HÀNG DỆT MAY Ở VIỆT NAM VÀ ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG MỸ

đầu tư là điều kiện quyết định sự ra đời, tồn tại và tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp, là yếu tố quyết định sự phát triển và tăng trưởng của nền sản xuất xã hội.

Lời mở đầu

Nền kinh tế Việt Nam đã và đang trong tiến trình hội nhập với khu vực

và thế giới, với phơng châm đa dạng hoá thị trờng, đa phơng hoá mối quan

hệ kinh tế thông qua con đờng xuất khẩu để nâng cao tính cạnh tranh vàhiệu quả của sự phát triển Một trong những thị trờng có ảnh hởng lớn đốivới sự phát triển kinh tế thế giới nói chung và kinh tế khu vực nói riêng,đó

là Mỹ-nớc có nền kinh tế, nền ngoại thơng phát triển nhất thế giới và là thịtrờng tiêu thụ lớn nhất thế giới Đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trờng nàychẳng những tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế Việt Nam đẩy nhanh tiếntrình hội nhập mà còn gia tăng sự phát triển và nâng cao tính cạnh tranh củahàng hoá Việt Nam

Trong điều kiện hiện nay khi Việt Nam đã gia nhập WTO và Mỹthông qua quy chế thơng mại bình thờng vĩnh viễn với Việt Nam, mở ranhiều cơ hội cho hàng hoá thâm nhập vào thị trờng đầy tiềm năng này.Muốn đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trờng này, trong điều kiện mà nền kinh

tế Việt Nam đang ở mức phát triển còn thấp, tính cạnh tranh kém thì phảinghiên cứu kỹ thị trờng từ đó đa ra các giải pháp cụ thể đẩy mạnh xuất khẩusang thị trờng Mỹ

Ngành dệt may nớc ta phát triển từ lâu nhng chỉ thập niên 90 trở lại

đây, nó mới thực sự chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân nóichung và hoạt động ngoại thơng nói riêng Trong nhiều năm qua, kinhngạch xuất khẩu hàng dệt may luôn đạt trên 1 tỷ USD/năm và trở thành mặthàng chủ lực của Việt Nam Mặc dù kim ngạch xuất khẩu hàng dệt mayliên tục tăng trởng mạnh nhng những khó khăn thách thức vẫn còn rấtnhiều Đặc biệt là thị trờng Mỹ luôn chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng kimngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam, do đó việc tìm hiểu, nghiên cứu,phân tích thực trạng, cơ hội, thách thức của ngành dệt may và đa ra nhữnggiải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trờng Mỹ làrất quan trọng Trong giới hạn bài viết này em xin đợc trình bày một số hiểubiết của mình về vấn đề trên

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo ThS Nguyễn Mai Thu đã giúp đỡ

em hoàn thành đề án này

Tuy nhiên, do trình độ còn hạn chế, đề án của em không khỏi có thiếusót Em rất mong có đợc sự góp ý, phê bình của các thầy, các cô, các bạn vàtoàn thể các độc giả

Em xin chân thành cảm ơn !

Nội dung Chơng 1:Khái quát mặt hàng dệt may ở Việt

Nam và đặc điểm của thị trờng Mỹ

1.1 Ngành dệt may trong nền kinh tế quốc dân

Sự phát triển của ngành công nghiệp dệt may có vai trò quan trọngtrong cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế đất nớc ta Điều nàythể hiện rất rõ trong đờng lối chính sách của Đảng là công nghiệp hoá hiện

đại hoá đi từ công nghiệp nhẹ

Việt Nam là một nớc đang phát triển tiến hành cuộc công hoá, hiện đạihoá đất nớc trong điệu kiện điểm xuất phát thấp Lợi thế lớn của nhiều nớc

đang phát triển, trong đó có Việt Nam trong giai đoạn đầu công nghiệp làlao động giá rẻ, nguyên liệu dồi dào Vì vậy trong giai đoạn đầu lấy côngnghiệp nhẹ làm trọng tâm, Việt Nam cần phát triển mạnh các ngành có khảnăng tận dụng những lợi thế có sẵn có bởi lẽ chính các ngành này sẽ nhanhchóng tạo ra một tiềm lực công nghiệp mới, nhanh chóng tạo ra nhiều việclàm góp phần đẩy lùi tình trạng thất nghiệp cao, nhanh chóng có thêmnguồn thu nhập và tích luỹ lớn hơn để chuẩn bị cho việc phát triển các tiềmlực lớn hơn Điều này đợc thể hiện rõ nét ở ngành dệt may Việt Nam.Ngành dệt may của Việt Nam đã đạt đợc những thành công đáng kể tronggiai đoạn vừa qua Tăng trởng xuất khẩu từ mức thấp đã tăng nhanh: năm

