Thực trạng và bài học kinh nghiệm phát triển hoạt động du lịch quốc tế tại một số nước ASEAN
Trang 1và đó là niềm đam mê của một số nhà khoa học thời đấy Tuy nhiên theo nhận
định của nhiều nhà nghiên cứu thì ngời đầu tiên thực sự tổ chức, kinh doanh du lịch là ông Thomas Cook (1808) , ngời Anh Ông đợc suy tôn là ông tổ của ngành du lịch lữ hành Sự kiện chứng minh cho nhận định này là vào năm
1842, ông đã sáng lập hãng lữ hành đầu tiên trên thế giới để tiến hành kinh doanh tổ chức các chuyến đi Sau thời điểm này, thuật ngữ du lịch mang thêm một nghĩa mới đó là một ngành kinh tế
Thuật ngữ du lịch bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp với ý nghĩa là đi một vòng.Thuật ngữ này đợc Latinh hoá thành tourisme trong tiếng Pháp và tourism trong tiếng Anh Trong tiếng Việt, thuật ngữ tourism đợc dịch thông qua tiếng Hán, du có nghĩa đi chơi, lịch có nghĩa là từng trải, tuy nhiên ngời Trung Quốc gọi tourism là du lãm với nghĩa là để đi chơi nhằm nâng cao nhận thức.(1)
(1) Xem từ điển Anh- Việt, Hoa-Việt
Trang 2Do hoàn cảnh thời gian khu vực khác nhau, dới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau nên mỗi ngời đa ra những định nghĩa về du lịch khác nhau “ đối với
du lịch có bao nhiêu học giả nghiên cứu thì có bấy nhiêu định nghĩa” Có những
định nghĩa rất ngắn nhng cũng nêu đúng một phần bản chất của du lịch nh định nghĩa của Ausher thì du lịch là “ nghệ thuật đi chơi của các cá nhân” (1), dới góc độ này tác giả đang thực sự đi du lịch và quan sát những ngời xung quanh mình xem cách mà họ đang sử dụng quỹ thời gian cho chuyến du lịch của mình Tơng tự Giáo s Nguyễn Khắc Viện, viện sĩ VIện khoa học Việt Nam cũng quan niệm “ Du lịch là sự mở rộng không gian văn hoá của con ngời”,(2) nhấn mạnh
đến tác dụng của những chuyến du lịch kết hợp với nghiên cứu khoa học, và
đ-ơng nhiên đến một vùng đất mới con ngời cũng sẽ đợc mở mang đầu óc và biết thêm nhiều kiến thúc về miền đất lạ Định nghĩa này có nội hàm tơng tự với cách giải thích về du lịch trong các từ điển Tiếng Việt có nghĩa là đi chơi cho biết xứ ngời
Tuy nhiên khái niệm du lịch đã ngày càng phát triển và mang những hình thái mới và có những loại hình du lịch mới ra đời nh du lịch công vụ, du lịch làm
ăn Chính vì thế các nhà kinh tế đã đa ra một cách nhìn nhận khác về du lịch Nhà kinh tế học Kalfiotis thì cho rằng : “ Du lịch là sự di chuyển tạm thời của cá nhân hay tập thể từ nơi ở đến một nơi khác nhằm thỏa mãn nhu cầu tinh thần, đạo đức, do đó tạo nên các hoạt động kinh tế” (3)
Cụ thể hơn Picara Edmod đã đa ra định nghĩa “ du lịch là tổng hòa việc
tổ chức và chức năng của nó không chỉ về phơng diện khách vãng lai mà chính
về phơng diện giá trị do khách chỉ ra và của những khách vãng lai đến
(1)Theo tập bồi dỡng giám đốc khách sạn,1990, Viện nghiên cứu phát triển du lịch, Hà Nội
(2) Theo tập bồi dỡng giám đốc khách sạn, Viện nghiên cứu phát triển du lịch, Hà Nội 1990
(3) Trần Đức Thanh, Nhập môn khoa học du lịch,NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 3với một túi tiền đầy tiêu dùng trực tiếp ( trớc hết trong khách sạn ) và gián tiếp cho các chi phí của họ nhằm thỏa mãn nhu cầu hiểu biết và giải trí ”(1).
Theo những quan điểm về du lịch ở góc độ kinh tế nh trên thì du lịch không chỉ còn là một hiện tợng xã hội đơn thuần mà nó luôn gắn chặt với các hoạt động kinh tế và càng ngày càng chứng tỏ đợc vai trò của mình trong nền kinh tế quốc dân của hầu hết các quốc gia trên toàn cầu
Trên cơ sở những quan điểm riêng về du lịch, Tổ chức Du lịch thế giới (WTO) đã đa ra một định nghĩa thống nhất về du lịch Trên phơng diện xem xét
du lịch là một ngành công nghiệp hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới, WTO cho rằng “Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tợng và các hoạt
động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lu trú của cá nhân hay tập thể
ở bên ngoài nơi ở thờng xuyên của họ hay ngoài nớc họ với mục đích hòa bình
và hợp tác Nơi họ đến lu trú không phải là nơi làm việc của họ”
Định nghĩa này đã bao hàm đợc những khía cạnh về xã hội cũng nh kinh
tế của hoạt động du lịch
1.1.2 Du lịch quốc tế
Có cái nhìn khái quát về du lịch chúng ta sẽ dễ dàng hiểu đợc thế nào là
du lịch quốc tế Yếu tố quốc tế của bất kỳ lĩnh vực nào cũng đợc hiểu là có sự
v-ợt qua khỏi biên giới lãnh thổ,có sự trao đổi ngoại tệ và trao đổi nhiều yếu tố văn hóa, lịch sử Du lịch quốc tế là những du khách đi từ quốc gia này đến quốc gia khác với mục đích chủ yếu là đợc thẩm nhận những giá trị tinh thần
đặc sắc, độc đáo, khác lạ với nơi mình sinh sống
Du lịch quốc tế đồng thời cũng mở rộng phạm vi của định nghĩa du lịch
(1) Trần Đức Thanh, Nhập mô n khoa học du lịch,NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
bởi loại hình du lịch khác với du lịch quốc tế là du lịch nội địa, du khách đi chuyển từ vùng này sang vùng khác trong một quốc gia không mang lại những giá trị nh trao đổi những yếu tố văn hóa lịch sử từ các vùng miền trên thế giới,
Trang 4trao đổi ngoại tệ cũng nh làm phát sinh nhiều loại hình, hình thức du lịch chỉ dành riêng cho du khách nớc ngoài
Nói nh vậy để thấy rằng du lịch hiện nay đang đợc coi là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt, nó góp phần nâng cao hiểu biết
về thiên nhiên đất nớc, về truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, thắt chặt hơn
sự gắn bó, hữu nghị giữa các quốc gia, là lĩnh vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn, có thể coi là hình thức xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tại chỗ, mang lại nguồn thu ngoại tệ đáng kể cho nền kinh tế quốc dân
Du lịch quốc tế của khu vực ASEAN bao gồm du khách nội khối giữa các quốc gia trong khu vực với nhau và du khách từ ngoài khu vực Các quốc gia trong khu vực luôn coi trọng phát triển thị trờng ở cả hai mảng này và trong tuyên bố chung về du lịch của Hiệp hội du lịch các quốc gia ASEAN( ASENTA) đã khẳng định rằng “ du lịch ASEAN là sự thống nhất trong đa dạng".Phạm trù du lịch quốc tế ở các quốc gia ASEAN có tầm quan trọng nh thế nào các chơng sau sẽ cho chúng ta cái nhìn rõ hơn và cụ thể hơn
1.2 Đặc điểm của du lịch quốc tế
1.2.1 Trên quan điểm nhu cầu của ngời tham gia du lịch.
Một ngời đi du lịch bao giờ cũng quan tâm tới mục đích và kết quả thu nhận
đ-ợc từ chuyến đi Trên phơng diện đó, du lịch đối với du khách là một loại hình dịch vụ giúp du khách thởng ngoạn và thẩm nhận những giá trị vật chất và tinh thần có tính văn hoá và giải trí cao Du lịch khai thác những cảnh quan thiên nhiên đẹp, những công trình nghệ thuật cổ có giá trị về mặt kiến trúc và tâm linh, những khu rừng và bãi biển có nhiều nét hấp dẫn và mới lạ Du lịch phát triển cũng đồng thời biết cách khai thác thêm nhiều hoạt động giải trí từ những tiềm năng có sẵn, kết hợp với nhiều ngành khác xây dựng thành một chơng trình du lịch tổng thể làm nên biểu tợng của một quốc gia Du khách trên mục
đích là giành một khoảng thời gian rỗi và đáng nhớ của mình vào du lịch sẽ
Trang 5quyết định chọn một nới phù hợp với sở thích và đáp ứng đợc những nhu cầu của mình Đối với ngời đi du lịch, ngoài mục đích giải trí còn có thể kết hợp với công việc hay khám bệnh, tham gia tìm hiểu và khám phá những điều mới lạ về văn hóa của các quốc gia nơi đến tham quan.
Chính vì vậy trên quan điểm là nhu cầu của du khách, du lịch quốc tế là một ngành dịch vụ thoả mãn những nhu cầu cụ thể của từng đối tợng du khách và
đem lại cho họ một khoảng thời gian đáng nhớ trong cuộc đời tại một miền đất mới và hấp dẫn
