thể bao gồm những hành vi mắng chửi, lăng nhụctrẻ… Những hành vi này gây rối loạn nghiêm trọng về nhân cách, nhận thức và tâmtrí trẻ, chúng dễ trở thành người mất lòng tin, sống thu mình, không cởi mở, có biểuhiện thụ động hay kích động quá mức, thể chất còi cọc, ngôn ngữ phát triển chậm,gương mặt vô cảm
2.2 Thực trạng:
Theo thống kê của Cục CSĐT tội phạm về TTXH - Bộ Công an, từ năm
2002 đến nay, số vụ XHTDTE có chiều hướng gia tăng Từ năm 2005 -2007, đãxảy ra 5.070 vụ xâm hại trẻ em trong đó án XHTDTE chiếm 56,3% Số vụ hiếpdâm trẻ em chiếm 65,5% số vụ XHTDTE Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, bác sĩ Nguyễn Duy Ánh, Phó giám đốc bệnh viện cho biết: "Trong khoảng 2 năm trở lạiđây, mỗi năm trung bình có 30 - 40 vụ cưỡng bức trẻ em được đưa tới xét nghiệm,khám tại bệnh viện chúng tôi Các tháng 11 và 12/2003 và tháng 1/2004, tháng nàocũng có tới 3-4 vụ" Ông nhận định: "Tình trạng xâm hại tình dục trẻ em(XHTDTE) hiện nay là rất nghiêm trọng" Một đợt kiểm tra của Ủy ban Dân số,Gia đình và Trẻ em phối hợp với Bộ Công an gần đây nhất tại 6 tỉnh cũng cho thấy
có tới 472 vụ hiếp dâm trẻ em; 70 vụ giao cấu với trẻ vị thành niên, 4 vụ chứa gáimại dâm trẻ em, 44 vụ dâm ô với trẻ em; trong đó có 84,4% số vụ được khởi tố Năm 2007, Tổ chức Plan tại Việt Nam đã phối hợp với Vụ Thanh tra thuộc Ủy banDân số Gia đình Trẻ em (DS-GD-TE) tiến hành nghiên cứu ở 10 tỉnh, thành phốcủa Việt Nam
Qua nghiên cứu cho thấy, lứa tuổi bị XHTD nhiều nhất là từ 11 đến 16 tuổi.Tình trạng trẻ dưới 6 tuổi bị xâm hại cũng chiếm tỉ lệ đáng báo động, như ở HàTĩnh, tỉ lệ này chiếm tới 33% Thống kê các vụ việc xâm hại, bạo lực đối với TE
Trang 5thấy sự xâm hại và bạo lực đối với TE trong gia đình tăng gấp 3 lần; tại cộng đồngtăng 7 lần và trong trường học tăng 13 lần Những địa phương xảy ra nhiều vụ xâmhại trẻ em nhiều nhất có Hà Nội, Đồng Nai, Đắc Lắc, TP.HCM, Tây Ninh, KiênGiang, Bắc Giang Ông Đặng Hoa Nam, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ, chăm sóc
TE cho rằng, trên thực tế số vụ việc xâm hại, bạo lực, ngược đãi TE còn cao hơnsong nhiều vụ không được gia đình nạn nhân khai báo, tố cáo đối tượng vì mặccảm, sợ ảnh hưởng đến tương lai của trẻ Những vụ xâm hại trẻ em mà ngành công
an tổng hợp, thống kê theo hệ thống ngành là những vụ bị tố cáo, điều tra và xử lý.Điển hình cho những vụ xâm hại trẻ em bị phát hiện: Em Nguyễn Thị Bình trongnhiều năm bị chủ quán phở đường Nguyễn Trãi (Thanh Xuân) bóc lột sức lao động,đánh đập dã man; Bé Bông ở Tp HCM bị mẹ nuôi đổ nước sôi vào người nếukhông nộp đủ số tiền 200.000đ/ngày Nghiêm trọng hơn, tại trường học, hiện tượngxâm hại trẻ em diễn ra ngày càng phổ biến Bé Đỗ Ngọc Bảo Trâm (18 tháng tuổi)
bị cô giáo dùng băng keo dính chặt miệng gây ngạt thở dẫn đến tử vong CháuHuỳnh Ngọc Trâm, 10 tuổi, học lớp 5 trường Tiểu học An Hiệp 2 (Châu Thành,tỉnh Đồng Tháp) bị thầy hiệu trưởng, công an xã doạ nạt, ép cung dẫn đến hoảngloạn, mất khả năng nói trong thời gian dài Hay vụ việc của cháu Huỳnh Thị Bé Tý,
