Tích hợp nội dung cuộ vận động học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy ngữ văn THCS

Như vậy trong quá trình dạy và học môn ngữ văn , giáo viên không thể không thể hiện rõ và đưa vào tích hợp giảng dạy , giáo dục , tuyên truyền cho học sinh nội dung các cuộc vận động lớn

- 1 -

Giải pháp hữu ích TÍCH HỢP NỘI DUNG “ HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH ” TRONG DẠY – HỌC MÔN NGỮ VĂN CẤP THCS

Giáo viên : Hoàng Thị Thanh Lượng

Năm học 2010 -2011

Tháp Mười đẹp nhất bông sen Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ

- 2 -

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“Văn học là nhân học” Văn học có vai trò rất quan trọng trong đời sống và trong sự phát triển tư duy của con người

Là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội ,môn văn có tầm quan trọng trong

việc giáo dục quan điểm ,tư tưởng ,tình cảm cho học sinh Mặt khác “ Dạy văn là một quá

trình rèn luyện toàn diện” ( Nghiên cứu giáo dục , số 28, 11/1973), chính vì vậy nội dung

giáo dục tư tưởng , đạo đức cho HS trong quá trình dạy và học văn là vô cùng quan trọng

và có nhiều cơ sở sát thực để giáo viên liên hệ giáo dục thuận lợi hơn các môn học khác

Trong những năm vừa qua , thực hiện chương trình sách giáo khoa mới cùng với phong trào đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông , môn văn đã mang tính cập nhật hơn , gắn với thực tế cuộc sống hơn

Như vậy trong quá trình dạy và học môn ngữ văn , giáo viên không thể không thể hiện rõ và đưa vào tích hợp giảng dạy , giáo dục , tuyên truyền cho học sinh nội dung các

cuộc vận động lớn của ngành giáo dục trong những năm vừa qua như cuộc vận động Hai

không , phong trào Xây dựng trường học thân thiện , học sinh tích cực …Đặc biệt với

vai trò giáo dục thái độ , tư tưởng , đạo đức nhằm mục tiêu hoàn thiện nhân cách cho học sinh để các em trở thành những con người mới xã hội chủ nghĩa , đồng thời góp phần tích cực trong việc chấn hưng nền tảng đạo đức xã hội trong giai đoạn hiện nay , vấn đề tích

hợp nội dung cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là vô

cùng thiết thực và cần phải có sự quan tâm đúng mức của mỗi giáo viên trong quá trình giảng dạy Điều đó cũng thể hiện một cách rõ ràng sự tích cực và nghiêm túc của mỗi giáo viên trong việc tham gia hưởng ứng cuộc vận động manh tính xã hội rộng lớn , có ý nghĩa

vô cùng quan trong và sâu sắc này Bởi như chúng ta đều biết , “mỗi bài nói , bài viết , một

lời căn dặn , một buổi gặp gỡ , công tác của Người đều chứa đựng ý nghĩa tư tưởng , hành

vi và quan hệ đạo đức cách mạng sáng ngời Con người , cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Người đều là tấm gương đạo đức cho toàn Đảng , toàn dân ta học tập suốt đời”

( Tài liệu phục vụ cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí minh ,

nhà xuất bản chính trị quốc gia , năm 2007) Nói đến đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh

là nói đến “một nhân cách rất Việt Nam , một lối sống bình dị , rất Việt Nam , rất phương

đông , nhưng cũng đồng thời rất mới , rất hiện đại” (…) ( Phong cách Hồ Chí Minh , Lê

Anh Trà ).Đặc biệt trong phiên họp lần thứ 24 tại Pa Ri , tổ chức UNESCO đã tôn vinh :

Hồ Chí Minh là một vị anh hùng giải phóng dân tộc và là một danh nhân văn hóa thế giới

