bai 27 ứng dụng công nghệ tế bào trong công tác giống

lịch sử CÔNG NGHệ Cấy Truyền Phôi bò ở Việt Nam... Khái niệmCông nghệ cấy truyền phôi là quá trình đưa phôi được tạo ra từ cơ thể vật nuôi cho phôi sang cơ thể vật nuôi nhận phôi, phôi p

Trong chăn nuôi có những biện pháp tạo giống vật

nuôi nào?

- Chọn lọc

- Nhân giống: nhân giống TC, lai giống

- Ngoài ra, ngày nay nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại đã tạo ra nhiều giống vật nuôi có năng suất

và phẩm chất cao Một trong nhứng ứng dụng tiêu biểu là công nghệ tế bào trong công tác giống

BÀI 27

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

TRONG CÔNG TÁC GIỐNG

- 1986: Con bê đầu tiên ở n ớc ta ra đời từ cấy truyền

phôi

- 1989: Cấy 50 phôi đông lạnh (giúp đỡ của 2 chuyên gia Cuba)

- 1994: Bò sinh đôi trong đó 1 bê do trứng rụng tự

nhiên và 1 bê do cấy truyền phôi

- 1996,1997: 150 phôi đông lạnh cấy trên bò miền Nam

và Hà Nội Những bê sinh ra sinh tr ởng, phát triển, sinh sản bình th ờng, cho sữa v ợt toàn đàn 20-30%

lịch sử CÔNG NGHệ Cấy Truyền Phôi bò ở Việt Nam

- 1978: Trung tâm khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia

đã có một bộ phận bắt đầu nghiên cứu cấy truyền phôi ở thỏ

- 1980: Nghiên cứu cấy truyền phôi bò

- 1989: Viện Chăn nuôi Bộ môn cấy truyền phôi đ ợc thành lập

- 1992 : Công nghệ cấy truyền phôi đ ợc giảng dạy và cho sinh viên - cao học và nghiên cứu sinh

- 1997: Khoá học đầu tiên về công nghệ cấy truyền phôi đ ợc

lịch sử CÔNG NGHệ Cấy Truyền Phôi bò ở Việt

Nam

Phôi của bò cho phôi

Bò cho phôi

Bò nhận phôi

Bê

I Khái niệm

Quan sát sơ đồ sau và cho nhận xét?

Em có nhận xét gì về

bê con sinh ra?

Thế nào là cấy truyền phôi ?

I Khái niệm

Công nghệ cấy truyền phôi là quá trình đưa phôi được tạo ra từ cơ thể vật nuôi cho phôi sang cơ thể vật nuôi nhận phôi, phôi phát triển thành vật nuôi mới

II Cơ sở khoa học

*Phôi là một cơ thể độc lập ở giai đoạn đầu củaqu¸ tr×nh phát triển Nếu được chuy n ển sang một cơ thể khác có trạng thái sinh lí phù hợp thì nó vẫn sống và phát triển bình thường Sự phù hợp này gọi là sự

đồng pha

Tại sao phôi lai sống và phát triển được trên

cơ thể ?

*Hoạt động sinh dục của vật nuôi là do hoocmôn sinh

dục điều tiết, vì vậy có thể sử dụng các chế phẩm sinh học hoặc hoocmôn nhân tạo để điều khiển quá trình sinh sản của vật nuôi ( Gây động dục đồng pha hoặc gây rụng trứng hàng loạt)

Làm thế nào để cơ thể bò mẹ nhận phôi có trạng thái sinh

lý phù hợp với cơ thể bò cho phôi?

CÊu T¹o ph«i

11.Đàn con mang tiềm năng tốt của bò cho phôi

7.Thu hoạch phôi

4.Gây rụng trứng nhiều ở bò cho phôi

X

9.Bò cho phôi trở lại bình thường

chờ chu kỳ tiếp theo

2.Chọn bò nhận phôi

Phối giống

2.Chọn bò cho phôi

Để thực hiện cấy truyền phôi thành công phải có những

- Vật nuôi nhận phôi phải có khả năng sinh sản tốt, sức khỏe tốt, sức sản xuất cao

Gây động dục hàng loạt bằng cách nào ?

Dựa vào chu kỳ động dục của vật nuôi dùng hoocmon sinh dục tiêm cho các vật nuôi cho và nhận phôi (hoóc môn sinh dục như

prostaglandin, progesterone)

Ví dụ: Để gây rụng trứng nghiều ở vật nuôi cho phôi (sử dụng các

hoóc môn gây siêu bài noãn như PMSG, FSH, HMG.)

Phối giống bằng phương pháp nào ?

Dùng phương pháp thụ tinh nhân tạo

Làm thế nào lấy được phôi

từ cơ thể cho phôi ?

Dùng phương pháp súc rửa ống dẫn trứng để thụ phôi trước khi làm tổ

Cấy phôi vào cơ thể

nhận phôi bằng cách nào?

Bằng dụng cụ riêng cấy phôi vào tử cung từng vật nuôi nhận phôi

B1: Chọn vật nuôi cho phôi và nhận phôi: vật nuôi cho phôi

phải cho phôi có chất lượng di truyền tốt, vật nuôi nhận phôi phải có khả năng sinh sản tốt và sức khỏe tốt

B2: Gây động dục đồng pha ở vật nuôi cho phôi và nhận

phôi:

- Dùng các chế phẩm sinh học chứa hoocmon hay hoocmon nhân tạo để điều khiển sự sinh sản của vật nuôi

B3: Phối giống cho vật nuôi cho phôi bằng thụ tinh nhân tạo

III Quy trình công nghệ cấy truyền phôi

B5: Cấy các phôi đã cấy vào tử cung vật nuôi nhận phôi có cùng

thời kỳ động dục với nguyên tắc “lấy ở vị trí nào thì đưa vào đúng vị trí ấy”

B6: Nuôi, chăm sóc vật nuôi cho phôi trở lại kỳ động dục mới

Chăm sóc các vật nuôi nhận phôi mang thai để thai phát triển tốt

B7: Nuôi dưỡng đàn con để bổ sung vào đàn giống

B4: Thu hoạch các phôi ở vật nuôi cho phôi: Dùng phương

pháp súc rửa ống dẫn trứng để thu phôi trước khi làm tổ

III Quy trình công nghệ cấy truyền phôi

- Phổ biến và nhân nhanh về số lượng và chất lượng

Nh©n b¶n v« tÝnh

Nhân bản vô tính là hiện tượng chuyển nhân của một tế bào xôma vào một tế bào trứng đã lấy mất nhân, rồi kích thích phát triển thành một cơ thể mới.

Cấy vào

dạ con

Dolly

Hoàn toàn giống cừu cho nhân

mang thai hộ

Cừụ cho trứng chưa thụ tinh (n)

Cừu cho nhân TB

xôma (2n)

Đẻ

Một số thành tựu công nghệ cấy truyền phôi

Giáo viên: Nguyễn Thị Thiết