Đổi mới phương pháp dạy học toán cho học sinh lớp 2

rõ rệt giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh.Trong đó: Giáo viên chỉ truyền đạt giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong sáchgiáo khoa, sách giáo viên hớng

rõ rệt giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh.

Trong đó:

Giáo viên chỉ truyền đạt giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong sáchgiáo khoa, sách giáo viên ( hớng dẫn giảng dạy ) vì vậy giáo viên thờng làm việcphát huy khả năng sáng tạo của học sinh ít

Học sinh học tập một cách thụ động, chủ yếu chỉ nghe giảng ghi nhớ rồi làm bàitheo mẫu Do đó học sinh ít hứng thú học tập, nội dung các hoạt động học tậpthờng nghèo nàn đơn điệu, các năng lực vốn có của cá nhân các em còn ít có cơhội phát triển Giáo viên là ngời duy nhất có quyền đánh giá kết quả học tập củahọc sinh là kết quả ghi nhớ, tái hiện những điều giáo viên đã giảng

Cách dạy học nh vậy đang cản trở việc đào tạo những ngời lao động năng động,

tự tin, linh hoạt, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới đang diễn rahằng ngày

Do đó chúng ta phải cố gắng đổi mới phơng pháp dạy học để nâng cao chấtlợng giáo dục đáp ứng nhu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc trong thế

kỷ XXI

II: Mục đích nghiên cứu:

1 Tìm hiểu hệ thống về những vấn đề lí luận “ Đổi mới phơng pháp dạy học ”

nói chung và “ phơng pháp dạy học ” ở tiểu học – lớp 2 nói riêng

1

2 áp dụng để thiết kế bài dạy mạch kiến thức nghiên cứu trong đề tài theo định

hớng “ Đổi mới phơng pháp dạy học ” ở Tiểu học góp phần nâng cao chất lợngdạy và học Toán ở Tiểu học

B Phần hai: Nội dung

I - Những vấn đề đổi mới ph ơng pháp dạy học :

1 Tại sao phải đổi mới phơng pháp dạy học:

Xu thế chung trên thế giới hiện nay là đổi mới phơng pháp dạy học nhằmphát huy tính tích cực của học sinh trong quá trình dạy học Luật giáo dục ViệtNam cũng khẳng định phơng pháp dạy học phải phát huy tính tích cực, tự giác,chủ động và sáng tạo của học sinh Để tích cực hoá ,hoạt động học tập của họcsinh, môn Toán Tiểu học cần có phơng pháp dạy học phù hợp ở đây nói tới sựphù hợp về nhiều mặt Với nội dung kiến thức Toán Tiểu học, với đặc điểm tâm

lí của học sinh Tiểu học Việt Nam, với điều kiện dạy học cụ thể ở Việt Nam vv

Ví dụ: Đặc điểm sinh lí của trẻ ở lứa tuổi từ 6 – 11 tuổi là đi từ t duy cụthể đến hình thành và phát triển t duy trừu tợng cho nên cần đặc biệt chú ý đến

2

phơng pháp trực quan, đặc điểm tâm lí của lứa tuổi trẻ em, lứa tuổi từ 6 đến 11tuổi là ham hiểu biết, a hoạt động, giàu trí tởng tợng, cho nên cách dạy học phảikhêu gợi tính tò mò, phải tránh đơn điệu về mặt hình thức hoạt động, phải gợi

2 Đổi mới cái gì:

2a, Đổi mới nhận thức của lãnh đạo, bản thân giáo viên, nhận thức xã hội 2a1: Về công tác quản lý:

-Quán triệt chủ trơng của ngành về đổi mới phơng pháp dạy học nhằm nângcao nhận thức cho quản lí các cấp và giáo viên đứng lớp

Từ thực tiễn chỉ đạo, một số năm gần đây vụ Tiểu học đã đa ra định hớng về đổimới phơng pháp dạy học “ Tổ chức các giờ học, các hoạt động giáo dục nhẹnhàng – tự nhiên – hiệu quả và chất lợng ” Cần làm cho giáo viên, cán bộquản lí nhận thức rõ : ở Tiểu học kiến thức khoa học không nhiều, không phải làtất cả, điều quan trọng nhất là dạy cho học sinh cách lĩnh hội kiến thức đó nhthế nào?

