Hiểu được nhu cầu đó, nhà Văn hoá Sinh viên thành phố Hồ Chí Minh phốihợp với trường Doanh chủ tổ chức cuộc thi : “Phương pháp học đại học hiệuquả” từ Tháng 9/2009 đến Tháng 3/2010 nhằ
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Việc học đại học là một vấn đề nan giải, là ưu tiên hàng đầu đối với cácsinh viên từ khi bước ra khỏi cánh cửa phổ thông trung học Cách học ở đây thậtmới lạ, không còn là những buổi học “thầy đọc trò chép” hay sự tiếp nhận kiếnthức một cách thụ động mà sinh viên phải tự thân vận động, tự tìm hiểu thông tin
từ các nguồn khác nhau, lên kế hoạch, sắp xếp thời gian thực tế đồng thời phảitrải nghiệm thực tế Vì vậy, các bạn ngồi trên giảng đường đại học, đặc biệt làsinh viên năm nhất, rất hoang mang, lo lắng Họ hiểu rằng tìm ra một mục tiêuđúng đắn và kĩ năng học là vô cùng cần thiết
Hiểu được nhu cầu đó, nhà Văn hoá Sinh viên thành phố Hồ Chí Minh phốihợp với trường Doanh chủ tổ chức cuộc thi : “Phương pháp học đại học hiệuquả” từ Tháng 9/2009 đến Tháng 3/2010 nhằm phát động phong trào học tập,tạo ra một sân chơi bổ ích cho các sinh viên ưu tú từ các trường đại học trêntoàn quốc thể hiện quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm học tập của riêng mình
Và rất tự hào khi chúng tôi – nhóm Sắc Màu đến từ trường đại học Y DượcTPHCM, là một trong 10 đội lọt vào vòng chung kết cuộc thi
Đến với vòng này, nhóm Sắc Màu gởi đến Ban giám khảo cùng các bạnsinh viên một bài luận về một phương pháp học tập mà nhóm chúng tôi đã ápdụng khá thành công, đem lại nhiều hiệu quả tốt
Chúng tôi đã gặt hái được nhiều thành công nhờ biết cách khai thác, đốichiếu thực trạng học tập của từng thành viên sau đó tìm ra các phương phápgiải quyết công việc để từ đó từng bước hoàn thành các mục tiêu ngắn hạn, dàihạn mà nhóm đã đặt ra Ngoài ra, nhóm chúng tôi còn tham khảo nhiều tài liệu
từ sách báo và ý kiến của các chuyên gia, tiến sĩ, giáo sư để không ngừng cảitiến, sáng tạo các phương pháp học nhanh, nhớ lâu, ứng dụng thực tiễn tốt.Đồng thời, nhóm còn lồng ghép nhiều hoạt động vui chơi, tán gẫu, bổ ích giúpgiảm stress tạm thời
Trong suốt quá trình làm việc, chúng tôi có đưa ra một số hình ảnh và sốliệu để chứng minh rõ ràng hơn và tăng tính thuyết phục hơn cho bài làm củanhóm mình Đồng thời, kết thúc bài luận là những ý tưởng mang tính địnhhướng, số liệu thống kê trong tương lai để phương pháp học tập này khôngngừng đổi mới, phù hợp với từng thời kì và nhân rộng ra ở nhiều lứa tuổi học trò.Qua đây, chúng tôi xin gửi lời cám ơn chân thành tới bạn Trần Hữu Quảng– tổ trưởng Tổ 17 lớp Dược 09, bạn Nguyễn Thiện, bạn Mai Kim Cường – sinhviên lớp Dược 09, đã giúp đỡ chúng tôi hoàn thành tốt bài luận này
Tuy đã có nhiều cố gắng nhưng chắc hẳn bài luận này còn nhiều thiếu sót,chúng tôi sẽ tiếp nhận sự đóng góp ý kiến của Ban giám khảo và các bạn đọc.Chúng tôi tin rằng đây sẽ là phương pháp học rất hiệu quả hiện tại và tương lai
Nhóm Sắc Màu
Trang 2MỤC LỤC
Lời mở đầu 1
Mục lục 2
Nhật kí của Robin 3
I Tình hình chung của sinh viên 5
II.Cơ sở lí luận 7
1.Mục tiêu đại học 7
2.Phương pháp học đại học hiệu quả 9
3.Lời kết 13
III.Thực trạng của nhóm Sắc màu 14
1.Tình hình của từng thành viên 14
2.Tình hình của nhóm 17
IV.Mục tiêu Giải quyết Thành quả 19
1.Mục tiêu quan trọng hàng đầu của nhóm 19
2.Giành giải cao trong cuộc thi phương pháp học Đại học hiệu quả 22
3.Không nợ môn nào trong suốt 5 năm học 25
4.Tốt nghiệp Đại học với bằng Khá trở lên 26
V Mô hình học tập tương lai 28
1) Một vài con số đáng lưu ý 28
2)Thuận lợi 29
3) Khó khăn 30
4) Cách thức thực hiện và các yêu cầu 30
VI.Phụ lục 31
1 Các yêu cầu của nhóm học tập 31
2 Các kĩ năng học tập 36
Trang 3Nhật kí của Robin
Ngày 15 tháng 7 năm 2009 Cuộc đời vẫn đẹp sao
Hura!!!