1989 chỉ đạt xấp xỉ 100 triệu USD, năm 1997 và năm 1998 đạt trên 1,4 tỷUSD mỗi năm, tới năm 1999 đã tăng lên 1,76 tỷ USD và năm 2000 đạtkhoảng 1,9 tỷ USD, năm 2004 đạt 4,386 tỷ USD, năm 2005 khoảng trên 5

tỷ USD, năm 2006 đạt 5,82 tỷ USD…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉHiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉsau dầu lửa về mặt kim ngạch xuất khẩu của cả nớc (tạo ra 20% tổng kinhngạch xuất khẩu, và khoảng 44% kinh ngạch xuất khẩu công nghiệp chếtác) Ngành thu hút gần nửa triệu công nhân (trong đó 80% là lao động nữ)tức khoảng 20% lực lợng lao động làm việc trong ngành công nghiệp chếtác của Việt Nam Tuy nhiên, trong thế kỷ 21, trớc xu thế hội nhập và cạnhtranh gay gắt, ngành dệt may nớc ta còn nhiều hạn chế Vì vậy chúng taphải tìm ra những giải pháp thúc đẩy nâng cao khả năng cạnh tranh củangành dệt may Việt Nam

1.2 Tiềm năng xuất khẩu mặt hàng dệt may vào thị trờng Mỹ

a Việt Nam có khả năng cạnh tranh với Trung Quốc và ấn Độ về dệt may

Uỷ ban thơng mại quốc tế Hoa Kỳ(ITC) đã nhận định nh vậy trong bảnbáo cáo đánh giá mới đây về khả năng cạnh tranh của các nớc xuất khẩuhàng dệt may vào Hoa Kỳ sau khi hiệp định dệt may (ATC) hết hiệu lựcvào năm 2005 Theo bản đánh giá này Trung Quốc đợc chọn là nhà cung

ứng số một của hầu hết các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ, vì nớc này có khả năngsản xuất hầu hết các sản phẩm dệt may ở mọi cấp độ với gí cả cạnh tranh.Tuy vậy tốc độ tăng trởng của dệt may Trung Quốc sẽ bị hạn chế sau khi(ATC) hết hiệu lực.

Để giảm rủi ro do mua từ một nớc duy nhất các nhà nhập khẩu Mỹ có

kế hoạch mở rộng quan hệ thơng mại với các nớc có giá thấp khác Trong

đó đặc biệt là ấn Độ, ngoài ra là các nớc Nam á, Trung Mỹ

Theo phân tích của (ITC) trong số các nớc thành viên của ASEAN chỉ

có Việt Nam và ở chừng mực thấp hơn Indonesia là có khả năng cạnh tranhvới Trung Quốc và ấn Độ, vì hai nớc này đều có nguồn lao động rẻ, dồidào Tuy nhiên Việt Nam có lợi thế hơn do có nền chính trị ổn định

Có thể thấy thị phần dệt may của nhiều nớc tại Mỹ giảm sau khi ATChết hiệu lực tuy nhiên cũng có thể có những ngoại lệ, đặc biệt ở cấp độ công

ty Điều này thể hiện tầm quan trọng của những mối quan hệ lâu dài giữacác nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ với các nhà cung ứng nớc ngoài, cũng nhhiệu quả, sự linh hoạt và kinh nghiệm của các nhà cung ứng nớc ngoàitrong sản xuất một số loại sản phẩm nhất định

Hàng dệt may sang Mỹ sẽ thông thoáng hơn do bãi bỏ hạn ngạch

b Những thuận lợi, khó khăn hiện nay trong hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành dệt may Việt Nam

* Thuận lợi

 Nguồn lao động dồi dào và giá nhân công rẻ

 Mỹ xoá bỏ hạn ngạch cho hàng dệt may Việt Nam vào Mỹ

 Việc gia nhập Tổ choc Thơng mại Thế giới (WTO) và thông qua Quychế Quan hệ thơng mại vĩnh viễn (PNTR) nh đã tháo gỡ những khó khăncho ngành dệt may Việt Nam hứa hẹn tạo ra những thay đổi

 Khi đã là thành viên của WTO, Việt Nam sẽ đợc áp dụng nguyên tắctối huệ quốc, hàng hoá xuất khẩu vào các nớc đợc đối xử bình đẳng nh với

149 nớc thành viên Các doanh nghiệp dệt may có thể xuất khẩu theo khảnăng mà không lo về hạn ngạch tại bất kỳ thị trờng nào Nh vậy cơ hội mởrộng thị trờng của Việt Nam sẽ lớn hơn