Đây là yếu tố cốt lõi nhằm thay đổi t duy, nhận thức của giáo viên về phơngpháp dạy học mới

Yêu cầu đối với giáo viên đứng lớp phải xác định đúng mục đích yêu cầu củatừng bài học, lựa chọn các phơng pháp dạy học phù hợp để tổ chức cho học sinh

đợc hoạt động một cách tự nhiên không gò ép và thông qua các hoạt động mìnhdới sự hớng dẫn của giáo viên, học sinh tự lĩnh hội đợc kiến thức hình thành vàrèn luyện đợc kĩ năng và nh vậy hoạt động dạy học chắc chắn sẽ đạt đợc chất l-ợng tốt và có hiệu quả thực sự

-Để chủ trơng đổi mới phơng pháp dạy học đi vào thực tiễn cuộc sống nhà ờng cần tăng cờng công tác quản lí , chỉ đạo kiểm tra và đánh giá Cơ quanquản lí các cấp , đặc biệt là cấp phòng giáo dục , hiệu trởng nhà trờng cần tăng

tr-3

cờng hoạt động kiểm tra chuyên môn , dự giờ rút kinh nghiệm và tổ chức chogiáo viên có thể nhanh chóng bắt nhịp với phơng pháp dạy học mới

-Phát động phong trào thi đua về đổi mới phơng pháp dạy học ở các trờngTiểu học, phát hiện bồi dỡng và nhân điển hình tiên tiến Tổ chức các cuộc thigiáo viên dạy giỏi các cấp về thực hiện phơng pháp dạy học Xây dựng thànhtiêu chí thi đua và đánh giá xếp loại giáo viên

-Đổi mới đánh giá xếp loại học sinh : đây là giải pháp tạo ra động lực học tậpcho học sinh, các em không phải chịu sức ép về tâm lí “ điểm số ” , thi cử , ganh

đua không lành mạnh và đây là điều kiện tạo ra hứng thú học tập để các

em dễ dàng tiếp thu các kiến thức rèn luyện các kĩ năng Nêu các nguyên tắc, ,khuyến khích động viên sự tiến bộ của học sinh , kết hợp giữa đánh giá bằng

định tính với đánh giá bằng định lợng ( điểm số ) với các môn học mà kiến thức

có thể lợng hoá đợc nh : Toán , Tiếng Việt , Khoa học

2a.2: Đội ngũ giáo viên :

Trớc mắt cần từng bớc chuyển hoá đội ngũ giáo viên , đổi mới công tác bồi ỡng , trang bị cho giáo viên những kiến thức về phơng pháp dạy học , đa giáoviên vào hoạt động cụ thể ( trong thời gian bồi dỡng ) để rèn luyện những kĩnăng về phơng pháp dạy học cụ thể ở các môn học , các loại bài học , các hìnhthức tổ chức dạy học Đổi mới về sinh hoạt chuyên môn hàng tuần ở từng khốilớp, ở tổ chuyên môn

d-2b, Đổi mới chơng trình sách giáo khoa Toán lớp 2.

Tính giá trị biểu thức số có đến 2 dấu phép tính cộng, trừ.

Giải bài tập dạng tìm x “ Tìm x biết a+x = b , x-a = b , a-x = b ( Với a , b là

các số có đến 2 chữ số) ” Bằng cách sử dụng mối quan hệ giữa thành phần vàkết quả của phép tính

4

- Giới thiệu khái niệm ban đầu về phép nhân: Lập phép nhân từ tổng các số

hạng bằng nhau Giới thiệu thừa số và tích

- Giới thiệu khái niệm ban đầu về phép chia: Lập phép chia từ phép nhân có

một thừa số cha biết khi biết tích và thừa số kia Giới thiệu số bị chia, số chia,thơng

- Lập bảng nhân 2 , 3 , 4 , 5 Có tích không quá 50

- Nhân với 1 và chia cho 1

- Nhân với 0 , số bị chia là 0 , không thể chia cho 0.

- Nhân chia nhẩm trong phạm vi các bảng tính Nhân số có đến hai chữ số với

số có 1 chữ số không nhớ ( Chỉ với số tròn chục ) Chia số có đến hai chữ sốcho số có chữ số, các bớc chia trong phạm vi các bảng tính

- Tính giá trị các biểu thức số có đến hai dấu phép tính cộng, trừ hoặc nhân

chia

- Giải bài tập dạng “ Tìm x biết a x x = b , x : a = b ( với a là số có một chữ

số, khác 0, áp dụng phép nhân, chia trong bảng tính, sử dụng mối quan hệ giữathành phần và kết quả phép tính )”

- Giới thiệu các phần bằng nhau của đơn vị ( dạng 1 vơí n là các số tự

nhiên khác 0 và không vợt quá 5) n

* Đại lợng và đo đại lợng

- Giới thiệu đơn vị đo độ dài đề xi mét , mét và ki lô mét , mi li mét

Đọc, viết các số đo độ dài:

1 m = 10 dm , 1 dm = 10 cm , 1 m = 100 cm , 1 km = 1000 m , 1 m = 1000mm

5

Tập chuyển các đơn vị đo độ dài, thực hiện phép tính với số đo độ dài ( các tr ờng hợp đơn giản ) Tập đo và ớc lợng độ dài.

