ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN GIA LAI

• Nhà máy đường Ninh Hòa xả thải trưc tiếp ra ngoài môi trường làm ảnh hưởng tới nguồn nước và ô nhiễm không khí cho người dân trên địa bàn.. Các nguồn thải trong nhà máy: 3.1.Khí

CHÀO MỪNG THẦY VÀ CÁC BẠN ĐẾN VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA

Nhu cầu tiêu thụ và sản lượng đường của Việt

Nam (nguồn: LMC, 2012)

5/19/2015

5 5/19/2015

đường ở Việt Nam đang

gây ô nhiễm môi trường:

• Công ty CP mía đường

Sơn La xả nước thải, khí

thải độc ra môi trường

khiến người dân ở xung

quanh phải sống trong ô

nhiễm

5/19/2015

• Nhà máy đường Ninh

Hòa xả thải trưc tiếp ra

ngoài môi trường làm

ảnh hưởng tới nguồn

nước và ô nhiễm

không khí cho người

dân trên địa bàn.

• Nhà máy Đường An

Khê thuộc Công ty Cổ

phần Đường Quảng

Ngãi là nguyên nhân

trực tiếp khiến sông

Ba bị ô nhiễm nặng

5/19/2015

3 Các nguồn thải trong nhà máy:

3.1.Khí thải, bụi:

 Phát sinh từ phương tiện vận chuyển

nguyên liệu, nhiên liệu, sản phẩm ra vào

nhà máy

 Quá trình sản xuất: chủ yếu từ lò hơi

dùng bã mía làm nhiên liệu, từ quá trình

xử lý nước mía bằng CO2 và SO2…

 Khói của lò đốt bã mía và than

 Hơi của lò đốt lưu huỳnh khi gặp sự cố

có thể thoát 1 phần ra ngoài

 Khí thải phát sinh từ máy phát điện dự

phòng

5/19/2015

3.2 Chất thải rắn:

 Từ hoạt động sinh hoạt của công nhân: bao bì, hộp

cơm, thức ăn dư thừa, kim loại….

 Từ quá trình sản xuất: cỏ cây bám trên cây mía, rỉ

đường, bã mía, bùn lọc, tro lò hơi, ….

 Bao bì hỏng, đường rơi vãi

5/19/2015

3.3.Chất thải nguy hại:

 Giẻ lau dính dầu nhớt

 Bóng đèn huỳnh quang bị hỏng

 Chai lọ đựng hóa chất phục vụ cho quá trình sản xuất

5/19/2015

3.5 Ô nhiễm mùi

Mỗi ngày hàng trăm tấn bã thải đươc thải ra

ngoài Đây là nguồn chất thải dễ lên men, hôi thối và dễ bị khuyến tán theo gió, trôi theo

mưa nên việc không thu gom chế biến sẽ gây ô nhiễm nặng đến môi trường xung quanh.

5/19/2015

3.6 Nước thải:

 Từ các cột ngưng tụ tạo chân không của các thiết bị:

Bốc hơi, nấu đường…

 Từ các nguồn nước làm nguội máy, thiết bị trong dây

chuyền sản xuất của nhà máy

 Từ nước rửa vệ sinh ở các khu vực trong nhà máy: Nước

xả đáy nồi hơi, nước thải phòng thì nghiệm, nước rò rỉ đường ống, nước thải lọc vải, vệ sinh máy móc thiết

A.Thuyết minh quy trình

1 Nguyên liệu mía

Phải thu hoạch đúng thời điểm, mía phải tươi, sạch

2 Vận chuyển

+ Phải vận chuyển mía đến nhà máy trong thời gian ngắn nhất, mía được vận chuyển bằng các xe tải có trọng tải 20-30 tấn có che phủ bạt

+ Trong quá trình vận chuyển mía bị rơi vãi trở thành chất thải rắn làm mất vệ sinh đường phố, thậm chí còn gây ra tai nạn cho người đi đường, đồng thời thải ra môi trường một lướng lớn khí thải làm ô

nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới sức khỏe con người

3 Cân và khoan mía mẫu

Mía được cân tự động và phiếu cân in ngay tại trạm để biết khối

lượng đầu vào và đánh giá chất lượng mía nguyên liệu trước khi sản xuất và tính giá tiền cho nông dân => Công đoạn này thải ra một

lượng chất thải rắn

4 Ép mía

• Sử dụng phương pháp ép ướt Sau quá trình thải ra 1 lượng nước thải

từ nước rửa thiết bị, nước ép mía và bọt váng đổ vãi gây ô nhiễm môi trường và tổn thất đường