13 tuổi, học lớp 7 trường Trung học cơ sở Hoà Bình (tỉnh Đồng Tháp) bị cô giáochủ nhiệm nghi ngờ lấy cắp 100.000 đồng, bị sỉ nhục, khám xét trước cả lớp Theokết quả thanh tra, tại Hà Nội, 3 năm qua đã có 450 vụ xâm hại trẻ em bị khởi tốhình sự Trong đó, số vụ bị xâm hại tình dục là 66, số vụ gây thương tích cho trẻ là
40 Điển hình nhất là vụ ngược đãi em Nguyễn Thị Bình, giúp việc cho gia đìnhChu Văn Đức và Trịnh Thị Hạnh Phương, cư trú tại phường Nhân Chính, quậnThanh Xuân
Tại TP HCM, 3 năm qua đã có hơn 200 vụ trẻ bị xâm hại, trong đó xâm hạitình dục là 78 Nhiều vụ gây bức xúc trong dư luận, như trường hợp Hồ Thi Ba ởphường 2, quận 10, đã ném ấm nước đun sôi vào cháu Hồ Thị Bông vì xin được ít
Trang 6tiền, vụ Nguyễn Thị Ngọc thường trú tại phường 5, quận 8, đã thuê 3 em đi ăn xin.Khi không xin đủ số tiền quy định, các em bị Ngọc dùng roi sắt hành hạ Bên cạnh
đó, còn có trường hợp bố mẹ đã nhận tiền và đồng ý giao con (từ 6 đến 8 tuổi) choChương Văn Hùng để đi bán hàng đêm Chương đã bắt các em đi bán hàng đến tận2-3h sáng Nếu không bán được 100.000 đồng một ngày, các em bị đánh đập,không được ăn và phải ngủ ở vỉa hè
Trên đây là những vụ xâm hại trẻ em điển hình bị phát hiện và xử lý còntrong thực tế, chắc chắn rất nhiều vụ xâm hại trẻ em xảy ra người lớn đều khôngbiết đó là hành vi xâm hại Bằng chứng là qua khảo sát tại 5 tỉnh, thành phố chothấy, 58,3% trẻ được phỏng vấn trả lời đã bị người lớn dùng các biện pháp quátmắng, chửi, sỉ nhục, tát, phát vào mông, phạt úp mặt vào tường khi các em mắclỗi Việc sử dụng các hình phạt, biện pháp giáo dục nghiêm khắc mang tính bạolực, đặc biệt bạo lực về tinh thần trong xã hội, gia đình, trường học còn khá phổbiển Rất nhiều người lớn chưa ý thức được những hành vi này là vi phạm quyềntrẻ em và sẽ có ảnh hưởng rất nguy hại đến tinh thần của TE trước mắt và lâu dài,ông Nam khẳng định
Số trẻ em bị xâm hại tại Hà Nội và TP HCM có chiều hướng giảm, nhưngmức độ các vụ việc thì ngày càng nguy hiểm và phức tạp Nhiều em đã phải mangthương tật suốt đời Đó là đánh giá của đoàn kiểm tra liên ngành được thực hiệnvào đầu tháng 1 tại Hà Nội và TP HCM, do Phó chánh thanh tra Bộ Lao độngThương binh và Xã hội, Ninh Thị Hồng dẫn đầu
Theo kết quả thanh tra, tại Hà Nội, 3 năm qua đã có 450 vụ xâm hại trẻ em bị khởi
tố hình sự Trong đó, số vụ bị xâm hại tình dục là 66, số vụ gây thương tích cho trẻ
là 40 Điển hình nhất là vụ ngược đãi em Nguyễn Thị Bình, giúp việc cho gia đìnhChu Văn Đức và Trịnh Thị Hạnh Phương, cư trú tại phường Nhân Chính, quậnThanh Xuân
