BÀI DỰ THI CUỘC THI PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP BẬC ĐẠI HỌC HIỆU QUẢ NHÓM FUGIO

Để đạt được thành công không những trong học tập mà còn trong cuộc sống, thiết nghĩ việc sinh viên xác định cho mình mục tiêu,quyết tâm và phương pháp học tập đúng đắn là điều hết sức cầ

LỜI MỞ ĐẦU

Việt Nam đang dần mở cửa và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế Thế giới,khẳng định ước mơ vươn lên trở thành con rồng, con hổ Châu Á mới Thời đạimới đi kèm với những cơ hội và thách thức mới Không ai khác chính sinh viên,những người trẻ năng động, tự tin, dám nghĩ dám làm sẽ là chủ nhân tương laicủa đất nước và gánh vác trên vai trọng trách ấy Tuy nhiên, sinh viên Việt Namnói riêng và thanh niên Việt Nam nói chung có thể đảm đương được trách nhiệm

ấy hay không? Bên cạnh phần đông sinh viên sống có ước mơ, hoài bão và khátvọng vươn lên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ những người trẻ sống không cómục tiêu, ích kỷ và thích hưởng thụ Hơn nữa, trong xã hội hiện đại ngày nay, có

"đức", có "tài" là chưa đủ Để đạt được thành công không những trong học tập

mà còn trong cuộc sống, thiết nghĩ việc sinh viên xác định cho mình mục tiêu,quyết tâm và phương pháp học tập đúng đắn là điều hết sức cần thiết

Đây là lần thứ II cuộc thi "Phương pháp học Đại học hiệu quả" được tổ chức bởinhà văn hóa Sinh viên phối hợp với trường Doanh Chủ Nhóm FUGIO, nhữngsinh viên đến từ Câu lạc bộ Sinh viên Nghiên cứu Khoa học trường Đại HọcNgoại Thương TP.HCM – đến với sân chơi này với mong muốn tìm ra đượcphương pháp học tập thích hợp nhất cho sinh viên Việt Nam nói chung và bảnthân nhóm thực hiện nói riêng Khác với những công trình nghiên cứu khoa học

mà chúng tôi đã từng thực hiện trước đây, phương pháp nghiên cứu của bài tiểuluận này không tập trung nhiều vào việc phân tích và tổng hợp các nguồn tài liệu

sơ cấp, thứ cấp Dựa vào khảo sát thực tế và những nhận định riêng của nhóm,chúng tôi rút ra được vấn đề: đâu là thực trạng đang tồn tại trong sinh viên hiệnnay, từ đó đề ra được các giải pháp hợp lý Trong quá trình đề xuất phươngpháp học tập đúng đắn, chúng tôi cũng đã có những áp dụng cho từng thànhviên trong nhóm, kết quả thu được khá tích cực Với những nỗ lực đó, chúng tôitin tưởng đề tài tiểu luận này sẽ giúp sinh viên nhận thức được những điều quantrọng trong việc học của các bạn, có phương pháp học tập đúng đắn, đạt đượcnhững kết quả như mong muốn và quan trọng hơn nữa, có đủ tự tin để vữngbước vào đời

Nhóm thực hiện cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Nhà văn Hóa Sinh viêncùng trường Đào Tạo Doanh Chủ đã có tâm huyết xây dựng nên sân chơi bổ ích

và trí tuệ này Rất mong trong thời gian tới, cuộc thi sẽ được tổ chức với quy môrộng lớn hơn, thu hút được đông đảo sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng tại

TP HCM tham gia nhằm phát huy hơn nữa ý nghĩa nhân văn và xã hội tích cựccủa nó Hi vọng rằng những ý kiến đóng góp của chúng tôi trong bài tiểu luậnnày cũng sẽ đóng góp được phần nào cho sự phát triển của nền Giáo Dục Đạihọc nước nhà

Bài tiểu luận của chúng tôi gồm có 3 phần:

Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương II: Thực trạng học Đại học của sinh viên Việt Nam hiện nay

Chương III: Giải pháp học Đại học hiệu quả

Chương IV: Khả năng ứng dụng rộng rãi

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

Thế nào là học Đại học hiệu quả? "Hiệu quả" nên được hiểu thế nào cho đúng? Trong phạm vi của bài tiểu luận này, chúng tôi sẽ cố gắng trình bày và

bảo vệ quan điểm của mình về vấn đề này Đây cũng chính là cơ sở lý luận đểchúng tôi xây dựng đề cương, phân tích thực trạng và phát triển thành các giảipháp cụ thể

Theo nhóm tác giả, chúng ta không nên và cũng không thể đánh giá hiệuquả việc học của một sinh viên chỉ qua điểm số hay những thành tích mà sinhviên đó đạt được như quan niệm truyền thống trong xã hội Việt Nam từ trướcđến nay Bởi lẽ, tuy cùng là sinh viên nhưng nhận thức và mục tiêu của mỗi

người là khác nhau Do đó, hiệu quả của việc học Đại học nên được hiểu là mức độ thành công và thỏa mãn khi sinh viên theo đuổi và đạt được mục tiêu học tập của mình Tính hiệu quả nên được hiểu theo hướng chủ quan, tùy

thuộc vào định hướng của từng sinh viên khi học Đại học

Một bộ phận sinh viên xem việc học Đại học như một nghĩa vụ của bản thân

đối với gia đình Sinh viên học vì muốn đáp lại những niềm tin, kỳ vọng củangười thân, và một bảng thành tích danh giá chính là đích đến cuối cùng của

quá trình học Theo đó, học Đại học hiệu quả chính là đạt được kết quả học tập thật tốt

