BÀI DỰ THI CUỘC THI PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP BẬC ĐẠI HỌC HIỆU QUẢ NHÓM TẦM NHÌN MỚI

Nhóm chúng tôi cũng muốn dành vàitrang nhỏ được rút ra từ kinh nghiệm bản thân và của các sinh viên đã đạt các thànhtích tốt trong việc học khác để cùng trao đổi với các bạn tham dự cuộc

MỤC LỤC

Trang

LỜI NÓI ĐẦU 4

MỤC TIÊU 5

CHƯƠNG I :CƠ SỞ LÝ LUẬN 7

1 Phương pháp tự học 7

2 Phương pháp POWER: 9

3 Phương pháp sơ đồ tư duy (mindmap) 9

4 Phương pháp tư duy 11

5 Phương pháp học nhóm: 12

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG CỦA PHƯƠNG PHÁP HỌC NHÓM 19

1 Thuận lợi: 19

2 Khó khăn: 19

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP: 20

1 Nguyên nhân 20

2 Khắc phục (nâng cao hiệu quả làm việc nhóm) 20

2.1 Bầu trưởng nhóm 21

2.2 Đặt mục tiêu 23

2.3 Thiết lập nội quy 23

2.4 Sự cộng tác: 24

2.5 Sự đồng thuận: 24

2.6 Phân công hợp lý: 25

2.7 Tin tưởng lẫn nhau: 26

2.8 Tạo sự bất đồng: 27

2.9 Đè bẹp và giải quyết những xung đột: 27

2.10 Tìm kiếm sự giúp đỡ: 28

2.11 Thường xuyên đánh giá nhóm: 28

2.12 Tạo không khí vui vẻ: 28

2.13 Tư duy sáng tạo: 28

2.14 Phát triển cá nhân trong nhóm 29

3 Ứng dụng của phương pháp học nhóm trong học tập: 30

Chương IV : Ứng dụng tương lai 32

LỜI KẾT 33

PHỤ LỤC 34

1 Phương pháp tư duy với 6 chiếc nón kỳ diệu: 34

2 Thực trạng chung của việc học đại học 37

3 Phương pháp học ở nhà 38

4 Phương pháp chuẩn bị và làm bài kiểm tra 38

5 Thư mục tài liệu tham khảo 39

MỤC LỤC BẢNG BIỂU

Trang

Bảng 1: Các đặc điểm của ba mô hình giáo dục 11

LỜI NÓI ĐẦU

Đại học! Hai tiếng ấy luôn là mục tiêu của những người học sinh Dẫu biếtrằng có rất nhiều con đường để đi tới thành công nhưng con đường học Đại họcluôn là lựa chọn đầu tiên của mỗi người học sinh Ngay cả Bill Gates đã tạm dừngcông việc học tập tại Đại học nổi tiếng Havard để thành lập công ty vào năm 1975 vàkhi sự nghiệp đạt tới đỉnh cao, trở thành người giàu nhất thế giới thì ông lại quay vềhoàn thành nhiệm vụ học tập tại trường Như thế đủ để thấy rằng, việc học là việclàm suốt đời và ai cũng cần phải học bởi “ Bác học không có nghĩa là ngừng học”

Để vào được giảng đường là một điều khó và để tốt nghiệp ra trường với mộtkiến thức vững vàng lại là một điều khó hơn Bởi việc học tập tại giảng đường Đạihọc khác rất nhiều so với việc học tại trường phổ thông Vì thế xác định mục tiêuhọc tập rõ ràng kết hợp rèn luyện nhiều kỹ năng học tập là phương pháp giúp chúng

ta học tập hiệu quả nhất Cuộc thi “Phương pháp học Đại học hiệu quả” do Nhà VănHóa Sinh Vên tổ chức chính là một sân chơi để các bạn sinh viên có thể trao đổi,học hỏi lẫn nhau để cùng học tốt tại Đại học Nhóm chúng tôi cũng muốn dành vàitrang nhỏ được rút ra từ kinh nghiệm bản thân và của các sinh viên đã đạt các thànhtích tốt trong việc học khác để cùng trao đổi với các bạn tham dự cuộc thi

Mọi vật muốn tồn tại và phát triển thì phải biết thay đổi và dám thay đổi Thayđổi theo chiều hướng tích cực là thay đổi để loại bỏ đi những cái lạc hậu, lỗi thời vàtiếp nhận những cái hay, cái mới Và để thay đổi được thì cần phải có một tầm nhìn.Tầm nhìn để biết xa gần, biết rộng hẹp, biết cao thấp mà thay đổi phù hợp Vì vậy,nhóm chúng tôi lấy tên “Tầm nhìn mới” với ý nghĩa rằng mình sẽ có được một tầmnhìn tiên tiến để phát triển, một tầm nhìn không bị bó buộc trong bất kỳ quy củ nào,một tầm nhìn hợp thời đại những vẫn mang màu sắc của riêng cá nhân chúng tôi

Và hy vọng với một tầm nhìn mới, một tâm hồn rộng mở và một phương pháp họchiệu quả chúng tôi có thể đạt được mục tiêu đầu tiên của mình: mục tiêu học Đạihọc hiệu quả

MỤC TIÊU

Vì sao lại đặt mục tiêu ở trang nhất?

Đó chắc chắn sẽ là câu hỏi đầu tiên mà bất kỳ ai cũng đặt ra khi đọc bài luậnnày của nhóm chúng tôi Vậy vì sao chúng tôi lại sắp xếp kết cấu lạ thế này?