Hôm nay là một ngày rất vui đối với tôi Bạn thân của tôi, có lẽ tôi phải nói
ra bây giờ thôi, tôi háo hức lắm rồi.Thật khó mà có thể diễn tả hết tâm trạng của tôi lúc này,12 năm rồi, 12 năm vất vả lắm rồi… và tôi, đã đậu đại học Tôi, một tân sinh viên và sẽ là một ngôi sao sáng giá trong trường đại học Y dược-
TPHCM…
Bạn dzui không?
…
Ngày đầu tiên đến trường đại học
Hi! Dược sĩ Robin xin chào bạn.
-Ngày đầu tiên đến trường thế nào?
-Bạn hỏi mình ngày đầu tiên đến trường thế nào ấy à? Hehe… rất dzui, nhiều bạn mới đã…
…
Một ngày buồn tẻ trôi qua
Chào bạn, bạn có thể lên dây cót cho tôi không? Cứ ăn chơi phè phỡn thế này thì chắc tiêu mất 2 tuần nữa là tới kì thi rồi… Mấy người đó cứ bảo” năm nhất không có gì đâu, cứ chơi đi” Ừ, chơi, chơi, bây giờ thì cấm đầu vào học, có điên ko? Mai phải đi họp nhóm, sáng nay tụi nó giao một mớ bài tập, lại bắt sáng mai phải hoàn thành, ai chưa xong thì dẫn đi ăn chè, thế…… À, mà bạn biết ko, tôi mới quen…
Trang 4ẩn, anh ta đã bơi một cách thành công Yeah!
À! Hôm nay cô ấy thế nào hả? hehe cô ấy…
…
Ngày 7 tháng 2 năm 2010
Beng … beng… kaka
Biết điểm hết rồi bạn ơi! HÚ hồn, mém chút nữa là toi môn anh, hên là được 4,8 vớt lên 5 luôn là vừa đủ đậu.Đi ăn mừng thôi HURA…
… Sau đó… Tiếp nữa là…
…… và mình nghỉ rồi, chắc mình không thể học như dzị nữa mình phải lập một thời gian biểu cho mình thôi, một phương pháp học mới sẽ được triễn khai vào HKII Bạn sẽ là người đồng hành với tôi mỗi ngày
Ngủ thôi G9
…………
Trang 5
I.Tình trạng chung của các sinh viên
Một thực trạng đáng báo động mà người ta thường
gọi “đại học là học đại” đang là nỗi băn khoăn mà nhiều
nhà giáo dục cũng như một phần lớn sinh viên đang
tìm cách giải quyết
Thật bất ngờ khi đọc các con số thống kê mới đây
của PGS.TS Nguyễn Công Khanh trường đại học sư
Nguyên nhân
Đại đa số sinh viên đổ lỗi học tập không hiệu quả là do trang thiết bịthiếu thốn, thương mại hoá giáo dục, phong cách giảng dạy của giảng viênhay việc học thiên về lý thuyết hơn thực hành,…
Nhưng chúng ta, các sinh viên có bao giờ tự hỏi đâu mới là nhân tốquyết định Quả thực không thể phủ nhận các nhân tố khách quan trênnhưng ở đây nhân tố chủ quan mới thực sự quyết định Các bạn có biết chỉ30% sinh viên có thái độ tích cực và chiếm tới 60% sinh viên học tập để đốiphó( theo Báo Tuổi trẻ)
Nguyên nhân chính của tình trạng trên là sinh viên nghĩ rằng Đại học làpháo đài chiến thắng mà ta đáng được hưởng sau thời gian cực khổ vất vả
để bước vào đại học, nó hoàn toàn là thiên đường trong mơ Ở đây chẳng
có áp lực gia đình, trường học, thầy cô Xa gia đình muốn làm gì thì làm,chẳng ai quản thúc, giờ giấc thoải mái Vả lại được các anh chị truyền đạtkinh nghiệm:” Ôi dào! Năm nhất có gì mà học, cứ chơi cho đã đi.”
Và một thực trạng đáng chú ý hơn là tình trạng sinh viên “ngậm hộtthị” hay còn gọi là “lười trả lời” Sau đây là một loạt các nguyên nhân :
+ Không chuẩn bị bài, không đủ kiến thức để trả lời
+ Sợ phát biểu saibạn bè cười
+ Lớp không ai phát biểu, mình giơ tay chơi nổi
+ Không hứng thú với môn học
Trang 6+ Sợ trả lời đúng, giảng viên đặt tiếp vấn đề mà mình không biết.
+ Không tự tin vào bản thân, ngại đứng trước đám đông
+ Không phát biểu cũng không sao, giảng viên sẽ chọn đại ai đó sẵntiện điểm danh mà xui lắm mới trúng mình
Đó là những nguyên nhân khiến sinh viên lười phát biểu, thụ độngmấtkhả năng đứng ra thuyết trình trước đám đông – điều rất quan trọng, cầnthiết cho cuộc sống sau này
Một thực trạng đáng quan tâm nữa là các đội, nhóm ngày nay mọc lênnhư nấm nhưng số lượng đội, nhóm duy trì không nhiều
Thứ nhất: Đó là do các thành viên của nhóm chưa có mục tiêu chung (Những mục tiêu chung:tạo nên động cơ và sức mạnh.Một đội ngũ có những thành viên cùng khao khát đạt một kết quả nào đó là một đội ngũ có động cơ rõ ràng Các mục tiêu chung đã khiến cho ý chí mỗi cá nhân phục tùng ý chí của nhóm Điều đó cũng giúp cho mỗi cá nhân tập trung vào sự thành công của cả đội hơn là danh tiếng của mỗi cá nhân.)