1.2.2 Trên quan điểm phát triển dịch vụ du lịch của các quốc gia.
Các quốc gia bao giờ cũng có những tiềm năng riêng về cảnh quan thiên nhiên
và nhân văn có thể khai thác và nâng lên thành những giá trị du lịch Chính vì thế dựa vào những tiềm năng trên chính phủ các quốc gia sẽ hoạch định các chính sách, chiến lợc phát triển du lịch, đầu t và xúc tiến xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo nhiều sản phẩm du lịch độc đấo hấp dẫn Du lịch trên phơng diện này
đợc hiểu nh là một cầu nối giữa quốc gia này với các quốc gia khác trở thành những biểu trng riêng của chính một dân tộc, một đất nớc trong con mắt của bạn bè quốc tế
1.2.3 Trên quan điểm về các sản phẩm của du lịch
Du lịch cũng là một ngành kinh doanh sản phẩm và nó cũng bao gồm các loại hình sản phẩm khác nhau Tuy nhiên các loại hình này không riêng lẻ từng mặt hàng một mà chúng là những sản phẩm tổng hợp của vẻ đẹp tự nhiên và sức lao
động, sự sáng tạo của con ngời Ngời kinh tế học ngời Mỹ J Krippendorg trong tác phẩm “ Marketing và du lịch” đã chia sản phẩm du lịch ra làm 4 nhóm:
• Những sản phẩm tự nhiên là những địa điểm du lịch có vẻ đẹp của cảnh quan thiên nhiên kết hợp với khí hậu, địa hình, động thực vật tạo nên những…quần thể du lịch tự nhiên là du lịch rừng, du lịch biển, du lịch hang động …
Trang 6• Những sản phẩm là kết quả của hoạt động con ngời: đấy chính là những dịp lễ hội, văn hóa, những công trình kiến trúc cổ mang dấu ấn sáng tạo của con ngời Trong lĩnh vực này dờng nh con ngời có sức sáng tạo vô tận bởi nó xuất phát từ chính nhu cầu đợc thởng thức và sinh hoạt văn hóa của con ngời từ ngàn
xa đến nay Các sản phẩm du lịch này mang nhiều giá trị nhân văn và đợc con ngời trân trọng và bảo tồn
• Nhóm sản phẩm hạ tầng cơ sở nói chung: Để du lịch phát triển không thể không kể đến sự hỗ trợ của các yếu tố cơ sở vật chất hiện đại, các phơng tiện giao thông liên lạc, sân bay, bến cảng, hệ thống cung cấp điện nớc Ngoài việc…phát triển đồng bộ với các sản phẩm du lịch, hệ thống này bản thân nó nhiều lúc cũng đợc khai thác thành những sản phẩm du lịch hấp dẫn Nhiều thành phố trên thế giới đã có các tour du lịch tham quan thắng cảnh trên các chuyến tàu hay tham quan những công trờng xây dựng nh… tại Pháp hay Hà Lan…
• Nhóm sản phẩm trang thiết bị du lịch: Nhu cầu của con ngời khi đi du lịch quốc tế là thẩm nhận những giá trị mới, hấp dẫn đồng thời cũng mong muốn đợc nghỉ ngơi, có cảm giác thoải mái tại nơi lu trú Chính vì vậy nhóm sản phẩm du lịch về nhà hàng, khách sạn, các trung tâm vui chơi giải trí, trung tâm mua sắm, cửa hàng bán đồ lu niệm cũng sẽ đ… ợc đa vào thành một bộ phận trong tổng thể phát triển du lịch
Bốn nhóm sản phẩm trên có thể cha bao quát đợc hết các hình thức, dịch vụ du lịch bởi cha thể thống kê hết những tiềm năng và vẻ đẹp tiềm ẩn của mọi miền trên thế giới Tuy nhiên, qua việc phân loại nh trên chúng ta cũng có đợc cái nhìn sơ bộ về việc muốn phát triển đợc lĩnh vực du lịch phải chú ý đến những nhóm sản phẩm liên quan để phát triển cho đồng bộ
1.3.Vai trò của du lịch quốc tế
1.3.1 Xét về mặt kinh tế
Trang 7Hội đồng lữ hành và du lịch quốc tế WTTC ( World Travel and Tourism Council) đã công bố du lịch là một ngành kinh tế lớn nhất thế giới, vợt trên cả ngành sản xuất ôtô, nông nghiệp , thép Đối với một số quốc gia du lịch là…nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất, là ngành xuất khẩu tại chỗ , trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn Căn cứ vào báo cáo của Tổ chức du lịch thế giới (WTO) ớc tính đóng góp của ngành du lịch thế giới năm 2010 nh sau:
Các nội dung đóng góp của ngành du lịch vào
Nhiều chính phủ đã nhận ra tiềm năng và sự ảnh hởng to lớn của ngành
du lịch đến sự phát triển kinh tế nói chng và ngành dịch vụ nói riêng đã hợp tác
để xây dựng nên những chính sách phát triển du lịch nhằm tăng cờng tính cạnh tranh, khuyến khích sử dụng lao động và tăng nguồn thu cho ngân sách nhà n-
ớc Xét một cách cụ thể du lịch quốc tế mang lại một số lợi ích kinh tế nh sau:
• Mang lại nguồn thu ngoại tệ cho các quốc gia
• Tạo nhiều việc làm cho ngời lao động trong ngành dịch vụ và lao động
địa phơng theo mùa vụ
Trang 8• Gia tăng tổng sản lợng quốc gia
• Khai thác những sản phẩm và tài nguyên quốc gia sẵn có tại các địa
ph-ơng
• Đa dạng hoá các hoạt động kinh tế của quốc gia
• Thu hút nhiều vốn đầu t vào phát triển du lịch và cơ sở hạ tầng đồng bộ
1.3.2 Xét về mặt xã hội
Mục đích phát triển một ngành kinh tế nào xét đến cùng cũng nhằm đạt
đến một hiệu quả xã hội nhất định Hiệu quả xã hội của du lịch quốc tế thể hiện trên các mặt:
• Mở rộng trình độ kiến thức, văn hoá, giáo dục cho ngời dân bản xứ khi
đón nhận những du khách từ mọi miền thế giới, đồng thời đem đến cho
du khách những vẻ đẹp của văn hoá, tự nhiên nớc mình
• Cải thiện đời sống nhân dân nhờ gia tăng mức thu nhập và tiêu chuẳn sống cho ngời dân
• Khuyến khích phát triển và bảo tồn các di sản truyền thống, phục vụ đắc lực cho quá trình giới thiệu hình ảnh quốc gia đến với bạn bè trên thế giới; thông qua du lịch nhiều vùng miền còn khai thác đợc nhiều giá trị nhân văn hấp dẫn còn tiềm ẩn, làm giàu thêm văn hoá của các dân tộc
• Đem đến cho du khách một khoảng thời gian giải trí hấp dẫn nhất, đáng nhớ nhất trong cuộc đời và giúp du khách nâng cao sức khoẻ thông qua một số loại hình du lịch khám chữa bệnh, du lịch thiền…
• Giảm bớt sự khác biệt giữa các quốc gia, là cầu nối văn hoá các quốc gia trên thế giới; du lịch bản thân nó ở bất kỳ nơi đâu cũng là những giá trị đ-
ợc nhiều ngời ghi nhận chính vì thế khuyến khích sự hiểu biết lẫn nhau vì
sự phát triển và hoà bình giữa các dân tộc trên thế giới
Trang 92 Tiềm năng du lịch của các quốc gia ASEAN
2.1 Giới thiệu về hiệp hội các quốc gia Đông Nam á (ASEAN)
ASEAN là cụm từ viết tắt của Association of South- East Asean Nations - Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á gồm 10 quốc gia thành viên và 1 quan sát viên là Đông Timor Khu vực nằm bên bờ Thái Bình Dơng với nhiều loại địa hình và tài nguyên phong phú đa dạng đã góp đem lại những điều kiện thuận lợi cho ngành du lịch phát triển và ngày càng chứng tỏ mình là khu vực du lịch nhất trên thế giới
2.1.1 Sự hình thành và các quốc gia trong khu vực
Hiệp hội cỏc Quốc gia Đụng Nam Á (Association of Southeast Asian Nations-ASEAN) được thành lập ngày 8/8/1967 bởi Tuyờn bố Băng-cốc, Thỏi Lan, đỏnh dấu một mốc quan trọng trong tiến trỡnh phỏt triển của khu vực
Khi mới thành lập ASEAN gồm 5 nước là In-đụ-nờ-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Xin-ga-po và Thỏi Lan Năm 1984 ASEAN kết nạp thờm Bru-nõy Da-ru-xa-lam làm thành viờn thứ 6 Ngày 28/7/1995 Việt Nam trở thành thành viờn thứ 7 của Hiệp hội Ngày 23/7/1997 kết nạp Lào và Mi-an-ma Ngày 30/4/1999, Căm-pu-chia trở thành thành viờn thứ 10 của ASEAN, hoàn thành ý tưởng về một ASEAN bao gồm tất cả cỏc quốc gia Đụng Nam ỏ, một ASEAN của Đụng Nam Á và vỡ Đụng Nam ỏ
Cỏc nước ASEAN (trừ Thỏi Lan) đều trải qua giai đoạn lịch sử là thuộc địa của cỏc nước phương Tõy và giành được độc lập vào cỏc thời điểm khỏc nhau sau Chiến tranh thế giới thứ hai Mặc dự ở trong cựng một khu vực địa lý, song cỏc nước ASEAN rất khỏc nhau về chủng tộc, ngụn ngữ, tụn giỏo
và văn hoỏ, tạo thành một sự đa dạng cho Hiệp hội
ASEAN cú diện tớch hơn 4.5 triệu km2 với dõn số khoảng 505 triệu người; GDP khoảng 731 tỷ đụ la Mỹ và tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm
Trang 10339,2 tỷ USD Cỏc nước ASEAN cú nguồn tài nguyờn thiờn nhiờn phong phỳ
và hiện nay đang đứng hàng đầu thế giới về cung cấp một số nguyờn liệu cơ bản như: cao su (90% sản lượng cao su thế giới); thiếc và dầu thực vật (90%),
gỗ xẻ (60%), gỗ sỳc (50%), cũng như gạo, đường dầu thụ, dứa Cụng nghiệp của ASEAN cũng đang trờn đà phỏt triển, đặc biệt trong cỏc lĩnh vực: dệt, hàng điện tử, hàng dầu, cỏc loại hàng tiờu dựng Những sản phẩm này được xuất khẩu với khối lượng lớn và đang thõm nhập một cỏch nhõnh chúng vào cỏc thị trường thế giới Khu vực ASEAN là khu vực cú tốc độ tăng trưởng kinh tế cao so với cỏc khu vực khỏc trờn thế giới, với nhịp độ trung bỡnh hàng năm từ 5-10%, cho đến trước cuộc khủng hoảng năm 1997- 1998, được coi là
tổ chức khu vực thành cụng nhất của cỏc nước đang phỏt triển (1) Hiện nay khu vực ASEAN đã lấy lại đợc nhịp độ phát triển nh cũ và khôi phục lại hầu hết các ngành công nghiệp cũng nh ổn định đời sống kinh tế tài chính và mọi mặt xã hội, một số quốc gia đang cố gắng vơn lên trở thành những con rồng của Châu á
Tuy nhiên mức phát triển kinh tế giữa các nớc ASEAN không phải là
đồng nhất Trong ASEAN, Indonesia là nớc đứng đầu về diện tích và dân số, nhng thu nhập tính theo đầu ngời chỉ vào khoảng trên 600 đôla Mỹ Trong khi
đó, Singapore và Brunei là hai quốc gia nhỏ nhất về diện tích( Singapore ) và về dân số ( Brunei) lại có thu nhập đầu ngời cao nhất trong ASEAN, vào khoảng 15.000 đôla Mỹ/ năm
ở các nớc ASEAN đang diến ra quá trình chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ theo hớng công nghiệp hóa Ngoại trừ Indonesia với công nghiệp chế tạo ( không kể công nghiệp khai thác ) chiếm tỷ trọng khoảng 20% GDP còn ở các nớc khác tỷ trọng này xấp xỉ 30% Nhờ chính sách kinh tế “hớng ngoại”, nền ngoại thơng ASEAN đã phát triển nhanh chóng, tăng gấp đôi trong vòng 10 năm qua, đạt trên 160 tỷ đôla Mỹ vào đầu những năm 1995, năm 2009 là 339 tỷ
Trang 11đôla Mỹ, nâng tỷ trọng ngoại thơng trên thế giới từ 3.6 % lên 4.7% ASEAN cũng là khu vực thu hút nhiều vốn đầu t của thế giới Với gần 40 năm thành lập
và phát triển, ASEAN đã đạt đợc rất nhiều thành tựu trong việc thúc đẩy hợp tác, phát triển giữa các quốc gia, đẩy mạnh đàu t trên tất cả các lĩnh vực, đa ra các chơng trình cắt giảm thuế và tiến tới thành lập cộng đồng chung ASEAN
(1) Nguồn: ASEANTA
2.1.2 Vị trí địa lý, khí hậu và địa hình khu vực
