- Làm các bài tập có liên quan đến đồng phân và danh pháp của amin.. - Khi tôi thay thế 1 nguyên tử H trong NH3 bằng 1 gốc hidrocacbon thì ta sẽ được chất gì.. - Vậy các hợp chất mà khi
Trang 1GIÁO ÁN HÓA 12 NÂNG CAO
-BÀI 11 AMIN
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1 Kiến thức
HS biết:
- Khái niệm và cách phân loại amin
HS hiểu:
- Cách đọc tên của amin
- Cách viết đồng phân amin
2 Kĩ năng
- Viết đồng phân và gọi tên amin
- Làm các bài tập có liên quan đến đồng phân và danh pháp của amin
II PHƯƠNG PHÁP
- Thuyết trình kết hợp với đàm thoại nêu vấn đề
III CHUẨN BỊ
GV: - Soạn giáo án
- Chuẩn bị tài liệu: sách giáo khoa, sách bài tập
HS: Làm bài tập về nhà, xem trước bài mới
IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp (1 phút)
- Kiểm tra sĩ số lớp:…
2 Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra)
3 Giảng bài mới (39 phút)
Trang 2- Giới thiệu bài: Trong hai chương trước các em đã học về các hợp chất hữu cơ quan trọng cần thiết cho sự sống là este, lipit và carbonhidrat Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu tiếp các loại hợp chất mới rất quan trọng không thể thiếu cho sự sống đó là amin,
aminoaxit và protein Chúng ta qua chương mới “amin-aminoaxit-protein”, bài đầu tiên là
amin
4 Tiến trình giảng dạy:
Thời
gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
5
phút
Hoạt động 1: Khái niệm
- Để biết được khái niệm của
amin thầy sẽ bắt đầu với 1 hợp
chất vô cơ là amoniac
- Khi tôi thay thế 1 nguyên tử
H trong NH3 bằng 1 gốc
hidrocacbon thì ta sẽ được chất
gì
- Một em hãy cho một ví dụ 1
gốc hidrocacabon đơn giản nào
- Yêu cầu HS cho biết khi thay
thế 1 H bằng gốc metyl thì ta
được gì?
- Tương tự như vậy tôi tiếp tục
thay tiếp 1H nữa bằng 1 gốc
hidrocacbon ví dụ như etyl
(C2H5) thì ta sẽ được gì Một
em hãy cho tôi biết
- Vậy khi tôi thay toàn bộ 3
nguyên tử H bằng 3 gốc
hidrocacbon thì ta sẽ đượ gì, ví
dụ ta thay bằng 3 gốc metyl
chẳng hạn
- Các gốc hidrocacbon các em
có thể tùy chọn sao cũng được
- Vậy các hợp chất mà khi ta
lần lượt thay nguyên tử H bằng
các gốc hidrocacbon R thì ta
gọi là amin
- Yêu cầu 1 HS hãy định nghĩa
thế nào là amin
- Metyl CH3
-CH3NH2
C2H5NHCH3
- Ta được
CH3 N CH3
CH3
- Khi ta thay thế 1 hay nhiều nguyên tử H
I Khái niệm, phân loại, danh pháp và đồng phân
1 Khái niệm
- Khi ta thay thế 1 hay nhiều
nguyên tử H trong phân tử
NH3 bằng 1 hay nhiều gốc hidrocacbon ta được amin
-Vd:
CH3 NH2 C2H5 NH CH3
CH3 N CH3
CH3
C6H5 NH2
- Amin no, đơn chức, mạch hở:
+ CTTQ: CnH2n+3N + ĐK: n > 1
Vd: C2H7N, C3H9N, C4H11N
Trang 3phút
- Các gốc hidrocacbon có thể là
no, không no hoặc thơm
- Ví dụ có các amin no đơn
chức, mạch hở sau: C2H7N,
C3H9N, C4H11N Yêu cầu HS
dựa vào các amin trên hãy cho
biết công thức tổng quát của
amin no, đơn chức, mạch hở
- Điều kiện của n
Hoạt động 2: Phân loại
- Yêu cầu HS dựa vào SGK hãy
cho biết amin được phân loại
theo những cách nào? Gồm
những loại nào?
- Vậy Có 2 cách phân loại
amin: phân loại theo gốc
hidrocacbon và theo bậc amin
+ Phân loại theo bản chất gốc
hidrocacbon: amin béo, amin
thơm, amin dị vòng
+ Phân loại theo bậc: bậc 1, bậc
2, bậc 3
- Yêu cầu HS cho biết thế nào
là amin thơm?