Thứ hai: Các thành viên trong nhóm không hiểu và dung hoà đượcnhau Có thể là do tính cách hay hoàn cảnh gia đình(Người có hoàn cảnhkhó khăn sẽ thấy ngượng ngùng xa lánh tập thể)
Thứ ba: Các thành viên trong nhóm còn thụ động, chưa tích cực xâydựng nhóm
Trên đây chỉ là một số thực trạng: tốt có, xấu có Vấn đề là chúng ta phảilàm sao để phát triển cái tốt, cái ưu điểm và khắc phục cái xấu, cái nhượcđiểm của mỗi sinh viên chúng ta
Trang 7
II Cơ sở lí luận
1 Mục tiêu đại học
Muốn thành công trên giảng đường đại
học, bạn cần phải toàn tâm toàn ý cho việc học
Bạn phải chắc chắn về tầm quan trọng của việc có
một tấm bằng đại học Xác định được mục tiêu
cho bản thân là một việc hết sức quan trọng và
giúp rất nhiều cho bạn trong nỗ lực tạo nên thành
công ở môi trường đại học
“Mục tiêu là cỗ xe chuyên chở chúng ta qua những đoạn đường chứa nhiều khó khăn thử thách, mà qua đó ta trưởng thành hơn”.
“ Đề ra mục tiêu là việc hiển nhiên mỗi cá nhân phải làm” Lý do là, có
mục tiêu chúng ta sẽ nâng cao được hiệu quả học tập, có nguồn động lực màphấn đấu vươn lên trong học tập lẫn đời sống Có mục tiêu trong thời gian họcđại học chúng ta sẽ dễ dàng xác định được hướng đi cho mình, chúng ta khôngmất nhiều thời gian, không phải đi lòng vòng hay lang thang để rồi không cóhướng tiến tới Xác định được mục tiêu cũng coi như là chúng ta đã hoạch địnhđược cho mình lối đi trong một thời gian dài Mục tiêu sẽ cho ta sức mạnh để tựtin tiến bước
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học thì những sinh viên nào có mụctiêu học tập thì khoảng 70% đạt đựơc thành công Còn 30% thì ở đâu? Điều đócòn tuỳ vào mục tiêu đó là gì? Mục tiêu đó thế nào, có phù hợp với sinh viên đóhay không? Và quan trọng là cách sinh viên đó đã biến mục tiêu thành hiện thựcnhư thế nào? Vì vậy, có thể nói có mục tiêu học tập ở đại học là rất quan trọng,
và việc chọn được mục tiêu phù hợp với mình còn quan trọng hơn
Trang 8Động lực cho học tập và đời sống
Mục tiêu học tập được chia thành mục tiêu ngắn hạn và mục tiêu dài hạn
Mục tiêu ngắn hạn là mục tiêu mà bạn sớm muốn đạt được Vd:hoàn thành bài tập về nhà hôm nay và làm tốt bài kiểm tra vàosáng hôm sau…
Mục tiêu dài hạn là những mục tiêu mà bạn phải ước tính phải mấtmột khoảng thời gian kha khá mới đạt được, ví dụ như việc hoànthành bài tập lớn và đạt điểm cao trong kỳ thi cuối kỳ hay lập kếhoạch, tìm kiếm thông tin việc làm ngay từ khi mới chỉ là sinh viênnăm nhất…
Đừng ngại đặt cho mình những mục tiêu lớn, mục tiêu lớn giúp tạo ra chí lớn,giúp thúc đẩy tiềm năng và đi tới nỗ lực thực hiện mục tiêu đó Bạn thử xem, đặtmục tiêu trở thành học sinh xuất sắc với điểm trung bình 8.0 trở lên hay tốtnghiệp đại học loại giỏi có khác với mục đích chỉ là thi cho qua, tốt nghiệp choqua, 5.0 cũng được không? Chắc chắn là cảm giác của bạn sẽ khác nhau rấtnhiều Khi bạn đã đặt ra cho mình một mục tiêu lớn rồi phấn đấu để đạt được nóthì chắc chắn bạn sẽ có được thành quả mà không ít người mơ ước Nói nhưvậy không có nghĩa là bạn chẳng cần đặt ra những mục tiêu nhỏ mà chỉ hướngtới mục tiêu lớn Bởi lẽ, chính những mục tiêu nhỏ hằng ngày sẽ thúc đẩy để bạnvươn tới cái đích cao, xa hơn
Trang 9Mỗi mục tiêu được đặt ra cần phải nêu rõ điều bạn sẽ làm và khi nào bạnphải thực hiện nó Bên cạnh đó, mục tiêu học tập phải phù hợp và chính đáng,tức là phải thực tế, khả thi, linh hoạt (bạn đừng ngần ngại thay đổi mục tiêu khicảm thấy không phù hợp nhé), và nằm trong tầm kiểm soát của bạn.