Mặt khác, quan niệm của xã hội Việt Nam từ xưa đến nay thường coi trọng bằngcấp, các công ty thường ưu ái những sinh viên ra trường với tấm bằng loại khá,

giỏi trở lên Vì vậy, đối với những sinh viên quan niệm rằng học Đại học là phương tiện để có thể tìm được một việc làm ưng ý trong tương lai, học hiệu quả đồng nghĩa với việc sở hữu một tấm bằng "đẹp" khi ra trường

Số khác thì cho rằng học Đại học là để đào sâu kiến thức chuyên ngành nhằm phục vụ cho công việc sau này Thế nên, với những sinh viên này hiệu quả của việc học được đánh giá qua lượng kiến thức chuyên môn tích lũy được

Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều sinh viên quan niệm rằng kiến thức thu đượctrên giảng đường là không đủ và không quan trọng bằng các kỹ năng "mềm" cho

công việc sau này Những sinh viên này xem quá trình học Đại học là quãng thời gian tìm kiếm những cơ hội để trau dồi kỹ năng mềm thông qua các

hoạt động ngoại khóa, những phong trào tình nguyện, những công việc làm

thêm… Như vậy, học Đại học hiệu quả còn được hiểu là phát triển các kỹ năng mềm để sinh viên trở nên bản lĩnh và tự tin hơn

Một quan điểm khác về việc học Đại học: học để nâng cao khả năng tư duy của bản thân Những sinh viên này cho rằng môi trường Đại học và kiến thức

thu được trên giảng đường tạo điều kiện để sinh viên mài dũa khả năng lý luận

cũng như mở rộng tầm nhìn hơn Từ đó, việc học chỉ đạt được hiệu quả khi

sinh viên có được một lập trường vững vàng và có thể nhận thức một cách toàn diện về những vấn đề xảy ra trong cuộc sống

Ngoài ra, có không ít sinh viên theo đuổi cùng một lúc nhiều mục tiêu được

đề cập ở trên Học Đại học đồng nghĩa với việc tích lũy kiến thức, trau dồi kỹnăng, có được một thành tích xứng đáng để tìm được việc làm phù hợp với bảnthân trong tương lai… Tuy nhiên mức độ kỳ vọng của sinh viên cho từng mục

tiêu trên là khác nhau Do đó hiệu quả học đại học được hiểu là khả năng cân bằng các mục đích ở mức độ mà sinh viên mong muốn.

…

Cho dù mỗi sinh viên sẽ phấn đấu học theo mục tiêu bản thân đã đặt ra; thiếtnghĩ sinh viên cũng cần xác định rõ giá trị của việc học nói chung và việc học Đại

học nói riêng: học là để làm được, học là phải dùng được Kiến thức sẽ trở

nên vô nghĩa nếu chỉ được cất giữ trong đầu mà không được vận dụng để tạo ranhững giá trị thực tế thông qua hành động cụ thể Ngày xưa, những người hiểusâu biết rộng, các triết gia, học giả giữ một vị thế quan trọng trong xã hội Thờiđại ngày hôm nay, nhờ sự trợ giúp của công nghệ, tất cả mọi người đều dễ dàngtiếp cận được với kho kiến thức khổng lồ trên Internet Theo đó, lợi thế cạnhtranh của sinh viên không còn là kiến thức nữa mà chính là khả năng ứng dụng

linh hoạt và sáng tạo những kiến thức đó Vì vậy, việc học chỉ đạt được hiệu quả khi sinh viên có thể đem vốn kiến thức của mình áp dụng vào trong thực tiễn.

Còn nếu xét theo mô hình Cung - Cầu trong kinh tế học: giả sử lượng cungchính là những khả năng mà sinh viên có còn lượng cầu chính là những đòi hỏi

từ phía xã hội đối với sinh viên Hiệu quả kinh tế chỉ được phát huy ở mức cao

nhất khi hai đường cung cầu này giao nhau Do đó, việc học Đại học chỉ đạt được hiệu quả cao nhất khi sinh viên rèn luyện và tích lũy cho mình những kiến thức và kỹ năng đáp ứng được các yêu cầu mà xã hội hiện đại đang

và sẽ đặt ra

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG HỌC ĐẠI HỌC CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY

1 SINH VIÊN KHÔNG CÓ MỤC TIÊU VÀ KẾ HOẠCH RÕ RÀNG TRONG HỌC TẬP

Để thực hiện thành công bài tiểu luận này, ngoài việc khảo sát trên mẫu 200 sinhviên thuộc các trường Đại học trên địa bàn TP HCM, nhóm tác giả còn tiến hànhphỏng vấn trực tiếp một số sinh viên trường Đại học Ngoại Thương Cơ Sở II tại

TP HCM về việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch trong học tập

Trong số sinh viên được chúng tôi phỏng vấn về mục tiêu học Đại học, có tới70% bạn trả lời là “ra trường được làm việc ở một công ty nước ngoài và cólương cao” Nhưng khi chúng tôi hỏi tiếp: “Vậy bạn có tìm hiểu về công ty nướcngoài đó hay không, ví dụ như tiêu chí tuyển dụng, môi trường làm việc ? Và cóbao giờ bạn lập kế hoạch cho mình để đạt được mục tiêu đó hay chưa?” thì thậtbất ngờ có đến 80% bạn trả lời: “Đến đâu hay đến đó!”, số còn lại thì bảo có tìmhiểu nhưng chưa bao giờ lập kế hoạch Ngoài ra, 90% sinh viên học lực khá trảlời là có đề ra mục tiêu trở thành sinh viên giỏi nhưng chưa bao giờ lập kế hoạchcho mình và hầu hết các bạn này chỉ dừng lại ở loại khá sau nhiều học kỳ