Từ những nhận thức trên , tôi đã để tâm nghiên cứu , tìm tòi và thử nghiệm các

nội dung và phương pháp tích hợp nội dung cuộc vận động Học tập và làm theo tấm

gương đạo đức Hồ Chí Minh trong quá trình dạy học của bản thân ba năm qua và đã thu

- 3 -

nhận được những kết quả tích cực Năm học 2010 -2011 này , đối với môn ngữ văn cấp trung học cơ sở , đồng thời với việc hướng dẫn thực hiện dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức kĩ năng , bộ giáo dục cũng đã ban hành tài liệu hướng dẫn tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Như vậy nội dung tích hợp trong tài liệu hướng dẫn có thể coi là những nội dung kiến thức bắt buộc trong chương trình dạy học môn ngữ văn cấp trung học cơ sở theo chuẩn kiến thức , kĩ năng Chính vì vậy , tôi xin mạnh dạn chia sẻ một số giải pháp mà bản thân đã thực

nghiệm “ Tích hợp nội dung “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ”

trong dạy học môn ngữ văn bậc THCS” để đồng nghiệp cùng tham khảo , rất mong

được sự đóng góp ý kiến và chia sẻ của đồng nghiệp gần xa

II.GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU

Căn cứ chương trình ngữ văn trung học cơ sở ban hành năm 2002 và tài liệu hướng

dẫn tích hợp nội dung Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh môn ngữ

văn cấp trung học cơ sở mới ban hành , trong chương trình dạy học môn ngữ văn bậc trung học cơ sở có 24 văn bản bắt buộc thực hiện tích hợp nội dung này Nhưng theo sự nghiên cứu và tìm tòi của bản thân , tôi nhận thấy chúng ta hoàn toàn có thể đưa nội dung tích hợp này vào một số văn bản khác và kể cả trong một số bài dạy tiếng Việt hoặc tập làm văn trong chương trình Song do điều kiện và thời gian nên với phạm vi nghiên cứu của đề tài này tôi chỉ gói gọn ở chương trình ngữ văn lớp 9 với 4 văn bản có nội dung hướng dẫn tích hợp trong tài liệu hướng dẫn và một số văn bản , bài dạy tiếng Việt , tập làm văn mà bản thân đã tìm hiểu và thực hiện tích hợp trong quá trình giảng dạy của mình Gồm có :

Văn bản :

- Phong cách Hồ Chí Minh của Lê Anh Trà (Tài liệu hướng dẫn )

- Đấu tranh cho một thế giới hòa bình của G Mác-két (Tài liệu hướng dẫn )

- Tiếng nói văn nghệ của Nguyễn Đình Thi (Tài liệu hướng dẫn )

- Viếng lăng Bác của Viễn Phương (Tài liệu hướng dẫn )

Bài tiếng Việt : Trau dồi vốn từ

Tập làm văn :- Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc , hiện tượng đời sống

- Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lý

III.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Khi viết giải pháp này ,tôi muốn các đồng nghiệp chia sẻ cùng tôi những kinh nghiệm giảng dạy ,trao đổi bàn luận để tìm ra biện pháp thiết thực ,khả thi nhất nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ và mục tiêu giáo dục trong giảng dạy môn ngữ văn bậc trung học cơ sở theo chuẩn kiến thức ,kĩ năng đã ban hành và mục tiêu giáo dục chung là mỗi giáo viên văn

sẽ góp phần đào tạo cho đất nước những thế hệ học sinh ,không chỉ thành thục về kĩ năng , hiểu biết về tri thức mà còn giàu có về cảm xúc ,có tâm hồn trong sáng ,nhân ái ,biết vươn tới Chân – Thiện – Mĩ và có một nền tảng đạo đức tốt đẹp mang nhân cách của con người mới xã hội chủ nghĩa Chính là , trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết , cơ bản về đạo đức Hồ Chí Minh , để làm theo tấm gương của Người ; giáo dục ý thức quan tâm tới