Trang 7Bà Ninh Thị Hồng, Phó chánh thanh tra Bộ, cho rằng số vụ trẻ bị xâm hạitình dục có thể còn nhiều hơn, nhưng do e ngại, né tránh nên nạn nhân đã khôngkhai báo "Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng còn chậm, không xác định rõtrách nhiệm của từng cơ quan nên việc xử lý, hỗ trợ, bảo vệ nạn nhân và nhânchứng không kịp thời, kém hiệu quả", bà Hồng đánh giá Đoàn thanh tra đã kiếnnghị Bộ Lao động phối hợp với Bộ Nội vụ đề xuất với Chính phủ cho phép mỗi xã,phường được sử dụng một biên chế cán bộ chuyên trách làm công tác lao động, xãhội Đặc biệt, cần có biện pháp xử phạt nghiêm khắc đối với cha mẹ cố tình bắt concái phải đi lang thang kiếm sống cũng như các trường hợp bảo kê, chăn dắt nhómtrẻ em lang thang
Một nhận định chung ở nước ta có hơn 1200 trẻ bị bắt buộc lao động sớm:
Cụ thể tại Hà Nội tổng số trẻ em phải lao động sớm từ 6 đến 16 tuổi là 352, nữchiếm 74% Trong đó có 167 em làm giúp việc trong các gia đình ,116 em làm việctrong các nhà hàng , các cơ sở dịch vụ, 15 em trong các cơ sở sản xuất, 44 em làmcác công việc khác… Các em có thu nhập bình quân từ 500 000 đến 700 000 đồng/tháng Tại thành phố Hồ Chí Minh có 750 lao động trẻ em, chuyên đi bán vé số,bán báo , phụ hồ… Mức thu nhập của các em từ 300 000 đến 700 000 đồng/ tháng
2.3 Những hậu quả nặng nề:
Mọi xâm hại đều ảnh hưởng không tốt đối với sức khoẻ và tinh thần của trẻ (đặc biệt là về mặt tinh thần) nhưng sự xâm hại gây ảnh hưởng nặng nề nhất đối với trẻ là sự xâm hại về tình dục Theo chuyên gia tâm lý Lan Hương, tổng đài 108, không chỉ mang vết sẹo về mặt thể chất, trẻ còn phải chịu những vết thương lớn về mặt tinh thần Xâm hại tình dục trẻ em gây ra hậu quả khác nhau đối với từng đứa trẻ Tuy nhiên, hành vi của kẻ cưỡng bức có thể ảnh hưởng đến suốt cuộc đời đứa trẻ, thậm chí làm các em bị rối loạn tâm thần Sự tổn thương quá lớn về tinh thần vàthể chất ấy rất khó có thể bù đắp nổi Về mặt sinh lý và tâm lý sự tổn thương ấy là:
Trang 82.3.1 Về sinh lý :
+ Tổn thương, sưng tấy ở bộ phận sinh dục hay hậu môn
+ Mang thai (đối với em gái)
+ Mắc các bệnh lây qua đường tình dục
+ Nhiễm trùng tiết niệu
+ Đi lại hoặc ngồi khó khăn
+ Ngòai ra có thể bị đau bụng, đau đầu, mất ngủ, thay đổi khẩu vị,…
2.3.2 Về tâm lý :
có thể có một hoặc nhiều trạng thái sau :
+ Cảm giác tội lỗi : thường tự đổ lỗi cho bản thân
+ Quan hệ bừa bãi với nhiều người hoặc xâm hại tình dục người khác
Nghiên cứu cho thấy một trong những biểu hiện lớn nhất của rối loạn tinhthần ở trẻ bị xâm hại tình dục là khó khăn của trẻ trong việc quan hệ với mọi ngườixung quanh, người lớn hay bạn cùng trang lứa Khủng hoảng tâm lý này có thể gây
ra những vấn đề rối loạn sinh lý sau này Ở tuổi vị thành niên, các cô bé đã trởthành những người đàn bà mang cái nhìn cảnh giác với con người, không còn biếttin yêu vào cuộc sống Không ít trẻ sau khi bị xâm hại tình dục đã tìm giải pháp kếtthúc cuộc đời bằng cách tự vẫn Mặc cảm tội lỗi có thể là một ảnh hưởng tâm lý đốivới hôn nhân lúc trưởng thành Rối loạn hành vi: bao gồm sống thu mình hay gây
gổ quá mức, ăn uống không điều độ, gặp khó khăn trong học tập Trẻ có phản ứngbốc đồng, hiếu chiến do bắt chước hành vi của trẻ xâm hại
