Luận văn Thạc sĩ khoa học -Chuyên đề :Nghiên cứu trường hợp tổng quát hình cành khăn có pN nhát cắt nằm trên n đường tròn đồng tâm
Trang 12 Cac cong cl:l
2 1 C6ng elf eho phep bitin hinh baa giae
, I
2.1.1 Bat dang thtie Carleman va cae h~ qua:
,
B6 de 2.1:( Carleman[2], tr 212 ho~c [9], tr.15)
Gia su w = I(z) la m9t PBHBG ddn di~p hinh, vanh khan
O<r<Izl<R<00 IEmm9t mi~n nhi liEmG kh6ng chua di~m 00 voi bien trong C1
va bien ngoai C2
GQi S la di~n Uch (trong) cua mi~n do C2 baa bQc,
s la di~n Uch (ngoai) cua mi~n dong do C1 baa bQc
Khi do, ta co:
(2.1 )
s~(:)'s.
D~ng thuGxay ra ~ I(z)= az+b voi cac hang s6 a va b , a;t:O.
H~ qua 2.1:
N~u mi~n nhi lien G qua cac PBHBG 1 va 11 bi~n len hai hinh vanh
H: r<lwl<R va H1:r1<jwjl<R1 thi
khan
r rj
TI s6 nay duQc gQi la modun cua mi~n G
Chung minh H
W1
R1
Hinh 2
Trang 2Xet phep bi~n hinh 1.1;-1mi~n H1 lem H, thee be d~ 2.1, ta co:
ffR' ~(~1 J2 nr',
(2.2a) <=>
(~)2 2(~l Xet phep bi~n hinh 1;./-1 mi~n H lem H1I tU be d~ 2.1 ta "co:
( )
2
Tu (2.2a) va (2.2b), ta du<;1C(2.2)
H~ qua 2.2: (Tfnh ddn di~u cua modun mi~n nhi lien)
N~u cac mi~n nhj lien G va G' voi modun tudng ung R va ~ co
Unhchfit G c G' va G ngan cach hai thanh ph~nbien cua G' thi
otIng thuG xay ra <=>G = G'
Chung minh
Xet f la PBHBG ddn di~p G' len hinh vanh khan H' : r'<Iwl<R'
Khi do, mi~n G tra thanh mi~n nhi lien H voi bien trong C1, C1 baa quanh hOc;lCtrung duong trim I~= r', va bien ngoai C2, duong trim Jwl= R'
baa quanh hOc;lCtrung C2
GQi S va s 18di~n Uch do C2 va C1 baa bQc, R la modun cua mi~n H.
r
5
Trang 3Thea be d~ 2.1, ta duQc:
(
R
)
(
R )
Z
S ~ -; shay -; ~ -; M~t khac,
S <s,JrR'z va s ~ Jrr'z
Dado:
(
R'
)Z = JrR'z ~ S ~ (
R
)Z. r' Jrr'Z s r
Suy ra (2.3).
Do/, th ' I
(
R' )
(
R )
Z
ang , Uc xay ra <=? ;; =-; = -;
Thea be d~ 2.1 , C1 va C2 phai la duong tron H =r'va Iwl= R'nghia la G=G'.
2.1.2 Ham phI! T(Prr,s) va cae bit dAng thuc Cd ban
2.1.2a D!nh nghia hinh hc;>c:
Gia su A la hinh vanh khan O<r<Izi<1, f la PBHBG mi~n A IEm
mi~n nhi lien 0 la hinh vanh khan s<Iwl<1 (0::;;s < r < 1) bj cat boi p nhat dQc ban kinh Lj ~ {w: s,; 111j ';t;argw~ 2;}; j=1 , ,p; s <t < 1 (hinh 3 voi p= 2)
Khido, t xac dinh duy nh~t thee p, r va s va ta ky hi~u t =T(p,r,s)
voi 0::;;s < r < 1; P = 1, 2,
0
Hinh 3
Trang 4Thif1tvif1y,voi p, r, 5 cho truoc, gia 5Ut6n t9i 1'>t
Khido, t6n t9i mi~n nhj lien D'e D la hinh vanh khan 5<Jwl<1co p nhat cat dQc ban kfnhco d9ng
,
{
2
}
Lj = w:s~lwl~t';argw= ; ;j=1,2, ,p;s<t'<1
PBHBG r1 bi~n mi~n nhi lien D len hinh vanh khan A va mi~n nhi
lien 0' trd thanh mi~n nhi lien A'e A voi modun ~ va A' ngan cach hai vongr
tron bien cua A.