Ai cũng biết rõ mục tiêu chính là cái đích mà mình đặt ra và có ý muốn hướngđến Nếu cuộc sống không có mục tiêu bạn sẽ băn khoăn không biết nên đi hướngnào hoặc sẽ đi trên con đường nào đó nhưng lại không biết rằng mình sẽ đi tới đâu.Cuộc sống không có mục tiêu khác gì một món ăn không có gia vị Tất cả đều nhạtnhẽo Một khi ta hành động mà không biết mục tiêu là gì, không biết vì sao ta lại phảihành động như thế thì ta chính là một co robot Và điều này thật nguy hiểm! Và nếukhông có mục tiêu, một lý do cụ thể thì bạn đọc bài luận này để làm gì?

Nói như thế để bạn biết rằng với chúng tôi mục tiêu chính là yếu tố quantrọng nhất Và chúng tôi muốn nói về mục tiêu của mình ngay từ đầu để bạn có mộtcái nhìn rõ ràng về những gì chúng tôi đang làm và muốn đạt được

Vậy mục tiêu của nhóm chúng tôi là gì? Mục tiêu ấy cũng chính là lý do cho

sự ra đời của nhóm

Nhóm chúng tôi không như những nhóm khác, quen nhau trước rồi lập thànhnhóm rồi tham dự cuộc thi Mà ngược lại Chính vì sức hấp dẫn của cuộc thi và đặcbiệt là giải thưởng đã khiến chúng tôi lập thành nhóm

Nhóm chúng tôi gồm 6 thành viên thuộc học ở 3 lớp khác nhau của 3 khóakhác nhau, thậm chí các thành viên cùng lớp cũng hoạt động tại các nhóm học tậpkhác nhau Nhưng chúng tôi có 2 điểm chung chủ chốt để gặp nhau và lập thànhnhóm Đó là đều cùng quen 1 người (nhóm trưởng hiện tại) và cùng có mục tiêuchung là chinh phục cuộc thi “Phương pháp học đại học hiệu quả” do Nhà văn hóaSinh viên tổ chức

Do đó mục tiêu mà nhóm đặt ra từ đầu là thành lập được và hoạt động thậttốt nhóm Nếu nhóm có thể tồn tại cho tới phút cuối cùng của cuộc thi, điều đó cónghĩa chúng tôi đã thành công được nửa chặng đường Nửa chặng đường còn lại làgiành được 10 triệu từ cuộc thi này Bạn có nghĩ chúng tôi mơ mộng không? Ai cũng

có ước mơ nhưng ước mơ phải có cơ sở không thì sẽ mãi chỉ là mơ ước Và vớiviệc chúng tôi đặt chân vào vòng chung kết này thì chúng tôi tin mình có thể ước mơ

và tin tưởng vào mục tiêu ấy

Một mục tiêu nữa nhóm là có thể học hỏi được kinh nghiệm tổ chức các cuộcthi tại khoa Mục tiêu này xuất phát từ một yếu tố chủ quan Mỗi thành viên trongnhóm đều là một cán bộ Đoàn-Hội và đều đang hoạt động trong Ban chấp hành ởlớp, ở khoa và ở trường Có thể nói, đây là một cuộc thi dài hơi và có nội dung thiphong phú, đòi hỏi nhiều kỹ năng mới có thể hoàn thành tốt Với mong muốn có thể

tổ chức nhiều cuộc thi có chất lượng tạo một sân chơi bổ ích cho sinh viên tại khoa

và tại trường thì việc tham dự cuộc thi này là một cơ hội rất tốt để có thể hoàn thànhtốt khâu chuẩn bị và khâu tổ chức các cuộc thi đó

Một mục tiêu quan trọng không kém nữa đó chính là rèn luyện và học hỏithêm thật nhiều kỹ năng mềm thông qua cuộc thi Như trên đã nói, đây là một cuộcthi đòi hỏi nhiều công sức của thí sinh nên để đáp ứng được các yêu cầu đó mỗi

người phải nỗ lực hết mình và phải tự hoàn thiện bản thân mình Vì thế, mỗi thànhviên vừa được học hỏi cái hay của nhau vừa có quá trình tự rèn luyện.

Và mục tiêu lâu dài của nhóm là gì? Một điều chắc chắn sau cuộc thi nàynhóm chúng tôi sẽ ít cộng tác với nhau bởi mỗi người một lớp rất khó cho việc kéodài hoạt động nhóm Nhưng mối liên lạc và tình cảm của các thành viên trong nhómvẫn còn tồn tại và được duy trì Và nếu có một cuộc thi nào hấp dẫn như cuộc thinày và với điều kiện khách quan cho phép thì nhóm sẽ tái thành lập và tiếp tục chinhphục mục tiêu đó

CHƯƠNG I :CƠ SỞ LÝ LUẬN

“Tôi, hoặc tìm ra phương pháp cho mình, hoặc phải phục tùng phương pháp của kẻ khác.” (Wm.Blake 1757-1827 người Anh)

Học không có phương pháp như đi biển mà không có bản đồ Giữa biển khơibao la, ta vẫn mãi lênh đênh không biết đi hướng nào để đến được bến đậu Cũngnhư thế, học không có phương pháp sẽ khiến cho người học rơi vào trạng tháihoang mang, không biết bằng cách nào để đạt được kết quả tốt nhất hoặc đạt đượckết quả rồi nhưng đó chỉ là chuyện ăn may, và lại tiếp tục nhờ vào sự hên-xui chonhững môn tiếp theo

Trong chương mở đầu này, chúng tôi muốn giới thiệu một số phương pháp học giúpcho việc học đại học chở nên hiệu quả hơn

- “Thói quen tự học sẽ giúp mỗi người trở thành chính mình, không là bản saohay bóng mờ của người khác Đó cũng là một thành phần chủ yếu của bản lĩnh cánhân, thể hiện tinh hoa và bản chất của cá nhân đó” – GS TẠ QUANG BỬU

- “Khi để những ý tưởng khoa học của người khác liên tục tràn vào đầu óc ta,chúng sẽ hạn chế và áp chế những ý tưởng của chính ta, và cuối cùng làm tê liệtnăng lực tư duy của ta” – SCHOPENHAUER Tự học là con đường có thể tự hoànthiện