Qua đó, chúng tôi rút ra được một số nhận xét như sau:

 Đa số sinh viên thường đề ra mục tiêu học tập cho mình theo số đông, theo

“bề nổi” chứ chưa thật sự biết cách xác định mục tiêu một cách rõ ràng vàhợp lý Chúng ta thật sự thích cái gì? Phù hợp với cái gì? Và có khả năngthực hiện được cái đó hay không? Đây là những câu hỏi mà phần lớn sinhviên Việt Nam ít khi nghĩ đến và khi nghĩ đến thì vẫn chưa thật sự nghiêm túctìm ra câu trả lời Và do đó, những mục tiêu mà sinh viên đề ra hoặc là

mơ hồ, không cụ thể, rõ ràng hoặc là không khả thi Mục tiêu không rõ rànglại dẫn đến sự mất phương hướng trong học tập Nếu sinh viên không có mộtmục tiêu xác định trong quá trình học tập, sinh viên đó sẽ không có thứ gì cụthể để tập trung thời gian, sức lực để theo đuổi và vươn tới

 Thêm vào đó, hầu hết sinh viên rất xem nhẹ việc lập kế hoạch học tập

“Nước đến chân mới nhảy” là cách học thường thấy ở sinh viên hiện nay.Không có kế hoạch học tập đúng đắn thì chắc chắn sẽ không bao giờ đạtđược mục tiêu

Điều này giống như một vòng quay lẩn quẩn, nếu bạn không có mục tiêu rõ ràngtất nhiên bạn sẽ không có một kế hoạch nào cả và thất bại là một viễn cảnh hoàntoàn có thể biết trước được Nếu như bạn có mục tiêu nhưng lại không có kếhoạch hay thiếu ý chí để theo đuổi kế hoạch đó đến cùng, bạn sẽ dễ dàng chấpnhận thất bại và từ bỏ mục tiêu học tập mà bạn đã đề ra từ đầu Và như thế làbạn lại bắt đầu đi vào con đường dẫn đến thất bại một lần nữa

2 THIẾU KIÊN ĐỊNH TRONG HỌC TẬP

Việc xác định mục tiêu có ý nghĩa rất quan trọng, nhưng giữ vững quyết tâm đểthực hiện được mục tiêu đó cũng quan trọng không kém Tuy nhiên, không phải

ai cũng làm được điều này Có một thực tế là trong quá trình thực kiện kế hoạch

đi đến mục tiêu của mình, rất nhiều sinh viên khi gặp phải khó khăn đã bỏ cuộc,hoặc đi sang hẳn một hướng khác, chệch với mục tiêu ban đầu, đưa đến kết quảkhông như ý Việc không kiên định thực hiện mục tiêu của mình có nhiều nguyênnhân, trong đó có thể chia thành các nhóm chính:

- Do gặp phải khó khăn, trở ngại;

- Do nghe theo ý kiến của người khác, không giữ vững lập trường;

- Do đi nhầm hướng

2.1 Do gặp phải khó khăn, trở ngại

Mục tiêu mỗi người đặt ra cho việc học của mình dù là đơn giản cũng đòi hỏinhững nỗ lực nhất định, muốn đạt được cần vượt qua không ít khó khăn, thửthách Những khó khăn này có thể là do điều kiện khách quan, cũng có thể doyếu tố chủ quan của sinh viên đó

Thực tế cho thấy, khi đặt ra mục tiêu thì quyết tâm của ai cũng rất cao độ.Nhưng khi phải đối mặt với khó khăn, quyết tâm đó sẽ dần dần giảm sút, thuichột, thậm chí là lụi tàn Một khi đã để quyết tâm giảm sút, thì dần dần sẽ cảmthấy mục tiêu trở nên quá xa vời, không thể đạt được, dẫn đến bỏ cuộc

Nhiều sinh viên đối với việc học của mình đã đặt mục tiêu và hạ quyết tâm thựchiện bằng được mục tiêu ấy Nhưng khi bắt tay vào làm, vì kiến thức khó, vì khốilượng bài vở nhiều, vì đòi hỏi đầu tư thời gian, công sức cao đã dần dần đánhmất tinh thần, nản lòng và không thể tiếp tục đi theo kế hoạch đã đặt ra nữa

Trong thực tế, hầu hết tân sinh viên khi mới bắt đầu nhập học đều có quyết tâmcao, mong muốn đạt được kết quả học tập tốt, trở thành một sinh viên giỏi giang,năng động… Nhưng cùng với thời gian là những khó khăn nảy sinh: những mônhọc chuyên ngành không dễ dàng nắm bắt, những sự trở ngại của cách học lấy

tự học làm chính ở bậc Đại học Theo đó, quyết tâm của sinh viên cũng dễ lụitàn Và bên cạnh những sinh viên kiên trì đi đến cùng, không ít sinh viên đã bỏ

dở mục tiêu của mình

2.2 Do nghe theo ý kiến của người khác, không giữ vững lập trường

Khi thực hiện bất kỳ công việc gì, dù ít dù nhiều, chúng ta cũng sẽ phải nghe

ý kiến của người khác về việc đó, khi thì do bản thân người thực hiện đi hỏingười khác, cũng có khi người ngoài nhìn thấy mà tự góp ý Thế nhưng, chín

người mười ý, có ý kiến ủng hộ thì cũng có ý kiến phản đối; có người động viêntiếp tục thì cũng có người can ngăn dừng lại