Mục tiêu nên được nâng dần lên theo sự tăng của năng lực thay vì ngầnngại một lí do nào đó mà giảm đi mục tiêu của mình Một khi đã xác định đượcmục tiêu rõ ràng, cụ thể, thì phải theo đuổi tới cùng, phải biết tin tưởng và tự hàovào cái mình đang theo đuổi Vì vậy, đặt ra mục tiêu và nỗ lực hoàn thành mụctiêu đó cũng là một phương thức tốt để bồi dưỡng con người
“Chúng ta cần phải có mục tiêu không phải vì kết quả cuối cùng mà ta đạt được mà vì những gì thu nhặt được trong quá trình thực hiện mục tiêu đó”.
2 Phương pháp học đại học hiệu quả.
Phương pháp tự học.
Tự học ( shelf – study) là hoạt động có mục đích của người học nhằm tựlao động trí óc, nâng cao, tìm tòi để chiếm lĩnh kiến thức Đặc biệt trong môitrường đại học, tự học là phương
pháp không thể thiếu của sinh viên
Theo các chuyên gia Giáo dục –
Khoa học của tổ chứng UNESCO,
phương pháp tự học và giá trị của
biểu hiện của việc tự học là thước
đo tâm lí sáng tạo và sản phẩm
sáng tạo Bước vào thế kỉ 21,
phương pháp đó sẽ tồn tại như
một kĩ năng sống mà con người
không thể thiếu Không chỉ bó hẹp
trong phạm vi học tập, giá trị của
phương pháp này còn giúp cá
nhân khẳng định chính mình trong
xu thế nhảy vọt của thời đại
Phương pháp tự học có tác dụng bồi dưỡng năng lực tự học, làm cầunối giữa học tập và nghiên cứu khoa học Bước đầu trong tự học thường đemđến cho sinh viên những “lúng túng” nhưng chính những cái “lúng túng” ấy lại làđộng lực thúc đẩy sinh viên phải vận động tư duy, tăng cường nghiên cứu, tìmtòi để thoát khỏi những “lúng túng” đó Quá trình đó giúp sinh viên trở nên thànhthạo, biết đặt cho mình những thắc mắc, nghi vấn trước một vấn đề mới hayphát hiện ra những vấn đề mới đằng sau một vấn đề cũ Luật Giáo dục ghi rõ :Phương pháp Giáo dục Đại học phải coi trọng việc bồi dưỡng nhân lực tự học,
tự nghiên cứu, tạo điều kiện cho người học phát triển tư duy sáng tạo, rèn luyện
kĩ năng thực hành, tham gia các nghiên cứu, thực nghiệm ứng dụng…
Trang 10Như vậy, rèn luyện nhân lực tự học phải trở thành một trong những mục tiêulãnh hội của kiến thức
Phương pháp học nhóm.
Học nhóm là một hình thức hợptác nâng cao chất lượng của sinh viên.Các sinh viên giao lưu với nhau và cóđược những kết quả học tập tiến bộ vềnhiều mặt Theo cách này, sinh viên đượctạo cơ hội tự đặt câu hỏi, thảo luận, trìnhbày quan điểm và thực hiện hợp tác Đểhọc nhóm có hiệu quả phải đảm bảo rằngtrong nhóm có sự phụ thuộc tích cực, traođổi trực tiếp, thảo luận trong nhóm và trách nhiệm là của các cá nhân cũngnhư cả nhóm Phụ thuộc tích cực nhấn mạnh tầm quan trọng và tính độcđáo, sự đóng góp của mỗi thành viên trong nhóm khi thực hiện các hoạtđộng nhận thức và giao lưu giữa các cá nhân Trong khi sinh viên giao tiếpvới nhau, sẽ phải có một trưởng nhóm Người này phải có kĩ năng hoà giảixung đột, tháo gỡ những phức tạp trong mối quan hệ giữa các thành viên,
có quan niệm rõ ràng và có khả năng thảo luận Quá trình học như thế này
sẽ nâng cáo hiệu quả học tập của sinh viên Vì thế, sinh viên sẽ có nhiềuhơn những gì đựơc giảng giải
Các nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động học nhóm có tác dụng:
- Xây dựng tinh thần đồng đội cao và các mối quan hệ tương hỗ
- Cân bằng tâm lí Khả năng hoà nhập, kĩ năng giao tiếp và tính tựtrọng tốt hơn
- Kết quả và thành tích học tập cao hơn
- Thúc đẩy sự tích cực học tập của cá nhân, tạo sự gắn kết trong mộtcộng đồng bởi trong khi làm việc nhóm, những mâu thuẫn sẽ nảysinh từ đó yêu cầu phải giải quyết vấn đề dựa trên sự cố gắng củamỗi cá nhân cùng với sự khéo léo của ngưòi đứng đầu tập thể
- Tăng khả năng hoà nhập, có thêm tinh thần học hỏi và biết lắngnghe người khác thông qua phần trình bày của bản thân và sự phảnhồi của mọi người xung quanh
- Tập hợp được nhiều ý kiến sáng tạo của từng cá nhân, mỗi người bổsung một ý, từ đó sản phẩm học tập sẽ giàu tính sáng tạo và mangtính tập thể
- Rèn luyện kĩ năng thuyết trình trước đám đông, kĩ năng giao tiếp vàtính tự giác của mỗi cá nhân, khả năng diễn đạt ý kiến của mình mộtcách rõ ràng Đây là điểm còn yếu của sinh viên Việt Nam hiện nay.Vậy chúng ta phải làm thế nào để phương pháp học tập này được thực hiênrộng rãi và đạt hiệu quả cao?
