ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC QUY LUẬT TÂM LÝ CÁ NHÂN TRONG QUẢN TRỊ KINH DOANH

Nội dung: Đặc điểm tâm lý cá nhân. Các quy luật tâm lý cá nhân. Mục tiêu: Nắm được đặc điểm tâm lý cá nhân: Xu hướng, Tính khí, Tính cách, năng lực, tình cảm và cảm xúc. Nội dung và ứng dụng các quy luật tâm lý cá nhân.

Nội dung

 Đặc điểm tâm lý cá nhân

 Các quy luật tâm lý cá nhân

và mức độ ảnh hưởng của chúng đến hành

vi cá nhân

 Trong quá trình học nên có sự liên hệ vận dụng các quy luật với thực tế để có thể nhận biết tâm lý của các đối tượng trong quản trị nhất là với tâm lý khách hàng và tâm lý của các nhân viên

BÀI 2: ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC QUY LUẬT TÂM LÝ CÁ NHÂN TRONG

QUẢN TRỊ KINH DOANH

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI

Ai quan trọng hơn ai ?

Hùng là một cử nhân chuyên ngành quản

trị kinh doanh tốt nghiệp năm 2004

Hùng là một người năng động, hoạt bát

luôn giỏi trong các họat động tiếp cận thị

trường Tháng 3 năm 2005 Hùng được

tuyển vào làm nhân viên kinh doanh của

công ty du lịch M, bằng khả năng chuyên

môn và sự hoạt bát của mình Hùng đã

dần dần trở thành một nhân viên có thành

tích tốt nhất trong phòng kinh doanh Nhận thức được tầm quan trọng của mình tháng 9 năm

2005, Hùng đề xuất với trưởng bộ phận xin được tăng lương lên 20% Nhận thấy Hùng là một nhân viên có năng lực, Ban Giám đốc công ty quyết định tăng lương cho Hùng theo yêu cầu

và bổ nhiệm vào vị trí tổ trưởng bán hàng Cùng với thời gian mối quan hệ của Hùng với các khách hàng và các đối tác ngày càng mật thiết, thành tích kinh doanh của tổ bán hàng do Hùng phụ trách luôn cao nhất so với các tổ bán hàng khác của công ty Tháng 12 năm 2005 Hùng lại đề xuất tăng lương, lần này việc đề xuất tăng lương của Hùng xuất phát từ thành tích kinh doanh và việc có nhiều công ty du lịch khác có ý định mời Hùng về với mức đãi ngộ hấp dẫn hơn và một lần nữa công ty chấp nhận tăng lương cho Hùng lên 20% và bổ nhiệm Hùng vào

vị trí phó phòng thị trường, so với nhiều tổ trưởng các bộ phận khác mức lương của Hùng cao hơn chính điều này cũng gây ít những lời dị nghị về Hùng và sự đố kị của số ít nhân viên trong công ty Đầu năm 2006 tình hình kinh doanh của công ty M gặp một số khăn rất lớn do

sự thay đổi về quy định xuất nhập cảnh giữa nước ta và nước gửi khách, và do nền kinh tế gặp lạm phát làm cho cầu du lịch sụt giảm Lúc này Hùng đã nắm được các nguồn khách chính của công ty và Hùng được các công ty du lịch đối thủ cạnh tranh chào mời với các mức đãi ngộ hấp dẫn hơn rất nhiều Một lần nữa Hùng lại đề xuất với công ty được tăng lương lên 50% nếu không Hùng sẽ chuyển sang công ty khác Ban giám đốc công ty đứng trước một lựa chọn hết sức khó khăn, nếu tăng lương cho Hùng thì mức lương mới của Hùng còn cao hơn cả mức lương của phó giám đốc phụ trách kinh doanh và nó sẽ phá vỡ chính sách lương của công ty Nếu không tăng lương cho Hùng, Hùng sẽ chuyển sang công ty khác

và công ty sẽ mất một lượng khách không nhỏ

Câu hỏi

1 Bằng các kiến thức về đặc điểm và các quy luật tâm lý cá nhân anh chị hãy phân tích diễn

biến tâm lý của Hùng ?

2 Theo bạn Công ty nên làm gì để giải quyết tình huống trên?

3 Để tránh tình huống trên xảy ra công ty cần phải làm gì?