Đã đặt ra quyết tâm học tập, nhưng nếu cứ nghe những ý kiến trái chiều, có thểlập trường của sinh viên sẽ bị lay động và bỏ cuộc Bởi lẽ, bỏ cuộc thường dễdàng hơn rất nhiều so với tiếp tục Một sinh viên đang quyết tâm học tập nhưngnghe những lời rủ rê lôi kéo của bạn bè vào những trò vui, thường rất khó từchối Nhất là khi đang có khó khăn trước mắt, lập trường của sinh viên dễ xaođộng, và những lời khuyên răn của bạn bè trở thành cái cớ thích hợp để từ bỏmục tiêu của mình

Thực trạng chung của sinh viên Việt Nam hiện nay là dễ dàng bị cám dỗ bởinhững thú tiêu khiển, giải trí rất hấp dẫn, đánh đúng tâm lý người trẻ như gameonline Nhiều sinh viên ban đầu muốn học hành nghiêm túc, nhưng khi nghenhững ý kiến trái ngược của bạn bè đưa ra những lí lẽ bao biện này nọ, dẫn dắt

họ "học ít thôi, còn trẻ nên hưởng thụ", tư tưởng của họ bị xao động, không giữvững được lập trường ban đầu, và cuối cùng đánh mất quyết tâm

2.3 Do đi nhầm hướng

Ngoài hai trường hợp nói trên, một số sinh viên lại rơi vào tình trạng đi nhầmmục tiêu, chệch hướng ban đầu đã định Sở dĩ có điều này là do ban đầu khixác định mục tiêu, sinh viên đã không cụ thể nó một cách rõ ràng Ngoài ra, một

lý do khác là trong quá trình thực hiện, sinh viên thiếu sự nhìn nhận thườngxuyên, đối chiếu thực tế những gì đã làm được với mục tiêu ban đầu Hậu quả làđến khi thật sự cảm thấy sự sai khác và nhìn lại thì đã đi chệch mục tiêu banđầu, làm tốn rất nhiều thời gian và công sức, và khiến sinh viên dễ nản lòng

Hiện nay, đối với sinh viên Việt Nam nói chung và sinh viên TP HCM nói riêng,

do chưa được đào tạo những kĩ năng cần thiết để vạch kế hoạch và duy trì mụctiêu cho mình nên khả năng đi nhầm hướng là khá cao Trên thực tế, có khánhiều sinh viên sau một thời gian học tập, nhận thấy bản thân mình đang làmnhững việc mà mình không hề dự định ban đầu, và khi đó mới tìm cách sửachữa, nhưng quyết tâm thì không thể mạnh mẽ như lúc đầu được

3 SINH VIÊN THIẾU PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP

Như đã đề cập ở trên, sinh viên không đạt được thành công trong việc học tập

là vì không xác định được mục tiêu, hoặc có mục tiêu nhưng lại thiếu quyết tâmtheo đuổi đến cùng Tuy nhiên, nếu chỉ có mục tiêu và quyết tâm không thôi thìvẫn chưa đủ Sinh viên phải tìm cho mình một phương pháp học Đại học phùhợp thì mới có thể đạt được kết quả như mong đợi Xin trích dẫn nhận định của

Bùi Kỷ về tầm quan trọng của phương pháp học:

“Học không có phương pháp thì dẫu giùi mài hết năm, hết đời cũng chỉ mất công không.”

Phương pháp hiểu đơn giản là cách thức tiến hành để đạt được mục tiêu với

kết quả tốt nhất Việc học tập có phương pháp sẽ giúp cho sinh viên vừa tiếtkiệm được thời gian, công sức lại có thể đạt được kết quả tốt nhất Thế nhưng,thực trạng hiện nay là phần đông sinh viên vẫn chưa biết học tập sao cho cóphương pháp, theo đó dẫn đến nhiều hệ quả đáng tiếc

3.1 Thiếu phương pháp học dẫn đến việc đánh mất mục tiêu học tập

Để xác định được cho bản thân một mục tiêu học tập đúng đắn là cả một quátrình đối với sinh viên Tuy nhiên, để biến mục tiêu ấy trở thành hiện thực, sinhviên còn phải trải qua một quá trình khác để tìm cho mình một phương pháp họcthực sự hiệu quả Mục tiêu đúng nhưng phương pháp sai thì không thể nào đạtđược kết quả mong đợi Từ đó dẫn đến việc sinh viên do thất bại mà mất niềmtin vào bản thân, ngày càng rời xa mục tiêu đề ra ban đầu Mục tiêu đúng nhưngthiếu phương pháp thì mục tiêu càng trở nên xa vời Chính vì vậy mà sinh viênlầm tưởng mình đã xác định sai mục tiêu rồi hạ thấp mục tiêu, vô tình lại giới hạnnăng lực thực sự của bản thân

3.2 Thiếu phương pháp học dẫn đến việc mất hứng thú trong học tập

Sinh viên xác định cho mình một mục tiêu đúng đắn, đồng thời cũng kiên trì nỗlực không ngừng vì mục tiêu đó Thế nhưng không ít trường hợp những nỗ lực