- Cần có sự phân công công việc hợp lí Điều này phụ thuộc nhiều vàovai trò và khả năng chỉ đạo của nhóm trưởng Khi công việc đượcphân công rõ ràng cho từng thành viên, họ sẽ ý thức được vai trò
Trang 11của mình và có trách nhiệm hoàn thành công việc Một điều quantrọng phải nói đến là sự tự ý thức của các cá nhân trong nhóm, bảnthân mỗi người cần nhận thấy trách nhiệm của mình Một nhóm họcchỉ có hiệu quả khi các thành viên có ý thức tự giác về thời gian, bài
- Mỗi người cần có trách nhiệm với các thành viên khác, có tinh thầnhọc hỏi, chịu khó lắng nghe, hết mình vì tập thể
Nếu không chuẩn bị tốt kĩ năng làm việc theo nhóm thì chúng ta sẽ rất dễ bịlúng túng khi tham gia vào các công việc tập thể và sẽ phải đứng ngoài nhìntrong rất nhiều hoạt động Và việc đó đối với những người trẻ như ta thì khônghay tí nào
Các nhà nghiên cứu tuyên bố rằng, cho dù nội dung môn học như thế nàothì sinh viên làm việc theo từng nhóm nhỏ cũng có khuynh hướng học đượcnhiều hơn những gì được dạy và nhớ lâu hơn so với những hình thức dạy họcbình thường khác
Phương pháp tự học kết hợp học nhóm
- Trên đây đã trình bày 2 phương pháp học với hiệu quả khác cao.Tuy nhiên ở mỗi phương pháp vừa rồi đều có những nhược điểmcần khắc phục Nếu biết vận dụng đúng cách thì 2 phương pháp trên
có thể bổ sung, hỗ trợ cho nhau Chúng ta có thể so sánh chúng nhưsau:
Trang 12TỰ HỌC HỌC NHÓM
Những vấn đề khúc mắc không biết
giải quyết như thế nào nản chí
Nhóm có thể giải quyết hoặc phâncông tìm hiểu những vấn đề cònkhúc mắc
Động lực học chưa cao vì chưa có
một áp lực bên ngoài nào Tự thân
vận động, áp lực cho chính mình
tạo ra
Áp lực do nhóm gây ra khá lớn(>> áp lực một cá nhân)
Suy nghĩ chủ quan có thể dẫn đến
hiểu sai vấn đề, ngày càng lấn sâu
vào sai lầm
Các vấn đề học tập được nhómmang ra thảo luận kĩ hơn Xác suấtsai sẽ giảm
Tự học sẽ có không gian và thời
gian kinh hoạt hơn
Thời gian và không gian học nhóm
bị bó buộc, dễ mất tập trung
Khả năng tập trung cao hơn Dễ mất tập trung
Nào, bây giờ hãy đem lên bàn cân so sánh giữa hai phương pháp này.Thật khó để chọn ra phương pháp nào tối ưu hơn Nhưng có thể nhậnthấy một điều rằng sự bổ sung giữa ưu, nhược điểm của hai phươngpháp này là khá toàn diện
Nếu phương pháp tự học phát huy tối đa cái tôi thì học nhóm là phươngpháp tổng hợp những cái tôi ấy để phát huy sức mạnh của tập thể
Từ những nghiên cứu và phân tích của những chuyên gia thì chúng ta
có thể thấy phương pháp này hiệu quả hơn so với phương pháp đơn lẻ
Tự học kết hợp học nhóm sẽ vượt trội hơn nhiều
Phương pháp chuyên gia
Đó là phương pháp học từ một người có trình độ cao hơn mình Đó
có thể là một giáo sư, tiến sĩ, giảng viên hoặc chỉ là người có trình độ caohơn mình về lĩnh vực mà mình tìm hiểu Những người làm theo phươngpháp này sẽ làm việc trực tiếp với chuyên gia (khác với việc học trêngiảng đường đông người), sẽ được chuyên gia chỉ dẫn tận tình, trả lờinhững thắc mắc Các hình thức này có thể là: thuê người về dạy, làm việccho các chuyên gia trong phòng thí nghiệm học theo phương pháp này ta
có thể mở mang kiến thức nhiều hơn, đặc biết có rất nhiều kiến thứckhông có trong sách vở, giáo trình, cái gọi là kinh nghiệm
Phương pháp chia sẻ.
Đây cũng là một phương pháp học rất hiệu quả Chúng ta chia sẻnhững kiến thức của mình cho mọi người đồng thời ôn lại kiến thức cũ.Phương pháp này có thể biểu hiện qua những lúc chia sẻ kiến thức trongquá trình học nhóm, trả lời các câu hỏi của bạn bè…và đặc biệt là hìnhthức dạy học Khi áp dụng phương pháp này ta có thể ôn lại kiến thức cũ,ghi nhớ và có khi lại phát hiện được những điều hay trong đó
Trang 13Trong một hội thảo ở Liên hiệp quốc về giáo dục, có ghi lại mức độ tiếpthu và ghi nhớ trong học tập qua các phương pháp theo sơ đồ hình tháp dướiđây:
- Nghe giảng (lecture) :5%
- Đọc (reading) :10%
- Nghe nhìn ( audio visual) : 15%
- Làm thí nghiệm trước mắt sinh viên (demonstration) : 30%
- Thảo luận nhóm ( discussion group) : 50%
- Làm bài tập ở nhà, ghi chép lại (practice by doing) : 75%
- Dạy người khác ( teach other in medicate use of learning) : 90%
3.Lời kết.