Theo tfnh ddn di~u cua modun mi~n nhj lien, ta co:
- < - ay r >r
r' r
Tudng W n~u 1'<tta 58 co r'<r.
Vif1yt xac dinh duy nhfIt
2.1.2b Bi~u thuc giai tich: ( xem Thao [11], tr.100-105 ho~c Ludng [3], tr.13-18 )
Voi 0<5<r<1, p = 1,2, ta co:
(2.4 )
{
}
T(p,r,s) = s.exp 2;:Ck)! ~(1-t2)(1- k2t2) ,
(
"
)
4
00 1+s4Pl
TI
K(k)-j ~(1-t2)(1-k2t2) j=l l+s
I-m a=-, k+m
k(1- h)2 m=
2h(1-k) , h = 4rPfr
(
1+ r4pj
J
4
j=l 1+r4Pl-2p ,
(2.5)
! 00
(
1+r4pj
)
~
T(p,r,O) = 4P r TI 4 "-2 ; 0<r<1; p=1,2,
j=l 1+ r Pl P
7
Trang 52.1.2c cae tinh chAt:
TCttfnh dcjn di~u cua modun mi~n nhj lien va (2.5) ta co cac
tfnh chttt sau:
1 Voi o~ s < r < 1 ta co r < T(p,r,s) < 1.
2 N~u r < r' thi T(p,r,s) < T(p,r' ,s)
3 N~u s < s' thi T(p,r,s) > T(p,r,s')
4 N~u o < s < r thi T(p,r,s) < T(p,r,O)
5 N~u p > 1 thi T(p,r,s) < T(1,r,s)
I
6 Vp,r: T(p,r,O)< 4P r .
I
7 Vp: T(p,r,O)~ 4P r khi r~ 0.
2.1.2d Cae bAt dAng thuc cd ban:
B6 de 2.2: (Gr otzsch [6], tr.372 ho~c Ludng [3], tr.18)
N~u A la hinh vanh khan (0<) r < Izl < 1 co the bj cat dQCm(>t
mi~n chua trong (O~)s <Iwl< 1 sac cho duang iron Izl=1 tudng ung Iwl=1, duang iron Izi= r thanh bien trong C baa bQc ho~c chua duang iron Iwl= s (s<r)
2kJri -Ha
GQi M=max{lwl: WEC} va tren C co p diem wk=Me P , k=1,2, ,p
voi O~ ex~ 2n
Khi do, ta co:
D~ng thuG xay ra ~ C={ I~ =s} u {w: s~lwl~M, argw=argwk , k=1 , ,p}
Trang 6(Or
z
Nha phep bitmaoi Z = r/z va W= s/w, bo a~ 2.2 fra fhanh
Hinh4
86 de 2.3: (Grotzsch [6] ho~cLudng[3] )
Neu A la mQthinh vanh khan r <Izl< 1 co the bj cat dQCmQts6 hOu h<;lncung tron tam a duQcbien baa giac len mQtmi~n B nam trong mQt hinh vanh khan s <111'1< 1, 0 < s < r, sac cho Izl= r chuyen thanh111'1= s va
Izi=1 chuyen thanh bien ngoai C cua B chua p diem
2kJri
-+w
wk=me P
k=1,2, ,p; 0:::;;a :::;;2n; m = min {Iwl:WEC} Khi do, ta co:
T(p,r,s)
