Luật thuế thu nhập cá nhân của các nước đảm bảo tính công bằng ngangbằng việc quy định về “giảm trừ gia cảnh”.Để đảm bảo công bằng, thuế TNCN thường được đánh theo biểu lũy tiến từng phầ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HỒ CHÍ MINH KHOA KẾ TOÁN –TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Nhóm thực hiện (nhóm 1A):
1 Bùi Nam Trung
2 Lê Vũ Anh Thư
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
LỜI NÓI ĐẦU 5
CÁC VĂN BẢN PHÁP QUY 6
CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VIỆC PHÂN TÍCH CÁC TIÊU CHÍ CỦA BỘ LUẬT THUẾ TNCN 7
1.1 KHÁI QUÁT VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 7
1.1.1 Khái niệm thuế thu nhập cá nhân 7
1.1.2 Đặc điểm của thuế TNCN 7
1.1.3 Cơ sở tính thuế 8
1.1.4 Vai trò của thuế TNCN 8
1.2 SỰ RA ĐỜI CỦA PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 8
CHƯƠNG 2 - TIÊU CHÍ CỦA BỘ LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 10
2.1 TÍNH CÔNG BẰNG 10
2.2 TÍNH HIỆU QUẢ 11
2.3 TÍNH ĐƠN GIẢN 11
2.4 TÍNH LINH HOẠT 12
2.5 TÍNH RÕ RÀNG 14
CHƯƠNG 3 - THỰC TRẠNG THI HÀNH LUẬT THUẾ TNCN Ở VIỆT NAM THEO 5 TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG THUẾ 15
3.1 TIÊU CHÍ TÍNH CÔNG BẰNG 16
3.2 TIÊU CHÍ TÍNH HIỆUQUẢ 20
3.3 TIÊU CHÍ TÍNH ĐƠN GIẢN 21
3.4 TIÊU CHÍ TÍNH LINH HOẠT 21
3.5 TIÊU CHÍ TÍNH RÕ RÀNG 23
CHƯƠNG 4 - ĐỀ XUẤT – KIẾN NGHỊ 26
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Việt Nam đang đi trên con đường đổi mới và hội nhập với nền kinh tế thế giới.Những quy luật kinh tế khách quan và tất yếu đang từng giờ, từng phút điều chỉnh nềnkinh tế toàn cầu, nền kinh tế của từng khu vực, từng quốc gia và bản thân mỗi chúng
ta Quá trình mở cửa, hội nhập kinh tế trong khu vực tiến đến toàn cầu hoá nền kinh tếđang dần chứng tỏ là một quy luật của loài người tiến bộ Để bắt kịp với quá trình nàythì mỗi quốc gia phải liên tục có những cải cách nhằm làm phù hợp và thích nghi vớimôi trường bên ngoài Trong công cuộc cải cách đó, cải cách về thuế luôn đươc cácquốc gia chú trọng
Trong thời gian gần đây hệ thống thuế nước ta đã có rất nhiều thay đổi nhằmthích nghi với điều kiện mới Pháp lệnh thuế thu nhập cá nhân ra đời năm 1991, chođến nay qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung và hiện nay chính phủ đã nghiên cứu xây dựngthành Luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những minh chứng cho côngcuộc cải cách thuế của Việt Nam
Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế trực thu có vai trò hết sức quan trọng,đánh vào thu nhập của mỗi cá nhân trong xã hội trong một khoảng thời gian nhất định
Nó đã ra đời tương đối sớm ở các nước phát triển và ngày nay thì phát triển rộng rãi ởhầu hết các quốc gia trên thế giới Sự phát triển của nó đồng hành với sự phát triểncủa nền kinh tế và ngày càng khằng định được vai trò, chức năng là một nguồn thuquan trong trong ngân sách nhà nước và là công cụ góp phần đảm bảo công bằng xãhội một cách đắc lực
Bởi vậy, với mong muốn tìm hiểu sâu hơn về tầm quan trọng của thuế TNCN, Nhóm
thuyết trình đã chọn đề tài “ Phân tích tiêu chí Bộ Luật thuế Thu nhập cá nhân”.