- 4 -

việc học tập , làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trở thành thói quen và nếp sống của các em để trở thành những công dân tốt biết sống và làm việc cống hiến cho đất nước

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I.CƠ SỞ LÍ LUẬN

Trong tài liệu bồi dưỡng thay sách giáo khoa năm 2002 đã nêu rõ : Môn ngữ văn có

vị trí đặc biệt trong việc thực hiện mục tiêu chung của trường trung học cơ sở : Góp phần

hình thành những con người có trình độ học vấn phổ thông cơ sở , chuẩn bị cho họ ra đời , hoặc tiếp tục học lên ở bậc học cao hơn Đó là những con người có ý thức tự tu dưỡng , biết thương yêu , quý trọng gia đình , bạn bè , có lòng yêu nước , yêu chủ nghĩa xã hội ; biết hướng tới những tư tưởng , tình cảm như lòng nhân ái , tinh thần tôn trọng lẽ phải , công bằng …, lòng ghét cái xấu , cái ác ( …).Đó là những con người

có ham muốn đem tài trí của mình cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Vấn đề tích hợp trong dạy học ngữ văn trung học cơ sở là một trong những nội dung đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học trong chương trình sách giáo khoa mới mà chúng ta đã thực hiện trong những năm qua Tích hợp các nội dung giảng dạy đối với các

bộ môn khoa học xã hội là mối liên hệ bên trong , mối liên hệ bản chất của nội dung – tư duy – tư tưởng , luôn tiềm ẩn và rất linh hoạt Trong chương trình giảng dạy , giáo viên ngữ văn không chỉ cần có sự tích hợp nội dung kiến thức , kĩ năng của ba phân môn văn – tiếng Việt – tập làm văn mà còn phải tích hợp nội dung kiến thức , kĩ năng của các môn học khác có liên quan , các vấn đề trong thực tiễn đời sống và đặc biệt là các nội dung giáo dục thái độ tư tưởng cho học sinh một cách linh hoạt , uyển chuyển và tinh tế

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ

Kể từ năm học 2006-2007 , khi cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh được Đảng và nhà nước phát động và triển khai rộng khắp trong toàn xã hội , ngành giáo dục cũng đã đưa nội dung thực hiện cuộc vận động này là một trong những nhiệm vụ giáo dục trong tất cả các bậc học Đối với trường trung học cơ sở Đông Thanh chúng tôi và qua tham khảo một số trường bạn trong huyện , tôi được biết rằng nội dung này đã được ban giám hiệu nhà trường ,các tổ chuyên môn và từng giáo viên đưa vào kế hoạch trọng tâm trong kế hoạch năm học , kì học triển khai cụ thể trong kế hoạch tháng , tuần về vấn đề tư tưởng nề nếp và cả chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chuyên môn giảng dạy , giáo dục của mỗi giáo viên Ngoài các hoạt động ngoại khóa do công đoàn , đoàn thanh niên , đội thiếu niên trường tổ chức nhằm tuyên truyền và định hướng giáo dục cho học sinh thì bản thân mỗi giáo viên cũng đã có những trăn trở , tìm tòi và vận dụng đưa nội dung cuộc vận động vào tích hợp giảng dạy , giáo dục trong các giờ học trên lớp Hầu hết

ở các bộ môn ,đặc biệt ở bộ môn ngữ văn , dù ở những mức độ khác nhau , song mỗi giáo viên đều đã thể hiện được tinh thần tích cực trong việc hưởng ứng thực hiện nội dung cuộc vận động này Song trên thực tế , chúng ta có thể nhận thấy còn có những giáo viên , tuy

- 5 -

rất tâm huyết và tích cực nhưng còn lúng túng trong nội dung và phương pháp tích hợp nội dung này trong quá trình dạy học nên hiệu quả thực hiện cuộc vận động trong công tác tuyên truyền và giáo dục trong nhà trường còn hạn chế Nhận thức và ý thức thực hiện nội dung cuộc vận động này của học sinh còn khá mờ nhạt và chưa tạo thành thói quen tự giác trong học tập cũng như cuộc sống sinh hoạt hàng ngày ; sự hiểu biết của học sinh về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh còn ít ỏi và khá mơ hồ