Trên đây là những phương pháp học đại học hiệu quả đựơc chúng tôi tìmhiểu, nghiên cứu và tuyển chọn Nói như vậy có nghĩa là vẫn còn rất nhiềuphương pháp học tập khác nhau Tuy nhiên những phương pháp vừa nêu lànhững cái được các nhà chuyên môn đánh giá rất cao Từ thực tế chúng tôicũng nhận thấy điều tương tự Và mỗi người, tuỳ theo điều kiện, hoàn cảnh,năng lực, có thể chọn cho mình một hoặc một vài phương pháp Dĩ nhiên,nhóm chúng tôi cũng dựa trên tiêu chí, đặc điểm riêng của nhóm đã chọn chomình một phương pháp riêng, hiệu quả!
Trang 14III Thực trạng của nhóm Sắc Màu:
1 Tình hình học tập của từng thành viên:
Trong nhóm của chúng tôi, các thành viên đều có điểm mạnh, điểm yếuriêng, không ai giống ai Mỗi người trong suốt quá trình học tập cũng phần nàonhận ra được điều đó Chính vì thế mà ai cũng có một cách học cho riêng mìnhnhằm nâng cao hiệu quả học tập
Kết quả điều tra từ nhóm chúng tôi như sau:
Tên
Hải
- Môi trường học tập tốt
- Gia đình quan tâm lo lắng
- Ở với anh giúp đỡ trong
việc thích nghi với môi
trường học tập
- Bạn bè tốt, học nhóm, giúp
nhau cùng tiến bộ
- Bỡ ngỡ về phươngpháp dạy cũng nhưphương pháp học mới
khó khăn trong việcnắm bắt kiến thức
- Khó khăn trong cáchtrình bày vấn đề vàhoạt động nhóm, trongcảm giác
- Tự học vàhọc nhóm
theo bản thân với cách học
này thì kiến thức dễ nuốt
hơn, tạo cho cơ thể sảng
khoái hơn
- Có rất nhiều cách giải trí, xả
stress sau mỗi giờ học: đọc
truyện tranh, nghe nhạc, vẽ,
chơi game…
- Học xong thì quênnhanh, trí nhớ kém
- Một số môn tạo cảmgiác chán, khó hiểu
- Môi trường học thiếuánh sáng và nóng
- Chính vì “nằm học”
nên mắt hơi kém
-Không thích đọc sách,đặc biệt là những cuốnsách dày
- Tự học songsong với họcnhóm
- Tập trunghọc trên lớp
Trang 15-Nhiều khi không nhậnbiết được đâu là trọngtâm cần phải nhớ vìlượng kiến thức tronggiáo trình viết rất nhiều
và lan man
- Thường có tâm lí
“nản chí”, trong quátrình tự tìm đọc, nghiêncứu giáo trình
- Quá trình học trên lớpnhiều lúc không thực
sự hiệu quả
- Thường có tâm lí “nước đến chân mớinhảy” nên gần thi mớihọc bài bỏ phí rấtnhiều thời gian
- Học thuộc rất chậm,mau quên
- Tự học kết hợp học nhóm
Ngân - Chia sẻ kinh nghiệm cũng
như tài liệu của các anh chị
khóa trên
- Nhóm hoạt động, tranh luận
sôi nổi nhiều bế tắc hỏi
thầy cô hay những nhóm
khác hiểu kĩ hơn, sâu hơn
- Cơ sở vật chất củatrường còn thiếu không có chỗ nghỉ ngơicũng như chỗ họcnhóm hiệu quả
- Thư viện chưa hoạtđộng hết công suất
- Có nhiều thành viênchưa tích cực gâynhiều buổi học chưađạt hiệu quả
- Khi họcnhóm tranhthủ tiếp nhậncác kiến thức
tự học: suyngẫm để hiểu
kĩ hơn
- Phương châm:
Học mọi lúcmọi nơi tích lũy kiếnthức, kinhnghiệm sống,
kĩ năng giaotiếp với mọi
Trang 16người hoàn thiệnbản thân hơn.