Trang 44 Thông tư 111/2013/TT-BTC ngày 15/8/2013
5 Thông tư 119/2014-TT-BTC ngày 25/8/2014
Trang 5CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VIỆC PHÂN TÍCH CÁC TIÊU
CHÍ CỦA BỘ LUẬT THUẾ TNCN 1.1 KHÁI QUÁT VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN
1.1.1 Khái niệm thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân (thuế TNCN) là một loại thuế thực thu đánh trên thunhập của các cá nhân trong từng thời kỳ
Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế xuất hiện tương đối sớm Lần đầu tiên
nó xuất hiện ở Anh vào năm 1799 Ở Mỹ, thuế TNCN xuất hiện trong thời kỳ chiếntranh 1812 Sau năm 1815 nó bị xoá bỏ ở Mỹ do nhà nước không có nhu cầu tăng thungân sách Nhưng đến năm 1862 thuế TNCN quay trở lại Mỹ nhằm mục đích cungcấp nguồn tài chính cho cuộc nội chiến Thuế TNCN xuất hiện ở Nhật năm 1887, ởTrung Quốc năm 1936 còn ở Hàn Quốc năm 1974
1.1.2 Đặc điểm của thuế TNCN
Thu nhập chịu điều tiết của thuế sẽ căn cứ vào cụ thể nguồn gốc phát sinh củacác khoản thu nhập và căn cứ vào đặc điểm cư trú hay một số đặc điểm khác tuỳ theoluật của từng nước
Do đối tượng nộp thuế đồng thời cũng chính là đối tượng chịu thuế nên thuếTNCN được xếp vào loại thuế trực thu Không giống các loại thuế gián thu (như thuếtiêu dùng…) khoản thuế được tính sẵn trong giá thanh toán nên nó không ảnh hưởngnhiều đến tâm lý người mua về khoản thuế mình phải nộp Thuế trực thu có thể hiểubóng bẩy là nhà nước trực tiếp thò tay vào túi chúng ta và lấy tiền của ta ra, điều đóchắc chắn có ảnh hưởng mạnh về tâm lý của người nộp thuế Chính vì vậy mỗi khichính phủ có những thay đổi trong chính sách thuế TNCN như việc điều chỉnh thuếsuất hay thay đổi pham vi các đối tượng được miễn giảm thuế thì đều gây ra nhữngphản ứng mạnh mẽ trong dân cư
Thuế TNCN thông thường là loại thuế luỹ tiến Các nước thường xây dựng mộtbiểu thuế luỹ tiến, các bậc tương ứng với mức thu nhập càng cao thì mức thuế suấtbiên càng cao Do đó những người có thu nhập càng cao thì phải chịu mức thuế đónggóp cao hơn so với những người có mức thu nhập thấp hơn Nó góp phần đảm bảotính công bằng trong xã hội (công bằng ở đây là công bằng theo chiều dọc) Khoảng
Trang 6cách tương đối giữa các bậc thuế suất sẽ quyết định tính chất luỹ tiến mạnh hay yếucủa biểu thuế.
Thuế TNCN là một loại thuế phức tạp và mang tính trung lập đối với cơ cấukinh tế Do đặc điểm là điều tiết lên thu nhập của dân cư, phạm vi điều chỉnh rất rộngnên việc quản lý đối loại thuế này là hết sức khó khăn Nó dễ gây phản ứng cho ngườinộp thuế Đồng thờI do tính chất phân tán và động của đối tượng chịu thuế và nguồnthuế nên công tác quản lý thu thuế rất khó khăn Chính vì đặc điểm này mà chi phíhành thu của thuế thu nhập cá nhân rất cao
1.1.3 Cơ sở tính thuế
Để hướng tới mục tiêu công bằng dọc, các nước thường quy định thu nhậpbình quân làm căn cứ tính thuế Thu nhập bình quân chịu thuế được xác định theotừng cá nhân Mỗi cá nhân được chọn làm cơ sở tính thuế Cách tính này đơn giản, dễ
áp dụng nhưng những mục tiêu công bằng đạt đựơc chưa cao Các nước áp dụng theonguyên tắc này thường kèm theo những quy định khấu trừ hay trước giảm theo giacảnh một số chi phí nhất định cho việc thực hiện nghĩa vụ đối với gia đình
1.1.4 Vai trò của thuế TNCN
Thứ nhất, thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước Trong một nền
kinh tế nhiều thành phần, hệ thống thuế được áp dụng thống nhất giữa các thành phầnkinh tế Thuế phải bao quát được hầu hết các hoạt động kinh doanh, các nguồn thunhập trong xã hội
Thứ hai, thuế là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước Thứ ba, thuế góp phần bảo đảm bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
1.2 SỰ RA ĐỜI CỦA PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN
Ngày 27/12/1990, Chủ tịch nước đã ký lệnh công bố Pháp lệnh Thuế thu nhậpđối với người có thu nhập cao (Income Tax on high - Income earner) và đã được Ủyban Thường vụ Quốc hội thông qua Ðể cho phù hợp với tình hình thực tế của từnggiai đoạn phát triển kinh tế- xã hội của đất nước, từ đó đến nay đã có 06 lần sửa đổi,
bổ sung Pháp lệnh Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao: lần thứ nhất vàongày 10/3/1992, lần thứ hai vào ngày 1/6/1994, lần thứ ba vào ngày 6/2/1997, lần thứ
4 vào ngày 30/6/1999 và lần thứ năm vào ngày 13/6/2001(có hiệu lực thi hành từ ngày1/7/2001) và lần thứ 6 là Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung số 14/2004/PL-UBTVQH11 ban
Trang 7hành năm 2004 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2004 đến nay) Việc thực hiện các quyđịnh của Pháp lệnh số 14 này được hướng dẫn bởi thông tư 81/2004/TT-BTC vàthông tư số 12/2005/TT-BTC
Để nâng cao hơn nữa tính chất quan trọng và phải có các biện pháp chế tài đủmạnh để việc thực hiện thu thuế TNCN được đi vào ổn định, có hiệu quả, công bằng,tại kỳ họp Quốc hội khoá XII đã thông qua Luật số 04/2007/QH12 - Luật thuếTNCN Luật này đã có hiệu lực thi hành chính thức từ ngày 01/01/2009 Các thông tư
số 81 và 12 đồng thời hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2009 Luật thuế thu nhập
cá nhân có hiệu lực thay thế cho Pháp lệnh thuế thu nhập đối với người có thu nhậpcao
Trang 8CHƯƠNG 2 - TIÊU CHÍ CỦA BỘ LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 2.1 TÍNH CÔNG BẰNG
Có thể thấy thu nhập giữa các cá nhân trong xã hội luôn không đồng đều, khikhoảng cách về thu nhập giữa các cá nhân quá lớn cần có sự can thiệp của nhà nước,
đó là sự phân phối lại thu nhập thông qua chính sách thuế Xét trong chuẩn mực nhấtđịnh, công bằng trong phân phối thu nhập là một trong những đòn bẩy tạo ra động lựccho sự phát triển kinh tế bởi chênh lệch thái quá về mặt thu nhập giữa các cá nhântrong xã hội sẽ tạo ra sự kìm hãm đối với phát triển kinh tế
Công bằng xã hội về phương diện kinh tế, không có nghĩa là thành quả tăngtrưởng kinh tế xã hội được chia đều cho mọi người Công bằng trước hết được hiểu là
sự bình đẳng trong cơ hội (cơ hội việc làm, cơ hội đầu tư, bình đẳng trong tiếp cậnnhững cơ hội mà với cố gắng và năng lực của mình, con người có thể đạt đến mộtmức sống cao hơn hiện tại)
Trên quan điểm xã hội, công bằng đối nhân được nhiều quốc gia áp dụng trongluật thuế thu nhập cá nhân vì nó tái phân phối một cách hợp lý thu nhập xã hội, nghĩa
là phân chia gánh nặng thuế ra phạm vi toàn xã hội theo khả năng tài chính của ngườinộp thuế Tính chất công bằng của luật thuế thu nhập cá nhân nghĩa là nó không ưuđãi cho một loại hoạt động nào, trừ khi đấy là mục đích chính trị mong muốn để theođuổi các mục tiêu đặc thù thông qua việc miễn thuế và tính thuế khác nhau Không thể
có sự công bằng tuyệt đối, song khi phân biệt phải có lý do chính đáng
Tính công bằng trong thuế thu nhập cá nhân có thể là tính công bằng theochiều dọc hoặc tính công bằng theo chiều ngang
Công bằng dọc là đối xử có phân biệt giữa những người có khả năng kinh tế
khác nhau nhằm giảm bớt những khác biệt sẵn có, luật thuế phải phân phối gánh nặngthuế công bằng cho mọi người phù hợp với từng khả năng chi trả
Công bằng ngang là sự đối xử như nhau với những người có tình trạng kinh tế
giống nhau Công bằng ngang thể hiện sự nhìn nhận cơ bản về bình đẳng, mọi phânbiệt đối xử giữa các cá nhân theo màu da, tín ngưỡng, tôn giáo, giới tính… đều bị coi
là vi phạm nguyên tắc công bằng ngang
Trang 9Thông thường một số tiêu thức cơ bản có thể đo lường được về khả năng thanhtoán như thu nhập, chi tiêu, của cải… được sử dụng để xác định tình trạng kinh tế củacác cá nhân Luật thuế thu nhập cá nhân của các nước đảm bảo tính công bằng ngangbằng việc quy định về “giảm trừ gia cảnh”.