III.NGUYÊN NHÂN

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên thì có nhiều song theo tôi ,do một số nguyên nhân chủ yếu sau :

1 Đối với người dạy

Đa số giáo viên đều tận tụy với công tác giảng dạy,chăm lo quan tâm đến học sinh , tích cực thực hiện cuộc vận động nhưng vẫn còn những mặt hạn chế sau :

- Phương pháp tích hợp chưa thực sự phù hợp , đôi khi quá cứng nhắc , khiên cưỡng ,

áp đặt mang tính thuyết giáo

- Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học ,phương pháp trực quan vào tiết học hạn chế hứng thú học tập , khả năng tư duy khám phá và tự nhận thức của học sinh

- Một số giáo viên chưa thực sự quan tâm đến nội dung tích hợp này nên thực hiện qua loa , đại khái mang tính hình thức

- Do chưa có một tài liệu hướng dẫn cụ thể nào giúp giáo viên có những định hướng giáo dục đúng chuẩn và đúng lúc , đúng chỗ

2 Đối với học sinh

- Một số học sinh chưa có ý thức và nhận thức đúng đắn đối với các vấn đề xã hội và vấn đề tự giáo dục đạo đức bản thân

- Do sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin và thông tin , liên lạc do vậy học sinh thường bị phân tán tư tưởng vào những vấn đề hoặc nội dung thông tin ngoài luồng khiến cho các em thờ ơ và rất nhanh quên lãng những nội dung ngoài kiến thức chuẩn của bài học nếu giáo viên chỉ đề cập đến một cách qua loa , đại khái

- Đa số các em lười hoặc không bao giờ suy nghĩ ,liên tưởng , so sánh , suy luận nội dung tri thức gắn với cuộc sống khi đọc sách ,kể cả văn bản trong SGK cũng như các loại sách báo và các kênh thông tin khác

IV MỘT SỐ GIẢI PHÁP

Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng từng đánh giá rất cao lứa tuổi học sinh trong nhà

trường như sau “Lứa tuổi từ 7 đến 17 là rất nhạy cảm,thông minh lạ lùng lắm”.Vì vậy ,từ

thực tế giảng dạy và dự giờ học hỏi , rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp,tôi mạnh dạn đưa ra

một số giải pháp để tích hợp nội dung Học tập và làm theo tấm gương đạo đức trong

môn ngữ văn cấp trung học cớ sở như sau :

Trước hết , người giáo viên giảng dạy môn ngữ văn phải thấm nhuần quan điểm tích hợp ; có cái nhìn tổng thể về mục tiêu , chương trình sách giáo khoa , phương pháp giảng dạy bộ môn trên tinh thần tích hợp …nghĩa là phải có tư duy tích hợp Riêng với vấn đề

- 6 -

tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh phải đảm bảo các nguyên tắc sau :

- Nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một nội dung bắt buộc trong chương trình dạy học ngữ văn theo chuẩn kiến thức kĩ năng của bậc học

- Mục tiêu , nội dung , phương pháp giáo dục phải phù hợp với mục tiêu giáo dục của cấp học , góp phần thực hiện mục tiêu của giáo dục phổ thông nói chung

- Nội dung tích hợp phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi HS , phù hợp với đặc trưng của môn học , không làm thay đổi mục tiêu của môn học , bài học ; phải nhẹ nhàng , sinh động , uyển chuyển tránh gây nặng nề , góp phần vào việc tạo nên sự gắn bó nội dung học tập với thực tiễn cuộc sống Cụ thể :