Để có thể phát triển du lịch, tất cả các quốc gia và khu vực đều cần có một vị trí địa lý, địa hình và tài nguyên thiên nhiên, tự nhiên hấp dẫn và đa dạng Không thể có một Hawai nổi tiếng mà không cần một bờ biển dài và đẹp nhất châu lục, hình ảnh một Trung Hoa hùng vĩ luôn gắn liền với Vạn lý trờng thành và hàng ngàn ngôi đền mang ý nghĩa cả về cảnh quan lẫn tâm linh ở bất kỳ nơi đâu thiên nhiên dành tặng cho một thế núi, một bãi biển, một quần thể di tích lịch sử hay một vị trí dễ giao thơng và gặp gỡ là ngay lập tức có thể
có hình ảnh của ngành du lịch ở đấy
2.1.2.1 Vị trí địa lý
Các nớc ASEAN nằm trong một vùng địa lý tự nhiên có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, ở gần khu vực đờng xích đạo với diện tích hơn 4,5 triệu km2, là khu vực giao điểm của nhiều mảng địa chất do đó hoạt động của núi lửa và động đất phát triển mạnh Các quốc gia của khu vực đợc chia làm hai nhóm chính: Myanma, Thái Lan, Campuchia, Lào và Việt Nam nằm ở Đông Nam á lục địa còn gọi là bán đảo Đông Dơng, trong khi đó các nớc còn lại tạo nên quần đảo Malaisia đợc hình thành bởi nhiều cung đảo thuộc về vành đai núi lửa Thái Bình Dơng và là một khu vực có hoạt động núi lửa mạnh nhất thế giới, đây cũng chính là khu vực có số đảo nhiều và lớn nhất thế giới Khu vực chính là phần
Đông Nam lục địa á - Âu, nơi tiếp giáp giữa Thái Bình Dơng và ấn Độ Dơng
có các bán đảo, đảo và quần đảo, biển và vịnh xen kẽ nhau rất phức tạp Giữa
Trang 12các bán đảo và quần đảo nói trên là hệ thống biển: Biển Đông, Biển Giava, Biển Xulavêdi, Biển Banda…
2.1.2.2 Khí hậu
Về khí hậu, Đông Nam á nằm trên vùng khí hậu cận xích đạo, mùa hạ gió mùa từ biển thổi vào nên nóng ẩm, ẩm ớt, có ma và bão nhiều; mùa đông có gió mùa đông bắc từ lục địa thổi xuống, thời tiết khô ráo, tơng đối lạnh và có
ma Vùng quần đảo Malaya nằm trong vùng khí hậu xích đạo nên quanh năm nóng và ẩm
Với đặc thù địa hình và khí hậu nh vậy nên có thể thấy khu vực ASEAN
có nhiều thuận lợi về mặt tự nhiên để phát triển du lịch Với nhiều bãi biển đẹp cũng nh những dãy núi, rừng nhiệt đới còn nguyên sinh, khí hậu ấm áp và những hòn đảo nên thơ, các quốc gia trong khu vực có nhiều khả năng để khai thác các nguồn du lịch tự nhiên, đa đên cho du khách những cảm giác thật và nguồn cảm hứng khám phá thực sự những vẻ đẹp của tự nhiên
Mặc dù có nhiều nét tơng đồng, sự phân hóa về địa hình bán đảo và quần
đảo, đồi núi giữa các vùng và các nớc trong khu vực đã dẫn đến sự khác biệt về khí hậu từ đó dẫn đến sự khác biệt về cảnh quan, về động thực vật ở Đông Nam
á Cùng là khí hậu nhiệt đới nhng ở các vùng ven biển đón gió mùa hạ nh duyên hải Myanmar, Thái Lan, Tây Nam Campuchia, Đông Việt Nam, Đông Philippin phát triển cảnh quan rừng rậm nhiệt đới ẩm nhiều tầng cây xang quanh năm; trong khi đó vùng nhiệt đới cao nguyên nh Bắc Thái Lan, cao nguyên Trung Bộ Việt Nam lại có cảnh quan rừng gío mùa với các cây rụng lá theo mùa; còn toàn bộ các đảo Sumatra, Kalimanta, Tây đảo Java và bán đảo Malacca lại có những khu rừng xích đạo xanh tốt quanh năm
Bên cạnh các khu rừng còn giữ đợc nhiều dấu ấn nguyên sinh hấp dẫn thì các dòng sông của Đông Nam á cũng có nhiều nét độc đáo Các con sông trên bán đảo thờng dài và lớn với các cảnh quan hai bên bờ là các vùng đồng bằng
Trang 13trù phú, thanh bình, c dân đông đúc, thanh bình nh sông Mê Kông chảy qua Campuchia và Việt Nam; ngợc lại các con sông trên các đảo thờng ngắn dốc với nhiều ghềnh thác tạo nên nhữn cảnh quan hùng vĩ Trên bán đảo thờng có những dãy núi đá vôi với hang động kỳ thú còn trên các đảo lại hay có núi lửa tạo nên cảnh quan hùng tráng của thiên nhiên Tất cả những nét khác biệt đó khiến cho du khách có thể đến các vờn quốc gia ở Indonesia chiêm ngỡng những con rồng Komodo khổng lồ và loài hoa Raplesia có đờng kính bông hoa
đến hơn 1m, hoặc có thể bị hấp dẫn bởi loài sếu cổ đỏ, voọc quần đùi ở các khu bảo tồn của Việt Nam và nhiều loại sinh vật , thực vật đặc hữu khác của các quốc gia trong khu vực; có cả phần thởng cho các du khách a mạo hiểm đó là các hang động đá vôi ở Việt Nam, Thái Lan, Malaysia hay các đỉnh núi cao ở miền Bác Myanmar và các ngọn núi lửa ở Indonesia hay Philippines
Những u đãi của tự nhiên thiên nhiên chính là tiền đề quan trọng nhất cho
sự phát triển du lịch của khu vực Du khách đến với Đông Nam á là đến với những nét đặc sắc về cảnh quan rừng núi, những dòng sông con nớc chảy từ ngàn đời nay, những bãi biển dài cát trắng và một hệ sinh thái phong phú, đa dạng bậc nhất trên thế giới
2.2 Tài nguyên du lịch của một số quốc gia ASEAN
2.2.1 Tài nguyên tự nhiên
2.2.1.1 Tài nguyên du lịch biển
Các nớc ASEAN có một lợi thế rất lớn để phát triển du lịch đó là có thể
dễ dàng đến các nớc trong khu vực bằng nhiều hình thức nh bằng đờng hàng không, đờng bộ và đờng thủy Điểm mạnh của tài nguyên du lịch tự nhiên ASEAN là tập trung vào du lịch biển và sông nớc, du lịch hang động, du lịch rừng và các khu bảo tồn thiên nhiên
Với vị trí địa lý bán đảo và quần đảo, các quốc gia trong khu vực có đờng biển dài với nhiều bãi cát đẹp có thể sử dụng vào mục đích tắm biển, nghỉ ngơi,
Trang 14vui chơi giải trí và thể thao.Không thể không nhắc đến khu nghỉ dỡng Patthaya của Thái Lan với bờ biển đợc đánh giá là đẹp nhất trên thế, một Việt Nam với những bãi biển trải dài từ Bắc vào Nam, một đảo Tuần Châu ( Hạ Long) hay bãi biển Vũng Tàu Các bãi biển ở khu vực hầu hết đều nằm bên cạnh núi và…những khu rừng nhiệt đới với nhiều loại động thực vật làm phong phú thêm các loại hình du lịch Du khách đến đây nghỉ ngơi có thể kết hợp với tham quan, tìm hiểu các khu rừng nhiệt đới, thám hiểm các vùng núi, kết hợp với các môn thể thao nh leo núi hay xe đạp leo dốc Du khách cũng có khả năng tham gia lặn biển để chiêm ngỡng những dải san hô hùng vĩ bởi khu vực nằm trong vùng khí hậu nóng ẩm nên các loại sinh vật biển phát triển mạnh và có nhiều loại độc
đáo Ngoài mục đích tham quan, giải trí còn phục vụ rất tốt cho công việc nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học biển
ở các đảo nhỏ, các bãi cát không lớn nhng lại có phong cảnh đẹp, không khí trong lành, khung cảnh tự nhiên còn mang vẻ hoang sơ với cuộc sống thanh bình của ngời dân, rất hấp dẫn với du khách Các địa điểm nh đảo Bali Tasik, Bumaken của Indonesia, Similan của Thái Lan, Cát Bà, Côn Đảo của Việt… …Nam, Bohol, Cebu, Corregidor của Philippines, Langcagi của Malaisia là…
điểm đến quen thuộc của nhiều ngời đi du lịch Các khu đảo này không thu hút
đợc một lợng khách lớn nhng luôn là những điểm nhấn trên bản đồ du lịch của các quốc gia ở phần lục địa thì các bãi biển có không gian rộng lớn hơn nên ngoài mục đích nghỉ ngơi, tắm biển và tham quan ra còn có rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thành những khu nghỉ biển tổng hợp với những hệ thống khách sạn hoàn hảo, những khu thể thao vui chơi giải trí với tất cả các loại hình
mà bất kỳ khu du lịch nào trên thế giới cũng xuất hiện và thậm chí còn có một
số loại hình giải trí hấp dẫn và độc đáo hơn Lớt sóng, đua thuyền buồm, chơi gôn, tennis, bóng chuyền bãi biển, lặn biển hay casino, tắm bùn, các trò chơi dân tộc đều có mặt tại các khu nghĩ d… ỡng này Khí hậu nhiệt đới nóng ấm quanh năm là điều kiện thuận lợi để các bãi biển có thể đón du khách tới nghỉ
Trang 15ngơi, tắm biển, tham quan du lịch hầu hết thời gian trong năm Một số khu du lịch biển đã trở thành trung tâm du lịch lớn nhất của một vùng hay của cả quốc gia thậm chí là khu vực nh Sentosa là trung tâm du lịch lớn nhất Singapore, Bali
là điểm không thể không đến của đất nớc Indonesia, Langcagi là trung tâm du lịch của Malaysia, Pattaya của Thái Lan đợc mệnh danh là “ Nữ hoàng của các
điểm nghỉ ngơi Châu á”, đảo Similan của Thái Lan đợc xếp là một trong mời
điểm du lịch đẹp nhất thế giới, Vịnh Hạ Long của Việt Nam đợc UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới
2.2.1.2 Tài nguyên du lịch núi
Du lịch biển là một thế mạnh của ASEAN, tuy nhiên bên cạnh đó du lịch núi cũng thu hút đợc rất nhiều sự quan tâm của du khách Ngoài sự hấp dẫn chung bởi khí hậu mát mẻ trong lành, mỗi điểm du lịch lại có những nét đặc tr-
ng riêng để thu hút du khách Đến với Việt Nam du khách đến với một SaPa quanh năm mây mù giăng phủ, khám phá đỉnh núi Phan xi păng, một trong những ngọn núi cao nhất Châu á, lạc vào cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ của Thác Bạc, Cầu Mây, Động Thủy Cung, Cổng Trời Thấp hơn và có không khí mát mẻ nhất ViệtNam là Đà Lạt Vùng đất này nổi tiếng với hồ Than Thở, thác Prenn, Cam Ly Du khách nớc ngoài đến Việt Nam thờng không mấy ai bỏ qua những địa điểm du lịch hấp dẫn này Những khu nghi núi Putao, Mâchnbaw, Sumbrabum ở cực Bắc Myanmar có những đỉnh núi tuyết phủ và ở vài nơi còn có thể trợt tuyết – môn thể thao của Phơng Tây giá lạnh
Nét độc đáo hơn nữa là có các điểm du lịch núi ở đảo cũng rất đẹp Cao nguyên Cameron là vùng đất cao nhất của Malaysia với vẻ đẹp của những vờn -
ơm giống hoa cao cấp và bầu không khí trong lành ấm áp Cao nguyên Genting lại là khu vui chơi giải trí lớn của Đông Nam á với hệ thống cáp treo hiện đại và sòng bạc lớn nhất Malaysia Một nét đặc trng nữa của du lịch núi quần đảo ASEAN là thám hiểm các núi lửa, trong đó nổi bật nhất là các núi lửa ở Indonesia Indonesia có bao nhiêu hòn đảo là có bấy nhiêu ngọn núi lửa và phần
Trang 16lớn trong số chúng đã ngừng hoạt động từ lâu, chỉ còn hơn 20 ngọn núi lửa đang họat động nằm ở Sumatra và Java Trên các ngọn núi lửa cao nhất thờng có tuyết phủ, các ngọn núi lửa đã tắt thờng để lại quanh mình một lớp dung nham, dới tác động của khí hậu nhiệt đới và nớc ma đã trở thành lớp đất màu mỡ, phì nhiêu hình thành nên những đồng cỏ, những vùng cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao và đẹp mắt Ngay cả những ngọn núi lửa đang họat động cũng là những địa chỉ hấp dẫn với du khách đặc biệt với các nhà khoa học và các du khách a chuộng du lịch mạo hiểm.