Để đảm bảo công bằng, thuế TNCN thường được đánh theo biểu lũy tiến từng phần.Đặc điểm này xuất phát từ vai trò điều tiết thu nhập của những người có thu nhập cao,hạn chế sự động viên đóng góp của những người có thu nhập trung bình và thấp, gópphần đảm bảo công bằng xã hội Người có thu nhập cao, có nhiều thu nhập thì phảiđóng thuế nhiều hơn Đây được coi là loại thuế công bằng hơn so với các loại thuếkhác vì nó đánh vào khả năng kinh tế của người nộp thuế
2.2 TÍNH HIỆU QUẢ
Tính hiệu quả của pháp luật thuế thu nhập cá nhân thể hiện thông qua việckhông gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến cố gắng lao động, lựa chọn nghề nghiệpnói riêng cũng như phân bố các nguồn lực xã hội nói chung, khuyến khích làm giàuhợp pháp, qua đó thúc đẩy nền sản xuất xã hội phát triển
Về khía cạnh pháp luật, tính hiệu quả của luật thuế thu nhập cá nhân là một hệthống thuế khi được thực hiện sẽ làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước đồngthời có mức chi phí thấp nhất Nghĩa là khi ban hành luật thuế này cần tính tới mốitương quan giữa tổng thu dự tính đạt được và chi phí dự tính phải trả cho việc thu,quản lý thuế Để đảm bảo yêu cầu này, vấn đề đặt ra là phải đảm bảo được các yêucầu khác của hệ thống pháp luật thuế như tính đơn giản, dễ hiểu, dễ thực thi, dễ kiểmtra, rõ ràng, thuận tiện cho công tác quản lý
Mặt khác, tính hiệu quả của pháp luật thuế thu nhập cá nhân còn thể hiện ở việcđảm bảo cân đối giữa khả năng chịu thuế và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhànước
2.3 TÍNH ĐƠN GIẢN
Về việc đơn giản thủ tục hành chính thuế, tiến tới rút ngắn thời gian làm thủ tục
về thuế Theo đó, cắt giảm, bỏ bớt những thủ tục hành chính thuế rườm rà không cầnthiết, nhưng vẫn đảm bảo tính minh bạch, khách quan trong việc thực hiện thu nộp
Trang 10NSNN theo đúng quy định của Luật quản lý thuế mà Quốc hội đã ban hành Như sửađổi nguyên tắc chung về tính thuế, khai thuế; về thời kỳ
kê khai thuế; xác định doanh thu để xác định đối tượng khai thuế…
2.4 TÍNH LINH HOẠT
Căn cứ tình hình thực tế về mặt kinh tế, xã hội khiến hệ thống chính sách thựcthi pháp luậtcủa nước ta thường xuyên phải sửa luật, đó là quy định các căn cứ, địnhmức chịu thuế quá cứng, không thể điều chỉnh tự động theo nền kinh tế và đời sống xãhội nên phải linh hoạt thay đổi chính sách cho phù hợp
Vòng luẩn quẩn của tình hình thực tế khiến thường xuyên phải sửa luật, đó làquy định các căn cứ, định mức chịu thuế quá cứng, không thể điều chỉnh tự động theonền kinh tế và đời sống xã hội, thay vì quy định dựa theo chỉ số giá tiêu dùng CPIhoặc mức lương tối thiểu, thì chúng ta vẫn xác định một con số cụ thể
Cần xác định ngưỡng khởi điểm tính thuế thu nhập cá nhân và mức giảm trừgia cảnh cho các đối tượng phụ thuộc phù hợp với điều kiện thực tế của nền kinh tế cólạm phát cao, phù hợp với thu nhập bình quân của mọi thành viên trong xã hội, huyđộng tối đa số lượng các đối tượng chịu thuế, góp phần làm tăng nguồn thu cho ngânsách nhà nước, đảm bảo sự công bằng xã hội Với ý nghĩa đó thì thuế thu nhập cánhân là khoản thuế mà mọi cá nhân có thu nhập đều phải có trách nhiệm, nghĩa vụđóng góp Để tăng số lượng các đối tượng chịu thuế, tăng số lượng các đối tượng phụthuộc được giảm trừ gia cảnh, đảm bảo mức sống ổn định cho người lao động, để họyên tâm làm việc cống hiến cho xã hội, thì Luật thuế thu nhập cá nhân phải điều chỉnhngưỡng khởi điểm tính thuế; mức giảm trừ gia cảnh cho mỗi người phụ thuộc là vàLuật không nên quy định đối tượng phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ theo 1 ngườinộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, ví dụ như: mỗi người con trong gia đình đềuphải có trách nhiệm nuôi dưỡng cha mẹ thì thu nhập của mỗi người con này nên đượccho giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc là bố mẹ, có như vậy mới tạo ra sự đồng tìnhcủa xã hội đối với Luật thuế thu nhập cá nhân
