tìm hiểu các quy định pháp lý về công tác kê khai đăng ký cấp GCN quyền sở hữu đất và quyền sử dụng đấtt nhà ở đô thị tại HN
Trang 1Lời nói đầu
1.Tính cấp thiết của đề tài.
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên có trớc lao động và do đó là tài sảnchung của xã hội Trong quá trình vận động đất đai trở thành t liệu sản xuất đặcbiệt, một yếu tố hết sức quan trọng cho quá trình sản xuất, cho các hoạt độngkinh tế, xã hội phục vụ lợi ích cho đời sống con ngời Do vậy đất đai là yếu tố tựnhiên, kinh tế, xã hội
Nớc ta hiện nay đang trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnớc, vì vậy vấn đề đất đai và nhà ở là yếu tố hết sức quan trọng Công nghiệp hoáhiện đại hoá đất nớc kéo theo vấn đề đô thị hoá bởi vậy đất đai và nhà ở đô thị đ-
ợc rất nhiều cơ quan, tổ chức xã hội và cá nhân quan tâm đến.Vấn đề nh buônbán chuyển nhợng đất đai và nhà ở diễn ra hết sức sôi động trên thị trờng đặcbiệt là đất đai và nhà ở đô thị Quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
và quyền sở hữu nhà ở trong mấy năm trở lại đây đang đợc các cấp có thẩmquyền xét duyệt cấp giấy nhằm mục đích quản lý đất đai và nhà ở có hệ thống và
có hiệu quả cao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đai và sở hữu nhà ở khôngnhững tạo điều kiện cho nhà nớc quản lý chặt chẽ về tình trạng quỹ đất đai vànhà ở mà còn giúp cho ngời sử dụng đất đai và nhà ở có thể an tâm đầu t hay sửdụng ổn định vì đã có GCN – một chứng từ pháp lý đảm bảo các quyền lợi hợppháp cho họ Thực hiện NĐ 60/CP và QĐ 69/QĐ-UB Thành phố Hà Nội đã và
đang tổ chức thực hiện kê khai đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà
ở một cách tích cực Tuy nhiên trong quá trình thực hiện thì công tác cấp giấycòn gặp rất nhiều khó khăn cần phải giải quyết Để nhằm nâng cao hiệu quả côngtác kê khai đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đô thị cần phải cónhững biện pháp cần thiết để khắc phục giải quyết những khó khăn đó.Trong giai
đoạn thực tập tại Sở Địa Chính –Nhà Đất Hà Nội em quyết định chọn đề tài:
“Thực trạng của công tác kê khai đăng ký cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền
sở hữu nhà ở đô thị tại thành phố Hà Nội.”
Trang 22 Mục đích của đề tài.
Tìm hiểu các qui định pháp lý về công tác kê khai đăng ký cấp GCN quyền sửdụng đất và quyền sở hữu nhà ở đô thị tại Thành phố Hà Nội Thông qua đó đánhgiá phân tích nguyên nhân và rút ra bài học kinh nghiệm
Từ thực trạng trên ta có thể đa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng caohiệu quả của công tác kê khai đăng ký cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền sởhữu nhà ở đô thị của Thành phố Hà Nội
3 Phơng pháp nghiên cứu.
Đề tài vận dụng phơng pháp nghiên cứu duy vật biện chứng, duy vật lịch sử,phơng pháp kinh tế dựa trên cơ sở thực tế để xây dựng, bổ xung hoàn thiện dầncác vấn đề
Đề tài vận dụng phơng pháp nghiên cứu phân tích thống kê trên các bảng biểubáo cáo kết quả của tháng, quí, năm
Phần thứ hai: Thực trạng và những vớng mắc cần giải quyết trong công tác kê
khai đăng ký cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đô thị tại
Thành phố Hà Nội.
Phần thứ ba: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác kê khai
đăng ký cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở tại Thành phố Hà Nội.