- Các trường hợp còn lại là
amin béo Amin dị vòng các em
chỉ để tham khảo, ta chỉ gặp đó
là pirolidin
- Vd: Chất này có phải là amin
thơm không? Vì sao?
CH2 NH2
- Hợp chất C7H9N có bao nhiêu
amin thơm, viết CTCT của
chúng
- Lưu ý nếu hỏi là có bao nhiêu
amin thơm bậc 1 thì phải trả lời
là 3, vì vậy cần phải lưu ý khi
trả lời câu hỏi trắc nghiệm
trong phân tử NH3 bằng 1 hay nhiều gốc hidrocacbon ta được amin
- CnH2n+3N
- n > 1
- Có 2 cách phân loại amin: phân loại theo gốc hidrocacbon và theo bậc amin
+ Phân loại theo bậc:
bậc 1, bậc 2, bậc 3
+ Phân loại theo bản chất gốc hidrocacbon:
amin béo, amin thơm, amin dị vòng
- Amin thơm là amin
có nguyên tử N liên kết trực tiếp với vòng benzen
- Không, vì nguyên tử
N không liên kết trực tiếp với vòng benzen
- Có 4: 3 amin bậc 1:
NH2
CH3
(o,m,p)
1 amin bậc 2:
2 Phân loại
Có 2 cách phân loại:
- Phân loại theo bản chất gốc hidrocacbon:
+ Amin béo
+ Amin thơm: nguyên tử N liên kết trực tiếp với vòng benzen
Vd: C6H5NH2 + Amin dị vòng
NH
- Phân loại theo bậc:
+ Bậc 1: CH3NH2 + Bậc 2: C2H5NHCH3 + Bậc 3:
CH3 N CH3
CH3
- Vd: Hợp chất C7H9N có bao nhiêu amin thơm, viết CTCT của chúng
Có 3 amin bậc 1 (o,m,p)
NH2
CH3
Có 1 amin bậc 2:
Trang 4- Cách phân loại thứ 2 là theo
bậc
- Yêu cầu HS dựa vào SGK hãy
cho biết khái niệm bậc amin là
gì?
- Amin được chia làm 3 loại
bậc 1, bậc 2, bậc 3
- Yêu cầu HS cho ví dụ amin
bậc 1, bậc 2, bậc 3
- Ở lớp 11 các em cũng biết
một hợp chất hữu cơ cũng có
bậc, đó là gì nào?
- Yêu cầu một HS nhắc lại khái
niệm bậc ancol
- So sánh giữa bậc amin và bậc
ancol
-Vd: cho ancol và amin sau,
xác định bậc của nó
CH3 CH
OH
CH3
CH3 CH CH3
NH2
- Ta thấy amin và ancol chỉ
khác nhau về chức là OH và
NH2 nhưng bậc khác nhau, vì
vậy các em cần lưu ý để tránh
bị nhầm lẫn khi làm bài tập
Hoạt động 3: Danh pháp
- Yêu cầu HS dựa vào SGK hãy
cho biết có mấy loại danh pháp
Đó là những loại nào
- Danh pháp gốc-chức, đây là
danh pháp chính của amin Đọc
tên amin theo danh pháp
gốc-NH CH3
- Bậc amin được tính bằng số nguyên tử H trong phân tử NH3 bị thay thế
Bậc 1: CH3NH2 Bậc 2: C2H5NHCH3 Bậc 3:
CH3 N CH3
CH3
- Ancol
- Bậc ancol được tính bằng số nguyên tử C liên kết với nguyên tử
C có gắn nhóm OH
- Amin có bậc 1, ancol có bậc 2
- Có 3 loại danh pháp:
danh pháp gốc-chức, danh pháp thay thế, danh pháp thông thường
NH CH3
- Vd: cho ancol và amin sau, xác định bậc của nó
CH3 CH OH
CH3
CH3 CH CH3
NH2
- Amin có bậc 1, ancol có bậc 2
3 Danh pháp
Có 3 loại danh pháp:
- Danh pháp gốc-chức: tên gốc hidrocacbon + amin Vd: CH3NH2metylamin