đó không mang lại kết quả như mong đợi của sinh viên Sinh viên thấy việc họccủa mình vẫn dậm chân tại chỗ Càng quyết tâm, sinh viên càng chán nản khikết quả đạt được không hề xứng đáng với công sức đầu tư Dần dần, sinh viênkhông còn tìm thấy động lực để tiếp tục kiên trì theo đuổi mục tiêu ban đầu nữa.Nếu cố gắng hết mình mà chẳng đạt được gì thì tại sao phải cố gắng? Hệ quả làtâm lí bất cần ở sinh viên, sinh viên chẳng còn tha thiết chuyện học hành nữa và

dễ dàng bị nhiều cám dỗ khác ngoài xã hội lôi cuốn

Trong khi đó, nếu tìm được phương pháp phù hợp, sinh viên sẽ tìm thấy đam

mê nhiều hơn trong việc học tập Chẳng hạn, các kiến thức chuyên ngànhthường rất nhiều và khó nhớ nhưng nếu sinh viên vận dụng phương pháp lập

bản đồ tư duy để hệ thống lại kiến thức thì sẽ dễ tiếp thu và dễ nhớ hơn Bản đồ

tư duy sẽ vạch rõ mối liên hệ giữa các phân mục cũng như cụ thể quá kiến thứcbằng những hình ảnh, biểu tượng giúp sinh viên dễ dàng nắm bắt vấn đề

3.3 Thiếu phương pháp học dẫn đến việc mất cân bằng cuộc sống

Có nhiều sinh viên học ít mà chơi nhiều nhưng cũng có không ít sinh viên chỉbiết có học mà hầu như quên hẳn mọi thứ khác trên đời Cả hai kiểu học như thếđều mang lại những kết quả tiêu cực khác nhau Một bên là sự hụt hẫng về kiếnthức, thường xuyên đối diện với nguy cơ bị thi lại, học lại Còn bên kia lại là sựmệt mỏi, căng thẳng, lạc lõng trong vòng xoay hối hả của thời đại, lạ lẫm vớinhững thay đổi trong cuộc sống hằng ngày Tại sao sinh viên không thể cân

bằng việc học tập cũng như vui chơi của mình? Phải chăng một lần nữa nguyênnhân cũng là do sinh viên thiếu phương pháp học hiệu quả?

Có rất hoạt động bên ngoài có thể chi phối làm cho sinh viên bỏ bê việc lập kế hoạch và những kỹ thuật học tập đúng đắn Cuối cùng, sinh viên thấy

mình đang bị chôn vùi bởi một chuỗi khủng hoảng liên hoàn Nếu để các côngviệc được giao và sự chuẩn bị cho bài kiểm tra tiếp tục chồng chất ngày nàysang ngày nọ thì chắc chắn sinh viên sẽ mất khả năng kiểm soát cuộc sống củamình Khi thời điểm thi cử tới gần, sinh viên còn lại quá ít thời gian trước hạnđịnh hoặc trước kỳ kiểm tra trong thời gian biểu Lúc đó chẳng có thời gian vàcũng chẳng dám dành thời gian để nghỉ ngơi hợp lí hoặc thư giãn nữa Sự bậnrộn bất đắc dĩ dần rút kiệt sức lực của sinh viên Trong trạng thái căng thẳng đóthì làm sao sinh viên có thể học tập hiệu quả nhất và đạt được những điểm sốcao như kỳ vọng?

Trong thực tế, rất nhiều sinh viên vừa có thời gian vui chơi giải trí vừa tích cựctham gia các hoạt động đoàn khóa, tình nguyện mà kết quả học tập vẫn rất tốt.Thời gian của mỗi người đều như nhau, có người có thể cùng một lúc làm tốtnhiều việc cũng có người ngay cả một việc cũng không thể hoàn thành trọn vẹn.Điều đó không hẳn là vì sinh viên này thông minh hơn sinh viên kia mà chính là

vì sinh viên này có phương pháp học đúng đắn hơn sinh viên kia Đó là nhữngsinh viên biết cách phát triển các kỹ năng tổ chức, lên kế hoạch cho việc họccũng như các hoạt động ngoại khóa khác một cách khoa học Cũng nhờ phươngpháp học tập đúng đắn mà những sinh viên này có thể tận dụng tốt các nguồnlực trong tầm tay và khai thác tối đa năng lực của bản thân mình

Chương III: GIẢI PHÁP HỌC ĐẠI HỌC HIỆU QUẢ

1 Phương pháp xác định mục tiêu và lập kế hoạch học tập

1.1 Phương pháp xác định mục tiêu

“Nếu cuộc sống của bạn không có mục tiêu nào lớn lao cả, thì cuộc đời bạn cũng

sẽ chẳng đi về đâu” – Jose Ortega Gasset.

Một cách tổng quát, mục tiêu là kết quả cuối cùng mà con người muốn thực hiệntrong cuộc sống Học Đại học cũng là một giai đoạn trong cuộc sống con người,cũng cần được xác định mục tiêu Không có mục tiêu, việc học Đại học của sinhviên sẽ trở nên vô vị do không có định hướng, thậm chí dẫn đến bế tắc, tuyệtvọng và nhiều vấn đề tiêu cực khác nữa (đã trình bày ở chương II)

Để xác định mục tiêu, nhóm tác giả đề nghị sử dụng phương pháp SMART:

S - Specific: Mục tiêu đề ra phải cụ thể, rõ ràng và dễ hiểu;

M - Measurable: Mục tiêu đó phải đo đếm được;

A - Achievable: Có thể đạt được khi tận dụng hết khả năng của bản thân

và lòng quyết tâm Không nên đặt mục tiêu quá lớn, vượt quá khả năng

thực thi chúng Nếu mục tiêu đặt ra không khả thi, sinh viên sẽ dễ dàng

thất bại từ đó dẫn đến tâm lí chán nản, mất lòng tin vào chính mình

R - Realistic: Mục tiêu phải thực tế, không viển vông;