- Giới thiệu về lít :

- Giới thiệu đơn vị đo khối lợng ki lô gam.

- Giới thiệu về đơn vị đo thời gian

- Giới thiệu tiền Việt Nam ( trong phạm vi các số đang học ).

* Yếu tố hình học.

- Giới thiệu về đờng thẳng Ba điểm thẳng hàng.

- Giới thiệu đờng gấp khúc Tính độ dài đờng gấp khúc.

- Giới thiệu hình chữ nhật, hình tứ giác.

- Giới thiệu khái niệm ban đầu về chu vi của 1 hình Tính chu vi hình tam

giác, hình tứ giác

* Giải bài toán.

+ Về sách giáo khoa Toán lớp 2.

Sách giáo khoa là tài liệu trình bày nội dung kiến thức, chi tiết đến từng tiếthọc Sách giáo khoa thể hiện chuẩn kiến thức cho từng tiết

Sách giáo khoa cũng thể hiện cách tiếp cận đến nội dung kiến thức của tiếtdạy học, tức là thể hiện một phần phơng pháp dạy học nội dung kiến thức đó.Sách giáo khoa cần cho cả giáo viên lẫn học sinh và thờng đợc coi là tài liệugốc của quá trình dạy học toán Giáo viên đọc sách giáo khoa khi chuẩn bị bài

để xác định nội dung bài học, học sinh đọc phần lí thuyết, giải bài tập trongsách giáo khoa sau tiết học để củng cố kiến thức

Có thể thấy rằng đối với học sinh vai trò của sách giáo khoa Toán ở các bậchọc không hoàn toàn giống vai trò của sách giáo khoa Toán ở các bậc học trên

Nói chung ở môn Toán Tiểu học không cần và không nên yêu cầu học sinh tìmhiểu nội dung bài học trong sách giáo khoa trớc bài học trên lớp Do năng lực

tự học chc cao, học sinh có thể hiểu sai nội dung sách nếu không có sự chỉ đạocủa giáo viên

Mặt khác nếu biết trớc nội dung bài học, học sinh có thể không còn hứng thúhọc tập trên lớp

2c: Đổi mới nội dung và phơng pháp dạy học.

2c1: Yêu cầu về đổi mới phơng pháp học trong tiết “học bài mới ”

ở Toán lớp 2

Giáo viên tổ chức hớng dẫn học sinh hoạt động học tập để giúp học sinh :

6

- Tự phát hiện và tự giải quyết nhiệm vụ của bài học

Ví dụ : Khi dạy học bài “ 11 trừ đi một số ” giáo viên hớng dẫn học sinh sửdụng các bó que tính và que tính rời ( hoặc quan sát hình vẽ trong sách giáokhoa ) để học sinh tự nêu đợc, chẳng hạn có 1 bó 1 chục que tính và 1 que tínhrời tức là có 11 que tính, lấy bớt đi 5 que tính thì còn lại mấy que tính ? ( tức là

Tơng tự nh trên cho học sinh tự tìm kết quả của các phép trừ 11 – 2 , 11 – 3 ,

11 – 4, 11 – 5 , 11 – 6 , 11 – 7 , 11 – 8 , 11 – 9 ,

- Tự chiếm lĩnh kiến thức mới

Ví dụ : Sau khi học sinh đã tự tìm đợc kết quả các phép trừ nêu trên, giáo viêncho học sinh ghi nhớ các công thức trong bảng trừ của bài “ 11 trừ đi một số ”.Thực tế dạy học ở lớp 2 cho thấy, nhiều giáo viên không bằng lòng với

cách dạy học cũ ( cho học sinh học nh thuộc lòng với công thức đó), họ thờngcho học sinh tái hiện các công thức đó bằng cách vừa hấp dẫn vừa khích lệ họcsinh thi đua học tập

Chẳng hạn che lấp hoặc xoá từng phần rồi toàn bộ công thức và tổ chức chohọc sinh thi đua lập lại ( nói, viết ) các công thức đã học

Thuộc công thức có thể nói ngay, viết ngay đợc công thức đó cũng chỉ là bớc

đầu của chiếm lĩnh kiến thức mới : Phải qua thực hành, vận dụng kiến thức mới

để giải quyết các vấn đề trong học tập và trong đời sống thì mới có thể khẳng

định học sinh đã tự chiếm lĩnh kiến thức mới nh thế nào và đạt hiệu quả đếnmức độ nào Vì vậy sau khi đã nắm chắc bài học mới, nói chung học sinh phảilàm đợc bài tập trong sách giáo khoa