Trang 9Bên cạnh đó, do tình dục không an toàn, hậu quả có thể còn để lại việc mangthai, rối loạn về tình dục, và các bệnh lây nhiễm về đường tình dục Khi trẻ trưởngthành thường mất khoái cảm, không có ham muốn tình dục Tỉ lệ người xâm hạitình dục thời thơ ấu gặp các trục trặc về tình dục cao hơn nhóm khác 90% biểu hiện
ở sự suy giảm chức năng tình dục, có xu hướng tình dục đồng giới, và có trườnghợp trở thành người hành nghề mại dâm chuyên nghiệp hay quan hệ tình dục bừabãi
Ví dụ điển hình: Vụ tên Nguyễn Duy Phong, 21 tuổi, tại tỉnh Ninh Bình có
hành vi đồi bại với cháu Ngọc H., lúc đó mới 3 tuổi đã trôi qua cách đây khá lâunhưng dư luận vẫn hết sức phẫn nộ bởi tên Phong vốn là hàng xóm với nhà cháu H.Tuổi mới lớn, tò mò về giới tính, lại không được người lớn chỉ bảo khiến tên Phongthường xuyên lén lút xem phim sex Trong một lần uống rượu say, lại vừa xemphim sex xong, lợi dụng lúc bố mẹ cháu H vắng nhà, tên Phong đã giở trò với cháu
H Sau khi sự việc xảy ra, cháu H đã phải sống trong tâm trạng hoảng loạn, sốtcao, mê sảng, bị sang chấn tâm lý cùng những vết đau đớn về thể xác Tên "yêu râuxanh" đã bị pháp luật trừng trị thích đáng Nhưng nỗi đau của cháu H đã trở thànhmột vết sẹo trong tâm hồn trong sáng Đáng lẽ, ở lứa tuổi của mình, cháu H có thểhồn nhiên, vô tư vui chơi, học tập cùng các bạn thì nay
Một trường hợp khác là bé H.M, mới 8 tuổi, ngụ ở quận 5 - TP.HCM, bị bốdượng và em trai của bố dượng cưỡng hiếp trong suốt gần một năm Điều đau lòng
là cả mẹ của em cũng biết chuyện này nhưng lại làm ngơ Mỗi ngày bé H.M đi họcđều được bố dượng đưa đón, ai nhìn vào cũng tưởng em được bố dượng thươngyêu Mỗi lần bé khóc vì bị cưỡng hiếp thì được bà nội (mẹ của bố dượng) cho tiền,
dỗ dành rồi lại khuyên bé nên ngoan ngoãn và im lặng Đáng lên án hơn là ngay cảngười mẹ của bé cũng tiếp tay cho bố dượng thực hiện hành vi đồi bại với con gáimình Khi bị cưỡng hiếp đau quá, bé H.M kể cho mẹ nghe nhưng người mẹ vôtrách nhiệm này lại đánh và cấm bé nói cho người khác biết Bé H.M ngày càng
Trang 10tiều tụy, suy dinh dưỡng và rối loạn tâm lý nặng nề kèm theo đó là bộ phận sinhdục bị viêm nhiễm lan rộng, kéo dài Đến khi Hội Phụ nữ phường biết chuyện, đưaH.M đi giám định thì chuyện xảy ra đã lâu Tại BV Từ Dũ, các bác sĩ giám địnhcho biết bé bị suy nhược tinh thần lẫn thể xác, bị viêm nhiễm gây ảnh hưởng đếnvùng đại tràng do bé quá nhỏ nên bộ phận tiêu hóa và bộ phận sinh dục gần kềnhau Theo bác sĩ Dương Phương Mai, có thể tình trạng viêm nhiễm và tổn thương
bộ phận sinh dục khi bé còn quá nhỏ sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bésau này
Và những vụ xâm hại thể xác như việc cháu Bông, em Bình (đã nói ở trên)không chỉ để lại những vết sẹo trên lớp da thịt mà những vết sẹo tinh thần cũngkhông thôi ám ảnh các em, xã hội rất cần những tấm lòng hảo tâm để xoa dịunhững vết thương trong lòng các em …
2.4 Nguyên nhân:
• Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng xâm hại trẻ em ngày càngdiễn ra phổ biến với nhiều hình thức khác nhau do kinh tế xã hội phát triểnmạnh mẽ tạo ra sự phân cấp giàu nghèo làm gia tăng đối tượng trẻ langthang Đây chính là những đối tượng dễ bị lạm dụng, bóc lột vì các mục đíchthương mại khác (mại dâm, khiêu dâm, bán người )
• Nguyên nhân thứ hai là do mặt trái cơ chế thị trường làm cho một bộ phậnngười lớn xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức Tiêu cực ngoài xã hội đã tácđộng mạnh mẽ vào môi trường học đường Trong giáo dục cũng có một bộphận người lớn, những cô bảo mẫu, cô nuôi dạy trẻ, nhà giáo sa sút đạo đức
• Ngoài ra, trình độ nhận thức, hiểu biết về kiến thức nuôi dạy con cái, chămsóc trẻ và cả kiến thức về pháp luật trong xã hội còn yếu cũng là vấn đề rấtnhức nhối Nhiều người mở lớp trông trẻ mà không biết trách nhiệm củamình như thế nào, các điều kiện mở trường mở lớp ra sao, thiếu kiến thức
Trang 11trong nuôi dạy trẻ em Có người thiếu cả cái tâm, cả trái tim bao dung, điềurất quan trọng trong nuôi dạy trẻ.
• Nguyên nhân nữa phải kể đến đó là phía phụ huynh Nhiều bậc cha mẹ gửicon mà chẳng cần tìm hiểu cơ sở đó có được Nhà nước cho phép hay không,phân công trách nhiệm hai bên như thế nào, nơi mình gửi có trách nhiệm vớicon mình đến đâu, có việc xảy ra thì ai là người có trách nhiệm… Còn tronggia đình, không ít xô lệch, rạn vỡ về tình cảm khiến nhiều bậc phụ huynhkhông còn quan tâm bảo vệ con cái, thậm chí còn ngược đãi khiến trẻ bị tổnhại nặng nề và lâu dài hơn
• Lý do nữa, theo tôi là cơ chế quản lý của nhà nước trong bảo vệ, chăm sóc trẻ em còn nhiều bất cập và hạn chế Trẻ em bị xâm hại ngày càng nhiều trong khi công tác truyền thông, vận động, tư vấn bảo vệ trẻ em chưa được quan tâm đầu tư về nguồn lực và trí tuệ; Pháp luật nước ta chưa có những quy định đầy đủ, cụ thể về các hành vi và chế tài xử phạt đối tượng xâm hại trẻ em và bạo lực đối với trẻ em, nhất là xâm hại về mặt tinh thần khiến cho nhiều người không nhận thức được hành vi của mình và trẻ em cũng chẳng biết kêu ai khi chúng bị đánh đập Chúng ta thiếu các giải pháp hữu hiệu bảo
vệ trẻ em Luật pháp quy định chi tiết nhưng trong quá trình tổ chức thiếu các giải pháp cụ thể, thiếu sự phối hợp một cách đồng bộ các cơ quan chức năng với chính quyền địa phương
Quốc tế đã có Công ước về quyền trẻ em, nước ta có Bộ luật hình sự và các văn bản, chỉ thị cụ thể của Chính phủ, song thật đáng tiếc loại tội phạm này vẫn không giảm Thực trạng đó đòi hỏi chúng ta cần phải có những biện pháp cứng rắn và kiên quyết hơn nữa để bảo vệ tuổi thơ cho các em Đã đến lúc chúng ta phải nhìn nhận lại cách dạy dỗ con cái Quan niệm “Thương cho roi cho vọt” đã không còn phù hợp với điều kiện hiện tại Suy cho cùng sự thiếu quan tâm, thiếu
Trang 12coi trọng của người lớn đến trẻ chính là nguyên nhân trực tiếp và quan trọng nhất để tình trạng xâm hại trẻ em diễn ra.