T - Time bound: Cần xác định thời hạn để đạt được mục tiêu đã đề ra:

ngắn hạn (một tháng, một học kỳ, một năm ), dài hạn (suốt thời gian họcĐại học)

Một khi đã đặt được cho mình mục tiêu như vậy, hãy lập kế hoạch để biết nên

sử dụng thời gian của mình như thế nào để đạt được mục tiêu ấy Trong khi lập

kế hoạch, cần thiết phải chia nhỏ mục tiêu ra để biết đã làm được bao nhiêuphần của công việc và cần tiếp tục bao lâu nữa để về đích Điều này cũng giốngnhư tầm quan trọng của những cột cây số trên đường, chúng giúp con ngườiđánh dấu những gì mình đã làm được, biết những gì mình cần phải làm tiếp,khiến chúng ta không có cảm giác "bơi" giữa một đại dương mênh mông không

1.2.2 Tác dụng của việc lập kế hoạch

Lập kế hoạch là một công việc hết sức quan trọng đối với sinh viên ngày nay, khi

mà bên cạnh việc học tập, sinh viên còn có nhiều mối quan tâm, nhiều hoạt độngkhác để tham gia Nếu sinh viên không biết cách lập kế hoạch một cách khoahọc thì sẽ dễ dàng đánh mất những mục tiêu chính mà mình đã đề ra Cũng cầnnói thêm rằng giữa một người biết lập kế hoạch cho học tập nói riêng, cuộc sống

nói chung và một người lười lập kế hoạch thì thành công sẽ nghiêng nhiều vềngười thứ nhất.

Lập một kế hoạch hợp lý và sử dụng thời gian biểu đúng theo kế hoạch đó giúpcho sinh viên:

 Tận dụng được quỹ thời gian của mình Ai trong chúng ta cũng chỉ có 24 giờmỗi ngày, 365 ngày trong một năm để sử dụng, nhưng có người lại đạt đượcthành công ở tuổi đôi mươi còn có người mất cả đời người vẫn không đạtđược mục đích của mình

 Phân chia được mức độ quan trọng của từng mục tiêu để phân bổ thời giancho từng mục tiêu đó Một sinh viên xem việc đạt được kết quả cao trong họctập là mục tiêu quan trọng nhất sẽ dành nhiều thời gian cho việc học tập,ngược lại, một sinh viên đề ra mục tiêu là rèn luyện kỹ năng mềm để đáp ứngnhu cầu của nhà tuyển dụng trong tương lai sẽ dành nhiều thời gian đi làmthêm, hoạt động ngoại khóa

 Giảm thiểu căng thẳng trong học tập Một kế hoạch thông suốt giúp cho sinhviên kiểm soát được những cam kết của mình trong khi vẫn có thời gian đểlàm những việc quan trọng khác Do vậy, có thể nói lập kế hoạch chính là vũkhí quan trọng nhất giúp sinh viên đối phó với sự quá tải trong học tập cũngnhư công việc

 Ngoài ra việc lập kế hoạch còn giúp sinh viên tiên đoán các điều bất lợi cóthể xảy ra để từ đó kịp thời đối phó

1.2.3 Năm bước để lập kế hoạch

(1) Xác định quỹ thời gian hiện có Bắt đầu bằng cách xác định thời gian chúng

ta muốn cho từng công việc Điều này sẽ phụ thuộc vào cách thiết kế công việc

và cát vào rồi, muốn đổ thêm nước cũng không vấn đề gì Vậy rõ ràng là cùng

một dung tích nhưng chứa được bao nhiêu là nằm ở khả năng của người xếp.Trong học tập và cuộc sống cũng vậy, hãy tập cách nhìn nhận giữa sỏi, cát vànước để xếp chúng theo đúng thứ tự vào chiếc bình thời gian 24h mỗi ngày

(4) Dành thời gian cho những công việc phát sinh đột xuất Vạch ra quỹ thời gianđối phó với những điều xảy ra bất ngờ một cách thích hợp Nhờ kinh nghiệm, ta

sẽ biết chúng cần bao nhiêu thời gian Rõ ràng là chúng ta không thể biết đượckhi nào sự gián đoạn sẽ xảy ra, tuy nhiên, hãy để những khoảng trống trong thờigian biểu, chúng ta sẽ có thể linh hoạt sắp xếp lại kế hoạch để đối phó một cáchhiệu quả với những vấn đề cấp bách xảy ra

(5) Dành thời gian cho những sinh hoạt cần thiết Những khoảng thời gian đểtrống chính là khoảng thời gian tuỳ ý: thời gian để chúng ta làm những gì ưu tiênhoặc để thực hiện nhiệm vụ cá nhân Xem lại danh sách những việc ưu tiên cầnlàm và những sinh hoạt cá nhân, ước định thời gian thực hiện cần thiết và đưachúng vào thời gian biểu

Khi đã thực hiện được 5 bước trên, có thể chúng ta sẽ thấy mình còn rất ít thờigian hoặc chẳng còn chút thời gian tuỳ ý nào Trong trường hợp này, xem xét lạinhững giả định đã sử dụng trong 4 bước đầu tiên và hỏi xem liệu những việc đó

có thực sự cần thiết hay không, liệu có thể rút ngắn thời gian làm những việc đókhông

1.2.4 Self-Analysis Mind Map – Công cụ hỗ trợ để lập kế hoạch thành công

Bản đồ tư duy (Mind Map) là một khái niệm không còn xa lạ đối với sinh viên ViệtNam trong thời gian gần đây Tuy nhiên đa số sinh viên chỉ biết đến công dụng

hỗ trợ ghi chép và ghi nhớ bài học của bản đồ tư duy, mà chưa biết nó còn córất nhiều công dụng rất hữu ích khác trong học tập cũng như đời sống Một trong

số đó là khả năng giúp sinh viên tự phân tích bản thân để từ đó có thể lập nênmột kế hoạch học tập tốt nhất Loại bản độ tư duy này được gọi là Self-Analysis

Mind Map (tạm dịch là Bản đồ tư duy tự đánh giá) của Tony Buzan.