• Ngoài ra còn thải ra một lượng lớn bã mía, để tiết kiệm năng lượng dùng dầu FO đốt bã mía để sản xuất điện, hơi  công đoạn này phát sinh bụi SO2, CO2, hơi nước gây ô nhiễm không khí và nguồn thải, tro thải ra dùng làm phân

5 Làm sạch nước mía

• Trung hòa acid trong nước mía hỗn hợp để hạn chế đường saccharose chuyển hóa Loại tối đa các chất không đường ra khỏi nước mía hỗn hợp đặc biệt các chất có hoạt tính bề mặt và chất keo để nâng cao hiệu suất thu hồi đường Loại bỏ những chất rắn dạng lơ lửng các chất màu

để nâng cao phẩm chất đường thành phẩm

• Sử dụng 1 số hóa chất để kết tủa và tẩy màu dung dịch  tạo ra các chất thải rắn, mùi hôi gây ảnh hưởng tới con người và môi trường

6 Lọc

• Lọc nước bùn để loại đi hoàn toàn tạp chất không tan,thu hồi phần đường có trong dịch bùn và loại bùn.Tận thu bã bùn để sản xuất

phân bón vi sinh

• Phát sinh bã lọc, nước thải chứa cặn lơ lửng, các chất vô cơ và hữu

cơ có ảnh hưởng đến môi trường Ngoài ra quá trình này sử dụng máy lọc do đó phát sinh khí thải từ hệ thống máy móc thiết bị

8 Nấu đường - trợ tinh

• Nấu đường: là tách nước từ mật chè

• Trợ tinh: Để cho tinh thể đường được hoàn chỉnh hơn, có tác dụng như thùng trữ đường non trước khi phân ly

• Là công đoạn phát sinh nhiều khí thải nhất do sử dụng hệ thống lò hơi Khí thải của lò hơi đốt than chủ yếu mang theo bụi, CO2, CO, SO2 , SO3 và NOx

• Nước thải từ khâu tạo chân không, nước ngưng tụ, nước rửa

B NHẬN DIỆN CÁC NGUỒN THẢI

1 NƯỚC THẢI

 Trong quá trình sản xuất, nước thải được phát sinh rất nhiều trong

nhiều khâu và mức độ nhiễm bẩn của các loại nước thải này cũng khác nhau Các nguồn phát sinh chủ yếu của các loại nước thải trong nhà máy mía đường chủ yếu từ các nguồn sau:

Khu ép

mía

•Nước thải phát sinh trong công đoạn nhập nguyên liệu, băm, đánh tơi, ép dập và hoà tan: Ở đây, nước dùng để ngâm và ép đường trong mía nên nước thải có chứa hàm lượng chất hữu cơ cao do chứa lượng đường thất thoát và dùng nước làm mát ổ trục nên nước thải bị ô nhiễm dầu nhớt

 Đối với bã mía ( chiếm 25-30% trọng lượng mía đem ép)

 Đối với bùn lọc: Nói chung nước thải từ khâu ép mía có nồng độ

BOD và các chất lơ lửng cao

Nước thải rửa lọc có lưu lượng nhỏ nhưng giá trị BOD và chất lơ lửng cao Nước rò

rỉ và nước rửa sàn, thiết bị có hàm lượng BOD rất cao

Nước thải rửa

Khu lò hơi

Nước thải được xả định kỳ, có hàm lượng chất rắn lơ lửng cao và giá trị BOD thấp, nước thải mang tính kiềm

 Số liệu thành phần nước thải mía đường ( QCVN 40- 2011)

 Nguồn gốc Các cột

ngưng tụ tạo chân không của thiết bị bốc hơi, nấu đường

Nguồn nước làm nguội máy, thiết bị:

nước làm nguội dầu, đường

Nguồn nước rửa, vệ sinh: nước xả đáy nồi hơi, nước thải phòng thí nghiệm, nước rò rỉ đường ống, nước thải lọc vải, vệ sinh máy móc thiết bị

 Nước thải từ quá trình sản xuất mía đường chứa nhiều chất hữu

cơ là các hợp chất cacbon từ nguyên liệu như glucose, sacarozo

và các hợp chất dễ phân hủy sinh học khác, có một lượng N, P lớn Nhiệt độ nước thải khá cao khoảng 70-800 C Đặc điểm của nước thải loại này là hàm lượng BOD cao và dao động nhiều

Các loại nước thải Nhà máy đường thô

(mg/l) Nhà máy tinh chế đường (mg/l)

Bảng BOD 5 trong nước thải ngành công nghiệp đường.