Để ngăn ngừa các tình huống không an toàn có thể xảy ra, việc các em trang
bị cho mình kiến thức và kỹ năng về an toàn cá nhân là rất cần thiết Sự chăm sóc
và đụng chạm của người lớn mang lại cho trẻ cảm giác được yêu thương Kẻ xâmhại cũng sử dụng những hình thức này để tiếp cận và làm mất đi sự cảnh giác củatrẻ và gia đình trẻ Tuy nhiên, trẻ có thể phân biệt được đụng chạm “an toàn” và
“không an toàn” bằng cảm nhận của chính mình
Trang 13Do đó, thầy cô, cha mẹ và người lớn cần bảo vệ trẻ bằng cách cung cấp chotrẻ thông tin chính xác và rõ ràng về XHTD; giáo dục trẻ cách tự bảo vệ mình;khuyến khích trẻ kể lại bất cứ sự việc rắc rối nào và trình báo tất cả các trường hợpnghi ngờ cho những người có trách nhiệm
Bên cạnh đó, sự thiếu hụt thông tin và kỹ năng sống an toàn của trẻ em đã khiếncác em trở nên dễ bị thương tổn và dễ dàng bị xâm hại Nguyên nhân của nhữngđiều này là do người lớn thường ngại đề cập về tình dục với trẻ và vì vậy, trẻ không
có vốn từ để nói về những điều đã và có thể xảy ra
Chưa kể những thói quen trong giáo dục, trẻ em ít bày tỏ cảm xúc của mình.Chúng thường được dạy phải nghe lời cha mẹ và kính trọng tất cả những người lớntuổi hơn một cách vô điều kiện Vì vậy, các bậc cha mẹ khó xây dựng được cho trẻ
kỹ năng ra quyết định hay kiên định, làm mất đi các tín hiệu trực giác, điều mà trẻcần có để tự bảo vệ mình và hiểu được việc gì đang diễn ra Cuối cùng, sự xấu hổlàm các gia đình thường giữ kín chuyện con em mình bị XHTD
Nhằm bảo vệ trẻ em và phòng tránh xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tìnhdục trẻ em, thời gian qua, Nhà nước và các tổ chức quốc tế đã có nhiều hoạt độngtuyên truyền nâng cao nhận thức cho các em và cha mẹ các em về những nguy cơ
và tác hại của tình trạng xâm hại trẻ em; hỗ trợ, tập huấn cho các cán bộ xã hội vàcác nhà tham vấn, các giáo viên, nhà hoạch định chính sách, cán bộ y tế về phòngtránh lạm dụng trẻ em… Song theo các chuyên gia phương pháp phòng tránh lạmdụng trẻ em hữu hiệu nhất là nhận thức từ ngay chính cha mẹ các em Về vấn đềnày, ông Lê Quang Chung - Vụ phó Vụ lao động Việt Nam có ý kiến: Theo tôi giađình có trách nhiệm quan trọng trong vấn đề này; trong tổng hoà các trách nhiệm:Vai trò của dòng tộc, cộng đồng dân cư và đặc biệt là chính quyền cấp cơ sở trongviệc giải quyết vấn đề này…” Có một câu thành ngữ: “Trẻ em có tất cả mọi thứ,trừ những thứ mà người lớn đã lấy đi của chúng” Những điều mà trẻ em bị lấy đi
do hậu quả của sự đói nghèo hoặc không có khả năng chi trả là có thể biện minh