1.2.4.1 Những lợi ích của Bản đồ tư duy tự đánh giá

 Cung cấp một cái nhìn tương đối khách quan về chính bản thân sinh viên.Giúp sinh viên nhìn nhận ra điểm mạnh, yếu, mục đích, cảm xúc của mình

từ đó lập nên một kế hoạch học tập hợp lý, phù hợp với bản thân

 Giúp sinh viên dễ dàng tìm ra mục tiêu phù hợp với năng lực bản thân

 Việc sử dụng nhiều màu sắc, hình ảnh, kí hiệu trong Bản đồ tư duy làm chosinh viên cảm thấy thoải mái và thích thú trên con đường đánh giá bản thânmình

1.2.4.2 Bốn bước để lập Bản đồ tư duy tự đánh giá

Bước 1: Chuẩn bị một không gian tốt nhất

Trước khi bắt tay vào làm một Bản đồ tư duy tự đánh giá, chúng ta cần tìm chomình một không gian thật thoải mái, yên tĩnh Bước này thật sự cần thiết vì chỉkhi cảm thấy thoải mái nhất, chúng ta mới có thể viết ra những điều chân thậtnhất về bản thân mình

Bước 2: Vẽ thật nhanh mọi suy nghĩ của bản thân

Lúc này chúng ta cần tập trung suy nghĩ về chính bản thân mình, và vẽ ra nhữngsuy nghĩ đó càng nhanh càng tốt, việc làm này giúp ngăn chặn yếu tố cảm xúc

và hạn chế yếu tố chủ quan của bản thân Những suy nghĩ về bản thân có thểxoay quanh những hướng chính sau :

Bước 3: Hoàn thiện

Xem xét lại những gì vừa mới hoàn thành, chỉnh sửa hoặc bổ sung lại một lầnnữa dựa trên những ý chính mà chúng ta đã phát triển khi nãy Điểm lưu ý là cầngiữ thái độ khách quan trong quá trình hoàn thiện Bản đồ tư duy

Bước 4: Đưa ra quyết định

Nhìn thật kĩ vào Bản đồ tư duy tự đánh giá và rút ra cho mình những kết luận vềbản thân và bắt đầu quá trình lập kế hoạch

1.2.4.3 Bản đồ tư duy tự đánh giá mẫu

1.2.5 Những điểm cần lưu ý sau khi lập kế hoạch

 Cần quyết tâm thực hiện bằng được các công việc đề ra trong kế hoạch, đây

là điều quan trọng nhất sinh viên phải thực hiện Có rất nhiều người sau khi

đã lập xong một bản kế hoạch tốt thì cuối cùng vì thiếu quyết tâm nên kếhoạch chỉ mãi nằm trên giấy mà thôi

 Tuy nhiên, cũng cần linh hoạt trong việc thực hiện kế hoạch Chúng ta có thểthay đổi các công việc cần làm trong bản kế hoạch tùy theo hoàn cảnh Ví dụ:theo kế hoạch thì cứ mỗi chủ nhật sinh viên A sẽ đến Thư viện Tổng hợp TP.HCM để đọc sách nhưng đột xuất vào ngày thứ bảy bạn nhận được tin từbạn bè là có một buổi hội thảo rất hay ở Nhà văn hoá Sinh viên vào sáng chủnhật, bạn không cần phải quá cứng nhắc thực hiện theo đúng kế hoạch màthay vào đó là tham dự hội thảo Điểm mấu chốt ở đây là sự thay đổi đókhông gây ảnh hưởng đến công tác hoàn thành mục tiêu đã được đề ra

 Trong quá trình hiện thực hoá kế hoạch, vào cuối mỗi ngày, tháng, quý,năm… chúng ta nên tổng kết xem mình đã hoàn thành bao nhiêu phần trămcông việc theo đúng kế hoạch, từ đó rút kinh nghiệm và hoàn thiện

1.3 Ứng dụng thực tế của nhóm tác giả

Tất cả thành viên của FUGIO đều nhận thức rõ tầm quan trọng đặc biệt của việcxác định mục tiêu và lập kế hoạch trong học tập Tuy cách áp dụng có khác nhaunhưng chúng tôi đều nhận thấy những thành công nhất định do phương phápnày mang lại

Là sinh viên năm ba, Thanh Mai đã sớm xác định mục tiêu học Đại học là đểkhẳng định bản thân và chiếm lĩnh tri thức, có thể sử dụng kiến thức mình họcđược để áp dụng trong thực tế và công việc tương lai Để thực hiện mục tiêu củamình, Mai đã lập kế hoạch dài hạn cho bốn năm học tại ĐH Ngoại Thương vàcác kế hoạch ngắn hạn theo học kỳ, tháng, tuần… Tuân thủ khá tốt kế hoạch domình đặt ra, kết quả mà bạn thu được rất khả quan Bạn tâm sự: “Tôi bắt đầu lập

kế hoạch từ năm nhất, và nhận thấy sự chuyển biến rõ rệt trong học tập Tôivượt qua các kì thi ở trường một cách dễ dàng, kết quả học tập đạt loại giỏi,điểm trung bình học tập luôn duy trì ổn định qua các năm” Đặc biệt, Mai đã đạtgiải nhất trong cuộc thi Nhà Kinh tế tương lai 2009 do Bộ môn Cơ sở – Cơ bảntrường ĐH Ngoại thương tổ chức, một cuộc thi đòi hỏi cả kiến thức lẫn khả năng