D~ng thuG xay ra ~ C={lwl =1}u{w: m :::;;111'1:::;;1, argw = argw'k , k =1 ,2, p}
z
A
B
Hinh 5
9
1
Trang 7B6 d~ 2.4: ( B~t effIngthuGcua Gr~tzsch[6], tr.367 ho~c xem Ludng [3], tr 11-12 )
N~u hinh vanh khan 0 < r <Iz1< R <00 chua cac tU giac Gong51,
52, , 5n sac cho moi 5k dc§uco bi€mJordan, co hai cc;mhnam tremhai
duong trim Iz I= r va Iz 1= R va cac 5k khong ch6ng lem nhau
Gia su moi 5k dUQcbi~n baa giac ddn di~p len hinh chO'nh~t c9nh akva bksac cho cc;mhtren duong iron tudng ung voi c9nh ak Khl do:
(2.8)
n
I ~ s; 2:rr
k~l bk 1 fi-R'
r
DfIngthuGxay ra <=>5k lap d~y hinh vanh khan va cac c9nh con 19ila cac do9n thfIng dQcthee tia ban kinh
2.1.3 Li thuytit dp diJiclfc tr!:
Ly thuy~t dQ dai cljc tri tUGcac b~t effIng thuG lien h~ giO'amodun cua mQt tu giac hay mic§nnhi lien, di~n Uch mic§ndo va dQ dai ngan nh~t cua duong GongthuQc mQt hQduong trai trong mic§ndo Unhthee dQ do b~t
ky duQc Ahlfors va Beurling[1] dc§xuong nam 1950 da tre thanh Gong cl:) hO'uhi~u de;giai r~t nhic§ubai loan t6i uu trong Iy thuy~t hinh hQc ham bi~n phuc
Trong m~t phfIng z = x +iy, cho tU giac GongQ voi cac dlnh A,
B, C, D co the; bi~n baa giac ddn di~p bei w = fez) = u+ivlen hinh chO'nh~t
Q' = { u+iv : 0 s;u s;a, 0 s; v s; b} sac cho A'B'= a, B'C' = b (hinh 6)
GQi: + r la hQ cac duong Gongtrdn tUng khuc y n6i hai c9nh d6i di~n AB va CD cua tU giac GongQ
cua tU giac Q thee dQ do p la hO'uh9n tUG Sp(Q) = fJp2(z)dS < +00.
Q
+ [per) = jP(z)ldzl,r E r,p E <Pla dQdai cuay thee dQ do p.
r
Trang 8Ta co:
B6 d~ 2.5:
Voi cac ky hi~u tn3n, ta co:
Sp(Q)?al~ b voi lp =inflp(Y)YEr
OfIng thuc xay ra ~ p(z) = 1/ (z)l,z E Q
iy Chung minh iv
0
B
Hinh6
Sp(Q) = ffp2(Z)dS = ffp2(Z)dxdy = ffp2(Z) ~UdV2
~
( )
J
du
0
=G
J! [
brl p2(Z)2
J
dvfdV
)
dU
0b ll!/'(z)1 0
G
(
b
J
2
0 b 0 1/'(z)1
I'
C'
Q
b
Trang 9
= li ( fp(z)ldzl
]
2du (Yu la nghichanh cua d09n
J.