1.1 Chuẩn bị giáo án lên lớp :

Giáo viên cần có cái nhìn bao quát trong toàn bộ bài dạy để cùng với việc xác định nội dung tích hợp của ba phân môn , liên hệ các môn học khác cũng cần phải xác định rõ mục đích tích hợp , mức độ tích hợp , thời điểm tích hợp , phương pháp tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong bài học một cách cụ thể và rõ ràng Ở nội dung này , hiện nay đã có tài liệu hướng dẫn do đó giáo viên có thể căn cứ vào tài liệu để chuẩn bị song đối với những tiết dạy khác ngoài tài liệu hướng dẫn , giáo viên cần linh động và sáng tạo xác định cho bài học

Ví dụ , trong chương trình ngữ văn lớp 9 , với các bài dạy như đã nêu ở phần giới hạn phạm vi nghiên cứu ở trên có 4 văn bản đã được hướng dẫn thực hiện trong tài liệu , các bài dạy còn lại , có thể xác định như sau :

* Văn bản Chuyện cũ trong phủ chúa , Phạm Đình Hổ :

+ Chủ đề : Lối sông của người đứng đầu một quốc gia và đời sống của nhân dân + Mức độ : Liên hệ

+ Nội dung tích hợp : Liên hệ so sánh với lối sống và phong cách của chủ tịch Hồ Chí Minh và đời sống của nhân dân ta hiện nay

+ Phương pháp : So sánh , bình luận

+ Tài liệu : Văn bản Phong cách Hồ Chí Minh , Lê Anh Trà ; văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ , Phạm Văn Đồng ; tác phẩm Một số mẩu chuyện và lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh

+ Thời điểm tích hợp : Cuối tiết học

* Văn bản : Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

+ Chủ đề : Khát vọng cống hiến cho đất nước , cho cuộc đời chung

+ Mức độ : Liên hệ

+ Phương pháp : gợi liên hệ minh chứng

+ Nội dung tích hợp : Bảy mươi chín tuổi của Bác là bảy mươi chín mùa xuân tươi đẹp Người đã dâng hiến để làm nên mùa xuân tươi đẹp cho Tổ quốc

+ Tài liệu : Một số câu nói thể hiện tư tưởng về sự cống hiến và mối quan hệ riêng chung của Bác Hồ

+ Thời điểm tích hợp : Sau khi phân tích khổ thơ 4+ 5 của tác phẩm

* Cố hương của Lỗ Tấn

+ Chủ đề : Vấn đề tìm đường cho quê hương , đât nước

- 7 -

+ Mức độ : Liên hệ

+ Nội dung tích hợp : khát vọng và niềm tin cùng với ý chí kiên cường có thể biến hy vọng , ước mơ thành hiện thực

+ Phương pháp : Gợi mở liên hệ minh chứng

+ Thời điểm tích hợp : Phần cuối tác phẩm , với những suy nghĩ của nhân vật khi rời khỏi cố hương

* Bài : Trau dồi vốn từ

+ Mức độ : Liên hệ

+ Nội dung : Cách sử dụng ngôn ngữ trong nói và viết

+ Phương pháp : Lấy ví dụ minh họa : câu chuyện Chữ quan liêu viết như thế nào hoặc Đón vua hay là đón Bác Bản tuyên ngôn độc lập

+ Thời điểm tích hợp : sau khi làm bài tập 5 SGK

* Bài : Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc , hiện tượng đời sống

+ Mức độ : Liên hệ

+ Nội dung : Phương pháp lập luận

+ Phương pháp : Lấy ví dụ minh họa : bài Lòng yêu nước của nhân dân ta ( SGK ngữ văn lớp 7)

+ Thời điểm tích hợp : Sau khi tìm hiểu cách sắp xếp các ý theo bố cục của bài nghị luận

* Bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lý :

+ Mức độ : Liên hệ

+ Nội dung : câu chuyện Thời gian quý báu lắm

+ Phương pháp : Liên hệ giáo dục

+ Thời điểm tích hợp : Sau khi làm bài luyện tập SGK

Từ đó , giáo viên sẽ có cơ sở để khai thác các nguồn tư liệu hoặc tài nguyên trên mạng