Nhuần Tự học:
- Có khả năng tập trung cao
trong quá trình tự học, khi tự
học thì nhớ rất dai
- Trong quá trình tự học, có
thể tìm tòi, khám phá được
nhiều kiến thức mới
- Khả năng quản lí thời gian
- Nhiều khi không biếtmình hiểu sai hay làmsai
- Khó tiếp cận đượcvới nhiều phương phápkhác ( có thể hiệu quảhơn của mình) để họctập, trau dồi
Học nhóm:
- Hay nói chuyện, gâyxao nhãng việc học
Tự học kếthợp với họcnhóm
Phượng
- khả năng nghe giảng tốt
- có khả năng tóm tắt ý chính
- Có thể động não liên tục,
giải quyết công việc theo
hướng hiệu quả nhất
- Không gian học tập không thuận lợi (ở KTX)
- Thiếu tài liệu, có tưtưởng “nước tới chânmới nhảy”
- Tự học vàhọc nhóm
Trang - Khả năng suy nghĩ tự lập -Đôi lúc nhầm lẫn trong Tỉ lệ tự học ;
Trang 17học nhóm =7:3
Nhận xét:
- Đa số các thành viên đều có những thuận lợi và khó khăn khác nhau
- 100% thành viên trong nhóm chọn phương pháp: Tự học và học nhóm
2 Tình hình của nhóm Sắc màu:
Nhóm chúng tôi thực sự mới thành lập không bao lâu, chỉ với 6 thángnhưng chúng tôi gần như thể thống nhất Đó đơn giản là chúng tôi cần cónhau, chúng tôi bên nhau để học tập, để cùng cố gắng, cùng lắng nghe và
kể cho nhau nghe những chuyện quê hương mỗi khi nhớ nhà
Nhóm chúng tôi, mỗi người một tính cách, mỗi người đến từ một vùngmiền khác nhau của Tổ quốc, nên mỗi người có một màu sắc riêng Nhómchúng tôi người nóng tính, đứa nói nhiều, kẻ hài hước…mỗi người đều cómặt mạnh, mặt yếu của riêng mình, có người thì “siềng” về môn này,cóngười thì siêu về môn kia…Vì vậy, những buổi học nhóm lúc nào cũng trởnên vui vẻ Và một bí quyết để “Sắc màu” có thể nói thành công trong việc
Trang 18duy trì nhóm đó là “các thành viên sẵn sàng chia sẻ và tôn trọng các thànhviên khác” Mỗi thành viên có ý thức
trong công việc được giao Khi gặp
các vấn đề gây tranh cãi, mỗi thành
viên chúng tôi cố gắng bảo vệ lập
trường nhưng không để xảy ra mâu
thuẫn, gây mất đoàn kết mà tìm cách
cùng nhau giải quyết từ tài liệu, bạn
bè, thầy cô Một điểm có thể dễ dàng
nhận thấy từ nhóm chúng tôi là nhóm
chúng tôi rất đoàn kết, gắn bó với
nhau, mọi người tin tưởng lẫn nhau
Về khó khăn:
Lúc đầu khi mới thành lập thường thì cá nhân không dám thẳngthắn hỏi một vấn đề mà mình không hiểu vì sợ mọi người cho là dễ, và khichỉ bài cho nhau mọi người có vẻ dè dặt tựa như “giấu nghề”.Nhưng thậtmay cái nhược điểm ấy đã được xóa dần theo thời gian vì sau khi hiểunhau chúng tôi quan niệm rằng “ đôi khi kẻ không hiểu dạy cho kẻ hiểu
rồi” Bên cạnh đó cũng có những vấn đề như vấn đềmuôn thuở bàn không hết, đó là việc khi đưa ranhững vấn đề bàn luận mà không đưa ra được kếtluận cuối cùng Ngoài ra nhóm cũng không ít gặp cácvấn đề về địa bàn hoạt động (nhiều lúc bị nhóm khácchiếm dụng) Thêm vào đó, các bạn trong nhóm hayxài “giờ dây thun”- tới trễ…
Sự bất đồng giọng nói, thói quen của từng vùng miềnsự khó khăntrong cách nói chuyện, trao đổi thông tin.Nhưng cũng bất ngờ, sau mộtthời gian học tập, dần quen với tính cách từng người,môi trường học tập,mỗi bạn có ý thức hơn về việc phổ thông hóa giọng nói, đôi lúc xen tiếngđịa phương lại tạo ra nhiều trận cười nghiêng ngã cho nhóm
Trang 19IV Mục tiêu Giải quyết Thành quả
-Là sinh viên, ai cũng có những mục tiêu, hoài bão và ước mơ của riêngmình Đó là cái đích để họ hướng tới, để học tập và rèn luyện, là điểm tựa cho
họ nhìn lại và suy nghĩ về con đường mình đang đi tới hay đã đi qua, về nhữngkhó khăn hay sóng gió mình đã vượt qua được Không phải để thoả mãn hay tựphụ, mà để ta biết được rằng nó có ý nghĩa lớn lao đối với ta như thế nào để tasống và rèn luyện cho xứng với nó
-Chúng tôi cũng không phải là một ngoại lệ Chúng tôi cũng có những mụctiêu và cái đích đến của mình, của từng thành viên cũng như của cả nhóm
Chúng tôi thành lập nhóm một cách tình cờ, ngẫu nhiên với mục đích là giúp
đỡ lẫn nhau trong học tập, cùng tham gia những hoạt động ngoại khoá…