2.1 Các đặc điểm (thuộc Tính) tâm lý cá nhân

Đặc điểm tâm lý cá nhân giúp phân biệt người này với người khác về tâm lý Đây là vấn đề cốt lõi mà các nhà quản lý cần phải biết và vận dụng để tổ chức con người Đặc điểm tâm lý cá nhân chỉ rõ con người về tâm lý khác nhau chủ yếu qua các yếu tố: Xu hướng, Tính khí, Tính cách, nhu cầu, năng lực, cảm xúc và tình cảm

Để hiểu rõ đặc điểm tâm lý cá nhân, các nhà quản trị phải trả lời được 3 câu hỏi cơ bản sau:

 Anh ta là người như thế nào? Câu hỏi này liên quan đến những hành vi tâm lý cá nhân

Những hành vi này là đặc trưng biểu thị thái độ của các cá nhân trước các tác động kích thích từ bên ngoài Hành vi tâm lý cá nhân bao

gồm Tính khí và Tính cách

 Anh ta muốn gì? Câu hỏi này liên quan đến động lực

tâm lý cá nhân Động lực tâm lý cá nhân bao gồm nhu cầu, thị hiếu, mục đích, động cơ, niềm tin,…

 Anh ta có thể làm được gì? Câu hỏi này liên quan

đến năng lực tâm lý cá nhân Năng lực tâm lý cá nhân bao gồm kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng và kỹ xảo

Khi nghiên cứu các thuộc Tính tâm lý cá nhân cần lưu ý

các khái niệm sau:

 Con người: Vừa là thành viên của một cộng đồng, một xã hội, vừa là một thực thể

tự nhiên, vừa là một thực thể xã hội Con người là một thực thể sinh vật – xã hội và văn hóa Như vậy cần nghiên cứu con người trên 3 mặt: Tự nhiên, tâm lý và xã hội

 Cá nhân: Là một con người cụ thể của một nhóm, một cộng đồng, là thành viên

của xã hội Cá nhân cũng là một thực thể sinh vật – xã hội và văn hóa nhưng được xem xét một cách cụ thể riêng từng người để phân biệt nó với các cá nhân khác, với cộng đồng

 Cá Tính: Dùng để chỉ cái đơn nhất, có một không hai, không lặp lại trong tâm lý

(hoặc sinh lý) ở cá thể động vật hoặc cá thể người

 Bản sắc: Là sắc thái riêng của cá nhân hay dân tộc

 Nhân cách: Là tổ hợp những đặc điểm, những thuộc Tính tâm lý của cá nhân, biểu

hiện ở bản sắc và các giá trị xã hội của người ấy Như vậy, nhân cách là sự tổng hòa không phải các đặc điểm cá thể của con người, mà chỉ những đặc điểm quy định con người như một thành viên của xã hội, nói lên bộ mặt tâm lý – xã hội, giá trị và cốt cách làm người của mỗi cá nhân

2.1.1.2 Biểu hiện của xu hướng

 Nhu cầu

o Khái niệm nhu cầu

Nhu cầu là cái tất yếu tự nhiên, nó là thuộc Tính tâm lý của con người, là sự đòi hỏi tất yếu của con người để tồn tại và phát triển

A.G Covaliop đã từng nói: “Nhu cầu là sự đòi hỏi

của các cá nhân và các nhóm xã hội khác nhau, muốn có những điều kiện nhất định để sống và phát triển”

Nhu cầu là nguồn gốc của Tính tích cực, hoạt động

đó chính là động cơ thúc đẩy con người hoạt động

Lênin đã từng nói: “Giải quyết nhu cầu chính đáng

cho mỗi con người đó không những chỉ là mục tiêu liên kết các thành viên trong tập thể mà còn là động lực để phát triển tập thể”

o Đặc điểm của nhu cầu

Nhu cầu phát triển theo các bước tuần tự hay nhảy vọt tùy theo từng hoàn cảnh

cụ thể của từng người, nhưng không bao giờ dừng lại, không bao giờ thỏa mãn Tục ngữ có câu: “Được voi đòi tiên” là để chỉ sự phát triển vô tận của nhu cầu

và lòng ham muốn

Nhu cầu của con người rất đa dạng và phong phú Nếu nhu cầu được thỏa mãn thì con người cảm thấy sảng khoái, dễ chịu, phấn chấn Trái lại, nếu nhu cầu không được thỏa mãn thì con người cảm thấy chán nản, khó chịu, bực bội Nhu cầu của con người gắn liền với sự phát triển của sản xuất, xã hội và sự phân phối giá trị vật chất cũng như tinh thần

o Hai nhóm nhu cầu cơ bản

 Nhu cầu tự nhiên (hay nhu cầu sinh lý, vật chất):

Loại nhu cầu này chủ yếu do bản năng sinh ra,

có cả ở con người và động vật Tuy nhiên, những nhu cầu tự nhiên này ở con người đã được xã hội hóa Nhu cầu tự nhiên bao gồm:

Nhu cầu ăn, mặc ở, nhu cầu an toàn trong sản xuất, trong đời sống thường ngày…

Đặc điểm của nhóm nhu cầu này là:

Nhu cầu tự nhiên thường có giới hạn về lượng và có Tính chu kỳ rõ rệt, có nghĩa là nhu cầu nào đó của nhóm này thỏa mãn không phải là nó chấm dứt (Ăn no rồi nhưng sau một thời gian lại thấy đói) Tính chu kỳ này là do sự biến đổi theo Tính chu kỳ vốn có của cơ thể và môi trường xung quanh

Sự căng thẳng càng mạnh thì cường độ càng lớn, nhưng khi thỏa mãn đến đỉnh cao thì lại cảm thấy chán nản, mệt mỏi Ví dụ: Khi đói thì rất muốn ăn nhưng khi đã no rồi thì nhìn thấy thức ăn lại chán…

Nhu cầu tự nhiên Nhu cầu

 Nhu cầu xã hội (Nhu cầu tinh thần):

Nhu cầu xã hội chủ yếu do tâm lý tạo nên, nói lên bản chất xã hội của con người Nhu cầu loại này bao gồm: Nhu cầu lao động, nhu cầu giao tiếp, nhu cầu tình cảm, nhu cầu học tập, nhu cầu về sự công bằng, nhu cầu được đánh giá và đánh giá một cách chân thực, nhu cầu thể hiện và tự thể hiện mình…

Đặc điểm của nhóm nhu cầu này là : Khó đo lường và không có giới hạn

Những nhu cầu này thường sâu và bền

Sự phân chia ra hai loại nhu cầu tự nhiên và xã hội chỉ có Tính tương đối do Tính tổng hợp của tâm lý con người mà các nhu cầu nói trên không thể tách riêng biệt với nhau Trong mỗi nhu cầu đều chứa đựng cả yếu tố tự nhiên và xã hội Lấy nhu cầu ăn làm ví dụ Đứng dưới góc độ là một nhu cầu tự nhiên thì

đó chỉ là ăn sao cho no, ăn cái gì nhưng con người còn đòi hỏi ăn như thế nào,

ăn ở đâu, với ai… đó chính là nhu cầu xã hội

o Ứng dụng của việc tìm hiểu nhu cầu

Như vậy, con người có rất nhiều nhu cầu khác nhau, song trong một doanh nghiệp các nhân viên dưới quyền đều có những nhu cầu khá ổn định sau đây

mà nhà quản trị phải quan tâm:

 Nhu cầu có một cuộc sống kinh tế ổn định, thu nhập ngày càng cao, điều kiện sinh hoạt và làm việc ngày càng tốt

 Nhu cầu công bằng xã hội: Nếu không giải quyết tốt vấn đề này sẽ gây ra các mâu thuẫn trong doanh nghiệp Công bằng thể hiện trên các mặt: Phân phối phúc lợi tập thể, trọng người tài, công bằng trong sử dụng người, học tập, tự do…

 Nhu cầu tự do: Nhu cầu này phát triển cùng với sự phát triển của trình độ nhận thức con người Nhu cầu này thể hiện: Con người luôn mong muốn tự

do lựa chọn công việc, nơi làm việc để tự khẳng định mình, được độc lập làm theo trách nhiệm của mình, tự do tư tưởng (bao gồm cả tự do Tín ngưỡng)

 Nhu cầu có gia đình hạnh phúc: Người lao động chỉ toàn tâm, toàn ý với công việc khi họ có gia đình hạnh phúc Bản thân nhà quản trị cũng phải luôn quan tâm, xây dựng gia đình mình sao cho hạnh phúc, sống có nề nếp gia phong thì mới mong lãnh đạo được người khác (tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ)

 Nhu cầu có những nhà quản lý, lãnh đạo vừa có tài, vừa có đức

 Hứng thú

o Khái niệm hứng thú

Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với sự vật, hiện tượng nào đó, vừa có ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống của người đó vừa tạo ra cho họ những khoái cảm

o Hai điều kiện hình thành hứng thú

 Về khách quan: Đối tượng của hứng thú phải có cường độ kích thích mạnh (như hấp dẫn, đẹp, mới lạ, độc đáo ) để gây được sự chú ý của con người

Ví dụ: Một bản nhạc hay, một bức tranh đẹp…

Nhu cầu xã hội

 Về chủ quan: Tùy thuộc vào con người Cá nhân có ý thức đầy đủ, rõ ràng, hiểu được ý nghĩa của nó đối với đời sống riêng của mình Ví dụ: Có hiểu biết về nhạc mới có khả năng cảm thụ được âm nhạc

o Vai trò của hứng thú

 Hứng thú giữ vai trò to lớn trong hoạt động của con người Đầu tiên, hứng thú tạo ra khát vọng đi tìm hiểu đối tượng, từ đó điều chỉnh mọi hành vi,

cử chỉ, ý nghĩ, tình cảm theo một chiều hướng xác định

 Hứng thú tạo sự tập trung chú ý cao độ bởi sự say

mê, hấp dẫn của đối tượng, do đó dù khó khăn vẫn cố gắng vượt qua Vì vậy, hứng thú là động lực thúc đẩy con người hoạt động đạt hiệu quả cao

o Ứng dụng của việc tạo hứng thú trong quản trị

Nhà quản trị cần chú ý làm sao cho người lao động thật sự có hứng thú trong công việc của mình, để họ làm việc thoải mái và đạt năng suất cao Khi gây hứng thú ở con người cần chú ý :