thang u= canst, 0 s usa, 0 s v sb)
a
=
b
- p(yu)du 2-/2
2.2 Gong Clf cho phep biJn hinh K-a bao giac:
2.2.1 Dfnh nghiii va tinh chAt:
£)!nh nghiii 2.1:
Phep bi~ndoi m9t -m9t lien tI,jc hai chi~u baa loan huang tCrmi~n
A cua m~t ph~ng dong z len mi~n B cua m~t ph~ng dong wdu<;1cgQi la K-a baa giac n~u vai mQitU giac GongQ c A co m6dun m(Q) thi tU giac Gong
Q'=j(Q) vai m6dunm(Q')thoa b~td~ngthuG:
~m(Q) s m(Q') s Km(Q)
K
Tfnh ch~t:
- Vai K=1 PBHK-ABG tro thanh PBHBG
- H<;1pcua PBHK1-ABGvai PBHK2-ABGla m9t PBHK1K2-ABG
- Phep bi~n hinh ngu<;1ccua PBHK-ABG la PBHK-ABG
- N~u Q la hinh chOnh~t ABCD co cac c9nh la a, b; Q' la hinh chO nh~t A'B'C'D' co cac cc;mhla a',b'; cac c9nh cua Q va Q' theo thu W
song song vai tn)c hoanh va tn)c tung, j la PBHK-ABG Q len Q' sao cho
b5n dinh tudng ung vai nhau Khi do:
I
~ = K a <=> I(x +iy) = a(Kx +iy) +fJ
b' b
Trang 10a' 1 a
I(
(
1
)
, ,
y;.=K b~ x + iy) = a K x + iy + f3 VOlcac ang so IJ'ca >
va phuc ~ (Gr~tzsch[8], tr.505).
2.2.2 Cae bat dang thlle cd ban:
B6 de 2.6:( Grotzsch[8],tr.505 ho~c Ludng [3], tr 21-22).
Gia sa G la mi~nnhj lien co m6dunm(G) PBHK-ABG I bi~n G
len mi~n nhi lien G' v6i m6dun m(G') Khido:
I
[m(G)]K :::;m(G'):::; [m(G)r
H~ qua 2.3:
N~u trong be d~ 2.6 G: Q<lzl<1va G':q<I~<1 hdn nOa Izi= 1
tudng ung Iwl= 1 d~c bi~tI (1)=1 thi
I
QK :::;q :::;QK .
I
D~ng thuG phai xay ra ~ I(z)= zlzlK-1.
D~ng thuG trai xay ra ~ I(z)= zlzlK-I.
B6 d~ 2.7: ( b~t d~ng thUGCarleman cho PBHK-ABG, Thao [13], tr.521 )
Gia sa G1la hinh vanh khan O<R1<lzl<R2<oc,\:lIEF, I bi~n G1 len
G2cua m~t ph~ng (he) w sac cho cac duong trim Izl=R1 va Izl=R2 tudng
ung v6i bien trong C1va bien ngoai C2cua G2o
GQi: 5 la di~n UGh(ngoai) cua t~p dong gi6i h(~mbei C1,
S la di~n UGh(trong) cua t~p me gi6i h<;1nbei C2
Khi do, ta co:
13
Trang 11s~(~:Y S.
J
D~ng thue xay ra ~ I(z)= lo(z) = azlzlK-J+ b, a * O.
Chung minh
* Khi K=1 tUe (2.10) thanh (2.1) va d~ng thue xay ra ~ I(z)= az+b,
a*O
* Khi K>1: T6n t9i PBHBG t=g(w) mi~n G2 len hinh vanh khan
R'1<ltl<R'2 sao eho duang tron ItI= R; ung voi C2 Ap dl:mg be>d~ 2.1 vao
phep bi~n hinh g-1,ta co:
s~(~Js M~t khae, phep bi~n hinh t=g[f(z)] la mC)tPBHK-ABG hinh vanh khan R1<lzl<R2Ien hinh vanh khan R'1<lzl<R'2' Do do, theo be>d~ (2.6) ta (2.10a)
co:
(2.10b)
(
R2
J
~ S R~ .