Khí hậu nhiệt đới cùng với cấu tạo địa lý nhiều dãy núi đá vôi là nguồn gốc hình thành nên nhiều nhiều hang động đá vôi trong khu vực.Việt Nam và Malaysia là hai quốc gia tiêu biểu có nhiều hang động đá vôi hấp dẫn và đẹp nhất Việt Nam có các quần thể hang động trên các đảo đá của Vịnh Hạ Long với động Thiên Cung, “Nam thiên Đệ nhất động” ở Hơng Sơn hàng năm thu hút hàng nghìn khách du lịch đến thăm quan tế lễ Đi sâu vào miền trong có động Phong Nha ( Quảng Bình) là một trong những hang núi đá vôi dài và đẹp nhất trên thế giới Các nhà khoa học đã đánh giá Phong Nha có nhiều nhũ đá kỳ lạ và huyền ảo,cha khám phá hết đợc vẻ đẹp của hang động này và ngày càng thu hút thêm nhiều nhà nghiên cứu hang động trên thế giới Phong Nha vừa đợc công nhận là di sản văn hóa thế giới Động Batu của Malaysia nơi thờ Sura Maniam – ngời sáng lập ra đạo Hindu là một quần thể hang động gắn liền với màu sắc tôn giáo Hàng năm đến mùa lễ hội, hàng trăm nghìn tín đồ hồi giáo về đây tế
lễ Malaysia còn có hang rộng nhất thế giới là hang Hơu, hang Niah đợc cả thế giới biết đến là hang động còn sót lại những dấu vết cổ nhất của con ngời ở khu vực Đông Nam á cách đây hơn 40.000 năm Nhìn chung các quốc gia ở khu vực ASEAN đều có dấu ấn của các dãy núi và các hang động hấp dẫn và thu hút nhiều du khách bởi có sự kết hợp giữa núi và biển, giữa hang động và các dòng sông nhiều giá trị khám phá
2.2.1.3 Tài nguyên du lịch rừng
Trang 17Ngoài những tiềm năng du lịch tự nhiên biển, đảo, núi, hang động, khu vực còn có thêm một tài nguyên thiên nhiên không thể không kể đến đó là rừng Các nớc ASEAN có diện tích rừng bao phủ khá lớn( khoảng 70%) và hiện còn gìn giữ đợc khá nguyên vẹn một số khu rừng nguyên sinh ( đa số nằm trong khu vực bảo vệ của hàng trăm vờn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên của các nớc) Khu bảo tồn và rừng quốc gia của các khu vực có các loài động thực vật rất phong phú và đa dạng, thêm vào đó nhờ có sự khác biệt về vị trí, địa hình khí hậu mà thành phần loài trong khác khu bảo tồn cũng có sự khác biệt Các loài
động vật qúy hiếm tồn tại trên thế giới nhiều loài chỉ có ở khu vực Đông Nam á
nh thằn lằn đất ở Indonesia, Sao la, cò đầu đỏ ở Việt Nam Một số loài hoa và loại cây quý hiếm cũng chỉ có xuất hiện ở khu vực này nh loài hoa ăn thịt Đến các khu bảo tồn rừng nguyên sinh ở ASEAN ngời ta sẽ đợc thấy sự phong phú
đa dạng và hấp dẫn của các khu rừng nhiệt đới rụng lá theo mùa, rừng nhiệt đới
và rừng xích đạo ẩm ớt quanh năm Đặc biệt là các khu rừng ngập mặn ở Indonesia và Việt Nam với diện tích chỉ đứng sau rừng ngập mặn Amazone, không chỉ có ý nghĩa lớn về mặt du lịch khám phá và kinh tế mà còn có ý nghĩa rất quan trọng về du lịch sinh thái và bảo vệ môi trờng
Những tài nguyên thiên nhiên phong phú của khu vực ASEAN là điều kiện khách quan rất thuận lợi cho ngành du lịch khu vực phát triển Thiên nhiên
đã u đãi cho khu vực nào những tài nguyên du lịch quý hiếm thì nếu biết cách khai thác chúng sẽ mang lại những nguồn lợi về kinh tế vô cùng to lớn và mang trên nó hình ảnh của khu vực ra phạm vi toàn thế giới Đã có gần 20 điểm du lịch trong khu vực đợc UNESCO xếp vào danh mục là di sản văn hoá thế giới Trong số các di sản tự nhiên thế giới ở ASEAN thì có hai điểm ở Indonesia là v-
ờn quốc gia Ujungkulon và Komodo và một khu vực quần đảo vịnh rất đẹp ở Việt Nam là Vịnh Hạ Long Vờn quốc gia Ujungkulon là nơi duy nhất còn giữ lại đợc khoảng hơn 50 con cuối cùng của loài tê giác một sừng Java và nhiều loại động thực vật quý hiếm khác Vờn quốc gia Komodo lại nổi tiếng với loài
Trang 18thằn lằn khổng lồ gọi là Rồng Komodo, loài vật này gợi cho chúng ta hinh ảnh những con khủng long thời cổ đại đang tồn tại cho đến ngay hôm nay.Vịnh Hạ Long vừa vinh dự đợc công nhận là di sản thiên nhiên thế giói cuối năm 2005 và với vẻ đẹp tự nhiên kỳ ảo và một quần thể hơn 3000 hòn đảo lớn nhỏ đợc gọi tên theo ttrí tởng tởng của dân gian nh hòn Con Cóc, hòn Con Voi, hòn Gà Chọi, hòn Mái Nhà và có nhiều hang động đẹp mà tên gọi gắn liền với các truyền thuyết nh hang Đầu Gỗ, hang Trinh Nữ, hang Sửng Sốt, hang Thiên Cung Những di sản trên đã đ… ợc cả thế giới thừa nhận và luôn là điểm đến của các tour du lịch đến các quốc gia trong khu vực ASEAN.
Hầu hết các công trình kiến trúc cổ này đợc xây dựng dới thời phong kiến, thời đại để lại nhiều dấu ấn hoàng kim nhng cũng gây ra không biết bao nhiêu biến cố của thời đại của nhân loại Có lẽ chính vì thế mà những công trình kiến trúc cổ xa này tồn tại đến bây giờ nh một dấu ấn thời gian ghi dấu những tinh hoa của con ngừời cổ đại kết hợp với tài năng và sự cống hiến của họ Đầy giá trị nh kinh đô Angkor- cố đô của hoàng gia Campuchia Quần thể này bao
Trang 19gồm một chuỗi cung điện nguy nga tráng lệ đợc xây dựng trên diện tích gần
200 km2 dới triều đại Angkor, thời kỳ huy hoàng nhất của dân tộc Khơ-me Angkor có nghệ thuật chạm khắc đá tinh xảo ít nơi nào trên thế giới bì kịp Chung quanh Angkor là một hệ thống kênh đào và hồ nớc tạo nên một kết cấu tổng thể lạ mắt Giá trị hơn có những bức tợng đợc đúc từ vàng và đợc xem nh
là biểu tợng của một thời hoàng kim nhất của quốc gia này Nhiều ngời xem quần thể kiến trúc tuyệt vời này là kỳ quan thứ tám của thế giới
Cũng là những công trình kiến trúc cổ đại nhng những đền đài lăng tẩm ở
cố đô Huế của Việt Nam lại có sức hấp dẫn mạnh mẽ hơn bởi những truyền thuyết gắn liền với nó Những cung điện này là nơi ở của các bậc vua quan và nơi làm việc của triều đình phong kiến Mỗi đời vua nhà Nguyễn lên ngôi lại tự cho phép mình đợc xây một cung điện riêng nằm trong tổng thể Đại Nội Huế Mỗi cung điện có nét dấu ấn riêng biệt chính bởi những nét cá tính, phong cách của vị vua làm chủ Lăng của vua Tự Đức - ông vua mê văn chơng đã cho xây lăng của mình giữa một không gian khoáng đạt và thơ mộng, ở giữa là một hồ sen bán nguyệt nơi đức vua thờng thởng ngoạn và sáng tác thơ ca Ngợc lai vị vua cuối cùng của triều đại nhà Nguyễn- Bảo Đại- lại học tập phong cách Pháp
và t duy thẩm mĩ của Châu âu cổ điển tạo nên một cung điện nguy nga lộng lẫy với những cột đá hoa cơng lấp lánh và dễ làm cho du khách cảm thấy choáng ngợp Mỗi công trình kiến trúc cổ của Việt Nam đều luôn mang trong mình
nó vẻ đẹp của lịch sử dân tộc, không những ở Kinh thành Huế mới có dấu ấn của đền đài lăng tẩm mà ở trên khắp cả nớc từ phố cổ Hội An đến thánh địa Mỹ Sơn đến dấu ấn của cung điện Chăm pa ở vùng đất Ninh Thuận đều mang những vẻ đẹp huyền bí hấp dẫn của Phơng Đông
Ayatthaya ở Thái Lan là kinh đô của các triều đại thời kỳ Ayutthaya lừng lẫy vứi những công trình kiến trúc mang phong cách riêng bao gồm quần thể kiến trúc nh cung điện Bang Pa In, Hoàng cung, đền Phannan Choeng, công viên lịch sử Ayutthaya với những bức tợng Phật phủ đồng lớn nhất thế giới
Trang 20Một di sản nữa là Sukhothai, kinh đô của Thái Lan thời kỳ Sukhothai, là nơi phát triển nghệ thuật và kiến trúc đạo Phật với những bông sen tợng trng cho kiến trúc Sukhothai Khu di tích còn tồn tại đến ngày nay bao gồm công viên lịch sử Si Sat Chanalai, công viên lịch sử Kam Phaeng Phet, cung điện Hoàng gia và một số đền chùa Phật giáo chính
Luang Phabang, cố đô của Lào nằm trên ngã ba sông Khan và Mê kông có phong cảnh thiên nhiên rất đẹp với những đền đài, cung điện, những công trình kiến trúc cổ có phong cách đặc biệt pha trộn giữa kiến trúc Pháp và kiến trúc Lào truyền thống
Sang đất nớc Myanmar xinh đẹp, quốc gia với hơn 2300 công trình kiến trúc cổ còn tồn tại đến ngày nay trong đó có nhiều công trình đợc coi là kiệt tác kiến trúc Các đền chùa, tháp, miếu này đợc xây dựng với mục đích ca ngợi và
đề cao Đức Phật cũng nh giáo lý của nhà Phật Hơn 2000 đền chùa hiện nay còn
ở Pagan là cả một bộ bách khoa đồ sộ về kiến trúc cổ không chỉ của Myanmar
mà còn của toàn khu vực tín ngỡng đạo Phật
Những di sản văn hóa còn lại của ASEAN là các công trình kiến trúc cổ
điển nh đền thờ Borobudur ( công trình tởng niệm Phật giáo) đợc coi là một trong những công trình kiến trúc vĩ đại nhất không chỉ của Indonesia và cả thế giới Phật giáo mà của toàn nhân loại Khu đền Prambanan với bộ sử thi Ramayana huyền thoại bằng đá, chùa vàng ở Myanmar là một quần thể kiến trúc với hàng chục ngôi tháp, điện thờ Phật, tháp chuông, cột thờ trong đó toàn
bộ bề mặt chính của tháp đợc phủ bằng vàng và đá quý Toàn cảnh những khu
đền tháp trong quần thể di tích này khiến cho ngời của thế hệ sau sửng sốt về tài trí và sức sáng tạo của cha ông
Bên cạnh những di tích đợc UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới còn rất nhiều các di tích khác cũng có giá trị không kém về mặt lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc, cảnh quan và đã trở thành nơi thu hút không ít du khách
đến tham quan và nghiên cứu Những giá trị của các dấu ấn cổ xa ở nơi đau
Trang 21cũng rất đáng quý và trân trọng Các di tích nh các đền chùa, thành cổ, các làng nghề truyền thống, các bảo tàng, các di tích khảo cổ luôn hấp dẫn mới lạ với