 Phải làm cho đối tượng hứng thú có cường độ kích thích mạnh, hấp dẫn, mới lạ và độc đáo

 Làm cho nhân viên hiểu biết tương đối thấu đáo về nó

Chẳng hạn muốn nhân viên có hứng thú làm việc trước hết phải nêu được ý nghĩa, tầm quan trọng, lợi ích của công việc đó đối với công ty cũng như bản thân anh

ta, sau đó cần chỉ rõ cách thức thực hiện công việc đó Có như vậy mới đạt được hiệu quả cao trong quản trị và thúc đẩy hiệu quả hoạt động của nhân viên

 Lý tưởng

o Khái niệm lý tưởng

Lý tưởng là mục tiêu cao đẹp, một hình ảnh mẫu mực, tương đối hoàn chỉnh,

có sức lôi cuốn con người vươn tới

o Đặc điểm của lý tưởng

 Lý tưởng vừa có Tính hiện thực, vừa có Tính lãng mạn Có Tính hiện thực

vì hình ảnh lý tưởng bao giờ cũng được xây dựng từ nhiều “chất liệu” trong hiện thực,

có sức thúc đẩy con người hoạt động để đạt được mục đích hiện thực Có Tính lãng mạn vì mục tiêu của lý tưởng bao giờ cũng

là cái gì đó có thể đạt được trong tương lai, trong một chừng mực nào đó, nó đi trước cuộc sống, phản ánh xu thế phát triển của con người

 Lý tưởng là biểu hiện tập trung nhất của xu hướng nhân cách, nó có chức năng xác định mục tiêu, chiều hướng phát triển của cá nhân, là động lực thúc đẩy, điều khiển toàn bộ hoạt động của con người, trực tiếp chi phối sự hình thành và phát triển của cá nhân

Hứng thú

Lý tưởng

o Ứng dụng của việc tạo dựng lý tưởng

Nhà quản trị phải xây dựng những hình mẫu lý tưởng về một người nhân viên của doanh nghiệp từ đó tạo ra động lực để nhân viên phấn đấu và ứng xử theo các chuẩn mực của doanh nghiệp hướng đến hình ảnh lý tưởng

 Thế giới quan

o Khái niệm thế giới quan

Là hệ thống các quan điểm về tự nhiên, xã hội và bản thân, xác định phương châm hành động của con người

o Đặc điểm của thế giới quan

Thế giới quan giúp con người giải quyết hàng loạt các câu hỏi: Tôi là ai? Xuất hiện như thế nào? Sống vì cái gì? trên cơ sở nhận thức các vấn đề trên nhân cách của con người mới tự khẳng định, mới có khả năng hành động một cách

có mục đích, có định hướng nhất định

Hình ảnh lý tưởng của nhân viên Walt Disney

Sự phát triển của Walt Disney quả là hấp dẫn Nhưng những hoạt động diễn

ra ở phía sau còn hấp dẫn hơn nhiều Vấn đề khó khăn nhất đối với chúng ta

là tiêu chuẩn hoá chất lượng Ai đó đã từng nói: “Không thể nào vẽ được nụ cười trên mặt con người” Quả đúng như vậy Thái độ vui vẻ và hoà nhã của nhân viên là cực kỳ quan trọng trong việc thoả mãn nhu cầu của khách hàng

Đó chính là yếu tố con người Hãng Walt Disney đã định hướng đào tạo và xây dựng hình mẫu nhân viên lý tưởng của mình bằng cách thực hiện một chương trình định hướng và đào tạo họ một cách hết sức chu đáo, đặc biệt Tất cả các nhân viên mới tuyển bắt buộc phải tham dự các khóa đào tạo về truyền thống, đường lối và phương thức hoạt động của hãng tại trường đại học Walt Disney Họ học để nhận thức được Walt Disney là hãng kinh doanh dịch vụ vui chơi giải trí và ghi nhớ những thuật ngữ về hình mẫu nhân viên lý tưởng

Nhân viên mới được nhận vào làm việc còn phải nhận thức được tầm quan trọng của hình dáng bề ngoài của mình, nghĩa là họ phải có dáng của Disney