 Môi trờng kinh doanh nớc ta ngày càng đợc cải thiện thu hút mạnh

đầu t nớc ngoài, qua đó tiếp nhận vốn, công nghệ sản xuất và công nghệquản lý, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra công ăn việc làm vàchuyển dịch cơ cấu lao động

 Khi gia nhập WTO các nhà đầu t nớc ngoài sẽ tập trung đầu t vàolĩnh vực nguyên phụ liệu, do đó chúng ta sẽ chủ động đợc lĩnh vực này

 Khi gia nhập WTO các doanh nghiệp dệt may sẽ phải năng độnghơn, hàng dệt may Việt Nam đã có cải tiến về mẫu mã đợc các khách hàngtrong va ngoài nớc a chuộng

 Việt Nam đi sâu trong hội nhập kinh tế nên có điều kiện tiếp thu cáccông nghệ kỹ thuật mới và tiên tiến cũng nh tiếp thu những kinh nghiệmcủa các nớc đi trớc

 Phần lớn các doanh nghiệp dệt may Việt Nam thờng có quy mô vừa

và nhỏ nên có những lợi thế mà các doanh nghiệp lớn không có đợc, nh:

o Linh hoạt và thích nghi dễ dàng với sự biến động của thị trờng ;

o Có khả năng tận dụng mọi thành nguồn lao động khắp các miền của

 Trình độ quản lý trong ngành dệt may còn thấp

 Hoạt động tiếp thị còn yếu, cha chủ động thu hút khách hàng và giaodịch trực tiếp Vừa qua đa số đơn hàng các doanh nghiệp Việt Nam đạt đợc

là do các khách hàng tự tiếp cận và chủ động ký hợp đồng hoặc thông quamột số nớc thứ ba làm trung gian giao cho Việt Nam gia công để họ xuấtvào thị trờng thế giới

 Khâu thiết kế sản phẩm may mặc còn rất yếu, nên cha có đợc các sảnphẩm độc đáo và cha tạo đợc nhãn hiệu uy tín đối với thị trờng thế giới

 Việt Nam đã và đang phải cạnh tranh ngang bằng với các cờng quốcxuất khẩu lớn nh Trung Quốc, ấn Độ, Indonexia, Pakixtan, Hàn Quốc…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉ

 Hiện nay chính phủ Mỹ đã cam kết sẽ áp dụng chế độ theo dõi đặcbiệt đối với ngành dệt may Việt Nam và áp dụng biện pháp chống bán phá

giá Đây là khó khăn rất lớn tới Việt Nam vì Mỹ là thị trờng chiếm 50%hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam.

1.3 Đặc điểm về thị trờng dệt may của Hoa Kỳ

a Những nét chung về thị trờng Mỹ

 Vài nét chung:

Mỹ là thị trờng lớn nhất toàn cầu, với dân số 300 triệu ngời, thu nhậpbình quân đầu ngời cao, chênh lệch giàu nghèo tơng đối lớn Dân Mỹ đợcxem là dân có sức tiêu ding lớn nhất trong các nớc có nền công nghiệp phàttriển Theo nghiên cứu của một nhóm chuyên gia Liên Hiệp Quốc thì nếusức tiêu ding của các gia đình Nhật, EU la 1 thì của các gia đình Mỹ là 1,7.Ngoài ra, nớc Mỹ hàng năm xuất khẩu ra thị trờng thế giới một giá trị hànghoá khoảng gần 900 tỷ USD năm 2000, nhiều loại hàng xuất khẩu cần đếnnguyên liệu xuất khẩu

Đối với thị trường Mỹ, hiện đang là thị trường xuất khẩu lớn nhấtcủa ngành dệt may Việt Nam Tụi cho rằng trong năm 2004 cỏc doanhnghiệp cần tập trung khai thỏc cú hiệu quả nhất bằng cỏch tăng giỏ trị cỏc

mó hàng xuất khẩu cú hạn ngạch, đồng thời tỡm cỏch đẩy mạnh xuất khẩucỏc mặt hàng chưa bị khống chế hạn ngạch Theo quy định của Mỹ, cỏc sảnphẩm dệt may được chia thành 167 mó hàng riờng lẻ, trong đú riờng hàngmay mặc cú tới 106 mó hàng Trong số 38 mó hàng dệt may Việt Nam bịkhống chế hạn ngạch cú tổng cộng 35 mó hàng may mặc (chiếm 33% tổng