TCt(2.1 Oa) va (2.1 Ob) suy ra (2.10)
N~u 1 = 10 thi S=7tlaI2(R2)2/Kva s=7tlaI2(R1)2/Knen d~ng thue xay ra a
(2.10)
N~u 1 * 10 thi theo bftt d~ng thue Carleman va h~ qua 2.3 d~ng thue
khong d6ng thai xay ra a (2.1Oa) va (2.1 Ob), do do khong xay ra a (2.10)
I ,
B6 de 2.8:
Gia su G1 la hinh vanh khan 0<R1<lzl<R2<oovoi mC)ts6 nhat cat
nam tren duang tron Izl = r (R1<r<R2).1 la PBHK-ABG mi~n G1 len mi~n G2
Trang 12cua mp w saD cho Izl=R1 va Izl=R2 tudng ung bien trong C1 va bien ngoai C2 cua G2 Khi do, voi cae ky hi~u trong ph~n 1, ta co:
(2.11 )
s-(R"f);' S'(R"fl( ~:Y +Sift' y.
Dc1ngthuc xay ra ~ f(z)= fo(z) = azlzlK"-l+ b voi a, b la hang so, a:1; O.
Chung minh
R2
D '
G2
QC1 \C2
Hinh7 R5 rang ta co: s+(r,f) = S- (r,f) + s(f).
2
Theo be; d~ 2.7 ta dUc;1c: SO(r,/);' S'(R,,/)( ;J'
2
Do d6: S' (r, /) ;;,S' (Rj,/)( ;), +s(f).
lc;Jitheo bo d~ 2.7 ta co:
2
(
R2
)
K"
S (R2,f)'2S (r,f) -;
Suy ra: S"(R"f) +'(Rpf)( ;Jt +S(f)]( ~'t
15
Trang 13Tu d6 ta duQc (2.11).
N~u 1 =10 de dang ta th~y d~ng thuc xay ra.
N~u 1 "*10 thea bo d~ 2.7 cae b~t d~ng thuc trung gian trong chung
minh tn3n khong tro thanh d~ng thuc nem (2.11) cOng khong tro thanh d~ng thuc
H~ qua 2.4:
N~u trong bo d~ 2.8, I~y R2= 1 va bien ngaai C2 cua mi~n G2 la
Quang trim I~ = 1thi ta c6:
(2.12)
2
S'(R"J) o>"Rl-s(f{ ~' y.
t
D~ng thuc xay ra ~ I(z) = azlzlK-t ,Ial = 1.
H~ qua 2.5:
Voi cae gia thi~t trong bo d~ 2.8 va gia su rfmg thanh ph~n
bien C1cua G'=I(G) tudng ung voi Izl=Rt baa quanhg6c tQa dQ Khi d6:
(2.13) M2(R2,/)-2 >- m2(Rp/)-2 + -set)-2 .
D~ng thuc xay ra 0 (2.13) <=> fez) =lo(z) = azlzlTt voi hang so a"* O.
Chung minh Tac6:
S- (R2 ,1) ~ :rM2 (R2 ,1) , S+ (Rt ,1) ~ mn2 (Rt ,1)
D~ng thuc I~n luQtxay ra ~ C1 ha~c C2 la Quang trim tam O
Tu d6 thea bo d~ 2.8, ta c6:
Trang 14ffM2(R2,f);,mn2(Rpf{ ~: Y +S(f)( ~' y,
Suy ra (2.13)
N~u f = fa : thee be d~ 2.8 cling thUGxay ra.
N~u f 1=fa : kh6ng xay ra cling thUG.
B6 d~ 2.9 (Thao [14], tr.57 ho~c Ludng [3], tr.26 )
Gia su 0 la hinh vanh khan R1<ItI<R2 bi cat boi mQt s6 do<;ln dQc thee cac tia ban krnh nam trong hinh vanh khan, 9 la PBHK-ABG mi~n
0 len mi~n 0' CUBmp w sac cho duong tron ItI= RJ tudng ung bien trong C1 CUB0', duong tron ItI= R2tudng ung bien ngoai C2 CUB0' va C1 baa quanh
g6c tQa dQ
GQi MJ =max~wl:wECJ ,m2 =min~~:wEC2 .
Khi do, ta co:
(
R2
J
K.