du khách nớc ngoài, nhất là các du khách Châu Âu Khắp nơi trên lãnh thổ ASEAN đều có thể bắt gặp hình ảnh của những cong trình này và chúng phản
ánh sự phong phú, đa dạng về bản sắc văn hóa, phản ánh quá trình hình thành
đất nớc và những bớc thăng trầm của lịch sử các quốc gia Những di sản có giá trị du lịch cao nh các thánh đờng Hồi giáo, các điện thờ đợc xây dng theo các kiến trúc cổ ở các thành phố lớn của Malaysia, các thành cổ gắn liền với quá trình dựng nớc và giữ nớc ở Việt Nam nh thành cổ Hà Nội, thành cổ Quảng Trị,
địa đạo Củ Chi , các đền chùa ở Thái Lan, Lào, Myanmar, Campuchia, các làng nghề thủ công ở Indonesia, Việt Nam và các làng cổ ở Brunei
Những công trình kiến trúc nghệ thuật cổ xa tuyệt vời còn giữ lại đợc ở các nớc ASEAN là hiện thân của một thời hoàng kim của các vơng quốc cổ xa ở
Đông Nam á Chúng không chỉ là những cảnh quan đẹp thu hút đông du khách
du lịch, giúp cho khách hiểu biết về những nét đẹp truyền thống, các phong tục tập quán, tín ngỡng của ngời dân nơi đây mà còn làm cho chính những ngời dân thấy rõ niềm tự hào dân tộc và ý thức giữ gìn phát huy những vẻ đẹp của chúng,
vẻ đẹp nhân văn của ngàn đời
2.2.2.2 Văn hóa lễ hội
Những công trình kiến trúc cổ tinh xảo và tài hoa trên đợc xây dựng nên một phần là để thể hiện tài nghê của nghệ nhân thời xa và phong cách thẩm mĩ
cổ điển của á Đông ngoài ra còn là nơi để nhân dân tổ chức các dịp lễ hội trong năm ASEAN nổi tiếng với những lễ hội sống động và phong phú gồm các lễ hội dân gian nh tết đầu năm, hội xuân, hội mùa, lễ hội đền chùa và các lễ cúng mang nhiều màu sắc tôn giáo Các nớc trong khu vực đều có hai ngày tết là tết dơng lịch và ngày tết truyền thống Ngày lễ tết truyền thống này thờng là ngày
lễ lớn nhất trong năm và diễn ra trên phạm vi toàn quốc gia với nhiều hoạt động
Trang 22văn hóa, nhiều trò vui chơi giải trí, và đây cũng chính là những dịp hấp dẫn du khách quốc tế đến tìm hiểu phong tục tập quán của các nớc trong ngày lễ đợc coi là lớn nhất của các quốc gia khu vực Tết cổ truyền của Việt Nam là những ngày đầu tiên của năm lịch mặt trăng( âm lịch), tết cổ truyền của ngời dân Campuchia, Myanmar, Lào lại đợc tổ chức vào giữa tháng t dơng lịch với lễ hội
té nớc rất độc đáo và giàu ý nghĩa với mong muốn đón một năm mới nhiều điều may mắn mát mẻ Tết cổ truyền của Thái Lan lại rơi vào tháng 2, và một số dân tộc Chăm pa của VIệt Nam hay Campuchia cung đón tết vào cùng thời điểm này Những quốc gia còn lại nh Malaysia, Indonesia, Brunei lại theo đạo Hồi nên ăn cái tết của ngời Hồi giáo Mọi vùng đất của khu vực ASEAN luôn chờ mong ngày tết cổ truyền của dân tộc và đây là dịp để mọi nét đẹp của văn hóa truyền thống của mỗi dân tộc đợc khoe sắc và là điểm nhấn thu hút du khách phơng Tây vốn rất lạ lẫm với một cái tết ngoài lễ Giáng sinh tại xứ sở của họ
Ngày tết hàng hóa đợc bày bán khắp nơi, các trò vui chơi giải trí ngày ờng không diễn ra nhng lại đợc sự hởng ứng nhiệt tình của tất cả mọi ngời khi mỗi dịp tết đến Theo phong tục của ngời á Châu thì cả năm làm lụng để hởng lộc tết, chính vì vậy ngày tết là ngày của con ngời lúc giao lu với nhau, đón chào nhau bằng tình cảm nồng ấm nhất, Chính vì thế mỗi ngời dân châu Âu có dịp đợc tham dự một ngày tết ở Việt Nam hay ở các quốc gia khác đều cảm nhận đợc một không khí ấm áp và đều mong muốn đợc có dịp quay trở lại Hấp dẫn du khách qua văn hóa truyền thống đặc biệt là các dịp lễ hội lớn trong năm
th-là một thế mạnh của du lịch ASEAN Các tour du lịch hiện nay đều có xu hớng
đa lễ hội vào một phần chơng trình để du khách ngoài thởng lãm danh lam thắng cảnh còn đợc hiểu thêm về cuộc sống và nét văn hóa vật thể của khu vực
Phổ biến nhất ở ASEAN là các lễ hội đền, chùa đợc tổ chức khắp nơi trong khu vực Lễ hội đền Borobudur của Indonesia diễn ra từ cuối tháng 5 đến tháng 6 Lễ hội chùa Hơng ở Việt Nam diễn ra từ tháng 1 đến tháng 3 (âm lịch) thu hút hàng ngàn ngời dân bản địa cũng nh du khách tham quan động hơng
Trang 23tích thiêng liêng Lễ hội Thạt Luông của Lào diễn ra vào tháng 11, lễ hội chùa Vàng của Myanmar đợc tổ chức vào tháng 5 cũng đều là những lễ hội lớn Những lễ hội đền chùa này thờng gắn liền với các nét tôn giáo, những phong tục cúng bái, lễ lạt đợc truyền từ bao đời nay, chính vì thế nên chúng thờng rất thiêng liêng và giàu giá trị nhân văn.
Ngoài ra cũng còn có rất nhiều ngày lễ khác nh ngày quốc khánh của các quốc gia, ngày sinh của vua và hoàng hậu ở một số vơng quốc, ngày hội nghệ thuật ở (Bali) Indonesia vào tháng 7, ngày hội đua thuyền, hội cây trái của miền Nam( Việt Nam ), lễ hội hoa, cây cảnh của Đà Lạt( Việt Nam), Thái Lan và Singapore tháng 2, hội thi các món ăn ở Chiang Mai ( Thái Lan) vào tháng 12,
lễ hội múa voi ở Myanmar vào tháng 10 hàng năm Những lễ hội này luôn thu hút đợc sự chú ý của rất nhiều du khách đặc biệt là khách quốc tế bởi sự mới lạ
và giàu ý nghĩa của chúng
Thủ đô các quốc gia Đông Nam á cũng là một sự hấp dẫn đáng kể đối với
du khách thập phơng Thủ đô thờng là nơi dừng chân đầu tiên của khách du lịch
và cũng là trung tâm văn hóa , chính trị, kinh tế của mỗi quốc gia, tập trung các công trình nghệ thuật , các viện bảo tàng, các trung tâm thơng mại lớn Thủ đô chính là hình ảnh của một quốc gia thu nhỏ và những ấn tợng về thủ đô chính là
ấn tợng về nét thanh lịch, sự hng thịnh cũng nh đời sống kinh tế của ngời dân nơi đấy Thủ đô thờng đợc xây dựng và phát triển trên nền tảng một kinh đô cổ hay một đô thị đã tồn tại và đạt đợc sự hng thịnh về kinh tế và đời sống văn hoá của dân c từ trớc đó Chính vì thế ở các thành phố này có những nét hiện đại của kiến trúc mới đan xen với công trình kiến trúc cổ, có những dấu ấn của lịch sử hào hùng gắn liền với những ngôi nhà chọc trời – biểu tợng của một nên kinh
tế mới đang vơn lên Đấy chính là những nét hấp dẫn du khách đên với một vùng đất giàu tiềm năng và đang dần biến thành những con rồng thật sự ở Châu
á
Trang 24Bangkok, thủ đô, kinh đô và cảng chính của vơng quốc Thái Lan, là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá lớn nhất đất nớc này cũng là trung tâm kinh tế chính trị trung tâm của ASEAN Bangkok chính là sự kết hợp hài hoà đến kinh ngạc giữa vẻ đẹp hiện đại với những dấu ấn cổ điển còn tồn tại cho đến ngày nay Là vơng quốc nên Thái Lan với thủ đô là Bangkok vẫn có nhiều nét văn hoá, đời sống tâm linh rất phong kiến và rất cổ, những cô gái Thái vẫn luôn xuất hiện với bộ áo váy truyền thống nở nụ cời tiếp đón bạn bè khắp năm châu, những cung điện nguy nga- là nơi hiện diện của đấng quân vơng đứng đầu nhà nớc- nằm ngay giữa thủ đô đa hình ảnh một Thái Lan giàu truyền thống ra khắp thế giới Tuy nhiên cũng có một Bangkok và một Thái Lan đối lập tồn tại song song Đó là một Paris của Châu á với đầy đủ các loại hình dịch vụ, các trung tâm thơng mại, vui chơi giải trí, các hộp đêm, các pub, khu chợ ẩm thực để…chiều lòng tất cả các nhu cầu của du khách Thái Lan là đất nớc nổi tiếng của một số dịch vụ mà rất nhiều nơi không có hoặc không cho phép hoạt động ví dụ
nh dịch vụ gái bao, chuyển đổi giới tính tự do, các sòng bạc và các chợ đêm với
đầy đủ vẻ đẹp và quyến rũ của nó Du khách đến với Bangkok là đến với một thiên đờng mua sắm và nghỉ dỡng, những thành tựu về phát triển kinh tế đã cho phép đất nớc này và đặc biệt tại thủ đô Bangkok đầy đủ điều kiện để thoả mãn bất kỳ vị khách khó tính nào
Đến với thủ đô Kuala lampur của Malaysia chúng ta cũng đợc gặp những nét tơng đồng với thủ đô Bangkok của Thái Lan Thủ đô này đợc du khách biết đến qua tên rất ấn tợng là “thành phố vờn đèn” với hệ thống chiếu sáng hiện đại làm cho thành phố trở thành một miền đất kỳ diệu về đêm Kuala Lampur còn đợc biết đến nh một thành phố xanh và sạch với những vờn cây công viên đặc thù độc đáo hấp dẫn nh Vờn quýt, Vờn Hồ, Công viên hơu, vờn dâm bụt, công viên Bớm Một tour du lịch quanh thành phố tham quan những…
địa điểm trên cũng đủ mang đến cho du khách nhiều điều thú vị và hấp dẫn Tuy nhiên vẫn cha thể giới thiệu hết đợc về thành phố xinh đẹp này nếu không
Trang 25kể đến những di tích văn hoá lịch sử kiến trúc nh Thánh đờng Magigiêm, nhà thờ Sri Mahasna Riama- nhà thờ lộng lẫy nhất quốc gia này, viện bảo tàng tiền
xu duy nhất ở Malaisia, toà nhà quốc hội với dáng hình một con thiên nga đang cất cánh Không thể bỏ qua thủ đô của quốc gia xinh đẹp này trong một tour
đến khu vực Đông nam châu á
Khác hẳn với vẻ đẹp của hai thủ đô trên , thủ đô Singapore của đất nớc trùng tên này lại mang một dáng dấp hoàn toàn khác- một vẻ đẹp hiện đại và văn minh Là một quốc gia nhỏ bé, diện tích cha bằng thủ đô Hà Nội nhng không có ai có thể phủ nhận đợc sự hiện đại và phát triển của con rồng Đông Nam á này Singapore là một trung tâm giáo dục đẳng cấp cao, một trung tâm
điều trị y tế có uy tín, một trung tâm mua sắm quốc tế và hơn hết thảy là một thị trờng du lịch ở khắp mọi nơi và rất giàu tiềm năng Hòn đảo Sentosa nổi tiếng với các khu nghĩ dỡng đẳng cấp cao nh Sijori resort, Sentona Resort and Spa