số mó hàng may mặc vào thị trường Mỹ) và chỉ cú ba mó hàng dệt (chiếm4,9% tổng cỏc mó hàng dệt) Tớnh chung, tổng số cỏc mó hàng bị khống chếcủa Việt Nam chỉ chiếm 22,7% Như vậy vẫn cũn tới 129 mó hàng ViệtNam vẫn cú thể xuất tự do vào thị trường Mỹ mà cỏc doanh nghiệp cú thểtận dụng Tuy nhiờn, đặc điểm của cỏc cat khụng bị khống chế hạn ngạch làcỏc cat thuộc nhúm nguội, cạnh tranh cao về chất lượng và giỏ cả Thựctiễn sau khi thực hiện Hiệp định dệt may của Trung Quốc và Cam-pu-chiavới Mỹ cho thấy: cú tới 60% kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của hainước này vào thị trường Mỹ nằm ở cỏc mó khụng bị khống chế hạn ngạch.Cỏc doanh nghiệp dệt may Việt Nam hoàn toàn cú thể làm được điều nàyqua sự chuyển đổi mó hàng sản xuất phự hợp

Núi về đặc tớnh của thị trường Mỹ, bà Heather Variava (Tựy viờnkinh tế Tổng lónh sự quỏn Hoa Kỳ tại thành phố Hồ Chớ Minh ) bật mớ chocỏc doanh nghiệp Việt Nam ba yếu tố quan trọng cần phải nắm rừ Đú làngười tiờu dựng Mỹ, thị trường hoàn toàn nhập khẩu của thị trường thế giới

và thực tiễn làm ăn ở Mỹ Theo bà Heather Variava, nền kinh tế Mỹ là nềnkinh tế tiờu thụ

Người tiờu dựng Mỹ cú hiểu biết về kỹ thuật, họ nghiờn cứu, so sỏnhchất lượng cỏc sản phẩm trước khi tiờu dựng nhờ sự phỏt triển của thươngmại điện tử Người tiờu dựng Mỹ thường thớch cú sự lựa chọn đa dạng củasản phẩm, cựng một loại sản phẩm nhưng họ thớch cú nhiều mẫu mó, màusắc, kớch cỡ khỏc nhau Cỏc doanh nghiệp Việt Nam cần phải năng độngcập nhật sự thay đổi nhanh chúng của thị hiếu người tiờu dựng, đảm bảo uytớn của thương hiệu Người Mỹ luụn coi trọng thời hạn giao hàng chớnhxỏc

Thị trường Mỹ phõn khỳc hết sức mạnh mẽ, do vậy cỏc doanhnghiệp Việt Nam cần xỏc định rừ và nhắm loại sản phẩm mỡnh vào mộtphõn khỳc thớch hợp, để từ đú đề ra chiến lược phự hợp Bà Heather cũngkhuyờn cỏc doanh nghiệp Việt Nam cần nắm rừ sự khỏc biệt văn húa củangười Mỹ so với cỏc nước chõu Á và Việt Nam Doanh nhõn Mỹ thường cútớnh cỏch đơn giản, khụng cầu kỳ, khỏch sỏo, thẳng thắn núi ra những suynghĩ của mỡnh Và ngược lại, họ cũng muốn biết thụng tin rừ ràng, nhấtquỏn từ phớa đối tỏc

Mỹ là thành viên lâu đời của tổ chức thơng mại thế giới WTO, làmột nớc có nhiều tiêu chuẩn với các ngành kỹ thuật, phơng thức kinh doanhchủ yếu la cạnh tranh bằng chất lợng, phân phối dịch vụ, cạnh tranh về giá

ít đợc sử dụng

Thị trờng Mỹ đợc đặc trng bởi hệ thống bán buôn bán lẻ rộng, ngờitiêu dùng ngày càng có xu hớng sử dụng những sản phẩm có chất lợng caothân thiện với môi trờng và không chấp nhận tăng giá

Hệ thống luật kinh doanh cua Mỹ rất phức tạp vì ngoài luật của Liênbang, còn có luật của tong bang Cho nên muốn thâm nhập vào thị trờng

Mỹ cần có sự am hiểu nhất định về hệ thống luật của Mỹ và phải có nhữngbớc đi thận trọng

 Tìm hiểu chính sách ngoại thơng của Mỹ:

Hiện nay chính sách ngoại thơng của Mỹ đợc thực hiện theo các nộidung chính nh sau:

o Sử dụng trợ cấp cho sản phẩm công nghiệp

o Không sử dụng các hàng rào thông thờng, sử dụng hàng rào kỹthuật, quy định phân phối

o Mức thuế quan thấp

o Mỹ và các nớc bạn hàng của Mỹ phải đối xử bình đẳng với nhautrong quan hệ buôn bán Nếu các nớc khác muốn buôn bán sản phẩm vàdịch vụ của mình vào thị trờng Mỹ thì họ phải để cho Mỹ bán các sản phẩmcủa Mỹ vào các nớc điều kiện nh nhau.