Trong quá trình thực tập tại cơ quan em xin chân thành cảm ơn các cô chú
và các bác đã giúp em tìm hiểu và hoàn thành đề tài này Em xin chân thànhcảm ơn thầy giáo Hoàng Cờng ngời đã hớng dẫn em hoàn thành đề tài này
Trang 3Phần thứ nhất
Cơ sở khoa học của công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đô thị
I Sự cần thiết của công tác kê khai đãng ký cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đô thị
1 Vai trò của nhà đất đối với nền kinh tế
a.Vai trò của đất đai đối với nền kinh tế xã hội.
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồntại và phát triển của con ngời và các sinh vật khác trên trái đất Đất đai tham giavào tất cả các hoạt động kinh tế-xã hội Đối với các nghành sản xuất vật chất củaxã hội thì đất đai còn là một t liệu sản xuất đặc biệt Đất đai là địa điểm, là cơ sởcủa các thành phố, các khu nông thôn làng mạc, là nơi xây dựng các công trìnhcơ sở hạ tầng, các khu công nghiệp sản xuất hàng hoá Trong một số nghành sảnxuất đất đai còn là nguyên vật liệu chính dùng để sản xuất ví dụ: sản xuất gạchngói, xi măng gốm sứ Đặc biệt, đối với ngành nông nghiệp, đất đai có vị trí hếtsức quan trọng Nó không chỉ là chỗ đứng, chỗ tựa để lao động mà còn là nguồncung cấp thức ăn cho cây trồng và thông qua sự phát triển của sản xuất trồng trọt
mà cung cấp thức ăn cho gia súc, là nơi chuyển dần hầu hết tác động của con
ng-ời vào cây trồng Vì vậy đất đai đợc đa vào sử dụng trong quá trình sản xuất kinhdoanh nông nghiệp và là t liêụ sản xuất chủ yếu, không thể thay thế đợc Không
có đất đai thì không thể tiến hành sản xuất kinh doanh nông nghiệp Nh vậy đốivới ngành nông nghiệp thì đất đai là điều kiện đầu tiên để tồn tại và phát triển
Đối với các ngành sản xuất vật chất khác, đất đai cũng là cơ sở để thúc đẩy sảnxuất phát triển, là điều kiện tồn tại của các ngành đó Nh vậy một mặt đất đaivừa là công cụ mặt khác nó là t liệu sản xuất không thể thay thế một số ngànhlĩnh vực Có thể nói đất đai có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triểnkinh tế xã hội của vùng, quốc gia
Luật đất đai năm 1993 đã khẳng định rõ vai trò rất quan trọng của đất đai :
“ Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là t liệu sảnxuất đặc biệt , là thành phần quan trọng của môi trờng sống , là địa bàn phân bốcác khu dân c, xây dựng các cơ sở kinh tế văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng.”Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác cũng đã chỉ ra rằng trong sự phát triển củaxã hội, đất đai đóng vai trò kinh tế, chính trị hết sức to lớn Đất đai cùng với các
điều kiện tự nhiên khác là một trong những cơ sở quan trọng nhất để hình thànhcác vùng kinh tế, nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả các tiềm năng tựnhiên , kinh tế , xã hội của mỗi vùng đất nớc
Trang 4Nhu cầu về đời sống kinh tế , xã hội rất phong phú và đa dạng , khai tháclợi thế kinh tế của mỗi vùng đất là tất yếu khách quan để đáp ứng nhu cầu đó làmột trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển kinh tế đất nớc ở nớc tatrên cơ sở các điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội, cả nớc có 7 vùng kinh tế sinhthái Đó là vùng miền núi trung du Bắc bộ, vùng đông bằng sông Hồng ,vùngKhu Bốn cũ , vùng duyên hải Miền Trung, vùng Tây nguyên, vùng đồng bằngsông Cửu Long, vùng Đông Nam Bộ Mỗi vùng có một sắc thái riêng về đất đai
và các điều kiện tự nhiên khác Sử dụng đầy đủ và hợp lý đất đai của môĩ vùng làmột trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển kinh tế cả đất nớc
ở nớc ta, vấn đề đất đai và nhà ở luôn đợc Đảng và Nhà nớc quan tâm.Trong những năm qua, để từng bớc phù hợp với cơ chế kinh tế mới và tăng cờnghiệu quả công tác quản lý Nhà nớc về đất đai, Nhà nớc đã ban hành khá nhiềuvăn bản phục vụ cho công tác này Đây là điều kiện thuận lợi cho việc khai thác
sử dụng đất đai một cách tiết kiệm và có hiệu quả, đáp ứng đợc các yêu cầu quản
lý của Nhà nớc và sử dụng đất đai của các chủ sử dụng đất
b Vai trò của nhà ở trong sự phát triển kinh tế xã hội.