- Tự học là cách tự cứu mình trước khi được người khác giúp đỡ

- “Yêu cầu thực hành cơ bản nhất của học tập chính là sự tự học Khi đóngười ta biết tự đi tìm kiến thức, tự rèn luyện kỹ năng, thay vì chờ kiến thức tới từ

sự dạy dỗ.” – QUÁCH MẠC NHƯỢC”

- “Chỉ với ý thức tự học, tồn tại thường xuyên ở ai đó cũng đủ cho ta thấy sựvươn lên của người đó Đấy là mầm mống của sự trưởng thành và sự thắng”-THOMAS EDI

Là sinh viên đại học việc tự học là một điều tất nhiên Sẽ có nhiều phương pháp họcnhư: học ở nhà, học ở thư viện…

Học ở nhà:

Bước vào Đại học với khối kiến thức vô cùng lớn, trước mắt bạn cần phải đặt

ra câu hỏi vậy thì: “ Phương pháp học tập nào thích hợp đề tiếp thu hết khối kiếnthức đồ sộ đó?” Sinh viên được coi là những người đã trưởng thành nên việc họctập là sự tự giác và tự chịu trách nhiệm về kết quả học tập của mình Do đó, việchọc ở nhà là vô cùng cần thiết và quan trọng; nó là yếu tố quyết định đến kết quảhọc tập

Việc học ở nhà đen lại cho bạn rất là nhiều thuận lợi chủ động được thờigian, ôn lại bài, chuẩn bị bài trước khi đến lớp điều đó sẽ làm bạn dễ hiểu bài hơnkhi nghe bài giảng, có không gian yên tĩnh để suy nghẫm những gì mình đã đượctiếp thu Tuy nhiên học ở nhà cũng có rất nhiều khó khăn gặp phải như: thiếu tài liệukhi cần thiết, có những vấn đề khó khăn mà không thể trao đổi với ai được dễ làmcho bạn mau nản, đôi khi ở trong đó bạn có tính ỷ lại, hay bị chi phối bởi công việckhác Việc học ở nhà là một điều không dễ bởi bạn sẽ bị chi phối bởi các chươngtrình trên tivi như phim, ca nhạc…, câu chuyện của những người xung quanh, hay

sự hấp dẫn của dĩa thức ăn trên bàn…nên trước tiên bạn cần phải có kế hoạch cụthể cho việc học này vì vậy bạn cần có lòng quyết tâm khi thực hiện phương phápnày

Bạn cần lập kế hoạch sao cho hợp lý, chọn thời gian học cố định và điềuquan trọng là bạn phải tuyệt đối nghiêm khắc với chính mình Khi lập kế hoạch bạnnên ưu tiên cho mức độ cần thiết của môn học, và tùy vào mức độ khó mà bạn địnhkhoảng thời gian hợp lý Bạn nên học những môn, những phần dễ hiểu trước Điềukhác biệt giữa học tập ở mức trung bình với những điểm số tuyệt vời thường nằm ởchất lượng của sự chuẩn bị Việc chuẩn bị môi trường học tập, thái độ và sự tậptrung sẽ ảnh hưởng tích cực đáng kể đến hiệu quả học tập của bạn

Bạn cần chú ý đến góc học tập, tư thế ngồi học, ánh sáng cũng ảnh hướngrất lớn đến khả năng tập trung của bạn.1

Học ở thư viện:

Đây cũng là một trong rất nhiều phương pháp được sinh viên chọn lựa đểhọc đại học, với phương pháp này cung cấp cho bạn lượng kiến thức mới và lục lạinhững kiến thức cũ Ngoài ra, bạn còn có cảm giác hưng phấn, có động lực thúcđẩy bạn chăm học hơn Nếu trong quá trình học ở thư viện mà bạn gặp phải khókhăn nào về vấn đề tài liệu thì sẽ dễ dàng cho bạn hơn khi tìm kiếm Tuy nhiên,không phải ai cũng lên thư viện học và đem lại kết quả tốt mà bạn cần có phươngpháp học ở thư viện phù hợp

Phương pháp:

Việc quan trọng đầu tiên khi bạn tham gia học trên thư viện đó là cách đọc sách.Đọc phần mở đầu, kết luận, lướt qua nội dung các chương của tài liệu tham khảo.đọc phần này đầu tiên bạn sẽ có cái nhìn sơ lược nội dung của cuốn sách muốn đềcập

Thứ hai, bạn nên lựa chọn mục nào cần đọc (chương nào, mục nào,…) phù hợp vớinhu cầu của mình Trong lúc đọc bạn cần đánh dấu những chỗ quan trọng, ngắt ý,những chỗ khó hiểu, thắc mắc,… Để đối chiếu với những chỗ cần làm rõ của bàigiảng trên lớp

1 Giải thích thêm trong phần phụ lục.

Vậy phương pháp học trên thư viện chỉ đạt hiệu quả cao nếu bạn biết cách áp dụngvào việc tự học như thế nào.