o Nếu các nớc khác muốn đầu t vào các xí nghiệp của Mỹ thì Mỹcũng yêu cầu họ tạo điều kiện để Mỹ đầu t vào các nớc đó

o Nếu các nớc khác muốn thành lập công ty tại Mỹ thì Mỹ cũng phải

đợc đến thành lập công ty ở các nớc đó và phải đợc hởng mức thuế tơng tự

nh công ty của nớc sở tại

 Mức độ cạnh tranh hàng hoá tại thị trờng Mỹ:

+ Tính cạnh tranh của thị trờng Mỹ rất cao vì đa số các nớc có nềnkinh tế hàng hoá phát triển nh EU, Nhật, các nớc ASEAN, Trung Quốc, ấn

Độ…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉđều lấy Mỹ làm thị trờng chủ lực để thâm nhập

Cú một cõu hỏi luụn làm đau đầu cỏc doanh nghiệp sản xuất và xuấtkhẩu Dệt may Việt Nam là: Tại sao hàng Dệt may Trung Quốc cú giỏ rẻkhụng chỉ tràn ngập thị trường Mỹ, EU mà cũn loang rộng cả cỏc chõu lục?

Lý do thật đơn giản vỡ Trung Quốc chủ động được nguồn nguyờn liệu,bụng họ trồng được; hoỏ chất nhuộm và thiết bị sản xuất họ cũng tự tỳcđược Những thuận lợi đú của Trung Quốc cũng là những điểm yếu củaViệt Nam Theo thống kờ, hiện nay Việt Nam vẫn phải nhập khẩu 90%nguyờn liệu bụng, 100% hoỏ chất nhuộm và thiết bị cho ngành dệt

Cú thể núi, đối thủ lớn nhất của hàng Dệt may Việt Nam tại thị trường

Mỹ vẫn là Trung Quốc Hiện nay, Dệt may Việt Nam khụng thể cạnh tranhnổi với Dệt may Trung Quốc Minh chứng là trong 9 thỏng đầu năm 2005,khi Trung Quốc được bói bỏ hạn ngạch tại thị trường Mỹ, lập tức, Dệt mayTrung Quốc tăng trưởng tới 76%, cũn chỳng ta xuất khẩu õm vào thị trườngnày Chỉ đến khi Mỹ ỏp dụng biện phỏp tự vệ (ỏp dụng hạn ngạch với 28mặt hàng Dệt may của Trung Quốc đến năm 2008) thỡ xuất khẩu của ViệtNam mới tăng trưởng trở lại, nhưng cũng chỉ chiếm được 3,2% thị phầnDệt may Mỹ Như vậy, khi Trung Quốc được bói bỏ hoàn toàn hạn ngạchvào năm 2008, nếu doanh nghiệp Dệt may Việt Nam chuẩn bị khụng tốt thỡkhụng những xuất khẩu vào Mỹ khú tăng, mà khả năng quay trở lại mứctăng trưởng õm cũng dễ trở thành hiện thực

Nguồn tin từ Hiệp hội Nhập khẩu dệt may Mỹ (USA - ITA) cũng chobiết Việt Nam được coi là nguồn cung lựa chọn thứ 2 sau Trung Quốc (nếu

Việt Nam khụng cú khú khăn về hạn ngạch), nhất là đối với cỏc cat.347/348, 647/648, 338/339, 638/639, 340/640 Hiện Việt Nam cú lợi thế làlao động rẻ và chất lượng may tốt hơn so với Ấn Độ (lựa chọn tiếp theo củacỏc nhà nhập khẩu dệt may Mỹ sau Việt Nam).

+ Phõn tớch cơ cấu xuất khẩu hàng dệt may VN vào thị trường Mỹ và

so sỏnh đơn giỏ với một số nước khỏc

Năm 2001 2002 2003 2004 Tổng kim ngạch XK (triệu

b Biện pháp để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá sang thị trờng Mỹ

Để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá sang thị trờng Mỹ, những bài học rút

ra từ nghiên cứu kinh nghiệm của các nớc có hàng hoá xuất khẩu sang thịtrờng này là:

 Tận dụng lợi thế gần Mỹ và hợp tác kinh tế với Mỹ, tuy nhiên ViệtNam không có lợi thế này nh Canada va Mêhico

 Tận dụng kiều dân sống ở Mỹ để đẩy mạnh xuất khẩu:

Đó là kinh nghiệm của Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan,Philippines…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉhọ tận dụng hoạt động kinh tế của doanh nghiệp gốc Hoa, gốcHàn…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉđể làm bàn đạp đa mạnh hàng hoá vào thị trờng Mỹ mà không cầnbuôn bán qua trung gian Với những khu vực thơng mại của ngời Hoa ở cácthành phố lớn của nớc Mỹ mà hàng hoá Trung Quốc, Đài Loan chiếm lĩnh

thị trờng Mỹ mau chóng và hiệu quả Việt Nam có thể áp dụng kinh nghiệmnày vì chúng ta có rất nhiều kiều bào đang sinh sống ở Mỹ.

 Nâng cao tính cạnh tranh về giá để chiếm lĩnh thị trờng:

Đó là kinh nghiệm của Trung Quốc, Thái Lan, Peru…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉThật vậy, thị trờng Mỹ rất lớn nhng ngời Mỹ khá thực dụng: giá rẻ vẫn là mồt trong nhữngyếu tố quan trọng để chiếm lĩnh thị trờng, đặc biệt là thị trờng bình dân vàthu nhập thấp Chính nhờ chính sách giá rẻ nhng không vi phạm luật chốngbán phá giá của Mỹ mà nhiều mặt hàng nh: quần áo, đồ chơi trẻ em, giàydép, hàng dệt kim…Hiện nay ngành này đứng thứ hai, chỉcủa Trung Quốc chiếm thị phần rất lớn ở Mỹ Đa sốhàng dệt may của ta xuất sang Mỹ có giá tơng đối cạnh tranh

- Đa dạng hoá mặt hàng, cải tiến mẫu mã thờng xuyên cũng là biệnpháp quan trọng để chiếm lĩnh thị trờng Mỹ Đó là kinh nghiệm của NhậtBản, Hàn Quốc, Trung Quốc tuy nhiên đây là thách thức lớn đối với ViệtNam

 Có chính sách u đãi thu hút vốn đầu t nớc ngoài để làm ra hàng xuấtkhẩu đa vào thị trờng Mỹ:

Đó là kinh nghiệm của Trung Quốc và Campuchia: sau khi đợc hởngquy chế Tối Huệ Quốc của Mỹ, các nớc này giành những u đãi về thuế đốivới những doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài có hàng xuất khẩu sang

Mỹ, nhờ vậy mà Campuchia thu hút vốn đầu t từ Đài Loan, Hồng Kông,Singapore, họ “ đổ xô” đến Campuchia để tận dụng u đãi về hạn ngạch của

Mỹ giành cho nớc này Nếu năm 1996 doanh số xuất khẩu ngành may củaCampuchia chỉ đạt 72 triệu USD ( đây là năm Mỹ bắt đầu cho Campuchiahởng quy chế Tối Huệ Quốc) thì năm 1999 tăng vọt lên 600 triệu USD( chiếm hơn 90% kim ngạch xuất khẩu của nớc này), 70% số này xuất khẩusang Mỹ

Nhìn chung, những kinh nghiệm đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trờng

Mỹ kể trên đều có thể áp dụng ở mức độ khác nhau cho Việt Nam

Chơng 2:Thực trạng xuất khẩu hàng dệt may

của Việt Nam sang thị trờng Mỹ

2.1 Tình hình xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào thị trờng Mỹ

a Kim ngạch xuất khẩu và giá cả

Việt Nam hiện nay đã nằm trong top 10 nớc có lợng hàng dệt mayxuất khẩu cao của thế giới (năm 2006 xếp vị trí thứ 16)

Theo số liệu của Hoa Kỳ, tính đến hết tháng 10/2006, tổng kim ngạchxuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã đạt 2,95 tỉ đô la,trong khi tổng kim ngạch cả năm 2004 là 2,72 tỉ và năm 2005 là 2,88 tỉ đô

la, năm 2007 đạt 4,4 tỉ đô la Đối với sản phẩm dệt may, kim ngạch xuấtkhẩu vào Mỹ năm 2008 dự kiến đạt 5,4 tỷ USD, tăng 25,6% so với năm

2007 Tuy nhiên, ngành dệt may sẽ phải đối mặt với một thách thức chủ yếu

là cơ chế giám sát của Bộ Thơng mại Mỹ vẫn đợc duy trì cho đến hết năm

2008

Ban điều hành dệt may Liờn bộ Cụng nghiệp và Thương mại cho biết,thỏng 1/2006 xuất khẩu hàng dệt may quản lý bằng hạn ngạch sang Hoa Kỳđạt 152 triệu USD, tăng 65% so với thỏng 1/2005 chỉ đạt 92 triệu USD