 Nước thải mía đường chứa rất nhiều cặn lơ lửng là các chất vô cơ

từ quá trình rửa cây mía, làm nguội và nước thải từ các quy trình khác không đáng kể Nhưng với công nghệ bị lạc hậu, bị rò rỉ thì lượng chất rắn huyền phù có thể tăng cao

 Ngoài ra, còn thất thoát lượng đường khá lớn, gây thiệt hại đáng

kể cho nhà máy Do việc xả rửa liên tục các cột tẩy màu resin và các chất không đường dạng hữu cơ (các axit hữu cơ), dạng vô cơ (Na2O, SiO2,P2O5, Ca, Mg và K2O) các chất màu anion và

cation (chất màu của các axit hữu cơ, muối kim loại tạo thành) Trong nước thải xả rửa các cột resin thường có nhiều ion H+, OH

 Các chất thải của nhà máy đường làm cho nước thải có tính axit

 Nước thải mía đường có chứa đường và các hợp chất sinh học rất

dễ phân hủy gây kiệt oxy và làm ảnh hưởng đến hoạt động của

quần thể vi sinh vật trong nước

 Trong quá trình sản xuất đường, ở nhiệt độ cao hơn 550C các loại đường glucose và fructoze có thể bị phân hủy thành các hợp chất có màu rất bền Ở nhiệt độ cao hơn 2000C, chúng chuyển thành

caramen(C12 H18O9)nĐây là dạng bột chảy hoặc tan vào nước,

có màu nâu sẫm, vị đắng

 Phần lớn các sản phẩm phân hủy của đường khử có phân tử lượng lớnQuá trình phân hủy các sản phẩm đường khử đòi hỏi thời gian phân hủy dài hơnảnh hưởng đến quá trình tự làm sạch trong nguồn tiếp nhận

 Các chất lơ lửng có trong nước thải còn có khả năng lắng xuống đáy nguồn nước Quá trình phân hủy kỵ khí các chất này sẽ làm cho

nước có màu đen và có mùi H2S gây ô nhiễm mùi

• Sự ô nhiễm môi trường nước từ nguồn nước thải của nhà máy

đường đang đe dọa đến sức khỏe và cuộc sống của nhiều hộ dân đang sinh sống ở các khu

vực nhà máy

 Toàn bộ nước thải của nhà máy đều chảy tràn lan trên các hệ

thống kênh mương nhỏ rồi đổ trực tiếp ra các sông lớn làm ô

nhiễm nghiêm trọng nguồn nước sông của cả một khu vực sông Phần lớn người dân sử dụng nguồn nước sử dụng nguồn nước từ các con sông để phục vụ mục đích sinh hoạt

 Cần phải có các biện pháp kiểm soát nước thải nhà máy đường.

2 Khí thải

Chất thải khí

Bụi

Khí

hơi sương

khói

Các thành phần ô nhiễm trong khí thải

Thành phần ô nhiễm trong khí thải

Các quá trình phát sinh khí thải

xuất

Các nguồn phát sinh khác

Nguồn phát sinh:

Từ các phương tiện vận chuyển

• Các loại phương tiện vận chuyển nguyên liệu vào nhà máy chủ yếu là xe máy, xe tải vận chuyển nguyên liệu sản xuất Nhiên liệu sử dụng chủ yếu là xăng, dầu

diezen, khi đốt khi cháy sẽ sinh ra khói thải chứa các chất gây ô nhiễm không khí

Tại khu vực chứa nguyên liệu

• Trong quá trình tháo dỡ, vận chuyển, bụi, đất và cát bám ở thân, rễ mía sẽ bị tách ra và phát tán trong khu vực này Tuy nhiên số lượng bụi và khí thải phát sinh trong công đoạn này là không lớn đây là loại bụi

không gây nguy hiểm cho công nhân khu vực này.