-Xuất phát từ cùng mục đích song mỗi người lại có một tính cách khác nhau,một thế mạnh riêng không lẫn với ai (có người nhanh nhẹn hoạt bát, người thìsiêng năng, cần mẫn, tìm tòi, …), thật khó khăn khi hoà nhập và hiểu nhau từbuổi đầu thành lập nhóm Nhưng với mục đích đề sẵn và khí thế, quyết tâmhừng hực cho cái gọi là đích đến ấy, đi từ thực tiễn, tức là tình hình của từng cánhân và tình hình chung của cả nhóm, chúng tôi đã đề ra cho mình những mụctiêu nhỏ, vừa và lớn dần cho cái sự học cuả mình; đưa ra cách giải quyết nhữngmục tiêu và những khó khăn mắc phải
-Qua nhiều cuộc “nói chuyện thân tình” của nhóm, chúng tôi biết được nhiều
về nhau, về cái “tham vọng” của mỗi thành viên trong nhóm Hầu hết các bạnđều không muốn dừng lại ở đại học đều muốn học lên văn bằng hai, thạc sĩ vàthậm chí leo lên cả giáo sư, tiến sĩ Rồi sau đó là tìm được một công việc phùhợp với nhu cầu về kinh tế hay sở thích của mình…
Để đạt được những cái đích ấy (tôi không muốn gọi chúng là xa vời vì chúngđều có thể đạt được nếu thực sự cố gắng) chúng tôi phải bước đi thật vững chãitrên một con đường dài, rất dài với nhiều, rất nhiều khó khăn ở phía trước.Chúng tôi quyết định sẽ cùng nhau, giúp đỡ nhau “giải quyết” chúng, bắt đầu từnhững cái nhỏ nhất
1.Mục tiêu quan trọng hàng đầu của nhóm – Học thật tốt
Mục tiêu quan trọng hàng đầu của nhóm luôn là học tập tốt, làm sao cho kếtquả học tập của mỗi người trong nhóm luôn đạt kết quả cao Ấy thế mà hàngloạt các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn được đặt ra Trước nhất chúng tôi đặt ramục tiêu là học tốt, vững các môn đại cương trong chương trình học kì một vàsau đó là giải quyết nhanh, gọn, nhẹ (tất nhiên kết quả phải đẹp nữa) kì thi học kìmột trước mắt Thế là một kế hoạch học tập được vạch ra, cụ thể, tỉ mỉ và hợp lí.Ngoài việc học tập trên lớp (nghe, ghi chép bài giảng của thầy cô…), chúngtôi còn đề cao tinh thần tự giác, việc tự học và học tập theo nhóm
Trong việc tự học, mỗi thành viên có một cách học và tiếp cận vấn đề mộtcách khác nhau qua việc đọc sách, tìm kiếm tài liệu qua giáo trình, thư viện,internet…tuỳ theo thế mạnh của mình Việc tự học là vô cùng quan trọng,đó làlúc có nhiều thời gian và không gian riêng tư nhất để rèn luyện, tư duy một cách
có chủ động nhất nhằm phát huy khả năng tự đào sâu tư duy, sáng tạo, liên hệthực tế, cũng như sự phối hợp của các kĩ năng đọc ghi chép, tìm tài
Trang 20liệu….chúng tôi khuyến khích nhau thường xuyên tự đặt ra những câu hỏi (vàghi lại), tự mình giải quyết nó bằng những gì mình đã được học, đã nghe hayđọc trong sách vở, tài liệu…những câu hỏi mà bản thân đã giải thích và lĩnh hộiđược cũng nên được ghi chép lại để kiểm chứng với bạn bè, thầy cô, để trao đổi
và làm giàu thêm vốn kiến thức của mình Còn những cái mà bản thân khônghiểu hay chưa nắm rõ thì cũng chớ nên nản lòng Chúng sẽ được đưa ra “mổxẻ” trong những buổi học nhóm hay sinh hoạt với giáo viên bộ môn Cách tự họcnày theo chúng tôi là mang lại hiệu quả, nâng cao tính tự giác cũng như sáng tạocủa các thành viên
Việc hoc nhóm cũng được tổ chức một cách có khoa học Chúng tôi tranhthủ những buổi rảnh rỗi để đem những vấn đề còn khúc mắc ra trao đổi, phântích Lịch học cũng được phân bố rõ ràng buổi nào học toán buổi nào học lí hayhoá…nắm bắt được thế mạnh của từng thành viên trong nhóm, thành viên nàokhá hơn về môn nào, chúng tôi đều phân công trách nhiệm sao cho phù hợpnhất
Trước mỗi buổi học nhóm, việc chuẩn bị bài trước là trách nhiệm của mỗithành viên Để cho buổi học nhóm diễn ra suôn sẻ, thành công thì trách nhiệmthuộc về tất cả các thành viên trong nhóm Chúng tôi thường giao bài tập chonhau về nhà chuẩn bị, giải đáp, nghiêm cứu để mang ra thảo luận và trao đổivào ngày hôm sau Các vấn đề còn khúc mắc được mang ra xem xét, mổ xẻchung cho đến kết quả cuối cùng Chúng tôi thường trao đổi tài liệu học tập chonhau để trau dồi thêm kiến thức của mình
Cách học như vậy đã mang lại cho chúng tôi kết quả khá là khả quan: qua
kì thi đợt một 100%, không ai thi lại, không ai nợ và điểm cũng khá đẹp:
Ngoài việc học chúng tôi cũng chú ý tới nhiều hoạt động ngoại khoá hayhoạt động của lớp Hầu hết thành viên của nhóm đều là thành viên của ban,nhóm hoạt động trong lớp như: thể thao, mĩ thuật, câu lạc bộ gia sư, ảo thuật…