2,72

(Biểu đồ kim ngạch xuất khẩu qua một số năm)

Theo Ban điều hành dệt may, kết quả này là một nỗ lực rất lớn, nếubiết rằng, thỏng 1/2005, cỏc doanh nghiệp Việt Nam cũn được ứng trướcquota từ cuối năm 2004 nờn khỏ chủ động kế hoạch sản xuất Trong khi,năm 2006, việc ứng trước hạn ngạch gặp khú khăn do việc gia hạn Hiệpđịnh dệt may chậm Tuy nhiờn, do linh hoạt trong điều hành hạn ngạch năm

2006 với việc ỏp dụng song song hai hỡnh thức cấp theo đăng ký ký quỹnộp phớ bảo lónh và cấp visa tự động, lại được thụng bỏo ngay từ thỏng 10năm 2005 nờn hầu hết cỏc thương nhõn đều ký kết và thực hiện đơn hàng,khai thỏc rất tốt nguồn hạn ngạch ngay từ những ngày đầu năm Cụ thể,trong thỏng 1/2006 cú 7 cat đạt trờn 10%, 6 cat đạt trờn 6% tổng nguồn hạnngạch Cú những cat đạt tỷ lệ thực hiện cao như 359/659S đạt 18,19%, cat342/642 đạt 15,11% Bờn cạnh những chủng loại hàng tỷ trọng lớn cú sựtăng trưởng rất cao so với cựng kỳ năm ngoỏi, nhiều mặt hàng như cat 200,

301, 332, 434, 448, 620 và 645/646 trong thỏng 1/2005 chưa cú kim ngạchxuất khẩu thỡ ngay trong thỏng đầu năm nay đó được thực hiện Bộ Thươngmại lưu ý, đối với thị trường Mỹ năm 2006 phải chỳ ý đến yếu tố về giỏ giacụng/giỏ FOB khi đàm phỏn với khỏch hàng nước ngoài để cú mức giỏ tốtnhất khi cỏc hạn ngạch của Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ cú tăng lờn sovới năm trước nhưng cũng chỉ cú giới hạn và chi phớ về hạn ngạch củaTrung Quốc đối với một số cat là khỏ cao

Theo cỏc số liệu thống kờ, năm 2007, kim ngạch xuất khẩu của ViệtNam vào thị trường Mỹ đạt 10,2 tỷ USD, tăng 39% so với năm 2006.Riờng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may đạt 4,4 tỷ USD Với việc bãi bỏhạn ngạch dệt may vào đầu năm 2007, giới quan sát hy vọng kỷ lục này sẽtiếp tục đợc phá vỡ và ngành dệt may Việt Nam sẽ bớc sang một giai đoạnmới với nhiều tiềm năng tăng trởng vợt bậc

Theo dự bỏo của Bộ Cụng Thương, kim ngạch xuất khẩu năm 2008vào khu vực thị trường chõu Mỹ sẽ đạt 14,6 tỷ USD, tăng 25,2% so vớinăm 2007, trong đú xuất khẩu sang Mỹ sẽ đạt 13,1 tỷ USD, tăng 28% QuỹTiền tệ Quốc tế (IMF) dự bỏo kinh tế Mỹ năm 2008 sẽ tăng trưởng ở mức1,8 - 2,5%, thấp hơn so với năm 2007 Vỡ vậy, theo Bộ Cụng Thương, đểxuất khẩu vào Mỹ năm 2008 đạt con số 13,1 tỷ USD, vẫn sẽ phải trụng chờvào cỏc mặt hàng đúng gúp cho tăng trưởng như sản phẩm gỗ, dệt may,giày dộp, cà phờ, thuỷ sản

Đối với sản phẩm dệt may, kim ngạch xuất khẩu vào Mỹ năm 2008 dựkiến đạt 5,4 tỷ USD, tăng 25,6% so với năm 2007 Hiện nay, Mỹ đang làthị trường nhập khẩu hàng dệt may lớn nhất của Việt Nam, chiếm tỷ trọngkhoảng 55% tổng kim ngạch xuất khẩu Tuy nhiờn, ngành hàng này sẽ phảiđối mặt với một thỏch thức chủ yếu là cơ chế giỏm sỏt của Bộ Thương mại