Để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhân viên trong việc thực hiện đúng quy định, hãng đã cho in một cuốn sách nhỏ trong đó trình bày chi tiết những quy định về y phục, tóc và màu tóc, móng tay, đồ trang sức, biển tên, nước hoa dùng sau khi cạo râu… Từ giám đốc đến nhân viên tạp vụ đều mang biển hiệu ghi rõ họ tên và chức vụ

o Vai trò của thế giới quan

Thế giới quan đóng vai trò nhân tố sống động của ý thức cá nhân, giữ vai trò chỉ dẫn cách thức tư duy và hành động của cá nhân Nó đồng thời cũng thể hiện

lý luận và khái quát hóa các quan điểm và hoạt động của nhóm xã hội Mỗi cá nhân cũng luôn mong muốn tiếp nhận những thế giới quan khác, làm phong phú thế giới quan cho mình, góp phần điều chỉnh định hướng cuộc sống Xuất phát từ lập trường, biện giải thế giới quan đúng đắn, con người có thể có được những cách giải quyết vấn đề đúng đắn do cuộc sống đặt ra Ngược lại, xuất phát

từ lập trường sai lầm, con người khó có thể tránh

khỏi hành động sai lầm

o Việc xây dựng thế giới quan

Là một quá trình lâu dài, nó là sự kết tinh của tri thức, kinh nghiệm sống, Trước hết, nhà quản trị các cấp cần có thế giới quan đúng đắn, từ đó giúp họ có cái nhìn đúng đắn về bản thân và xu hướng phát triển cá nhân họ Để xây dựng thế giới quan đúng đắn phụ thuộc rất lớn vào trình độ nhận thức và học vấn của mỗi cá nhân Chính vì vậy, nhà quản trị phải luôn tạo điều kiện cho nhân viên nâng cao trình độ bản thân và điều quan trọng để xây dựng thế giới quan cho nhân viên là phải chăm lo đến đời sống vật chất cho mọi người Bởi lẽ người ta khó có thể suy nghĩ và xây dựng thế giới quan đúng đắn nếu vẫn phải suy nghĩ

về những mối lo cơm, áo, gạo, tiền…

 Niềm tin

o Khái niệm niềm tin

Là kết tinh các quan điểm, tri thức, tình cảm, ý chí được con người thử nghiệm, trở thành chân lý bền vững trong mỗi cá nhân Niềm tin tạo cho con người nghị lực, ý chí để hành động phù hợp với quan điểm đã chấp nhận

o Đặc điểm của niềm tin

 Có thể hiểu niềm tin là một hệ thống nhu cầu mà con người nhận thức được qua hiện thực biến thành nhân sinh quan, thế giới quan để xem xét cuộc đời, để định hướng hành vi, cử chỉ của con người Niềm tin được củng cố nhờ có nhu cầu được thoả mãn Con người có nhiều niềm tin cùng một lúc, mỗi niềm tin thỏa mãn một nhóm nhu cầu

 Niềm tin giữ vai trò kim chỉ nam cho cuộc sống của con người Nhờ có niềm tin đúng đắn mà con người dù có khó khăn nhưng vẫn yêu đời, vui tươi, sống và lao động với tràn đầy hy vọng vào tương lai

Ví dụ như việc học tập của học viên có nhiều khó khăn, gian khổ nhưng họ vẫn vui vẻ, cố gắng học tập bởi họ tin rằng học tập tốt sau khi ra trường sẽ có nhiều

cơ hội việc làm…

Như vậy khi con người tin vào ai, tin vào cái gì thì họ phục vụ, phụng sự hết lòng vì người đó, điều đó Vì vậy, nhà quản trị phải chú ý gây được niềm tin của mọi người vào mình, đặc biệt là phải tạo chữ Tín trong kinh doanh

Thế giới quan

Niềm tin

Tính khí là thuộc Tính tâm lý quan trọng của cá nhân do

đặc điểm bẩm sinh của hệ thần kinh và các đặc điểm khác

trong cơ thể con người tạo ra Nó gắn liền với các quá

trình hoạt động của hệ thần kinh trung ương: Quá trình

hưng phấn và quá trình ức chế, là động lực hoạt động tâm

lý con người được thể hiện thông qua các hành vi cử chỉ,

hành động của cá nhân

 Hưng phấn là quá trình phản ứng tích cực của các tế

bào thần kinh đáp lại những kích thích từ bên ngoài, làm cho cá nhân có thái độ tích cực với hiện thực

 Ức chế là quá trình phản ứng tiêu cực của các tế bào thần kinh đáp lại những kích

thích từ bên ngoài, làm cho cá nhân có thái độ tiêu cực với hiện thực

Hai quá trình thần kinh này có 3 thuộc Tính cơ bản:

 Cường độ của quá trình: Chỉ khả năng chịu đựng kích

thích mạnh hay yếu của hệ thần kinh

 Cân bằng của quá trình: Sự cân đối của hai quá trình

hưng phấn, ức chế

 Linh hoạt: Sự chuyển hóa từ quá trình này sang quá

trình kia nhanh hay chậm

2.1.2.3 Các loại Tính khí

Căn cứ vào sự kết hợp của 3 thuộc Tính trên của các quá trình thần kinh, có 4 loại Tính khí đặc trưng của con người như sau:

 Kiểu Tính khí sôi nổi

bằng (hưng phấn mạnh hơn ức chế) và linh hoạt

 Ưu điểm: Đây là những người thật thà, trung thực,

có gì nói ngay, có Tính thương người, dũng cảm, dám nghĩ, dám làm ngay cả những việc khó khăn nguy hiểm Hăng hái, nhiệt tình với công tác, với mọi người

 Nhược điểm: Tính nóng nảy, hay nổi khùng, khó kiềm chế bản thân, nói năng thiếu tế nhị, dễ làm mất lòng người khác

Hưng phấn

Ức chế

Tính khí sôi nổi

o Cách ứng xử của nhà quản trị:

nặng khen, nhẹ chê và chỉ phê bình riêng họ sẽ tiếp thu ngay và không có phản ứng Khi họ nóng giận, nhà quản trị cần nín nhịn vì lúc đó họ không đủ sáng suốt để suy nghĩ, dễ có phản ứng gay gắt

 Kiểu Tính khí linh hoạt

hưng phấn và ức chế mạnh, cân bằng, linh hoạt

 Ưu điểm: Luôn lạc quan, yêu đời, dễ thích nghi với hoàn cảnh, họ nhiệt tình, sôi nổi, trung thực,

tế nhị, vui vẻ, dễ gần, dễ mến Làm việc có Tính sáng tạo và năng suất cao

 Nhược điểm: Hiếu danh, tình cảm và tư duy không sâu, lập trường ít kiên định

Người có Tính khí linh hoạt là loại người nếu biết dùng sẽ được việc nhất Đối với họ, các nhà quản trị nên sử dụng trong công tác ngoại giao, công việc mới

mẻ vì họ sẵn sàng ủng hộ và tiếp thu cái mới Họ không thích hợp với công việc ngồi yên, ít có sự giao tiếp, cần bảo mật, vì họ ưa hoạt động và không chịu nổi sự cô đơn Phê phán họ nơi đông người hoặc hơi gay gắt họ cũng chịu được, vì họ mau giận, mau làm lành và giàu lòng vị tha

 Tính khí điềm tĩnh

và ức chế cân bằng nhưng sự chuyển hóa giữa hai quá trình này không linh hoạt nên ít năng động, sức ỳ lớn

 Ưu điểm: Tư duy sâu sắc, làm việc gì cũng Tính toán kỹ càng, đa mưu, ít mạo hiểm Khi gặp khó khăn họ luôn bình tĩnh, vững vàng để tìm cách vượt qua Họ luôn chung thủy với bạn

bè, ít thay đổi thói quen

 Nhược điểm: Khó thích nghi với cái mới, có khi còn bảo thủ, dễ đánh mất thời cơ

khí điềm tĩnh: Đối với kiểu người này công việc thích hợp là công việc cần sự thận trọng (tổ chức, kế hoạch, nhân sự), chín chắn,

có Tính chất ổn định, bảo mật, ít cần có sự giao tiếp vì họ ít cởi mở

 Tính khí ưu tư

đựng của hệ thần kinh yếu

Tính khí linh hoạt

Tính khí điềm tĩnh

o Ưu và nhược điểm của Tính khí ưu tư:

 Ưu điểm: Là loại người đa cảm, dễ xúc động nên rất nhân hậu, thủy chung, làm việc cần mẫn

 Nhược điểm: Khó làm quen thích nghi với môi trường mới, ngại giao tiếp, ngại va chạm, nhẹ

dạ cả tin, nhút nhát và thường sống hướng nội

Những công việc đòi hỏi căng thẳng thần kinh liên tục, những công việc cần sự cẩn thận, chín chắn thì nên phân công người có Tính khí điềm tĩnh Những công việc đòi hỏi căng thẳng thần kinh nhưng không kéo dài, những công việc có Tính chất mạnh bạo,

có ít nhiều sự mạo hiểm, cần hoàn thành gấp thì nên phân công cho người có Tính khí sôi nổi Những công việc yêu cầu sự nhanh nhẹn tháo vát, nhạy bén và thường xuyên thay đổi thì nên giao cho người có Tính khí linh hoạt Những hoạt động đòi hỏi sự tỉ mỉ, chi tiết và có Tính ổn định cao, cần ít sự kết hợp với người khác thì giao cho người ưu tư