Luật nên thay đổi mức thuế suất theo biểu thuế lũy tiến sao cho khoảng cáchgiữa các mức không quá chênh lệch, có như vậy mới khuyến khích được những ngườilao động có tài năng, đồng thời cũng giảm được hiện tượng khai man thu nhập, hiệntượng gian lận thuế
Trang 11Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát các khoản thu nhập không được phảnánh trên các sổ sách kế toán của các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế Có chế tài xửphạt đủ sức răn đe đối với các đối tượng cố tình khai man thu nhập hoặc giấu thu nhập
để giảm bớt khoản thuế thu nhập cá nhân phải nộp cho nhà nước Theo tác giả đối vớicác đối tượng có mức thu nhập không ổn định và khó kiểm soát, có thể thực hiệnkhoán thuế thu nhập cá nhân Mặt khác phải quản lý chặt chẽ thu nhập từ tiền lương,tiền công, thực hiện kê khai và nộp thuế thông qua cơ quan chi trả thu nhận, theo đómức thuế thu nhập cá nhân được khấu trừ tại nguồn theo biểu thuế suất lũy tiến từngphần đối với các khoản chi trả thu nhập cho những cá nhân ký hợp đồng lao động từ 4tháng trở lên và khấu trừ 10% thu nhập đối với khoản chi trả cho cá nhân không cóhợp đồng lao động hoặc hợp đồng lao động dưới 4 tháng nếu số tiền mỗi lần chi trả từ500.000 đ trở lên Cơ quan chi trả thu nhập phải có trách nhiệm thu và chuyển số thuếthu được vào kho bạc nhà nước Để cho việc kê khai thuế , quyết toán thuế, hoàn thuếthu nhập cá nhân một cách thuận lợi, dễ làm, dễ hiểu, dễ kiểm soát thì các điều luật vàthông tư dưới luật phải được thể chế hết sức đơn giản, rõ ràng, nhất quán, giúp chocác tổ chức, các cá nhân hiểu rõ được luật thuế thu nhập cá nhân, từ đó họ nâng cao ýthức, trách nhiệm của họ đối với xã hội
Để luật thuế thu nhập cá nhân có tính pháp lý bền vững và ổn định lâu dài,không bị lạc hậu thì Luật không nên quy định ngưỡng khởi điểm tính thuế thu nhập
cá nhân bằng một mức tiền tuyệt đối, làm như vậy phải thường xuyên điều chỉnhngưỡng khởi điểm tính thuế khi tốc độ lạm phát của nền kinh tế tăng cao Theo tác giảLuật nên quy định ngưỡng khởi điểm tính thuế theo một tỷ lệ phần trăm nhất định sovới mức tiền lương, tiền công tối thiểu, có như vậy khi nhà nước điều chỉnh tiềnlương, tiền công tối thiểu sẽ không ảnh hưởng đến luật thuế thu nhập cá nhân Đâychính là một trong những căn cứ quan trọng để tạo ra sức sống lâu bền cho Luật thuếthu nhập cá nhân
Phải tăng cường công tác tuyên truyền Luật thuế thu nhập cá nhân trên cácphương tiện truyền thông để mọi người trong xã hội hiểu rõ được ý nghĩa, vai trò của
hệ thống thuế nói chung, thuế thu nhập cá nhân nói riêng đối với sự phát triển của xãhội, từ đó giúp cho họ có nhận thức đúng đắn và coi nộp thuế là trách nhiệm, là nghĩa
vụ của người dân yêu nước
Trang 122.5 TÍNH RÕ RÀNG
Về nguyên tắc, Luật Thuế TNCN cần quy định rõ mọi vấn đề về sắc thuế này,tránh tình trạng dùng các văn bản dưới luật để giải thích, bổ sung nội dung của luật.Hiện nay có đến hơn 50 văn bản hướng dẫn về thuế TNCN, làm cho người nộp thuếnhiều khi cũng khó xác định được là trách nhiệm của mình ở mức nào, có được miễnthuế hay giảm thuế không? Cơ quan chi trả thu nhập có tính đúng mức thuế phải trảcho Nhà nước không? Thực trạng này đòi hỏi luật sửa đổi, bổ sung phải quán triệtnguyên tắc rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu và dễ thực thi Hiện nay, quy định về một loạtcác vấn đề đang còn nhiều bất cập, tạo ra sự không bình đẳng trong nghĩa vụ thuế thunhập cá nhân của người dân