Tại bộ phận xử lí cơ học:

• Tại nơi mía bị cắt chặt, xé tơi sinh ra bụi giống như ở bãi chứa nguyên liệu và số lượng cũng không đáng kể Tại bộ phận xông SO2

• Hệ thống xông SO2 làm phát sinh SO2 vào môi trường nếu không xử lí khí SO2 có thể làm ô nhiễm một khu vực có bán kính 600m

Ô nhiễm không khí phát sinh từ khu vực chứa phế thải rắn

hệ thống xử lí nước thải, từ khu vực tập trung rác hay khu nhà vệ sinh

Khói lò từ các lò hơi đốt bã mía và đốt than

Các nguồn phát thải khác:

• Các chất khí không ngưng tụ trong thiết bị bốc hơi dịch đường, trong đó đáng kể là khí CO2 Đây là

nguồn thải từ khâu thu hồi CO2 của khói lò đốt bã mía

• Các chất sinh ra trong quá trình lên men yếm khí

trong nước thải, bã mía, bã bùn như CH4, NH3, khí hữu cơ có mùi giấm và mốc.

• Bụi vôi tại bộ phận tôi vôi

• Lò rèn trong phân xưởng cơ khí

• Bụi đường trong khu vực sàng và đóng bao

• Hơi nước tại khu lò hơi, bốc hơi và nấu

ẢNH HƯỞNG CỦA KHÍ THẢI TỚI SỨC KHỎE CON

NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH

• Khí COx: (CO: cacbon monoxit; CO2: cacbon dioxit):

• Với CO:

• Khi CO thâm nhập vào cơ thể người theo con đường hô hấp, chúng sẽ tác dụng thuận nghịch với oxy hemoglobin

(HbO2) tách oxy ra khỏi máu và tạo thành

cacboxyhemoglobin, làm mất khả năng vận chuyển oxy của máu và gây ngạt:

• Triệu chứng của con người khi bị nhiễm bởi CO thường bị nhức đầu, ù tai, chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi Nếu bị lâu

sẽ có triệu chứng đau đầu dai dẳng, chóng mặt, mệt mỏi, sút cân Nếu bị nặng sẽ bị hôn mê, co giật, mặt xanh tím, chân tay mềm nhũn, phù phổi cấp.5/19/2015

Triệu chứng của cơ thể đối với CO

Nguồn: giáo trình ô nhiễm không khí và tiếng ồn- phương pháp

giám sát, TS.Nguyễn Quốc Bình,2005.

• Với CO2 : có lợi cho cây cối phát triển trong quá trình quang hợp nhưng gây nên hiệu ứng nhà kính làm

nóng bầu khí quyển của Trái Đất.

 SO2

• là khí không màu, có vị hăng cay, mùi khó chịu SO2trong không khí có thể biến thành SO3 dưới ánh sáng Mặt Trời khi có chất xúc tác.

• Chúng được sinh ra do quá trình đốt cháy nhiên liệu

có chứa lưu huỳnh Hàm lượng lưu huỳnh thường

xuất hiện nhiều trong than đá (0,2-0,7%) và dầu đốt (0,5-4%), nên trong quá trình cháy sẽ tạo ra khí SO2:

• S + O2 → SO2

• SO2 sẽ kích thích tới cơ quan hô hấp của người và

động vật, nó có thể gây ra chứng tức ngực, đau đầu, nếu nồng độ cao có thể gây bệnh tật và tử vong.

5/19/2015

Triệu chứng của cơ thể đối với SO 2

• Nguồn: giáo trình ô nhiễm không khí và tiếng ồn - phương pháp

giám sát, TS Nguyễn Quốc Bình,2005.

50 Giới hạn gây kích thích hô hấp, ho

130-260 Giới hạn gây nguy hiểm sau khi hít thở

30-60 phút

1000-1300 Giới hạn gây tử vong nhanh 30-60 phút

Các triệu chứng bệnh lí do NO 2 gây ra

• Khí NO X : (NO: nitric oxit ; NO 2 : nitơ dioxit).