DlingthUGxay ra 0 (2.14)<=} get) = atltIK-J,a 1=0
Cae bo de 2.2 va 2.3 cua Gr~tzsch co the mo rQng cho PBHK-ABG nha hai bo de sau
B6 de 2.10:(Thao [14], tr.63 ho~c Ludng [3], tr.33)
Gia su A la hinh vanh khan R <Izl< 1co the bi cat p nhat tren
2m
duong tron Izi = r , R < r < 1, sac cho A trung chrnh no boi phep quayze P , f
la PBHK-ABG mi~n A lemmi~n B nam trong 0 <H< 1sac cho duong tron
I~ =R tudng ung bien trong c1, mi~n dong giai h<;lnboi C1 ChUBg6c t09 dQ,
17
Trang 15duong tron Izi = 1tudng ung bien ngoai C2cua B Gia thi~t B trung chinh n6
2m
boi phep quay we P .Khi d6 :
(2.15)
I
M ~T(p,RK ,m).
T(p,r,s) da dinh nghfa trong ph~n 2.1.2
D~ng thuc xay ra 0 (2.15) <=>/(z) = ah(t), lal = 1, t = bzlzrk-I,Ibl= 1, h la
I
PBHBG hinh vanh khan RK < ItI< 1 len mi~n nhi lien D sac cho ItI = 1 tudng
ung voi C2={w:lwl=1}va Itl=R1/Ktudngung voi
C,={w:lwl= m}u{w:m,; I~,; M;argw~ 2;;j = 1,2, P}'
B6 de 2.11:(Thao [14], tr.64 ho~c Ludng [3], tr.35)
Gia su A la hinh vanh khan Q<Izl < R c6 the bi cat p nhat tren duong
tron Izi = r , Q < r < R sac cho A trung chinh n6 boi phep quay z.e2~
Gia su / la PBHK-ABGmi~nA len mi~n B nam trong 0< I~ <00 sac cho Izi =Q tudng ung bien trong C1 cua B, C1 baa g6c tQa d9, Izl = R tudng
ung bien ngoai C2, B trung chinh n6 boi phep quay w.e2~ Khi d6 :
[
mil
j
.
D~ng thuc xay ra 0 (2.16) <=>/(z) = aH(t), lal = 1, t=bzlzlt-I,lbl=l, H la
PBHBG hinh vanh khan QK < ItI< RK len mi~n nhi lien G sac cho ItI = Q1/K tudng ung voi C1={w;lwl=m1}va Itl=R1/Ktudngung voi
Trang 16C,={w:lwl= M,}U{ w: m, S; 111jS; M,;argw = 2:;j ~ 1,2, P}.
86 d~ 2.12:
Vai cae gia thi~t va ky hi~u trong be d~ 2.5, ta chi thay j la
PBHK-ABG Khi d6 :
(2.17) Sp(Q)> 1 ~z2 - K b
P
D~ng thue d (2.17) e6 the xay ra
Chung minh
BB
0" COO
0
Q" I b'
l;;
Hinh 8
GQi l;; = h(z) la PBHBG tU giae Q IEm hinh ehO nh~t Q"
= {~= s+it / 0 < s < a',O< t < b'} sao eho cae dinh tudng ung nhau.
I
Theo be d~ 2.5 ta e6 : Sp(Q);;:::,l~
Vi f.h-1 la PBHK-ABG Q" IEmQ' nen a' ;;::~ a,
Do d6 e6 (2.17)
D~ng thue xay ra d (2.16) eh~ng h9n khi Q trung vai hinh ehO nh~t
Q", w=j(z)= u+iv thoa u=x, v=y/K, tUe a=a', b=b'/K va p(z) = 1 tUe d9 do
Euclide
19
/'
Trang 17Th~t v~y, khido ta eo:
Sp(Q) = a'b'= Kab,
~12 =~b'2 - a 2
Kb p Kb - Kb (Kb) =Kab ,
tUehaj v~ eua (2.17) bangnhau.