và rất nhiều khu vui chơi để xem Thủy cung(Underwater World) lôi cuốn du khách bởi đợc chiêm ngỡng những loài cá và sinh vật ngoài đại dơng ngay bên cạnh mình, tháp Carlsberg cao 110m đem đến cho ngời chinh phục cảm giác đ-
ợc thoát ra khỏi không gian mặt đất Ngoài ra còn có thể kể đến các khu giải trí
độc đáo nh công viên Nhạc nớc ( Musical Foutain), khu trợt xe cảm giác mạnh, sân gôn ( Golf Club) và khu biểu diễn cá heo ( Dolphin Lagoon), khu vờn Bớm
và Côn trùng Có hai địa danh không thể không ghé qua mỗi khi đến quốc đảo xinh đẹp này là công viên chim Jurong với diện tích hơn 20ha và 9000 con chim thuộc 600 loài khác nhau khoe sắc và đua nhau tiếng hót và đi dạo phố chợ Trung Hoa để tìm cho mình một món đồ a thích Mỗi năm quốc gia này đón hơn 5 triệu lợt khách, đóng góp thu nhập đáng kể cho nền kinh tế quốc dân Có thể thấy rõ Singapore đã luôn đầu t đích đáng cho ngành du lịch để thu hút du khách trên toàn thế giới và du lịch đích thực đã trở thành ngành công nghiệp không khói và đáng để nhiều quốc gia học tập
Trang 26Cha thể theo kịp Singapore hay Bangkok về sự hiện đại và quy mô phát triển nhng thủ đô Hà Nội của Việt Nam cũng có những thế mạnh riêng về du lịch Thành phố vì hòa bình này luôn đem đến cho du khách một cảm giác an toàn và ấm áp bởi lòng hiếu khách của ngời dân địa phơng Hà Nội kinh đô cổ một thời của Việt Nam nên vẫn giữ đợc nhiều nét cổ xa với những thành cổ, cổng thành, 36 phố phờng luôn tấp nập và hồ Hoàn Kiếm mãi xanh Ngoài tham quan những địa danh cổ du khách còn có thể đợc thởng thức những nét văn hóa phi vật thể cổ của dân Việt qua những làn điệu chèo, hát chầu văn hay xem múa rối nớc Khu vực ngoại thành sống động hơn với những làng nghề truyền thống
nh làng gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc, làng đúc trống đồng, làng tranh
Đông Hồ Những làng nghề này rất đợc du khách quan tâm và yêu mến vì đấy chính là những nét cổ điển nhất của văn hóa á Đông Một Hà Nội hào hoa và văn hiến còn linh thiêng hơn với những đền chùa, miếu mạo thờ các vị anh hùng dân tộc, các bức tợng Phật nh đền Quán Thánh, Văn miếu quốc tử giám hay đền Ngọc Sơn Hà Nội cũng đang phát triển hàng ngày với những sự biến đổi trông thấy của đờng phố, của những dãy nhà cao tầng, những khu biệt thự, văn phòng, công sở nhng những nét đẹp cổ xa vẫn đang đợc các thế hệ sau gìn giữ và tôn tạo để đem một vẻ đẹp Hà Nội - Việt Nam tiềm ẩn và ấn tợng đến với bạn bè quốc tế
Ngoài thủ đô khu vực ASEAN còn rất nhiều thành phố khác cũng là những trung tâm văn hoá kinh tế và du lịch của các nớc với những thắng cảnh
đẹp và những khu vui chơi giải trí đa dạng hơn, dịch vụ kỹ thuật phục vụ du lịch hiện đại Có thể kể ra đây thành phố Chiang Mai của Thái Lan nơi có tới hơn
300 ngôi đền cổ, 3 viện bảo tàng giúp cho du khách hiểu thêm về vơng quốc Lana xa xa Chieng Mai có nhiều hàng quán thủ công mỹ nghệ của các dân tộc trong quốc gia nh vàng, bạc, đá quý Thêm vào đó không khí trong lành, khí…hậu ôn hoà, mát mẻ, nhịp sống êm đềm và sự đa dạng của nền văn hóa là những đặc điểm nổi bật thu hút du khách đến với thành phố thanh bình này
Trang 27Một thành phố khác cũng chẳng khác gì một thiên đờng trên mặt đất là Bali của đất nớc Indonesia Nổi tiếng với chùa Tampaksiring trên 1000 năm tuổi, làng Kintamani cổ nhất của ngời Bali gốc, trung tâm nghệ thuật WerdhiBudaya lớn và phong phú nhất Indonesia, khu phố cổ với những đền đài nguy nga, đồ sộ và các bãi biển đẹp tuyệt vời, khách du lịch tham quan thành phố này nh lạc vào một thế giới khác với những nét độc đáo trong văn hoá, đợc thởng thức nhiều dịch vụ hấp dẫn mới lạ và chìm đắm trong làn nớc biển trong xanh tuyệt vời.
Có một thành phố khác có một tên gọi đợc nhiều ngời biết đến là “ hòn ngọc Viễn đông” – thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam Thành phố này là một thành phố trẻ, chính vì thế nó tiếp thu đợc nhiều nét hiện đại của Mỹ thời
kỳ đô hộ đất nớc Việt nam từ lối sống đến kiến trúc xây dựng và t duy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nớc Du khách
dễ choáng ngợp trớc hình ảnh một thành phố châu á thay đổi hàng ngày so với những năm thời chiến (1960-1975), những khu vui chơi giải trí đạt tiêu chuẩn quốc tế, những khu công viên với mọi trò chơi hấp dẫn Du khách sẽ đợc tham quan chợ Bến Thành và những khu chợ nổi trên sông rất độc đáo Bảo tàng lịch
sử cũng là một địa điểm không thể bỏ qua bởi nơi đây ghi dấu bao chiến tích anh hùng của cả một dân tộc giàu truyền thống lịch sử nhất khu vực Đông Nam
á
Toàn cảnh bức tranh tài nguyên du lịch của ASEAN đã đợc phác họa sơ
bộ trên đây Có thể nói vẻ đẹp Đông Nam á là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa sự cổ mặc và sự sống động, giữa những tiềm ẩn có từ bao đời nay
và sự rực rỡ của một khu vực đang trở thành một khu vực sống động nhất thế giới Du lịch ASEAN đặc biệt là ngành du lịch của ba quốc gia có tiềm năng kinh tế lớn là Thái Lan, Malaysia và Singapore để lại những cái nhìn rất ấn tợng với du khách quốc tế với những con số cụ thể ở chơng sau xứng đáng để lại
Trang 28nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm quý b¸u cho ngµnh du lÞch ®ang cÊt c¸nh cña ViÖt Nam.
Trang 29Chơng II : Thực trạng và bài học kinh nghiệm phát triển hoạt động du lịch quốc tế tại một
số nớc asean
1 Thực trạng hoạt động du lịch quốc tế tại một số quốc gia ASEAN.
1.1 Lợng khách du lịch quốc tế tăng
Nh đã phân tích ở trên, ASEAN có rất nhiều tài nguyên du lịch hấp dẫn
Du khách đến với một ASEAN giàu phong cảnh thiên nhiên, nhiều giá trị nhân văn và những ngời dân nồng hậu ấm áp Du lịch khu vực phát triển mạnh thể hiện qua những con số đáng kể: lợng khách vào khu vực cuối năm 2005 đạt con
số 51,287 triệu lợt ngời, tăng 4.7% so với năm 2004
Năm
Brunei Darussalam 127,142 118,863 6.51 0.25%Cambodia 1,421,615 1,055,202 25.77 2.77%Indonesia* 5,002,101 5,294,380 -5.84 9.75%Lao PDR 1,095,315 894,806 18.31 2.14%Malaysia 16,431,055 15,703,406 4.43 32.04%Myanmar 660,206 656,910 0.5 1.29%Philippines 2,623,084 2,291,352 12.65 5.11%Singapore 8,942,408 8,375,094 6.34 17.44%Thailand 11,516,936 11,737,413 -1.91 22.46%Viet Nam 3,467,757 2,927,873 15.57 6.76%
Trang 30Dẫn đầu danh sách số lợng khách du lịch vào khu vực là ba quốc gia Malaysia (32.04% ), Thái Lan ( 22,46%) và Singapore ( 17,44%) Ba quốc gia này cũng chính là những điểm đến đợc du khách quốc tế quan tâm nhất và cũng
là đối tợng nghiên cứu chính của khóa luận này về những bài học phát triển du lịch thành công của khu vực ASEAN
1.1.1 Thái Lan.
Du lịch là một ngành công nghiệp đứng đầu trong các ngành dịch vụ của Thái Lan Theo thống kê thì ngành du lịch nớc này chiếm tỷ trọng hơn 60% doanh thu của khu vực dịch vụ (1) Thái Lan là quốc gia giàu tiềm năng nhất trong khu vực cả về kinh tế lẫn nhân lực cũng nh là các phơng diện liên quan đến hoạt
động du lịch Nhờ các hoạt động thu hút khách du lịch hấp dẫn mà lợng khách
du lịch đến với Thái Lan luôn nằm trong top dẫn đầu khu vực
Trang 31dịch SARS năm 2003 và thảm hoạ sóng thần cuối năm 2004 Tính đến hết năm
2005, do ảnh hởng của đợt sóng thần thảm khốc cuối năm 2004 lợng khách du lịch quốc tế đến Thái Lan đã giảm nhẹ so với năm 2004 và không đạt đợc mục tiêu 13.38 triệu lợt khách quốc tế và 76.24 triệu lợt khách nội địa cho cả năm
Lợng khách tham quan du lịch Thái Lan đến từ hầu hết các quốc gia từ các châu lục trên thế giới và ngay cả chính quốc gia trong khu vực Trong khối ASEAN quốc gia có lợng ngời tham quan đất nớc với bãi tắm Phukhet nổi tiếng thế giới là Malaysia với hơn 1 triệu lợt khách mỗi năm Xếp sau là các quốc gia Singapore, Indonesia, Philippines và Việt Nam Có thể thấy các quốc gia có tiềm lực kinh tế càng mạnh nhu cầu đi du lịch càng cao và không chỉ đi du lịch
đến các châu lục khác mà khai thác ngay trong khu vực của mình Năm 2004 Thái Lan thu hút hơn 2,7 triệu khách nội khối chiếm 23.5 % tổng số khách du lịch vào đất nớc này, con số này tăng lên 2.495 triệu lợt khách vào năm 2005 chiếm 25.6%.(1) Nh vậy trong hai năm liên tiếp gần đây lợng khách du lịch nội khối vào Thái Lan tăng lên và chiếm tỷ lệ cao nhất Du lịch Thái Lan có sức hút mạnh mẽ với du khách của các nứơc trong khu vực
ASEAN bởi có nhiều vẻ đẹp nổi bật nh nhiều chùa chiền gắn liền với đạo Phật rất thịnh hành và có nhiều điều thú vị để khám phá, nhiều khu nghĩ dỡng cao cấp và có giá cả hợp lý để khách du lịch nội khối có mức thu nhập trung bình cũng có đủ khả năng dành cho mình một chuyến du lịch trọn vẹn
Từ các châu lục khác, Thái Lan cũng hấp dẫn đợc một lợng du khách
đáng kể Năm 2004, khách du lịch đến từ các quốc gia ngoài Đông Nam á là hơn 9 triệu lợt khách, giảm xuống còn gần 8.5 triệu vào năm 2005 do tâm lý e ngại của nhiều khách du lịch quốc tế sau hậu quả của đợt sóng thần cuối năm
2004 Tuy nhiên trong hai tháng đầu năm 2006, du lịch Thái Lan đã lấy lại đợc
đà phục hồi và đã thu hút đợc hơn 2.34 triệu lợt khách, tăng 33.97% so với cùng
kỳ năm ngoái (1) Với đà phát triển nh thế này Thái Lan thực sự đang là điểm
Trang 32nóng du lịch của khu vực và lợng khách du lịch quốc tế đến hết năm nay dự kiến sẽ đạt 15,12 triệu lợt khách.