• NOX thường xuất hiện nhiều trong giao thông và công nghiệp

• NO2: Oxit nitrogen được biết đến như là một chất gây kích thích viêm tấy và có tác hại đối với hệ hô hấp

Nguồn: giáo trình ô nhiễm không khí và xử lí khí thải, Trần Ngọc Chấn,

300-400 2-10 ngày Gây viêm phổi và chết

150-200 3-5 tuần Viêm xơ cuống phổi

50-100 6-8 tuần Viêm cuống phổi và màng

phổi

Rác sinh hoạt có thành phần chất hữu cơ cao, là môi trường sống thuận lợi cho các loài sinh vật gây bệnh, như: ruồi, muỗi, gián, chuột, chó, mèo… Qua các trung gian truyền nhiễm, bệnh có thể phát triển mạnh thành dịch Rác sinh hoạt gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe công nhân

và gây ô nhiễm môi trường

Toàn bộ chất thải sinh hoạt được thu gom hằng ngày đưa

về nơi tập trung rác của công ty sau đó được đưa đi xử lí5/19/2015

44 5/19/2015

c Chất thải rắn trong sản xuất

Công đoạn khoan lấy mẫu:

• Chất thải rắn là bã mía từ quá trình khoan lấy mẫu.

• Nếu không được đem đi xử lý thì sẽ lên men gây mùi hôi thối và sẽ là môi trường cho vi sinh vật hoạt động  có thể gây ra dịch bệnh ảnh hưởng tới sức khỏe con người

Công đoạn ép mía.

• Bã mía chiếm 25-30 % khối lượng mía đem ép

• Bã mía có thể dùng để sản xuất bột giấy, làm ván ép, tấm trần, ủ lên men thức ăn gia súc, làm phân bón…

• Trong nhà máy đường được sử dụng làm chất đốt cung cấp điện cho lò hơi, phục vụ quá trình cô đặc và nấu đường

• Bã mía nếu không sử dụng có thể đem đi đốt, tro tạo thành có thể bán cho công ty sản xuất phân bón

 Bã mía được sử dụng để làm nhiên liêu cho công đoạn khác nên

ít gây ảnh hưởng tới môi trường

Chất thải rắn trong sản xuất

Chất thải rắn trong sản xuất

 Công đoạn lắng lọc:

• Chất rắn là bùn và cặn lơ lửng được thu vào bể chứa bùn

• Tùy theo phương pháp sản xuất đường mà trong bùn lọc có chứa nhiều cacbonat Canxi hoặc Sunfat Canxi, các chất hữư cơ thể keo, chất sáp và khoáng Đáng chú ý nhất là NPK của bùn lọc có từ 0,52–1,65%

• Mật rỉ nếu không được sử dụng mà thải ra ngoài môi trường

là môi trường thuận lợi cho các vi sinh vật phát triển, lên men, gây ra mùi hôi thối và có thể tạo ra các bệnh dịch, ảnh hưởng đến sức khỏe con người

• Bùn lọc là đối tượng chính để sản xuất phân bón nên trong công đoạn này ít thải bùn ra ngoài môi trường, do đó ít ảnh

hưởng tới môi trường

47 5/19/2015

c Chất thải rắn trong

sản xuất

 Công đoạn ly tâm:

• Công đoạn ly tâm thì chất thải rắn là rỉ đường Lượng mật thường chiếm 5% lượng mía ép.

• Mật rỉ là môi trường thuận lợi cho các vi sinh vật phát triển, lên men, gây ra mùi hôi thối và có thể tạo ra các bệnh dịch, ảnh hưởng đến sức khỏe con người

• Mật rỉ được sử dụng để sản xuất cồn, sản xuất mì chính, nấm men nên ít ảnh hưởng đến môi trường.

Ngoài ra trong nhà máy đường còn có lò hơi để cung cấp hơi nước và nhiệt cho các công đoạn như cô đặc, sấy…lò hơi sử dụng bã mía để đốt lấy nhiệt nên chất thải rắn trong lò hơi là tro Lượng tro này chiếm 1,2% lượng bùn mía

Ngoài ra còn có Fe2O3, Al2O3, K2O, Na2O, P2O5, CaO, MnO…cùng với bùn tro để sản xuất phân hữu cơ.

ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân xung quanh, tới sức khỏe

của công nhân trực tiếp làm việc

 Có các chính sách phụ cấp độc hại cho công nhân làm việc

trong nhà máy

5/19/2015

Tác động lâu dài

Môi trường

đất, nước

ngầm

Nước thải sinh hoạt và sản xuất.

Chát thải ắn sinh hoạt và sản xuất. Khu vực nhà máyKhu vực lân cân Tác động lâu dài

Tác động lâu dài

Tài nguyên

sinh vật Chất thải ô nhễm Khu vực tiếp nhận Tác động lâu dài