Nhà ở là tài sản đặc biệt có giá trị đối với đời sống của con ngời Nhà ở làphơng tiện quan trọng để bảo vệ con ngời trớc các hiện tợng thiên nhiên nh nắng
ma, gió bão, giá rét Con ngời muốn tồn tại và phát triển trớc hết phải đảm bảocác điều kiện nh ăn ở, mặc và những t liệu sinh hoạt khác Nhà ở luôn là vấn đềnóng bỏng của mọi xã hội, trong mọi thời kỳ phát triển của nền kinh tế, là sựquan tâm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi tổ chức kinh tế và cả mỗi quốc gia.Nhà ở có ảnh hởng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội ngày này từkinh tế, văn hoá đến chính trị xã hội Ông cha ta có câu “có an c mới lạc nghiệp”
đã phản ánh tầm quan trọng của nhà ở đối với cuộc sống con ngời Nhà ở là nơi
mà trong đó mỗi gia đình, tế bào của xã hội sinh hoạt hàng ngày Sau khoảngthời gian lao động vất vả, các cá nhân trong gia đình trở về ngôi nhà quen thuộc,nơi có những ngời thân gắn bó với cuộc sống của mình Tại đó, quá trình táiphục hồi sức lao động của họ diễn ra Do sự gắn bó mật thiết của con ngời vớingôi nhà của mình nên nhu cầu về nhà ở ngày càng tăng lên cùng với thu nhậpcủa họ Nhà ở dần dần không chỉ đơn thuần là nơi trú ngụ, nó còn thể hiện cáchsống, thẩm mĩ, vị trí trong xã hội của chủ nhân ngôi nhà
Cùng với nền kinh tế thị trờng, cuộc sống của ngời dân đã có những biến đổi
về chất rất lớn Khi mà những nhu cầu về ăn, mặc đã tạm đủ, nhà ở đối với mỗi gia
đình càng trở nên quan trọng Trớc kia, mỗi gia đình chỉ cần có chỗ ở là đủ thì ngàynay yêu cầu về nhà ở cao hơn, mỗi ngời lại muốn có phòng riêng, căn hộ phải có đủcác phòng với các chức năng khác nhau, nhà ở phải có tiện nghi hiện đại
Đối với mỗi quốc gia, nhà ở không chỉ là nguồn tài sản lớn mà còn thểhiện trình độ phát triển, tiềm năng kinh tế và góp phần tạo nên bộ mặt kiến trúctổng thể Các chính sách về nhà ở có tác động mạnh mẽ đến các lĩnh vực khác
Trang 5nh phân bố dân cự, hệ thống tài chính, tín dụng, ngân hàng… Chính vì vậy, Chính vì vậy,Chính phủ các nớc luôn quan tâm đến sự phát triển nhà ở thông qua hệ thốngpháp luật, các chính sách phát triển và các chơng trình phát triển nhà ở để giảiquyết vấn đề nhà ở cho nhân dân Trong một bản tuyên ngôn dân quyền của thếgiới năm 1948 nên rõ: “Mọi ngời có quyền có một mức sống đủ đảm bảo sứckhoẻ và hạnh phúc cho mình và cho gia đình mình, đặc biệt là nhu cầu ăn, ở,mặc… Chính vì vậy,.”.