Mỹ vẫn được duy trỡ cho đến hết năm 2008

Tuy nhiên hiện nay, chúng ta có nguy cơ mất thị trờng Mỹ_ thị trờnghiện chiếm 55% hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam Chính phủ Mỹ đãcam kết sẽ áp dụng chế độ theo dõi đặc biệt đối với ngành dệt may ViệtNam và áp dụng biện pháp chống bán phá giá Theo dự báo trớc đây, kimngạch xuất khẩu ngành dệt may Việt Nam sẽ tăng 15-20% năm, nhng nếu

Mỹ áp dụng chế độ theo dõi đặc biệt đối với ngành dệt may Việt Nam và ápdụng biện pháp chống bán phá giá, thị mức tăng chỉ còn khoảng 5-7%/năm Một tín hiệu đáng mừng là từ sau khi Mỹ công bố không khởi động

điều tra chống bán phá giá hàng dệt may Việt Nam, các doanh nghiệp ViệtNam đã bắt đầu yên tâm sản xuất, có nhiều đơn đặt hàng và nhiều kháchhàng lớn đã quay trở lại, nhng khó có thể có sự tăng trởng đột biến trongnăm 2008

Có thể nói, đối thủ lớn nhất của hàng dệt may Việt Nam tại thị trờng

Mỹ vẫn là Trung Quốc Minh chứng là trong 9 tháng đầu năm 2005, khiTrung Quốc đợc bãi bỏ hạn ngạch tại thị trờng Mỹ, lập tức dệt may TrungQuốc tăng trởng tới 76%, còn Việt Nam xuất khẩu âm vào thị trờng này.Giá hàng xuất khẩu sang Mỹ giảm nhẹ trong thời gian qua, theo Vụ

Kế hoạch- Đầu t, Bộ Thơng mại, giá bình quân các loại mặt hàng dệt maycủa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ trong thời gian qua đã giảm khoảng 3,6%

so với cùng kỳ năm ngoái Đây là mức giảm thấp, bởi nhiều nhiều nớc xuấtkhẩu cùng loại chủng loại hàng dệt may với Việt Nam có mức giảm tới40%

Việc Hoa Kỳ bãi bỏ hạn ngạch sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho ngànhdệt may Việt Nam nhng lại áp dụng chế độ theo dõi đặc biệt và biện phápchống bán phá giá sẽ khiến ngành dệt may Việt Nam phải đối mặt vớikhông ít khó khăn và thách thức, cả hiện tại và tiềm ẩn cũng nh các cam kếtgia nhập WTO và quy định thông qua PNTR mang đến

b Cơ cấu hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ

Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ đa phần là hàng may mặc, chia ra làmhai chủng loại chủ yếu là hàng dệt kim và hàng dệt thờng, với kim ngạchxuất khẩu qua các năm nh sau:

Cơ cấu hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ

c Các phơng pháp thâm nhập thị trờng Mỹ mà Việt Nam đã áp dụng

đối với hàng dệt may

Việt Nam hiện nay đang áp dụng các phơng thức thâm nhập thị trờng

Mỹ nh sau:

 Bán trực tiếp cho các nhà kinh doanh Mỹ ở những mặt hàng có mứcthuế suất nhập khẩu chênh lệch không nhiều so với Quy chế tối huệ quốc

 Gia công trực tiếp nhng rất ít;

 Gia công và bán qua trung gian các nớc thứ ba nh Hong Kong, ĐàiLoan, Singapore

2.2 Những khó khăn của sản phẩm dệt may Việt Nam xuất khẩu vào thị trờng Mỹ.

a Điểm yếu của hoạt động xuất khẩu ngành may:

o Giá thành may mặc còn cao vì năng suất lao động của công nhânngành may còn thấp hơn so với một số nớc trong khu vực; công nghệ, thiết

bị máy móc vẫn còn thua so với các đối thủ cạnh tranh; nguyên vật liệungành may chủ yếu còn phụ thuộc vào nhập khẩu làm giá thành nguyên vậtliệu cao

o Phần lớn trị giá thành xuất khẩu hàng may mặc thực hiện qua

ph-ơng thức gia công, trong khi đó thị trờng Mỹ chủ yếu thực hiện nhập khẩutrực tiếp ( mua đứt,bán đoạn sản phẩm)

o Sản phẩm may của Việt Nam cha có thơng hiệu nổi tiếng thế giới

o Tiêu chuẩn hóa chất lợng sản xuất cha đợc coi trọng do xuất khẩugia công, nên công tác thiết kế mẫu mã cha đợc coi trọng

o Trình độ tiếp thị yếu, phụ thuộc vào phía đối tác nớc ngoài đặt giacông

o Tay nghề công nhân cha cao, vì đây đợc coi là ngành có sự dichchuyển lao động lớn (hậu quả do chế độ tiền lơng thấp)

o Am hiểu về thị trờng Mỹ cha nhiều