2 Phương pháp POWER:

Từ POWER ở đây vừa có nghĩa là “sức mạnh”, “năng lực”, vừa là tên gọi củamột phương pháp học tập ở bậc đại học do GS Robert Feldman (Đại họcMassachusetts) đề xướng nhằm hướng dẫn sinh viên, đặc biệt là sinh viên nămmột, cách học tập có hiệu quả nhất Phương pháp POWER có 5 yếu tố cơ bản(POWER là viết tắt của năm từ chỉ năm yếu tố cơ bản này):

- Chuẩn bị, sửa soạn - PREPARE: Quá trình học tập ở đại học không phải chỉbắt đầu từ giảng đường khi sinh viên nghe thầy giáo giảng bài hoặc trao đổi, tranhluận với các bạn đồng học Quá trình này chỉ thật sự bắt đầu khi sinh viên chuẩn bịmột cách tích cực các điều kiện cần thiết để tiếp cận môn học như đọc trước giáotrình, tìm tài liệu có liên quan Sự chuẩn bị tư liệu này càng có hiệu quả hơn khi điliền với nó là sự chuẩn bị về mặt tâm thế để có thể tiếp nhận kiến thức một cách chủđộng và sáng tạo Với sự chuẩn bị tâm thế này, sinh viên có thể chủ động tự đặttrước cho mình một số câu hỏi liên quan đến nội dung sẽ được học trên lớp, thậmchí có thể tự tạo cho mình một cái khung “tri thức” để trên cơ sở đó có thể tiếp nhậnbài học một cách có hệ thống Tóm lại: “Học là quá trình hợp tác giữa người dạy vàngười học”

- Tổ chức - ORGANIZE: Sự chuẩn bị phía trên sẽ được nâng cao hơn nữakhi sinh viên bước vào giai đoạn hai Giai đoạn người sinh viên biết tự tổ chức, sắpxếp quá trình học tập của mình một cách có tổ chức và hệ thống

- Làm việc - WORK: Một trong những sai lầm của phương pháp học tập cũ làtách rời việc học tập ra khỏi lao động trong khi lao động chính là một quá trình họctập có hiệu quả nhất Trong giai đoạn này sinh viên phải biết cách làm việc một cách

có ý thức và có phương pháp ở trong lớp cũng như ở phòng thí nghiệm, thực hành.Các hình thức lao động trong môi trường đại học rất đa dạng và phong phú: lắngnghe và ghi chép bài giảng, thuyết trình hoặc thảo luận…

- Tự đánh giá - ESTIMATION: Sinh viên phải biết tự đánh giá chính bản thânmình ngoài hệ thống đánh giá của nhà trường Chỉ có qua đánh giá một cách trungthực sinh viên mới biết mình đang đứng ở vị trí, thứ bậc nào và cần phải làm thếnào để có thể cải thiện vị trí, thứ bậc đó Tự đánh giá cũng là một hình thức để nângcao trình độ và ý thức học tập

- Suy nghĩ lại - RETHINK: Khả năng suy nghĩ lại này luôn giúp cho sinh viênbiết cách cải thiện điều kiện, phương pháp và kết quả học tập của mình Về bảnchất, tư duy đại học không phải là tư duy đơn tuyến, một chiều mà đó là thứ tư duy

đa tuyến, phức hợp đòi hỏi người học cũng như người dạy, nghiên cứu phải có tínhsáng tạo cao, luôn luôn biết cách lật ngược vấn đề theo một cách khác, soi sáng vấn

đề từ những khía cạnh chưa ai đề cập tới Khả năng suy nghĩ lại này cũng gắn liềnvới khả năng làm lại (REDO) và tái tạo quá trình học tập trên căn bản nhận thức mớiđối với vấn đề và kết quả đặt ra Cuối cùng chữ R của giai đoạn thứ 5 này cũng cónghĩa là RECREATE (giải lao, giải trí, tiêu khiển), một hoạt động cũng quan trọngkhông kém so với các hoạt động học tập của sinh viên

3 Phương pháp sơ đồ tư duy (mindmap)

Đây là phương pháp được phát triển vào cuối thập niên 60 (của thế kỉ 20) bởiTony Buzan Phương pháp này giúp người học "ghi lại bài giảng" mà chỉ dùng các

từ then chốt, sơ đồ và liên tưởng đến các hình ảnh Với cách ghi chép này ngườihọc sẽ không chỉ dễ nhớ mà còn nhớ lâu đồng thời hệ thống lại kiến thức để dễ ôntập hơn

Sơ đồ tư duy giống như là một phương tiện để tận dụng khả năng ghi nhậnhình ảnh của bộ não Đây là cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tíchmột vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh Khác với máy tính, ngoàikhả năng ghi nhớ kiểu tuyến tính (ghi nhớ theo 1 trình tự nhất định chẳng hạn nhưtrình tự biến cố xuất hiện của 1 câu chuyện) thì não bộ còn có khả năng liên lạc, liên

hệ các dữ kiện với nhau Phương pháp này khai thác cả hai khả năng này của bộnão

Đây là một kĩ thuật để nâng cao cách ghi chép Bằng cách dùng sơ đồ tư duy,tổng thể của vấn đề được chỉ ra dưới dạng một hình trong đó các đối tượng thì liên

hệ với nhau bằng các đường nối Với cách thức đó, các dữ liệu được ghi nhớ vànhìn nhận dễ dàng và nhanh chóng hơn

Ưu điểm của phương pháp Giản đồ ý:

- Ghi nhớ chi tiết cấu trúc đối tượng hay sự kiện mà chúng chứa các mối liên

hệ phức tạp hay chằng chéo

- Tổng kết dữ liệu

- Động não về một vấn đề phức tạp Để trình bày nội dung bằng sơ đồ tư duythì cần có từ then chốt, mà muốn thể hiện được nó thì cần phải liên tưởng tới hìnhảnh mà mình cảm thấy phù hợp với từ then chốt đã chọn

- Trình bày thông tin để chỉ ra cấu trúc của toàn bộ đối tượng

- Ghi chép được tất cả các bài giảng, phóng sự, sự kiện một cách nhanh,ngắn gọn và dễ dàng

- Làm giảm sự miêu tả của mỗi ý mỗi khái niệm xuống thành một từ hay từkép để dễ nhớ