Quá trình dạy học Toán ( nh đã nêu ở trên ) sẽ dần dần giúp học sinh biết cách (con đờng, phơng pháp ) phát hiện chiếm lĩnh kiến thức mới và cách giải quyếtcác vấn đề gần gũi với đời sống

+ Dạy học Toán ở Tiểu học cần giúp học sinh vừa nắm chắc các kiến thức và

kĩ năng cơ bản nhất, thông dụng nhất, vừa hình thành đợc phơng pháp học vàthực hành ( đặc biệt là phơng pháp tự học )

- Thiết lập đợc mối quan hệ giữa kiến mới và kiến thức đã học

7

Cấu trúc của nội dung Toán lớp 2 đã góp phần giúp học sinh :

- Thờng xuyên phải huy động kiến thức đã học để phát hiện và chiếm lĩnhkiến thức mới

Ví dụ : Khi dạy học phép cộng có nhớ trong phạm vi 100 , trơng trình đã cấutạo từng bộ ba các bài học dạng 9 + 5 , 49 + 5 , 49 + 25 để học sinh vận dụngngay kiến thức của tiết học trớc trong các tiết học tiếp liền ở mỗi tiết học này,cũng yêu cầu học sinh phải huy động các kiến thức đã học ở lớp 1 để tự pháthiện nội dung mới, chẳng hạn khi học 9 + 1 = ? học sinh phải huy động cáckiến thức đã học nh 9 + 1 = 10

14+Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với kiến thức đã học

Ví dụ : Khi dạy học phép trừ có nhớ trong phạm vi 100 , mỗi công thức cần ghinhớ đều đợc đặt trong mối quan hệ với các kiến thức đã học

Chẳng hạn ; với 11 – 9 cần đợc trong mối quan hệ với phép cộng 9 + 2 = 11, 2 + 9 = 11 và cách tìm một số hạng khi biết tổng và số hạng kia : 9 = 11 – 2, 2 = 11 – 9 Đồng thời trong quá trình sử dụng các đồ dùng học tập, để tìm ra

11 – 9 = 2 , học sinh sử dụng các kiến thức đã học nh 11 – 1 = 10 ; 10 – 8 =

2

Nếu giáo viên nhận biết đợc những ý định nêu trên của các tác giả Toán 2 thì

có thể có nhiều điều kiện ôn tập, củng cố kiến thức đã học, giúp học sinh huy

động đợc chúng để phát hiện, chiếm lĩnh vận dụng kiến thức mới, tìm ra nhữngnội dung còn tiềm ẩn trong từng bài học

Phơng pháp dạy học bài mới ( nh nêu ở trên ) còn góp phần rèn luyện cáchdiễn đạt thông tin bằng lời, bằng kí hiệu, phát triển các năng lực t duy của họcsinh theo những điều kiện dạy học Toán ở lớp 2

2c2: Yêu cầu về đổi mới phơng pháp dạy học trong tiết “ luyện tập thực hành

ở Toán lớp 2”

8

Thời lợng dành cho luyện tập thực hành ( ngay ở trên lớp ) của Toán 2 đã chiếmkhoảng 80 % tổng số thời lợng dạy học Toán ở lớp 2 Nội dung luyện tập thựchành không chỉ có trong các tiết luyện tập , luyện tập chung, thực hành ôn tập

mà còn chiếm tỷ lệ khá lớn trong các tiết dạy học bài mới

Đây là cơ hội để giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động học tập, thực hiệndạy học phù hợp với từng đối tợng học sinh, tăng cờng thực hành, vận dụng

Nhiệm vụ chủ yếu của dạy học thực hành, luyện tập là củng cố các kiến thức và

kĩ năng cơ bản của chơng trình, rèn luyện các năng lực thực hành, giúp học sinhnhận ra rằng : học không chỉ để biết mà học còn để làm, để vận dụng

Khi dạy thực hành, luyện tập cần lu ý :

Giúp mọi học sinh đều tham gia vào hoạt động thực hành luyện tập theo khảnăng của mình bằng cách :

+ Tổ chức cho học sinh làm các bài tập theo thứ tự đã sắp xếp trong sách giáokhoa hoặc vở bài tập, không tự ý lớt qua hoặc bỏ qua bài tập nào, kể cả lúc bàitập học sinh cho là dễ

+ Không nên bắt học sinh chờ đợi nhau trong quá trình làm bài Sau mỗi bài,học sinh nên tự kiểm tra ( hoặc do giáo viên tổ chức kiểm tra ), nếu đã làmxong thì nên chuyển sang bài tập tiếp sau