để phục vụ thiết thực cho bài dạy của mình

Ví dụ như một số mẩu chuyện và lời dạy của Bác Hồ , các hình ảnh tư liệu về Bác , các tác phẩm , bài viết của Bác …

1.2 Thực hiện quá trình dạy học trên lớp :

Ứng dụng công nghệ tin học nói chung và phần mềm dạy học nói riêng vào hoạt động dạy , học đang được sự quan tâm đặc biệt của ngành giáo dục Điều này được thể hiện rõ trong chủ đề năm học của các năm học gần đây Sử dụng phần mềm trong hoạt động dạy học cũng là một yêu cầu trong đổi mới phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa các hoạt động của học sinh trong việc tìm tòi , khám phá tri thức , đồng thời khiến cho giờ dạy trở nên sinh động , hấp dẫn hơn Với môn ngữ văn là một môn học được học sinh coi là “ Khó – Khổ ” lại có những nội dung tích hợp mang tính tư tưởng , đạo đức dễ bị coi là áp lực nặng nề và khô khan , căng thẳng , thì việc ứng dụng công nghệ tin học trong các giờ dạy này , nhất là các tiết dạy văn bản , theo tôi có thể được coi là một giải pháp tích cực Vì

Hs có thể quan sát trực tiếp các hình ảnh minh họa , đọc và nhớ được những câu nói hoặc một số mẩu chuyện ngắn …để tự các em rút ra bài học , kết luận , đánh giá bằng chính sự nhận thức , so sánh đối chiếu của riêng mình

- 8 -

Tuy nhiên , về mặt phương pháp giảng dạy , trong trường hợp không thể hoặc không

có điều kiện ứng dụng công nghệ tin học , giáo viên có thể khéo léo vận dụng tích hợp bằng cách nêu các câu hỏi gợi mở ,liên hệ , so sánh hoặc phương pháp lấy minh chứng , nêu gương một cách thật tự nhiên và phải lưu ý tạo cho HS tâm thế , sự hứng thú tích cực

tư duy , phát hiện , bộc lộ hiểu biết , quan điểm riêng tránh sự áp đặt khiên cưỡng và cứng nhắc

Mỗi nội dung tích hợp cần hướng đến một nội dung giáo dục thái độ , đạo đức thực tế cho học sinh một cách rõ nét và cụ thể không nên làm nửa vời hay cưỡi ngựa xem hoa , cũng không nên tích hợp theo kiểu thuyết giáo , áp đặt , khiên cưỡng mà cần tạo ra ý thức

tự giáo dục và nhận thức cho HS

Cụ thể :

- Nếu bài dạy có ứng dụng công nghệ thông tin thì khi Gv trình chiếu các slie dự kiến

có câu hỏi hoặc hình ảnh minh họa nhằm tích hợp giáo dục thì nên chạy dòng :

Trên đầu mỗi trang trình chiếu hoặc nếu GV không ứng dụng công nghệ tin học thì nên có câu hỏi gợi ý để HS nhắc đến cuộc vận động , nhằm giáo dục ý thức quan tâm đến việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ; trở thành thói quen và nếp sông cho học sinh

- Đối với các tiết dạy có nội dung tích hợp bộ phận ( lồng ghép trong toàn bộ nội dung bài học ) , thì GV có thể vào lớp trước giờ dạy trong giờ nghỉ giữa hai tiết học chuẩn bị phương tiện dạy học và trình chiếu một số hình ảnh , mở một bài hát , kể một câu chuyện

về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh như một nội dung giao lưu bình thường giữa giáo viên và học sinh , nhằm tạo ra tâm lí thoải mái cho HS tiếp nhận những nội dung giáo dục tích hợp sẽ thực hiện trong bài đồng thời định hướng cho HS tự giác liên hệ so sánh đối chiếu với tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh khi học những nội dung bài học có liên quan Như vậy khi giáo viên có câu hỏi gợi ý , gợi mở liên hệ học sinh sẽ tự liên hệ và rút ra bài học cần thiết cho mình mà giáo viên không cần phải thuyết giáo suông mang tính áp đặt khiên cưỡng