- Toàn bộ ý của giản đồ có thể "nhìn thấy" và nhớ bởi trí nhớ hình ảnh

- Ý chính sẽ ở trung tâm và được xác định rõ ràng

- Quan hệ hỗ tương giữa mỗi ý được chỉ ra tường tận Ý càng quan trọng thì

sẽ nằm vị trí càng gần với ý chính

- Liên hệ giữa các khái niệm then chốt sẽ được tiếp nhận lập tức bằng thịgiác

- Ôn tập và ghi nhớ sẽ hiệu quả và nhanh hơn

- Thêm thông tin (ý) dễ dàng hơn bằng cách vẽ chèn thêm vào giản đồ

- Các ý mới có thể được đặt vào đúng vị trí trên hình một cách dễ dàng, bấtchấp thứ tự của sự trình bày, tạo điều kiện cho việc thay đổi một cách nhanh chóng

và linh hoạt cho việc ghi nhớ

- Có thể tận dụng hỗ trợ của các phần mềm trên máy tính

4 Phương pháp tư duy

Có người ví các công đoạn học tập như một chu trình sản xuất: kiến thức lànguyên liệu, tư duy là công nghệ, nhân cách là năng lượng ví như vậy nghe có vẻhơi khập khiễng vì sản xuất tạo ra của cải vật chất, mỗi chu trình sau khi kết thúc sẽđược lặp đi lặp lại còn trong học tập khi kết thúc một “công đoạn” (một tiết học, một

kỳ học hay một năm học) thì mọi cái đều thy đổi Kiết thức không những không bịtiêu hao mà còn được củng cố và phát triển, tư duy và nhân cách cũng phát triểnnhưng chỉ thấy rõ trong một khoảng thời gian dài chính vì vậy mà hay bị coi nhẹhoặc bị lãng quên

Tư duy phát triển qua 4 giai đoạn:

- Ở giai đoạn đầu người học phải có thầy ở bên cạnh để cung cấp những kiếnthức làm nguyên liệu đầu tiên và tư duy nối kết các kiến thức đó với nhau

- Ở giai đoạn thứ hai, thầy sẽ không cung cấp kiến thức nữa mà chỉ là gợi ý

để người học từ những kiến thức đã có kết hợp với năng lực tư duy để tự tìm kiếnthức mới đối với bản thân người học

- Trong giai đoạn thứ ba thì sẽ không có thầy ở bên cạnh nữa mà tự bản thânngười học tự tìm kiến thức mới cho mình

- Còn trong giai đoạn cuối cùng, người học không chỉ tìm ra những kiến thứcđối với mình mà đối với cả nhân loại “Học” lúc đó gọi là “Nghiên cứu khoa học”

Bốn giai đoạn đó không tách biệt nhau mà giai đoạn trước manh nha cho giaiđoạn sau

Con người tư duy để hiểu tự nhiên, xã hội và cả bản thân mình

Tư duy có khoa học thì việc rèn luyện tư duy qua giáo dục dễ dàng hơn, cóbài bản hơn Nhưng dường như ở các trường hiện nay gần như không quan tâmđến phát triển tư duy, chỉ biết nhồi nhét kiến thức để nâng trình độ của sinh viên nhưvậy có khác nào người không biết bơi nhưng xuống nước và tự vẫy vùng để bơi

Như vậy, làm sao có thể địch với việc học bơi từ huấn luyện viên có khoa học bơilội.

Có 2 lý do để học sinh, sinh viên cần rèn luyện tư duy Thứ nhất, thời đạingày nay là thời đại kinh tế tri thức mà tư duy đẻ ra tri thức; hai là nước ta nghèo vàlạc hậu hơn so với các nước khác Chỉ có rèn luyện tư duy mới chạy đua được vớithế giới trong điều kiện không có điều kiện về cơ sở vật chất

Các loại tư duy :

- Phán đoán , đánh giá ( xấu tốt, hay dở,đúng sai…);

- So sánh (giống nhau, khác nhau, mối tương quan);

- Phân tích ( Xem xét các thành phần quan trọng, khía cạnh nổi bật, để tìm ranhững mối quan hệ qua lại và nhìn toàn bộ một cách bao quát);

- Tổng hợp ( bao gồm những thành tố riêng cấu tạo thành cái chung nhất, có hệthống),

- Khái quát (Thâu tóm, tóm tắt những điều đại thể, những điều chính);

- Suy luận ( dựa vào một lẽ đã biết để tìm ra cái chưa biết hoặc theo phép quinạp đi từ cái riêng đến cái chung hoặc phép diễn dịch đi từ cái chung đến cáiriêng)…

Phương pháp rèn luyện: tập suy nghĩ, chủ nộng trả lời, nêu câu hỏi, thắc mắc tùytheo từng loại tư duy, lúc nào trong đầu cũng đầy ắp thắc mắc hay ít ra cũng có sẵnmột ý sẵn sàng phát biểu :

- Khi nghe giảng

- Khi hội thảo lớp, họp nhóm

- Khi đọc sách báo, tài liệu, giáo trình

- Khi học bài

5 Phương pháp học nhóm:

Cùng với Sự hội nhập với nền kinh tế thế giới trong xu thế toàn cầu hóa ngàycàng sâu sắc, khiến cho không chỉ các doanh nghiệp phải đứng trước sự thay đổi

mà bản thân con người cũng phải thay đổi và điều chỉnh để thích nghi

Theo UNESCO,1998 có 3 mô hình giáo dục và các mô hình được thể hiện dướibảng sau: 2