Trang 13CHƯƠNG 3 - THỰC TRẠNG THI HÀNH LUẬT THUẾ TNCN Ở VIỆT
NAM THEO 5 TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG THUẾ
Trong thời gian qua các chính sách thuế đối với thu nhập cá nhân ở nước ta nhìnchung phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội đất nước, đã góp phần quan trọng trongviệc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách, kiểm soát thu nhập của cá nhân, phân phối lạithu nhập, thực hiện công bằng xã hội cũng như bước đầu tạo thói quen và góp phầnnâng cao nhận thức của các đối tượng nộp thuế về trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ nộpthuế cho NSNN Nghị quyết đại hội đảng IX và X đã xác định áp dụng thuế TNCNthống nhất và thuận tiện cho mọi đối tượng chịu thuế, đảm bảo công bằng và tạo độnglực phát triển Mục tiêu tổng quát của chương trình là xây dưng hệ thống chính sáchthuế đồng bộ, có cơ cấu hợp lý, phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa
Những tích cực:
- Phương pháp khấu trừ tại nguồn giúp cho công tác thu thuế thuận lợi
- Cấp mã số thuế cá nhân trong vòng 1 giờ
- Thực hiện thuế thu nhập cá nhân đã góp phần phân phối lại thu nhập
- Công tác tuyên truyền, phổ biến thuế thu nhập cá nhân đã được thực hiện
- Công tác thanh tra thuế thu nhập cá nhân đã bắt đầu phát huy hiệu quả
- Từng bước hoà nhập vào những quy định chung của luật thuế thu nhập cánhân của một số nước trên thế giới, dẫn đến thu hút được nguồn nhân lực nước ngoàivào làm việc
Những khó khăn và nguyên nhân:
Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân đã có những bước tiến bộ đáng kểtrong thời gian vừa qua Bên cạnh đó, công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân ở ViệtNam vẫn còn gặp phải những tồn tại cũng như việc thực hiện chính sách thuế cụ thểnhư sau:
- Hiện nay việc cấp được mã số thuế cá nhân cho toàn bộ dân cư trong xãhội để thực hiện cơ chế quản lý thuế một cách tập trung, hiệu quả và kiểm soát đượcthu nhập trong nhân dân là chưa thực hiện được
Trang 14- Về chính sách thuế thu nhập cá nhân còn nhiều bất cập, quy định chồngchéo chưa rõ ràng.
- Phần mềm quản lý thuế chưa hệ thống được cơ sở dữ liệu dẫn đến việctruy cập thông tin mất thời gian
- Bất cập về sự cào bằng giữa thành thị và nông thôn: Hiện nay, người dân
và công chức sống tại các khu đô thị luôn chịu áp lực giá, phí, lệ phí, thuế cao hơncác vùng khác Đại đa số người có thu nhập cao là ở thành phố lớn, nơi có nhiều loại
và mức độ chi phí lớn Tuy nhiên, Luật đã chưa tính hết được các yếu tố hình thànhchi phí trong đời sống thực tế Luật thuế TNCN lại không tính đến chênh lệch thunhập như đã quy định mức lương tối thiểu phân theo vùng
Tính công bằng cũng được thực hiện thông qua chính sách miễn giảm thuế thunhập cá nhân và gánh nặng xã hội
3.1.1 Miễn giảm thuế TNCN:
Ngoài các trường hợp được miễn giảm thuế theo luật định (Thu nhập từ phầntiền lương, tiền công, làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiềnlương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Laođộng , lương hưu trí……) thì Quốc Hội cũng ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ khókhăn trong giai đoạn nền kinh tế bị khủng hoảng
Năm 2012, một năm đầy khó khăn đối với kinh tế thế giới, trong đó có ViệtNam Trước bối cảnh trên, ngày 21/6/2012 Quốc hội đã ban hành Nghị quyết29/2012/QH13 nhằm tháo gỡ một số khó khăn cho tổ chức và cá nhân