Chào hàng với những người có Tính khí khác nhau

Nếu đi chào hàng với người có Tính khí sôi nổi cần lưu ý:

Thứ nhất, cần giới thiệu món hàng một cách vắn tắt,

đầy đủ, đừng dài dòng; Thứ hai, nên có thái độ thẳng

thắn, đừng quanh co; Thứ ba, là nên nhấn mạnh vào

chất lượng hơn là giá cả; Thứ tư, nếu gặp tình huống

căng thẳng quá mức cần giải lao, chờ cho họ bình tĩnh

lại mới tiếp tục

Khi thương lượng, chào hàng với người linh hoạt cần chú ý: Thứ nhất, cần nhấn mạnh vẻ hấp dẫn bề ngoài, đánh vào Tính hào phóng của họ; Thứ hai, là khéo léo hướng họ vào vấn đề cần thảo luận; Thứ ba, khi họ cam kết điều gì thì cần kiểm tra

Khi chào hàng với người điềm tĩnh cần: Thứ nhất, phải tạo ấn tượng tốt ngay từ đầu; Thứ hai, kiên trì giải thích cho họ hiểu về những mặt tốt của sản phẩm, nên đánh vào ý chí hơn là cảm xúc; Thứ ba, đặt những câu hỏi mang Tính kích thích để

họ thổ lộ ý kiến của mình

Trong khi chào hàng với người có Tính khí ưu tư cần: Thứ nhất, chủ động đặt vấn

đề, gợi ý giúp họ diễn đạt hết ý kiến của mình; Thứ hai, đối xử nhẹ nhàng, tế nhị

Chào hàng Tính khí ưu tư

2.1.3 Tính cách

Sống và hoạt động trong xã hội mỗi cá nhân đều có những phản ứng riêng của mình đối với những tác động ngoại cảnh Khi những phản ứng đó trở nên ổn định trong những hoàn cảnh khác nhau thì chúng trở thành thuộc Tính tâm lý, tạo nên Tính cách con người Với Tính cách của mình, con người thể hiện thái độ đối với thế giới xung quanh, với mọi người, với công việc và với chính bản thân mình

2.1.3.1 Khái niệm Tính cách

Tính cách là sự kết hợp các thuộc Tính tâm lý cơ bản và bền vững của con người mà thuộc Tính ấy biểu thị thái độ của con người với hiện thực và biểu hiện trong hành vi con người

Tính cách là thuộc Tính tâm lý phức tạp của cá nhân bao gồm hệ thống thái độ của nó với hiện thực, thể hiện trong hành vi, cử chỉ, cách nói năng

Nếu Tính khí do bẩm sinh là chính, thì Tính cách chủ yếu do giáo dục và tác động của môi trường sống tạo nên Tính cách hình thành trong quá trình hoạt động Gia đình và các nhóm xã hội có ý nghĩa to lớn với việc hình thành Tính cách con người Đặc điểm của Tính cách được thể hiện rõ nét trong công việc, ứng xử, giao tiếp đối với mọi người

và bản thân

2.1.3.2 Cấu trúc của Tính cách

Cấu trúc Tính cách có 2 mặt là mặt nội dung và hình thức

 Nội dung của Tính cách: Là hệ thống thái độ của con người với thiên nhiên, với

xã hội, với lao động và với bản thân

Hệ thống thái độ của cá nhân bao gồm:

thần cộng đồng, tinh thần hợp tác, tinh thần đổi mới…

cần cù, sáng tạo, lao động có kỷ luật

con người, quý trọng con người, Tính chân thành, thẳng thắn, công bằng,…

lòng tự trọng,…

 Hình thức của Tính cách: Là sự biểu hiện ra bên ngoài của Tính cách đó là hệ

thống hành vi, cử chỉ, cách nói năng của cá nhân Hệ thống hành vi, cử chỉ, nói năng rất đa dạng, chịu sự chi phối của hệ thống thái độ nói trên, thái độ chính là mặt nội dung, mặt chủ đạo, còn hành vi, cử chỉ, cách nói năng là mặt hình thức biểu hiện của Tính cách

2.1.3.3 Ứng dụng

Nhà quản trị phải xây dựng những nét Tính cách tốt, khắc phục những nét Tính cách xấu cho cả tập thể và từng người lao động Nếu nhà quản trị có những nét Tính cách không phù hợp với công tác quản lý (quan liêu, tự đại, không công bằng, thiếu trách nhiệm…) thì hiệu quả quản lý sẽ rất hạn chế Nhiệm vụ của nhà quản trị không chỉ giáo dục cấp dưới mà còn phải tự giáo dục rèn luyện mình, tạo những nét Tính cách tích cực ở cả chủ thể và đối tượng quản lý

Không biết trọng chữ Tín

TP – Nguyễn Trãi đã từng nói: “Tín giả quốc

chi bảo”, nghĩa là điều Tín là của quý của

quốc gia Nhưng trong thực tế “của quý của

quốc gia đó” đã được áp dụng và duy trì như

thế nào?