Khu vực có lợng khách đến tham quan du lịch tại Thái Lan lớn nhất là các quốc gia châu á đến từ ngoài khu vực nh Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc Nhật Bản là quốc gia có số lợng du khách tới tham quan Thái Lan nhiều nhất trong hai năm 2004 và 2005 tơng ứng với các con số 1.212 triệu và 1.196 triệu, đều chiếm 10,4 % tổng số khách du lịch tới quốc gia này.(1) Du khách Nhật Bản đến với đất nớc Thái Lan bởi sự hấp dẫn của nhiều loại hình du lịch mới nh các tour du lịch tổ chức cho gia đình ( Family tour) hay để kết hợp cả du lịch và làm việc ( du lịch công vụ )
Khu vực có lợng khách lớn thứ hai đến Thái Lan là Châu Âu với con số xấp xỉ gần 2,5 triệu ngời năm 2004 và 2.04 triệu năm 2005 Chỉ số này giảm xuống trong năm 2005 do sau thảm hoạ sóng thần cuối năm 2004, du lịch Thái Lan bị ảnh hởng về cơ sở vật chất nh các khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ mát ven biển nên du khách yêu những bờ biển đẹp của Thái Lan phải đợi đến lúc những cơ sở này đợc phục hồi
Với những mục tiêu về số lợng khách du lịch đã đặt ra hằng năm, Thái Lan đều
đạt đợc và vợt, Thái Lan đã thuyết phục thế giới trong lĩnh vực du lịch bằng vị trí dẫn đầu khu vực Đông Nam á và nhận giải “quốc gia du lịch tốt nhất thế giới năm 2006”( the world’s best tourist coutry 2006) do tạp chí The Travel News ( Na Uy) trao tặng Giải thởng này đợc tổ chức liên tục 11 năm qua do 300 thành viên ngành công nghiệp du lịch Na Uy bầu trên tạp chí
(1) Nguồn : http://www.tatgovernor.com , truy cập 17h 25/20/2006
The Travel News trao tặng Giải thởng này đợc tổ chức liên tục 11 năm qua do
300 thành viên ngành công nghiệp du lịch Na Uy bầu chọn Ngoài ra, tạp chí The Luxury Travel ( úc) cũng đã công bố “Danh sách vàng năm 2006” cho các giải thởng trong ngành du lịch và Thái Lan cũng giành đợc nhiều giải cao, xếp
Trang 33thứ 8 và là quốc gia duy nhất của châu á nằm trong danh sách 10 nớc đoạt giải
“Quốc gia tốt nhất”, Bangkok đợc xếp thứ 8 trong số các thành phố giành giải” Thành phố tốt nhất”, 8 khu nghỉ mát của Thái Lan lọt vào danh sách top 30 “ Khu nghỉ mát tốt nhất” Những thành tích xứng đáng trên đã phản ánh đúng thực lực tiềm năng du lịch của Thái Lan và dự báo trong tơng lai đất nớc này sẽ thực sự là thiên đờng của nhiều du khách
1.1.2 Malaysia
Thái Lan tuy là quốc gia nổi bật nhất ở khu vực ASEAN về lĩnh vực thu hút khách du lịch nhng quốc gia hấp dẫn lợng khách du lịch đông đảo nhất là Malaysia Malaysia tập trung khai thác du lịch các bán đảo trong đó thủ đô Kuala Lumpur mang đậm nét dân tộc và hiện đại – biểu tợng của đất nớc Malaysia phát triển, thành phố Malacca lịch sử nơi còn lu giữ rất nhiều những
di sản văn hóa vật thể đặc sắc, một Penang với vẻ đẹp lộng lẫy của một “ Hòn ngọc Viễn Đông”, đảo Langkawi không chỉ mang vẻ đẹp rung động lòng ngời
mà còn là một thiên đờng mua sắm không thuế, hay đến với Taman Negara rừng rậm nhiệt đới với 130 triệu năm tuổi và những khu giải trí quy mô lớn luôn tràn ngập tiếng cời nh Genting, A’ Famosa, Sunway Lagoon
Với những thế mạnh về du lịch nh trên Malaysia đã có những con số
đáng khích lệ về dịch vụ kinh doanh du lịch
Số lợng (triệu ngời) Tỷ lệ (triệu ngời)Số lợng Tỷ lệ
Nguồn : Website của Uỷ Ban xúc tiến du lịch Malaysia
Trang 34Trong hai năm 2004 và 2005, tổng số khách du lịch vào Malaysia đều
đứng đầu khu vực, tơng ứng với các con số 15,703 triệu và 16.431 triệu lợt khách cho mỗi năm Năm 2005 tỷ lệ khách du lịch quốc tế đã tăng lên 4,6% so với năm 2004 bất chấp hậu quả của đợt sóng thần ảnh hởng tới khu vực Đông
á đây là điều thành công hơn của Malaysia so với Thái Lan về khả năng phục hồi sau thảm hoạ Năm 2006 chính phủ nớc này đang hy vọng thu hút đợc 18 triệu lợt khách với sự tăng lên mạnh nhất là lợng du khách đến từ Thái Lan, Hàn Quốc và Singapore.(1)
Về cơ cấu khách du lịch đến Malaysia theo khu vực địa lý thì lợng du khách nội khối chiếm một tỷ lệ rất cao, chiếm 78.2% vào năm 2004, tơng đơng với 12,284 triệu lợt ngời Năm 2005, tỷ lệ này tăng lên 79% tơng đơng với 12,984 triệu lợt ngời Quốc gia trong khu vực có lợng du khách đến Malaysia
đông nhất là Singapore, tiếp đến là Thái Lan và Indonesia.(1) Ngoài khu vực ASEAN,lợng khách từ các quốc gia Đông Bắc á nh Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan cũng chiếm số lợng đáng kể, đây là khu vực chiếm thị phần lớn thứ hai thị trờng du lịch Malaysia Theo thống kê thì trong năm 2005 Malaysia đã tiếp nhận gần 1,5 triệu khách du lịch từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản …(2)
(1),(2) Nguồn : Website của Uỷ Ban xúc tiến du lịch Malaysia
Để thu hút đợc một lợng khách lớn nh vậy, ngành du lịch Malaysia đã áp dụng nhiều chơng trình quảng bá du lịch sâu rộng, cho đa vào nhiều loại hình dịch vụ hấp dẫn và mang đậm nét văn hóa truyền thống dân tộc Hiện nay chính phủ Malaysia đã thực hiện nhiều hoạt động vì năm du lịch 2007 Bộ trởng Du lịch Malaysia đã động viên tất cả ngời dân Malaysia thực hiện vai trò của mình trong việc chào đón khách du lịch đến đất nớc này và vào tháng 12/2005 đã thành lập uỷ ban quốc gia về năm Du lịch 2007 gồm 14 tiểu ban trực thuộc
Trang 35chính phủ và các ngành công nghiệp chủ chốt Với vị trí dẫn đầu khu vực về việc thu hút khách du lịch và mục tiêu hấp dẫn 20.1 triệu lợt khách du lịch trong
năm 2007 ( Visit Malaysia Year- VMY 2007) đất nớc của tháp đôi ( Twin Tower) cao nhất thế giới này chắc chắn sẽ phải làm cho cả thế giới biết đến với một Malaysia- Châu á đích thực ( Truly ASIA)
2.1.1.3 Singapore
Bên cạnh Thái Lan và Malaysia là hai quốc gia có ngành du lịch phát triển từ khá sớm và đạt đợc nhiều thành tựu cũng nh vị trí đáng kể ở khu vực Châu á- Thái Bình Dơng cũng nh trên toàn thế giới thì đất nớc Singapore nhỏ
bé lại có bớc khởi đầu chậm hơn nhng không vì thế mà kém thành tích so với hai đất nớc láng giềng trên Với diện tích là 682,7 km2, Singapore là quốc gia nhỏ nhất khu vực ASEAN, dân số tính đến nay chỉ hơn 4,4 triệu ngời nhng trong năm 2005 vừa qua quốc gia này đã đón 8,942 triệu du khách, gấp đôi số dân hiện có của đất nớc tăng 7,3 % so với lợng khách du lịch quốc tế trong năm
2004 Trong năm 2005 Uỷ ban du lịch Singapore đặt mục tiêu đạt 8,9 triệu du khách quốc tế đến tham quan, tuy vậy con số này đã tăng lên đợc hơn 400.000 ngời đạt 8.942 triệu cho cả năm
Lợng khách quốc tế tại Singapore năm 2004 và 2005
Năm
Số lợng (triệu) Tỷ lệ Số lợng(triệu) Tỷ lệ
Nguồn: Uỷ ban du lịch Singapore
Trang 36Trong nhung năm vừa qua Singapore luôn chứng minh đợc sức hấp dẫn của du lịch nớc nhà qua những con số đáng ngạc nhiên về lợng khách du lịch Theo thống kê mới nhất thì trong 6 tháng đầu năm 2006, đất nớc này đã chào
đón 4,7 triệu lợt khách, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm ngoái, doanh thu đạt 5,5
tỷ USD, tăng 5,2 % Với mục tiêu cuối năm đạt 9,4 triệu lợt khách, du lịch Singapore hoàn toàn có thể lạc quan rằng con số cuối năm chắc chắn sẽ vợt mục tiêu bởi dịp lễ hội của Singapore sẽ diễn ra vào tháng 9 tới
Du khách đến với Singapore cũng có kết cấu tơng tự nh Thái Lan và Malaysia Du khách chủ yếu đến từ các quốc gia trong khu vực và một số nớc Châu á lân cận Tuy nhiên tỷ lệ này có thấp hơn Thái Lan và Malaysia, năm
2004 tỷ lệ du khách nội khối chiếm 37.1% và năm 2005 chiếm 37,4% Trong 2 năm qua Singapore chứng kiến lợng khách tăng vọt đến từ Việt Nam, Philippines và ấn Độ Indonesia là nớc có đông du khách đến Singapore nhất với hơn 1,8 triệu lợt ngời trong năm 2005, tiếp theo đó là Trung Quốc, Nhật Bản, úc và ấn Độ Năm quốc gia này chiếm hơn một nửa số du khách vào Singapore và nâng tổng số khách của toàn khu vực châu á lên 73% thị phần khách du lịch vào đất nớc nhỏ bé xinh đẹp này (1) Du khách ngoài khu vực chiếm tỷ lệ cao hơn và chủ yếu ngoài mục đích du lịch thờng kết hợp với công việc kinh doanh tại quốc gia thuộc nền kinh tế mới này
Trong năm 2007 Singapore sẽ đặt mục tiêu thu hút 17 triệu du khách từ khắp các quốc gia trên thế giới và để thực hiện đợc mục tiêu này, Singapore nỗ lực tận dụng những tiềm năng của một đất nớc có thế lực kinh tế mạnh hỗ trợ.Singapore đã nổi tiếng với hệ thống sân golf hiện đại nhất trên thế giới nay không ngừng mở rộng thêm và bổ sung thêm hai sòng bạc ( casinos) có quy mô bậc nhất Châu á dự kiến sẽ đi vào hoạt động trớc năm 2009 Là một quốc gia nhỏ bé nhng luôn để lại đợc những ấn tợng sâu sắc trong lòng du khách bởi sự sạch sẽ của thành phố xanh-sạch nhất thế giới và là một nơi hởng thụ thật sự của tầng lớp du khách có thu nhập cao, chính vì vậy mặc dù với dân số thấp,
Trang 37diện tích nhỏ nhng quốc đảo này vẫn khẳng định đợc vị trí của mình trong khu vực với ngôi vị thứ ba về thu hút khách du lịch quốc tế trong ASEAN và là quốc gia có lợng du khách đến từ các quốc gia ngoại khối cao nhất.