Trong dạy học ở mỗi tiết học phải chấp nhận có học sinh làm đợc nhiều bài tậphơn nhiều học sinh khác Giáo viên nên có kế hoạch giúp học sinh, đặc biệt lànhững học sinh làm bài chậm ,về phơng pháp làm bài và nên giúp học sinh khá,giỏi làm đợc càng nhiều bài tập trong sách giáo khoa càng tốt, đặc biệt cần giúphọc sinh khai thác nội dung tiềm ẩn trong các bài tập

- Tạo ra sự hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tợng học sinh :

+ Khi cần thiết có thể cho học sinh trao đổi ý kiến trong nhóm nhỏ hoặc trongtoàn lớp về cách giải của một bài tập Nên khuyến khích học sinh bình luận vềcách giải của bạn, kể cả cách giải của giáo viên của sách giáo khoa, tự giác rútkinh nghiệm trong quá trình trao đổi ý kiến ở nhóm, ở lớp

+ Sự hỗ trợ giữa học sinh trong nhóm, trong lớp phải góp phần giúp học sinh tựtin hơn vào khả năng của bản thân, tự rút kinh nghiệm về học của mình

- Khuyến khích học sinh tự đánh giá kết quả thực hành, luyện tập :

+ Tập cho học sinh thói quen làm xong bài nào cũng phải tự kiểm tra lại xem cólàm nhầm, làm sai, không

+ Nên hớng dẫn học sinh tự đánh giá bài làm của mình, của bạn bằng điểm rồibáo điểm cho giáo viên

9

+ Khuyến khích học sinh tự nói ra những hạn chế của mình của bạn và nêucách khắc phục.

- Giúp học sinh nhận ra kiến thức cơ bản của bài học trong sự đa dạng và phongphú của các bài thực hành, luyện tập

Các bài luyện tập, thực hành thờng có nhiều dạng và có các mức độ khó khácnhau Nếu tự học sinh nhận ra đợc kiến thức cơ bản đã học trong các mối quan

hệ mới của bài thực hành, luyện tập thì học sinh sẽ biết cách vận dụng các kiếnthức cơ bản đã học để làm bài Giáo viên không nên làm thay hoặc chỉ dẫn quáchi tiết cho học sinh mà nên giúp học sinh biết cách phân tích bài toán để tự họcsinh tìm ra đợc, cần sử dụng các kiến thức nào trong các kiến thức đã học khigiải quyết từng vấn đề của bài toán Đây còn là dịp để giáo viên ( cũng nh họcsinh ) không bị phân tán suy nghĩ và hoạt động bởi các mối quan hệ không bảnchất, do đó tập chung vào các kiến thức cơ bản, trọng tâm của trơng trình

Tập cho học sinh thói quen không thoả mãn với bài làm của mình, với các cách

đã có sẵn:

+ Sau mỗi tiết học, tiết luyện tập giáo viên nên tạo cho học sinh niềm vui vàniềm tin vì đã hoàn thành công việc đợc giao và đã đạt đợc những tiến bộ nhất

định trong học tập ( bằng cách khuyến khích, nêu gơng )

+ Tập cho học sinh có thói quen và có phơng pháp tìm đợc cách giải quyết tốtnhất cho bài làm của mình ( bằng cách giúp học sinh tự kiểm tra, tự đánh giá, vàluôn tìm cách hoàn thiện việc đã làm ) Giáo viên không nên ‘’ áp đặt’’ học sinhtheo phơng án có sẵn, hãy động viên các em tìm và tự chọn phơng án tốt nhất

2d : Đổi mới cơ sở vật chất Trang thiết bị phục vụ việc dạy và học Toán lớp 2 2d1: Cơ sở vật chất:

Trang bị đủ sách giáo khoa cho học sinh, đối với các vùng khó khăn cần xâydựng tủ sách dùng chung theo phơng thức cho học sinh thuê, mợn sách giáo khoa, đảm bảo việc luân chuyển bộ sách giáo khoa có thể dùng trong nhiềunăm

Tăng cờng sách hớng dẫn giáo viên, sách tham khảo, tạp chí, thông tin về

ph-ơng pháp dạy học trong nớc và trên thế giới

Về lâu dài, mỗi trờng Tiểu học phải có một th viện đạt chuẩn làm nguồn cungcấp thông tin cho giáo viên và học sinh

_ Trang bị đủ bộ thiết bị dạy học tối thiểu cho giáo viên và học sinh, đây là

điều kiện hết sức quan trọng để giáo viên có thể tổ chức cho học sinh hoạt

10

động, để tự học sinh phát hiện ra kiến thức cho mình Có nh vậy thì hoạt độnghọc tập

mới đúng là quá trình “ tái tạo ” kiến thức của nhân loại, biến thành kiến thứccủa học sinh bằng con đờng “ sáng tạo ” của chính các em