áp dụng lý thuyết một cách sáng tạo vào thực tế, cụ thể là xây dựng các dự ánkinh doanh cho doanh nghiệp Nhờ có kế hoạch tốt, bạn còn có thể phân bổ thờigian một cách hợp lí giữa học tập và các hoạt động ngoại khoá, có thời gian họcthêm ngoại ngữ, vi tính để làm đẹp Hồ sơ xin việc của mình Kiên trì và quyếttâm theo đuổi mục tiêu của mình, Mai hi vọng sẽ trở thành một chuyên gia vềkinh tế trong tương lai

Với Phương Thảo và Ngọc Thanh, mục tiêu học Đại học là hoàn thiện bản thân

và học hỏi những gì mình quan tâm và yêu thích Là những sinh viên có kết quả

học tập khá cao trong lớp, hai bạn thường xuyên lập kế hoạch, thường là kếhoạch ngắn hạn, trong thời gian chỉ khoảng nửa tháng Thảo cho rằng: “Nếu kếhoạch quá dài Thảo sẽ khó đảm bảo việc hoàn thành nó, hơn nữa, một kế hoạchdài hơi sẽ làm cho mình cảm thấy hơi “đuối sức”” Một trong những kế hoạch màThảo đề ra từ năm nhất đó là việc học các ngôn ngữ mà bạn thích Đến nayThảo đã học và sử dụng được bốn thứ tiếng: Anh, Hàn, Nhật, Hoa Đó cũng làmột cách áp dụng sáng tạo, tuỳ theo hoàn cảnh và quan điểm của mỗi người.

2 Phương pháp tiếp thu hiệu quả bài học trên lớp

Sau khi xác định mục tiêu và có kế hoạch học tập hợp lý, sinh viên còn phải có

kỹ năng tiếp thu bài giảng trên lớp một cách hiệu quả Như chúng ta đã biết, thờigian học trên lớp chiếm phần lớn quỹ thời gian của sinh viên, trung bình mỗingày sinh viên phải dành ra khoảng 5 giờ học ở trường, chiếm gần 1/5 quỹ thờigian Do đó làm thế nào để tận dụng tối đa khoảng thời gian này để tiếp thu cóhiệu quả một khối lượng bài giảng khổng lồ, đòi hỏi sinh viên phải trang bị chomình kỹ năng tiếp thu hiệu quả Kỹ năng tiếp thu hiệu quả giúp cho sinh viênnắm bắt được bài giảng trên lớp một cách nhanh chóng, thuộc bài ngay tại lớp,tiết kiệm được thời gian tự học ở nhà

Để bắt đầu rèn luyện kỹ năng tiếp thu hiệu quả sinh viên cần rèn cho mình mộttinh thần kiên định, nhẫn nại thì mới có kết quả tốt Bởi vì bước đầu của quátrình rèn luyện sẽ mất rất nhiều thời gian, công sức và sẽ chưa có kết quả ngayđược Chính vì điều này mà chỉ có một số ít bạn sinh viên thành công Nhưng khi

đã đạt được kết quả thì bạn sẽ nhận thấy sự kỳ diệu trong kết quả học tập củamình

Có 3 khâu chính trong quá trình rèn luyện:

Thứ nhất, chuẩn bị trước ở nhà: khâu này quan trọng nhất vì nó là nền tảng

cho việc tiếp thu trên lớp hiệu quả, chuẩn bị bài càng kĩ thì tiếp thu càng có hiệuquả cao Nhưng chuẩn bị kĩ là chuẩn bị như thế nào? Chuẩn bị kĩ là không chỉchuẩn bị bài đã học mà cần phải chuẩn bị cả bài sẽ học trên lớp, ít nhất là đọc

sơ qua một lần rồi nắm ý chính, tìm những từ khóa quan trọng trong bài, nhữngchỗ chưa rõ cần đánh dấu để khi vào lớp sẽ tập trung nghe giảng những chỗchưa rõ đó, khi cần thiết có thể mang đi hỏi giáo viên Ngoài ra cần xem thêmcác tài liệu khác có liên quan đến môn học, một bí quyết nữa mà chúng tôi nhậnthấy được từ các sinh viên khá, giỏi khác đó là họ luôn cố gắng tìm kiếm nhiềutài liệu có liên quan Mặc dù có thể các bạn sẽ không đọc hết nhưng mỗi quyểnsách là một cách viết khác nhau sẽ giúp bạn tìm được phong cách viết phù hợpcũng như tích lũy được nguồn kiến thức đa dạng, phong phú Một điều nữa làcác bạn nên mang theo tất cả các tài liệu có liên quan đến môn học vào lớp, biết

là rất bất tiện nhưng việc này sẽ giúp cho các bạn tìm được những kiến thức cũ

đã lỡ quên hay các bạn muốn trả lời những câu hỏi ngoài giáo trình của giáoviên Một điều nữa mà mọi người thường ít nhận thấy là khi mang nhiều sách vở