Trang 5phút
10
phút
chức: tên gốc hidrocacbon +
amin
Vd: Đọc tên theo danh pháp
gốc-chức các amin sau:
CH3NH2, C2H5NHCH3,
CH2 CH CH2 NH2
- Danh pháp thay thế: tên
hidrocacbon tương ứng + amin
Trường hợp mạch có nhánh thì
kèm theo số chỉ vị trí
Vd: đọc tên thay thế các amin
sau: CH3NH2,
CH2 CH CH2 NH2
C6H5NH2, CH3CH2CH2NH2,
C2H5NH2
- Tên thông thường chúng ta
chỉ gặp là anilin và
N-metylanilin
- Vd: đọc tên gốc-chức và thay
thế các amin sau:
CH3 CH2 CH2 NH2
CH3 CH
CH3
NH2
Hoạt động 4: Đồng phân
- Khi viết đồng phân ta dựa vào
bậc để viết Viết các đồng phân
mạch nhánh và đồng phân vị trí
nhóm chức cho từng loại bậc 1,
bậc 2, bậc 3
-Vd1: Viết các đồng phân amin
của C3H9N
CH3NH2metylamin
C2H5NHCH3 etylmetylamin
CH2 CH CH2 NH2 Anlylamin
CH3NH2metanamin
CH2 CH CH2 NH2 Prop-2-en-1-amin
C6H5NH2 benzenamin
CH3CH2CH2NH2 propan-1-amin
C2H5NH2 etanamin
CH3 CH2 CH2 NH2 Propylamin
Propan-1-amin
CH3 CH
CH3
NH2
Isopropylamin Propan-2-amin
+Bậc 1:
CH3 CH2 CH2 NH2
CH3 CH
CH3
NH2
+Bậc 2:
NH CH3
C2H5
C2H5NHCH3etylmetylamin
CH2 CH CH2 NH2 Anlylamin
- Danh pháp thay thế: tên hidrocacbon tương ứng + amin
Vd: đọc tên thay thế các amin sau: CH3NH2,
CH2 CH CH2 NH2
CH3NH2metanamin
CH2 CH CH2 NH2 Prop-2-en-1-amin
C6H5NH2benzenamin
CH3CH2CH2NH2 propan-1-amin
C2H5NH2metanamin
- Vd: đọc tên gốc-chức và thay thế các amin sau:
CH3 CH2 CH2 NH2 Propylamin
Propan-1-amin
CH3 CH
CH3
NH2
Isopropylamin Propan-2-amin
4 Đồng phân
- Khi viết đồng phân ta dựa vào bậc để viết Viết các đồng phân mạch nhánh và đồng phân vị trí nhóm chức cho từng loại bậc 1, bậc 2, bậc 3
- Vd: Viết các đồng phân amin của C3H7N
+Bậc 1:
CH3 CH2 CH2 NH2
Trang 6- Vd2: Viết các đồng phân
amin của C4H11N
- Các gốc quen thuộc như
C3H7, C4H9 cần phải nhớ có
bao nhiêu đồng phân mạch
nhánh để khi làm trắc nghiệm
cho nhanh
+Bậc 3:
CH3 N CH3
CH3
+Bậc 1:
CH3CH2CH2CH2NH2
CH3CHCH2
CH3
NH2
CH3CH2CH NH2
CH3 C
CH3
CH3
CH3
NH2
+Bậc 2:
C2H5 NH C2H5
CH3CH2CH2NHCH3 +Bậc 3:
N
C2H5 CH3
CH3
CH3 CH
CH3
NH2
+Bậc 2:
NH CH3
C2H5 +Bậc 3:
CH3 N CH3
CH3
- Vd2: Viết các đồng phân amin của C4H11N
+Bậc 1:
CH3CH2CH2CH2NH2
CH3CHCH2
CH3
NH2
CH3CH2CH NH2
CH3 C
CH3
CH3
CH3
NH2
+Bậc 2:
C2H5 NH C2H5
CH3CH2CH2NHCH3 +Bậc 3:
N
C2H5 CH3
CH3
5 Củng cố (4 phút)
-Câu hỏi:Gọi tên các amin sau.
CH2 NH2
C
CH3
CH3
CH3
NH2 CH3 CH2 CH NH2
CH3
CH3CHCH2
CH3
NH2
Trang 7- Yêu cầu HS về nhà viết các đồng phân amin của C5H13N.
6 Dặn dò (1 phút)
Nhắc nhở HS về nhà làm bài tập trong SGK, sách bài tập, xem trước phần II và III của bài
để chuẩn bị cho tiết sau