- Với các tiết dạy mà nội dung tích hợp chỉ ở mức liên hệ ( mức thấp nhất ), giáo viên

có thể gợi mở cho học sinh liên hệ tới các câu chuyện mà các em biết hoặc những hiểu biết của các em về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để HS tự liên hệ và rèn luyện kĩ năng thực hành , kĩ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh , giáo viên cũng có thể trình chiếu một số hình ảnh có tính

so sánh đối chiếu để HS tự nhìn nhận đánh giá và có nhận thức sâu sắc về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Từ những cách làm trên , giáo viên có thể đạt được mục tiêu tích hợp của mình , vừa trang bị cho HS những hiểu biết cần thiết , cơ bản về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh , đồng thời với việc phát triển kĩ năng thực hành , phát hiện của HS về những giá trị đạo

- 9 -

đức tốt đẹp trong tấm gương đạo đức của Bác Hồ , từ đó hoàn thành mục tiêu giáo dục thái độ đạo đức dự kiến tích hợp trong bài

2 Đối với học sinh

2.1 Học sinh cần có sự chuẩn bị bài nghiêm túc trước khi đến lớp ; tích cực , chủ động và sáng tạo trong quá trình học tập trên lớp cũng như ngoài giờ học

2.2 Học sinh cần có thái độ tích cực trong việc lĩnh hội tư tưởng và vận dụng trong thực tế cuộc sống và học tập

V KẾT QUẢ THỰC HIỆN

Qua ba năm rút kinh nghiệm và thay đổi ,áp dụng những giải pháp nêu trên tôi nhận thấy học sinh của mình đã thực sự hiểu biết và có ý thức thực hiện tốt hơn nội dung học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh , các em đã ý thức rõ hơn về tầm quan trọng của đạo đức và lối sống trong sự thành công của mỗi con người trong sự tạo dựng chỗ đứng trong xã hội và trong lòng người

Cụ thể : ( thống kê với HS khối 9 trường THCS Đông Thanh , năm học 2010-2011)

Trước khi thực hiện giải pháp :

Nội dung

khảo sát Quan tâm Không quan tâm Có hiểu biết hiểu biếtKhông

Có vận dụng học tập và làm theo

Không vận dụng

Sau khi thực hiện giải pháp ( tính đến cuối HKI )

Nội dung

Không quan tâm

Có hiểu biết

Không hiểu biết

Có vận dụng học tập và làm theo

Không vận dụng

Mức độ (67,6%)50/74 (32,4%)24/74 (74,3%)55/74 (25,7%)19/74 (60,8%)45/74 (39,2%)29/74

Như vậy qua kết quả khảo sát , có thể nhận thấy những giải pháp mà tôi đã thực hiện thực sự đã mang lại hiệu quả thiết thực ( Có thể kết quả chưa thực sự cao nhưng đó là một kết quả đáng khích lệ )

Ở phương diện là một giáo viên trực tiếp đứng lớp giảng dạy ,tôi thấy mình vững vàng hơn trong chuyên môn ;tự tin say mê hơn với sự nghiệp trồng người Ai đó đã từng nói

“Nghiệp văn là nghiệp khổ” nhưng tôi chẳng thấy khổ chút nào mà ngược lại ,tôi thấy mình sung sướng hạnh phúc vì được cống hiến ,góp sức mình làm đẹp cho đời Nếu đối với học sinh mưa dầm cũng thấm lâu thì đối với tôi , sau mỗi bài dạy có nội dung tích hợp này tôi lại thấy mình được hiểu sâu hơn , thấm hơn và tự ý thức phải nêu gương hơn trong việc

- 10 -