Để có đủ thiết bị dạy học các môn học, cần phát động các phong trào giáoviên tự làm đồ dùng dạy học bằng nguyên liệu rẻ tiền, sẵn có ở địa phơng.Thông qua phong trào này có thể tổ chức các cuộc thi đồ dùng dạy học tự làm,thi giáo viên dạy giỏi có sử dụng đồ dùng dạy học qua đó các cấp quản líkiểm tra việc thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học của giáo viên một cách cóhiệu quả nhất

Với mỗi phong trào phát động cần có tổng kết, đánh giá khen thởng kịp thời

để động viên phong trào

Các trờng cần thực hiện tốt điều lệ trờng Tiểu học do Bộ ban hành nh đảm bảo

sĩ số học sinh không quá 35 học sinh/ lớp, có đủ chỗ ngồi cho các em, bàn họcsinh 2 chỗ ngồi ghế rời tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh di chuyển để cóthể thảo luận nhóm, sinh hoạt chung trong một không gian thoáng, linh hoạt, phù hợp với từng nội dung bài học, môn học và từng hoạt động giáo dục Trờngcần có đủ diện tích khuôn viên có sân chơi bãi tập tạo điều kiện cho giáo viên

- Góp phần đổi mới phơng pháp dạy học Toán ở lớp 2: Cụ thể qua hoạt động,thao tác trên đồ dùng học tập, học sinh đợc tham gia vào quá trình học Toán một cách tự giác, chủ động và tích cực hơn (Điều thay đổi cơ bản trong việc sửdụng có tính chất “ biểu diễn” của giáo viên sang hoạt động học tập của họcsinh

11

Mỗi học sinh đợc sử dụng bộ đồ dùng học Toán của mình để tự học tập, tựchiếm lĩnh kiến thức một cách hứng thú và tự giác.

- Tạo môi trờng hợp tác trong hoạt động dạy học trên lớp: Qua việc sử dụng bộ

đồ dùng học tập có sự trao đổi, hợp tác giữa học sinh với nhau trong các hoạt

động dạy học liên quan đến nội dung bài học

2e: Đổi mới các phơng pháp và kĩ thuật dạy học vào tổ chức các hoạt động dạy học Toán ở Tiểu học.

Phần lớn giáo viên tiểu học đã vận dụng đợc thành thạo các phơng pháp dạyhọc truyền thống vào dạy học Toán nh:

Giảng giải

Vấn đáp

Làm mẫu cho học sinh quan sát ( trực quan )

Những phơng pháp này rất tiện lợi và cũng rất đặc trng cho hình thức dạy Thầygiảng trò ghi Ngoài các phơng pháp này, hình thức Thầy tổ chức – Trò hoạt

động đòi hỏi ngời giáo viên biết vận dụng nhiều phơng pháp và kĩ thuật dạy họckhác nữa Chẳng hạn, ngời giáo viên phải biết cách theo dõi từng học

sinh trong quá trình giảng bài tập để kịp thời giúp đỡ học sinh yếu, giao việcthêm cho học sinh giỏi, phải biết cách nhanh chóng chia lớp thành các nhóm để

tổ chức thi giải câu đố Toán học, phải biết cách làm mẫu thi hớng dẫn học sinh

sử dụng đồ dùng dạy học v v Phần lớn giáo viên tiểu học hiện nay tuy đã biết

về các kĩ thuật dạy học nói trên, nhng cha thuần thục khi sử dụng chúng, có giáoviên ngại sử dụng, có giáo viên lạm dụng một kĩ thuật nào đó ( Tạm hiểu kĩthuật dạy học là phơng pháp dạy học đã đợc quy trình hoá thành các thao tác )

Đó chính là một trong những điểm yếu cần nhanh chóng khắc phục

Có rất nhiều vấn đề liên quan để tổ chức hoạt động dạy học Toán ở Tiểu học,

đặc biệt vấn đề gần đây hay đợc nhắc tới là tổ chức hoạt động dạy học theo lớp

và theo nhóm

2g: Một số định hớng bớc đầu về đổi mới đánh giá kết quả ,học tập của học sinh đối với môn Toán lớp 2

2g1: Đổi mới mục tiêu đánh giá:

Đánh giá kết quả học tập phải góp phần thực hiện Giáo dục toàn diện: Thể hiện

ở đánh giá đầy đủ kiến thức, kĩ năng cơ bản của Toán lớp 2 theo chuẩn đã xác

định, có chú ý đến việc tích hợp các nội dung giáo dục khác trong quá trìnhkiểm tra thờng xuyên và định kì

12

- Đổi mới phơng pháp dạy học: Thể hiện ở việc tổ chức, hớng dẫn, khuyếnkhích học sinh hoạt động học tập chủ động, tích cực, sáng tạo theo năng lực củacá nhân.