Bảng 1: Các đặc điểm của ba mô hình giáo dục

Truyền thống (1) Người dạy Thụ động Bảng, TV,Radio

Thông tin (2) Người học Chủ động Máy tính cá nhân - PC

2 Nguồn: Nguyễn Cảnh Toàn - Phương pháp dạy và học đại học –– tr.251

Hiện nay, ở các nước phát triển đã có điều kiện chín muồi cho mô hình “Trithức” Ở Việt Nam thì đang chuyển từ mô hình “Truyền thống” sang mô hình “Thôngtin” nhưng có một số bộ phận lại đang chuyển sang mô hình “Tri thức” trong côngviệc trong chúng ta ai cũng cần sự giúp đỡ và cộng tác của đồng nghiệp,nhữngngười biết đóng góp tài năng, sự sáng tạo, năng lực, sự động viên và ủng hộ trongcông việc nhóm để hướng tới mục tiêu chung Ngày nay, việc tổ chức làm việc theonhóm chính là con đường hoàn tất mọi công việc sự đóng góp của cá nhân chỉ còn

là những ý tưởng sáng giá để tạo ra những quyết định sáng suốt

Hãy nghĩ xem sẽ như thế nào nếu bạn tự mình nghĩ ra một sáng kiến mới mẻ,hay tạo ra sự thay đổi ban đầu cho một quá trình và sau đó ứng dụng với nhữngsáng kiến thay đổi đó Cho dù bạn thông minh đến đâu thì những ý kiến khác nhau,kinh nghiệm khác nhau, năng lực khác nhau và cả những tầm nhìn của nhữngngười khác nữa sẽ làm cho mọi việc được xoay chuyển

Việc học theo nhóm đang dần chiếm lĩnh trong thế kỷ XXI Hiện nay, hầu hếtcác trường đại học đều thực hiện đào tạo theo tín chỉ, yêu cầu sinh viên phải có sựkết hợp chặt chẽ với nhau, chủ động tìm tòi và học nhóm để tăng thêm hiệu quả họctập Tuy nhiên, không phải bất cứ một nhóm học tập nào cũng có thể mang lại kếtquả tốt đẹp như mong muốn Vậy làm thế nào để có thể xây dựng một nhóm học tập

và tiến hành học nhóm có hiệu quả?

Vậy chúng ta hãy tìm hiểu về nhóm:

Cách một là người nhóm trưởng sẽ lập đề cương, sau đó các thành viên

“nhận” từng phần, VD chương 1, phần a cho ai đó phụ trách…Sau đó tổng hợp lại, ghép các đoạn đã làm vào thành bài hoàn chỉnh của nhóm.Cách này thường được làm hơn, các thành viên thích vì “làm ít”, không mất công tậphợp, tốn ít công sức, phát huy nhiều khả năng từ thành viên Mỗi thành viên đều rènđược khả năng tìm tài liệu, xử lý, viết bài…

Nhưng lại làm hổng kiến thức của sinh viên, khi tham gia làm phần 1, sẽ khôngbiết gì về phần 2, 3…Thiếu thông tin từ các phần khác, khả năng chồng chéo lênnhau là rất cao…

Cách thứ hai là người trưởng nhóm sẽ phân theo khả năng của từng thànhviên Trước hết sẽ lập ra bảng phân công công việc rồi sau đó sẽ phân về từng cánhân

- Ai tìm tài liệu?

- Ai xử lý tài liệu?

- Ai viết bài?

- Ai phản biện lại bài viết, tài liệu của nhóm?

- Ai chuẩn bị câu hỏi, phản biện nhóm khác

…

Cách này mỗi thành viên đều nắm rõ chủ đề thảo luận, có thể phát huy đượcthế mạnh của mỗi thành viên, rèn luyện thêm một số kỹ năng mềm như: Xây dựng

kế hoạch nhóm, phân công công việc…

Nhưng lại đòi hỏi người trưởng nhóm phải có năng lực và các thành viên thìcần nỗ lực lớn

Cách thứ ba là tất cả các thành viên trong nhóm đều làm bài rồi cuối cùng gom

ý hay nhất cách này thì các thành viên biết hết kiến thức, rèn luyện đượcc các kỹnăng nhưng mà lại mất nhiều thời gian, công sức, dễ xảy ra tình trạng chép bài củanhau

d Các giai đoạn hình thành và phát triển nhóm

 Hình thành

Hình thành là giai đoạn nhóm được tập hợp lại Mọi người đều rất giữ gìn vàrụt rè Trong giai đoạn này việc hiểu về cá tính của nhau còn bị hạn chế Trong họpnhóm mọi người còn dè dặt và không cởi mở cho lắm những xung đột thì mang tínhchất cá nhân hơn là phát ngôn trực tiếp do mới thành lập nên việc bầu ra nhómtrưởng cũng bị hạn chế Nếu bầu phải một người “chuyên quyền” hay là người quantrọng thì việc học nhóm sẽ không mang lại kết quả như mong muốn rồi dần dần làmviệc với nhau lâu sẽ hiểu nhau hơn, tự nhiên hơn từ đó lại hình thành nên xung độtnội bộ

 Xung đột hay “khẳng định”

Trong giai đoan này mọi người chưa tin tưởng lẫn nhau và còn ngại ngùng Khi

đó, các bè phái được hình thành, các tính cách va chạm nhau dẫn đến những phảnứng mạnh trong nhóm Đến lúc này trong việc học nhóm không còn là sự giao tiếp,lắng nghe nữa mà sẽ mang tính chất cãi cọ, thậm chí mỉa mai, công kích lẫn nhau.Nhưng đến một lúc nào đó, những xung đột này sẽ phải lắng xuống để ưu tiên chomục tiêu mà nhóm đang hướng tới khi đó mọi người lại bình thường với nhau

 Giai đoạn bình thường hóa

Ở giai đoạn này, nhóm bắt đầu nhận thấy những lợi ích của việc cộng tác cùng vớinhau và sự giảm bớt xung đột nội bộ lúc này thái độ của mọi người mang tính tíchcực, chịu lắng nghe nhau và bắt đầu tìm được phương pháp học tuy nhiên, cónhững trường hợp sẽ không có sự lắng nghe ngay sau đó mà sẽ xuất hiện tìnhtrạng mỗi người một nơi khi mà xung đột lên cao Điều đó quả thật rất tệ hại

Nếu sau sự xung đột mọi người lại ngồi lại với nhau, coi những xung đột chỉ là bày

tỏ quan điểm thì sau đó việc học nhóm sẽ trở nên suôn sẻ và dễ dàng hơn

 Giai đoạn hoạt động trôi chảy

Đây là điểm cao trào, khi nhóm làm việc đã ổn định trong với những quan điểm tự

do và thoải mái và có sự hỗ trợ cao độ của cả nhóm đối với mỗi thành viên và vớicác quyết định của nhóm

e Học nhóm là gì?