Có một thực tế đáng buồn là nhiều người đã

quên đi tầm quan trọng của chữ Tín và trở

nên bội Tín Bội Tín trước hết là không trung

thực với chính bản thân mình, sau đó đến bội

Tín với mọi người xung quanh và cả xã hội

Người Việt mình đã “nổi tiếng” về chuyện giờ cao su Cái gì cũng trừ hao đi là vừa

Cơ quan dán lịch rõ ràng 8 giờ họp nhưng nhân viên thì ai cũng nhởn nhơ 8 giờ 30 đến là vừa, hẹn 10 giờ thì khoảng 10 giờ 30 đến là vừa Chuyện tưởng nhỏ nhưng cũng là biểu hiện của việc bội Tín

Hãy tưởng tượng khi bạn gặp gỡ một người nước ngoài mà cứ lỡ hẹn như thế thì

họ sẽ đánh giá tác phong của bạn như thế nào Và ấn tượng của họ về bạn chắc chắn sẽ không được như ý muốn vì người nước ngoài rất coi trọng điều đó

Trong cuộc sống hàng ngày, ta thường hứa với nhau rất nhiều nhưng lắm lúc hứa chỉ để mà hứa chứ không thực hiện Gặp nhau cứ bô bô: “Ít hôm nữa tôi đến nhà chơi” Nói chỉ để cho vui thế thôi chứ có đến đâu Người bán hàng hứa với khách hàng rất nhiều khuyến mãi, rồi cho họ xem trước mẫu mã nhưng sau đó lại không giữ lời

Đó chỉ là ví dụ nhỏ, chắc hẳn bạn cũng đã từng hứa nhiều điều với mọi người mà chưa thực hiện được Chắc không mấy ai tự kiểm điểm và suy nghĩ rằng có khi chỉ

là sự bội Tín nhỏ nhưng lại mất lòng tin của những người xung quanh như thế nào Trong làm ăn kinh tế, không ít lần có sự vi phạm hợp đồng đã ký kết Có khi chỉ là sai một tí mẫu mã, có khi là vi phạm chất lượng sản phẩm, khi thì không giao hàng đúng thời hạn… Và cuối cùng là dẫn đến hợp đồng bị phá sản rồi kiện cáo đền bù Sau những chuyện đó ta học được cũng nhiều nhưng cái mà ta mất đi đó chính là chữ Tín với đối tác Mà làm ăn kinh tế quan trọng nhất là chữ Tín?

Những cây cầu mới xây xong đã có hiện tượng không tốt, những con đường vừa hoàn thành đã xuống cấp, những khu chung cư vừa xây đã hư hỏng nặng

Những kế hoạch, những dự định được duyệt rồi cứ nằm ì ra đó không được thực thi… cũng là những biểu hiện của bội tín Mà bội tín với nhân dân sẽ khiến dân giảm sút lòng tin

Chữ Tín là gốc rễ, nền tảng của thành công Trong xã hội, nền kinh tế thị trường thì chữ Tín càng cần được đề cao

Phan Thị Tâm

Xóm 13 – Xuân Lâm – Nam Đàn – Nghệ An

Tiền Phong, chuyên mục “Người Việt, thói hư tật xấu”

Thứ Năm, 03/01/2008

Chữ Tín trong kinh doanh

2.1.4 Năng lực

2.1.4.1 Khái niệm năng lực

Năng lực là tổ hợp các thuộc Tính cá nhân phù hợp với các yêu cầu của một hoạt động nhất định và đảm bảo cho hoạt động đó đạt kết quả cao

2.1.4.2 Đặc điểm của năng lực

Năng lực được hình thành, thể hiện và phát triển trong hoạt động Nó chỉ tồn tại trong mối quan hệ với một hoạt động nhất định, nghĩa là khi nói đến năng lực bao giờ cũng

là năng lực về một hoạt động nào đó Ví dụ: Năng lực học tập, năng lực cảm thụ âm nhạc, năng lực quản lý,…

đá, năng lực hội họa…

Năng lực chung và năng lực riêng có mối quan hệ qua lại chặt chẽ, bổ sung cho nhau, năng lực riêng được phát triển dễ dàng và nhanh chóng hơn trong điều kiện tồn tại năng lực chung

2.1.4.4 Các mức độ của năng lực

Các mức độ của năng lực

Năng lực bao gồm 4 mức độ sau:

 Năng khiếu: Là những mầm mống, dấu hiệu ban đầu thuận lợi, phù hợp với một

hoạt động nào đó