- Động viên học sinh chăm học, học tập theo phơng pháp hợp lí, tự tin hứngthú trong học tập và thực hành, luyện tập Tiến tới thực hiện đánh giá kháchquan, công bằng, sử dụng các phơng tiện, các kĩ thuật trong quá trình đánh giá

và sử lí kết quả đánh giá

2g2: Đổi mới nội dung đánh giá:

- Nội dung đánh giá phải toàn diện ( bao gồm kiến thức, kĩ năng cơ bản về sốhọc, đại lợng, hình học trong Toán lớp 2

- Nội dung đánh giá phải bao gồm cả 3 mức độ: Nhận biết, hiểu, vận dụng cáckiến thức và kĩ năng về: Số, đại lợng, hình học Số lợng các câu hỏi, bài tập củatừng mức độ nội dung đợc cân nhắc, lựa chọn cho phù hợp với trình độ chuẩncủa Toán lớp 2, với thời lợng mỗi bài kiểm tra và trình độ chung của học sinhlớp 2 ở từng trờng, từng địa phơng

2g3: Đổi mới tổ chức đánh giá:

- Khuyến khích giáo viên sử dụng các hình thức đánh giá nh: Kiểm tra viết,vấn đáp, tự đánh giá của học sinh

- Phối hợp đánh giá thờng xuyên và định kì: Trong kế hoạch dạy học từn bài,giáo viên nên căn cứ vào kết quả dạy học của từng tiết học trớc mà chuẩn bị nộidung kiểm tra vì kiểm tra vào thời điểm thích hợp của tiết hsau Không nhấtthiết phải kiểm tra bài cũ vào đầu tiết học Nói chung tiết học nào cũng nên có kiểm tra bài cũ, kiểm tra kết quả học tập bài mới Các bài kiểm tra định kì đãghi trong phân phối chơng trình và thờng có giới thiệu đề bài trong Toán lớp 2(sách giáo viên ) để giáo viên tham khảo Giáo viên có thể căn cứ vào một nộidung và mức độ của các đề kiểm tra đó để soạn đề kiểm tra phù hợp với trình

độ học sinh của lớp

2g4: Công cụ đánh giá:

- Khi xây dựng ( biên soạn) đề kiểm tra phải tuân thủ các nguyên tắc: Đúngtrình độ chuẩn, sắp xếp các câu hỏi, bài tập theo thứ tự từ dễ đến khó, có đủ cácdạng bài đại diện cho kiến thức và kĩ năng cơ bản nhất, dễ chấm điểm và cộng

13

điểm học sinh có thể làm đợc bài trong thời gian quy định nhng không dễ dàng

đạt điểm 9, 10, phân loại chính xác trình độ học sinh

- Trong Toán lớp 2 đã giới thiệu các dạng câu hỏi, bài tập trắc nghiệm nh: Nốicặp đôi, điền, thế và nhiều lựa chọn ( có từ 2 đến 4 lựa chọn ) Cùng với các bàitập tự luận, các bài tập dạng trắc nghiệm sẽ góp phần làm cho bài kiểm tra thêm

đa dạng ( về dạng bài ) và toàn diện ( về nội dung )

- Trong Toán lớp 2 Sách giáo viên có giới thiệu một số đề kiểm tra giáo viên

có thể dùng các đề này để kiểm tra kết quả học tập của học sinh sau mỗi giai

đoạn dạy học thích hợp Giáo viên cũng có thể tham khảo các đề này để biênsoạn các đề kiểm tra tơng tự về nội dung và mức độ

2g5: Ngoài những định hớng đổi mới đánh giá nh trên, giáo viên cần thực hiện

hớng dẫn đánh giá kết quả học tập của học sinh theo các quy định mới của Bộgiáo dục và đào tạo

3 Đổi mới nh thế nào:

Vấn đề đậc biệt quan tâm góp phần lớn vào sự thành công của việc “ Đổi mớiphơng pháp dạy học” chính là: Soạn bài, lên lớp và tổ chức các hoạt động trên

lớp

3a: Soạn bài, lên lớp và vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học Toán.