Học nhóm nghĩa là chúng ta không phải ngồi trên lớp với sự giảng dạy của cácthầy cô bộ môn mà là chỉ có chúng ta với bạn bè học với nhau Học nhóm là bạn cóthể vừa là thầy cô giảng bài cho cô bạn ngồi kế mình nhưng cũng có thể đưa ra một

số câu hỏi mà bạn còn thắc mắc và chưa dám hỏi giáo viên Đó là một hình thứchợp tác, giao lưu với nhau để đạt được kết quả học tập tiến bộ về nhiều mặt

f Vậy những môn nào có thể học nhóm và Học như thế nào?

Nếu tinh thần học nhóm của bạn thật nghiêm túc thì tất cả các môn đều có thểhọc nhóm Kiến thức đại học rất rộng nên mỗi người một ý tưởng sẽ làm cho việcgiải quyết vấn đề được dễ dàng hơn Mọi người chỉ bài cho nhau, cùng tranh luận

sẽ lộ ra rất nhiều vấn đề mới do đó việc đi đến kết quả nhanh hơn và dễ dàng hơn.Dân gian đã có câu: “Học thầy không tày học bạn.” và đó cũng là một trong tácdụng của học nhóm

- Góp phần xây dựng tinh thần đồng đội và các mối quan hệ tương hỗ, đồngthời thúc đẩy sự tích cực học tập của cá nhân, tạo sự gắn kết trong một “cộng đồng”bởi trong khi làm việc nhóm, những mâu thuẫn sẽ nảy sinh từ đó yêu cầu phải giảiquyết và để giải được cần sự cố gắng của mỗi cá nhân cùng với trí tuệ của cả tậpthể

- Tăng khả năng hòa nhập, có thêm tinh thần học hỏi và biết lắng nghe ngườikhác thông qua phần trình bày của bản thân và sự phản hồi của mọi người xungquanh

- Tập hợp được những ý kiến sáng tạo của từng cá nhân, mỗi người bổ sungmột ý, từ đó sản phẩm của học tập sẽ giàu tính sáng tạo và mang tính tập thể

- Rèn luyện khả năng thuyết trình trước tập thể, kĩ năng giao tiếp và tính tựgiác của mỗi cá nhân, khả năng làm cho người khác hiểu điều mình hiểu - đây làđiểm yếu của đa số sinh viên chúng ta hiện nay

- Hình thành khả năng độc lập suy nghĩ, phản xạ nhạy bén trước vấn đề khókhăn và biết bảo vệ ý kiến của mình, tôn trọng ý kiến của các thành viên trong nhóm.Tạo ra môi trường để mỗi thành viên tự rèn luyện, hoàn thiện bản thân hơn

- Rèn luyện tinh thần trách nhiệm cao của mỗi thành viên trước mục tiêuchung của nhóm

- Học nhóm còn có thể tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy tinh thần hợp táctrong học tập cũng như sự phối hợp, hỗ trợ, bổ sung kiến thức nhịp nhàng giữa cácthành viên  Từ đó đưa ra những giải pháp mới cho mọi vấn đề khó khăn đồng thờihọc tập nhóm sẽ hạn chế được những sai sót khi làm việc độc lập

Những kĩ năng được rèn luyện trong khi làm việc nhóm là rất quan trọng chomôi trường làm việc mới sau này, đây sẽ là tiền đề để ta biết cách làm việc trongmột môi trường tập thể

Đó là lí do tại sao chúng tôi chọn phương pháp học tập nhóm là giải pháp choviệc học đại học hiệu quả Ngoài những lợi ích mà phương pháp học nhóm mang lạidưới đây còn giúp cho các thành viên trong nhóm yêu thương nhau, đoàn kết vàgiúp nhau vượt qua những vấn đề khó khăn

Chọn phương pháp học nhóm làm kim chỉ nam cho việc học tập ở Đại học, chúng tôi còn muốn hướng đến một mục tiêu xa hơn và rộng hơn đó là ứng dụng được những lý thuyết tại giảng đường vào công việc thực tế Những kỹ năng rèn luyện trong quá trình học nhóm mà chúng tôi trình bày trong Chương III sẽ là những bước đi cơ bản nhất cho quá trình sống và hòa nhập với cộng đồng Bởi lẽ con người không thể và chưa bao giờ có thể sống riêng lẻ một mình.

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG CỦA PHƯƠNG PHÁP HỌC NHÓM

1 Thuận lợi:

- Do tính chất của môn học mà các giảng viên đều hướng sinh viên thảo luậntheo nhóm nhằm giúp cho sinh viên tăng khả năng tư duy, năng động do đó tạo điềukiện thuận lợi cho các bạn sinh viên chủ động tìm đến với nhau và hình thành nêncác nhóm học

- Đa số các cuộc thi do trường tổ chức cũng như là các khối đoàn thể đều tổchức các cuộc thi theo hình thức đội nhóm

- Học nhóm tạo môi trường thuận lợi để các bạn sinh viên dễ thích nghi đượcvới môi trường làm việc sau này

2 Khó khăn:

Phương pháp học tập theo nhóm chỉ đạt hiệu suất cao khi nó được thực hiệntrên cơ sở có sự chuẩn bị chu đáo cả về mặt nội dung lẫn phương pháp tổ chức củamọi thành viên trong nhóm Do đó cũng không ít nhóm gặp nhiều khó khăn trongvấn đề học tập nhóm Qua thống kê sơ lược của nhóm chúng tôi thì những khó khăndưới đây thường gặp trong quá trình làm việc nhóm:

- Mỗi nhóm gồm nhiều thành viên, mỗi thành viên lại có những nhu cầu cá

nhân cũng như công việc riêng ngoài việc học tập Do đó việc sắp xếp thời gian sao

cho mọi thành viên trong nhóm đều có mặt khi họp hay học nhóm là rất khó Đôi lúcchính vì điều này làm cho học tập trong nhóm đạt kết quả không cao, có sức ỳ trongnhóm

- Trong quá trình hoạt động nhóm các thành viên tranh luận sôi nổi và hăngsay để tìm ra hướng giải quyết Sự tranh luận đó nếu không đi đúng mục tiêu chung

của nhóm sẽ dẫn đến sự xung đột gây gắt, mâu thuẫn, đối kháng giữa các thành

viên làm cho bầu không khí học tập nặng nề và có thể vỡ toan ra lúc nào cũng

được Điều này đã xảy ra thường xuyên ở các nhóm (Vậy bạn cho rằng sự tranh

luận là không nên có trong việc học nhóm ?)

- Để nhóm học tập hoạt động hiệu quả thì cần có sự tôn trọng ý kiến của

nhau Một đặc diểm của người Việt nam đề cao cái tôi của mình Chính vì vậy mà đaphần các buổi học nhóm đều căng thẳng Tất cả các thành viên trong nhóm luôn chorằng mình đúng, và bác bỏ ý kiến các thành viên khác cũng như những thành viênnào bị bác bỏ ý kiến cảm thấy mình bị chèn ép Cuối cùng hoạt động nhóm dần tanrã

- Biết lắng nghe và ghi nhận ý kiến của các thành viên trong nhóm sẽ làm hài

hòa tình cảm cũng như công việc giữa các thành viên Đôi khi điều đó làm cho nhómbạn chiến tranh lạnh khi sự lắng nghe và ghi nhận theo chiều hướng bắt buộc hoặc

cử chỉ không hài lòng

- Sự lấn át của một số thành viên trong nhóm đôi khi lại là con dao hai lưỡi

gây ra cản trở cho nhóm các bạn Những bạn luôn thích thể hiện mình trong quátrình làm nhóm đã vô tình tạo nên cảm giác khó chịu ở các thành viên khác Khi đócác thành viên khác sẽ cảm thấy mình là người thừa trong nhóm, không cần góp ýlàm gì cho mệt Ý người ta sao mình vậy Thậm chí sự lấn át quá đáng có thể làmcho các thành viên còn lại bất hợp tác

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP:

Những kĩ năng được rèn luyện trong khi làm việc nhóm là rất quan trọng chomôi trường làm việc mới sau này, đây sẽ là tiền đề để ta biết cách làm việc trongmột môi trường tập thể

Làm việc nhóm có nhiều ưu điểm, nhưng không phải ai cũng đạt được kết quảcao với phương pháp học tập này, thậm chí đôi khi một số người cảm thấy nó mangnhiều tính hình thức và ít hiệu quả hơn so với làm việc theo cá nhân Vậy nguyênnhân vì sao ?

1 Nguyên nhân

Câu trả lời là:

Thứ nhất, một số còn coi bài tập nhóm là công việc của tập thể nên thường có

tâm lí “không phải việc của mình”, ai cũng trừ mình ra Và kết quả là “cha chungkhông ai khóc"

Thứ hai, do làm việc theo nhóm nên sự hợp tác là rất quan trọng, đòi hỏi sự tự

giác của từng thành viên trong nhóm Nếu một thành viên trong nhóm không làmviệc như đã phân công sẽ dẫn đến công việc của nhóm bị ngưng trệ Hai điều đó thểhiện tính trách nhiệm trong công việc của cá nhân trong nhóm còn ở dưới mức trungbình

Thứ ba, sự phân công công việc không rõ ràng Đôi khi một thành viên trong

nhóm phải đảm nhiệm quá nhiều công việc, trong khi có thành viên không có việc đểlàm, kết quả là sự bất hợp tác Mọi người không nắm rõ khả năng, thế mạnh củacác thành viên nên sẫn đến sự phân công bất hợp lý làm mọi người chán nản

Thứ tư, đặt mục tiêu không phù hợp với năng lực của nhóm, không mang tính

cụ thể (lượng hóa được) hoặc không có mục tiêu mà chỉ đi theo một cách chungchung

Thứ năm: không biết lắng nghe, ghi nhận những ý kiến của mọi người, không

chịu rời bỏ các quan điểm cá nhân hoặc mang tâm lý miễn cưỡng cho xong chuyện

Thứ sáu, khi làm việc nhóm không có sự chuẩn bị trước nên khi thảo luận

nhóm mới nghĩ là hôm nay mình làm gì,thảo luận ra sao Mà khi không có sự chuẩn

bị trước thì mọi người sẽ cảm thấy nản, mọi việc làm dường như dần xa rời mục tiêucần đạt được

Thứ bảy, nhóm thiếu kỹ năng tổ chức và khi không có sự tổ chức hợp lý thì sẽ

dẫn đến sự lộn xộn

Thứ tám, thiếu sự hướng dẫn của giảng viên, giảng viên cần phải cho sinh viên

tự nhận thấy được lợi ích mà sinh viên có được của việc học nhóm

Tuy nhiên, không phải bất cứ một nhóm học tập nào cũng có thể mang lại kếtquả tốt đẹp như mong muốn Vậy làm thế nào để có thể xây dựng một nhóm học tập

và tiến hành học nhóm có hiệu quả?

2 Khắc phục (nâng cao hiệu quả làm việc nhóm)

Nhóm cũng có thể coi là một tổ chức thu nhỏ vì vậy việc hoạt động của nhómcũng là sự hoạt động của một tổ chức Đã là một tổ chức thì trước tiên cần phải cómột người đứng đầu Do đó trong một nhóm không thể không có người nhómtrưởng