Qua việc khảo sát lợng khách du lịch vào ba quốc gia Thái Lan, Malaysia
và Singapore trong mấy năm gần đây đặc biệt là trong năm 2005 chúng ta có thể thấy rõ trừ Thái Lan có xu hớng giảm nhẹ số lợng khách do ảnh hởng của thảm họa sang thần, các con số còn lại rất khả quan thậm chí còn vợt cả mục tiêu đặt ra Đây là ba quốc gia dẫn đầu khu vực về việc thu hút khách du lịch quốc tế Có một điều đặc biệt là đóng góp đáng kể vào lợng khách đến ba quốc gia trên là du khách đến từ chính ba quốc gia đó và các quốc gia khác trong khu vực Việc lợng khách nội khối chiếm một số lợng đáng kể chứng minh một xu hớng rất đáng mừng là việc hợp tác phát triển du lịch trong ASEAN đang đợc tăng cờng rõ rệt và thu nhận đợc những kết quả khả quan Xu hớng này sẽ đợc các quốc gia khác phát huy và hy vọng trong tơng lai lợng khách đến tất cả các quốc gia khác sẽ đồng đều hơn và tăng nhanh nh mô hình của ba nớc dẫn đầu
2.1.2 Nhiều loại hình du lịch mới ra đời
Để thu hút đợc một số lợng khách du lịch lớn nh trên tất nhiên các quốc gia ngoài việc chú trọng đầu t cho ngành du lịch một cách thích đáng từ việc vạch ra đờng lối phát triển du lịch thì không thể không quan tâm tới việc cho ra
đời nhiều loại hình du lịch mới hấp dẫn Trong tuyên bố chung của hội nghị các
bộ trởng du lịch tháng 10 năm 2005 vừa qua đã vạch ra những điểm yếu kém của ngành du lịch khu vực trong việc khai thác các loại hình du lịch mới và đặt
ra mục tiêu là khai thác nhiều hơn nữa những loại hình mà khu vực cha phát triển hoặc cha có trên phạm vi toàn cầu Với lợi thế đợc thiên nhiên u đãi, các chơng trình phát triển du lịch đợc đổi mới thờng xuyên các quốc gia ASEAN khai thác đợc nhiều loại hình kinh doanh dịch vụ du lịch Có thể kể ra đây một
số mô hình mà Thái Lan, Malaysia, Singapore đã áp dụng thành công và thu
đ-ợc nhiều hiệu quả
Trang 382.1.2.1 Thái Lan
a) Du lịch khám chữa bệnh ( Medical Tourism)
Du lịch ngày nay không đơn thuần là một loại dịch vụ gắn liền với mục
đích chủ yếu là giải trí nữa mà với sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ và đặc biệt là ứng dụng của chúng trong tất cả mọi lĩnh vực thì du lịch cũng nhanh chóng cho ra đời một số loại hình du lịch liên kết với hiệu quả của công nghệ y học Mô hình du lịch khám chữa bệnh đã có mặt ở cả ba quốc gia Thái Lan, Malaysia và Singapore
Tại Thái Lan đến nay đã có hơn 400 bệnh viện t nhân chất lợng cao đã ra đời phục vụ cho mục đích phục vụ khách du lịch.(1) Các bệnh viện này đã đợc đầu t rất lớn, trang bị đầy đủ các máy móc thiết bị hiện đại để chuẩn đoán và điều trị cho các khách hàng có nhu cầu khám chữa bệnh kết hợp với chuyến du lịch của mình Mô hình hoạt động của các bệnh viện này là khách hàng có thể xem qua những bệnh viện có danh sách trên Internet rồi đặt chỗ cho mình, các bệnh viện
sẽ tổ chức cho du khách một chuyến đi khám bệnh giống nh một tour du lịch, sắp xếp nơi ăn ở và lên chơng trình cho họ vừa khám chữa bệnh vừa kết hợp với tham quan những địa điểm du lịch ở Thái Lan Các bác sĩ thực hiện dịch vụ này
ở Thái Lan hầu hết là những ngời đã đi du học về, có chuyên môn rất cao cộng với một thái độ phục vụ rất nhiệt tình và thân thiện Chính vì vậy du khách rất tin tởng và an tâm khi tận hởng tour du lịch thú vị này Theo thống kê của cơ quan du lịch Thái Lan về dịch vụ du lịch chăm sóc sức khoẻ trong năm 2005 doanh thu từ loại hình du lịch này đã đạt 23 triệu Baht tăng 16,4% so với năm
2004
Phơng pháp chữa bệnh tại các bệnh viện này có kết hợp cả những phơng pháp
và máy móc điều trị bệnh hiện đại và các phơng thức chữa bệnh truyền thống của Thái Lan nh bấm huyệt, mátxa Du khách sẽ nhận đ… ợc sự chăm sóc đúng cách của nhân viên trung tâm và kết quả mang lại là sẽ có một sức khoẻ tốt hơn Lợi ích từ dịch vụ du lịch chăm sóc sức khoẻ này ngoài mang lại một nguồn thu
Trang 39ngoại tệ đáng kể còn giúp tăng thêm số ngày lu trú của du khách tại đất nớc Thái Lan, đây là một chỉ số phát triển du lịch khá quan trọng bởi nó đánh giá sự hấp dẫc của dịch vụ du lịch các quốc gia.
Thái Lan đang rất chú trọng phát triển loại hình du lịch này và đặt mục tiêu sẽ biến đất nớc này thành một “ trung tâm du lịch sức khoẻ của Châu á”( Health Tourism Hub of Asia) Với chất lợng phục vụ cao, cơ sở hạ tầng đợc xây dựng hiện đại và hấp dẫn, giá cả hợp lý, phải chăng, du lịch khám chữa bệnh ở Thái Lan đang ngày càng nhận đợc sự đánh giá cao của du khách và hấp dẫn thêm nhiều ngời tham gia
b) Du lịch Thiền( Meditation Tourism)
Thái Lan nổi tiếng với lịch sử hơn 2500 năm tồn tại của đạo Phật và Thiền
là một bài tập nổi tiếng nhất của những ngời theo tôn giáo này Bài tập thiền kết hợp giữa các động tác vận động cơ thể với vận hành nhịp thở của con ngời trong mọi t thế đi cùng với một chế độ dinh dỡng hợp lý sẽ đem đến cho ngời theo học tinh thần sảng khoái, sự cân bằng về tâm lý và sự khoẻ mạnh về thể chất.Trớc đây các trung tâm thiền chỉ có ở Băngkok nhng hiện nay do nhu cầu của du khách đang dần tăng lên và ở đâu du khách cũng muốn đợc thử nghiệm loại hình luyện tập sức khoẻ truyền thống và hữu hiệu này nên cơ quan du lịch Thái Lan đã quyết định mở rộng mạng lới các trung tâm này rộng khắp cả nớc Một bài tập thiền sẽ có thời lợng từ một tuần tới 10 ngày hoặc hơn tuỳ thuộc vào mức độ mong muốn của các cá nhân trong việc đạt đợc hiệu quả của bài tập Chính vì thế du lịch Thiền cũng là một biện pháp để kéo dài thời gian lu trú của du khách lâu hơn và qua đó góp phần làm tăng các nguồn thu ngoại tệ cho
du lịch Thái Lan
Các bài tập thiền và Yoga của đạo Phật đã đợc UNESCO công nhận là những nét di sản văn hoá thế giới.(1) ( nguồn : Tạp chí điện tử của cơ quan du lịch Thái Lan) Chính những tác dụng và sự bí ẩn của nó đã đợc ngành du lịch
Trang 40Thái Lan nâng lên thành một loại hình du lịch hấp dẫn và mang lại nhiều hiệu quả cho du khách trên thế giới.
c) Du lịch gia đình ( Family tour)
Thái Lan đã tổ chức các tour du lịch trọn gói cho các du khách từ lâu
nh-ng tronh-ng hai năm trở lại đây loại hình du lịch này đã đợc phát triển nhằm vào một loại hình khách hàng mục tiêu đang có nhu cầu du lịch ngày càng tăng đấy
là các gia đình Hình thức du lịch này ra đời để phục vụ cho những gia đình có mong muốn tổ chức một chuyến tham quan riêng biệt và có những hoạt động dành riêng cho mô hình gia đình Sự khác biệt ở loại hình du lịch này với các loại tour du lịch thông thờng là số lợng ngời tham gia trong một tour sẽ hạn chế trong phạm vi một gia đình gồm những ngời thân, chính vì thế yêu cầu các hoạt
động du lịch phải mang tính gắn kết cao hơn và để lại nhiều ấn tợng cho tất cả mọi thành viên
Thông thờng một tour du lịch loại hình này sẽ đợc tổ chức tham quan tới những địa danh lịch sử nổi tiếng tại đất nớc giàu truyền thống văn hóa này để mọi thành viên đợc khám phá nhiều nét hấp dẫn, chứng kiến những vẻ đẹp của các công trình kiến trúc cổ Tiếp đến cả gia đình sẽ đợc lựa chọn các dịch vụ vui chơi giải trí theo sở thích, có thể là chơi thể thao, đi mua sắm, hoặc tham gia những chuyến thám hiểm Nếu du khách may mắn đến quốc gia này vào…những dịp lễ nh Giáng sinh, năm mới , Halloween hay Valentine sẽ đợc đắm mình trong không khí của những ngày hội lớn rất sinh động và có nhiều cơ hội gần gũi ấm áp bên nhau hơn Du lịch gia đình tại Thái Lan đang ngày càng nhận đợc nhiều sự quan tâm của nhiều du khách trên thế giới bởi nó giúp ghi lại những thời khắc đáng nhớ của cả gia đình trong một thời gian du lịch đẹp nhất tại một quốc gia có công tác chuẩn bị du lịch tốt nhất khu vực Đông Nam á.Bên cạnh những dịch vụ du lịch mới ra đời trong những năm gần đây, Thái Lan luôn đổi mới khám phá nhiều vẻ đẹp của du lịch từ những loại hình du