Vì tiết dạy học Toán là đơn vị cơ bản của quá trình dạy học Toán, nếu muốnthay đổi bất cứ điều gì trong quá trình dạy học Toán, chúng ta đều phải nghĩ đếntừng tiết dạy học Toán Xây dựng bài soạn ( soạn bài ), thực hiện soạn bài ( lênlớp ) và chỉ đạo học sinh tự học ở nhà là ba công việc của ngời giáo viên liênquan đến một tiết dạy học Nhìn một cách khái quát, để có một tiết dạy học tốtcần thực hiện tốt tất cả ba khâu này, trong đó cần chú ý đến một số điểm sau:

* Khâu soạn bài:

- Xác định đúng mục đích, mức độ yêu cầu của tiết dạy học, trên cơ sở nắm ợc:

đ-+ Mục tiêu của tiết dạy học

+ Điều kiện dạy học thực có

+ Trình độ của học sinh trong lớp

- Xác định các hoạt động cần tổ chức nhằm đạt đợc mục đích của tiết dạy học,trong đó cần đặc biệt chú ý:

+ Các hoạt động phải phù hợp lôgíc, với nội dung kiến thức

14

+ Cần lựa chọn các hoạt động sao cho hấp dẫn để thu hút sự tham gia của họcsinh.

Vai trò tổ chức chỉ đạo của thầy, tính tích cực, chủ động, sáng tạo của Trò có

đợc thực hiện rõ ràng hay không sẽ đợc thực hiện rõ ở khâu lên lớp

* Khâu chỉ đạo học sinh học ở nhà

Chọn việc giao về nhà cho phù hợp với trình độ của mỗi học sinh, chú ý nhiềuhơn đến bài tập vận dụng có nội dung hấp dẫn

3b: Tổ chức hoạt động dạy học theo lớp và theo nhóm trong quá trình dạy học một đơn vị kiến thức nào đó có thể tổ chức hoạt động dạy học trong cả lớp hoặc trong các nhóm Khó có thể tạo ra một lời khuyên, một chỉ dẫn chung

khi nào nên tổ chức hoạt động dạy học cả lớp, khi nào theo nhóm Việc chọnhình thức tổ chức hoạt động dạy học cho phù hợp phải căn cứ vào nội dung kiếnthức, trình độ học sinh và điều kiện dạy học hiện có Nói cách khác chỉ có ngờigiáo viên mới có thể đa ra cách lựa chọn phù hợp nhất

Cách dạy học theo lớp có nhiều u điểm:

- Thích hợp với phơng pháp giảng giải hoặc làm mẫu Giáo viên giảng, cả lớpcùng nghe, cùng quan sát và cùng suy nghĩ

Dễ tổ chức: Giáo viên dễ giao việc cho tất cả học sinh, dễ kiểm soát tất cả hoạt

động của tất cả học sinh

Cách dạy học theo nhóm cũng có nhiều thế mạnh : Góp phần rèn luyện tinhthần tự chủ của học sinh, một số hoạt động có thể giao cho học sinh tự làm, giáoviên không cần can thiệp trực tiếp vào

- Tạo ra cơ hội để học sinh hoà nhập với cộng đồng: Học sinh tập trung lắngnghe ý kiến của ngời khác, tập thể nêu quan điểm của chính mình

- Tạo điều kiện để học sinh nâng cao năng lực hợp tác: Học sinh tập xác địnhtrách nhiệm cá nhân đối với công việc chung của nhóm, nhận xét đánh giá ýkiến của bạn, điều chỉnh suy nghĩ của mình

15

- Tạo điều kiện để học sinh phát huy hết khả năng của mình theo hớng phânhoá trong dạy học.

II- Tìm hiểu nội dung và ph ơng pháp dạy học các mạch kiến thức:

1 Số học:

1a: Nội dung.

Dạy số ở lớp 2 so với trớc có điểm mới là:

- Mở rộng vòng số hơn trớc: ở lớp 2 (cũ ) học sinh học đến số 100, tức là họccác số có đến hai chữ số ở lớp 2 ( mới ) học sinh học đến số 1000, tức là họccác số có ba chữ số

- Bớc đầu làm quen với cấu tạo thập phân của số: Học đến các số trong phạm vi

1000, học sinh đợc làm quen với việc phân tích các số có ba chữ số thành tổngcác trăm, chục, đơn vị (các hàng của lớp đơn vị )

so sánh số, các kí hiệu toán học )

Bớc 2 :

Có gắn tới các hình ảnh trực quan

Bớc 3 :

Các kiến thức và kĩ năng đợc củng cố thông qua các bài tập với các số thuần tuý

mà không kèm các hình ảnh trực quan Lúc này học sinh đã có thể làm việc trựctiếp với các số thuần tuý mà không cần phải dựa vào hình ảnh trực quan ban

đầu

2 Phép tính :

16

2a: Nội dung

3 Đại lợng và đo đại lợng :

3a: Nội dung

Học sinh giớ thiệu về :

- Các đơn vị đo độ dài: đề xi mét ( dm ) mét (m ) ki lô mét ( km ) mi limét(mm)

- Đơn vị đo khối lợng: ki lô gam ( kg )