Nhà ở chính là nhu cầu lớn nhất, vừa là vật chất, vừa là văn hoá tinh thầncủa nhân dân Đảng và Nhà nớc ta đã rất quan tâm đến vấn đề xây dựng và pháttriển nhà ở nhằm tăng phúc lợi cho nhân dân Trong th gửi Hội nghị Kiến trúc sViệt Nam tháng 4 năm 1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ: “Trong bốn điềuquan trọng cho dân sinh, ở và đi lại cũng là hai vấn đề cần thiết nh ăn và mặc”
Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nớc, Đại hội Đảng cộngsản Việt Nam lần thứ IV năm 1976 đã vạch rõ: “Nhà ở là vấn đề lớn nhất trong
đời sống công nhân, nhân dân thành thị và các khu vực có chiến tranh tàn phá.Xây dựng nhà ở là thực hiện một mục tiêu quan trọng để cải thiện đời sống vậtchất và tinh thần của nhân dân, là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng và Nhà nớc, làmục tiêu cao nhất của các kế hoạch phát triển kinh tế” (Báo cáo chính trị tại Đạihội Đảng toàn quốc lần thứ VI)
Vấn đề nhà ở của nhân dân cũng đợc Hiến pháp nớc CHXHCN Việt Namnăm 1992, điều 62 quy định rõ: “Công dân có quyền có nhà ở Nhà nớc mở rộngviệc xây dựng nhà ở đồng thời khuyến khích, giúp đỡ tập thể và công dân xâydựng nhà ở theo quy hoạch chung, nhằm từng bớc thực hiện quyền đó Việc phânphối diện tích ở do Nhà nớc quản lý phải công bằng và hợp lý”
Trên cơ sở đó có thể thấy vai trò của nhà ở đợc thể hiện nh sau:
+ Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu để tái sản xuất sức lao động chongời dân
Trong bất kỳ xã hội nào sự kết hợp giữa sức lao động và t liệu sản xuấtcũng là điều kiện cơ bản để tiến hành sản xuất Sản xuất xã hội của vùng muốntiến hành liên tục không ngừng, ngoài một tiền đề cơ bản là tái sản xuất t liệusản xuất, còn một tiền đề cơ bản khác là tái sản xuất sức lao động
Tái sản xuất sức lao động bao gồm tái sản xuất bản thân ngời lao động và
sự sinh tồn, phát triển của ngời lao động thế hệ sau Vì vậy, phải duy trì sinhmệnh và sự phát triển thế lực, trí lực của ngời lao động và thế hệ sau, phải đảmbảo các t liệu sinh hoạt thiết yếu về ăn, ở mặc… Chính vì vậy, Nhà ở với tính cách là hàng tiêucùng cá nhân, là t liệu sinh hoạt cơ bản tối cần thiết cho sự sinh tồn của nhữngcon ngời trong đô thị Toàn bộ sản xuất xã hội và toàn bộ ngời lao động đều cầnphải có nhà ở Nhà ở không chỉ là t liệu sinh tồn, mà còn là t liệu hởng thụ và tliệu phát triển, nó cần đợc không ngừng tăng lên, nâng cao về số lợng và chất l-
Trang 6ợng, làm cho ngời lao động và thế hệ sau sống yên vui và phát triển thể lực, trílực Trong tình hình đó, nhà ở không chỉ đảm bảo cho sự sinh tồn của ngời lao
động và sự kéo dài của thế hệ sau, mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với việcnâng cao chất lợng sức lao động
+ Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu để phát triển kinh tế
Nhà ở không chỉ là một loại t liệu sinh hoạt phục vụ cho đời sống dân c
mà cũng là điều kiện vật chất để kinh tế có thể tiến hành bình thờng và phát triển
có hiệu quả Xét ở góc độ vi mô, nhà ở của công nhân viên chức các doanhnghiệp gần hay xa nơi làm việc, ảnh hởng trực tiếp đến độ dài thời gian đi trên đ-ờng đến nơi làm việc và mức hao phí thể lực của họ, do đó mà ảnh hởng đến hiệuquả kinh tế của doanh nghiệp Điều kiện c trú của dân c tốt hay xấu, không chỉliên quan đến tái sản xuất sức lao động, mà còn có tác động trực tiếp đến tínhtích cực sản xuất của ngời lao động
Xét từ giác độ vĩ mô, nhà ở có vai trò khá quan trọng trong quá trình táisản xuất của nền kinh tế Liên quan đến sự phát triển của các ngành công nghiệpvật liệu xây dựng, thiết bị xây dựng, máy móc xây dựng Thông thờng trong giáthành và sản phẩm xây dựng, 70% là giá trị chuyển dịch của vật liệu, thiết bị vàmáy móc xây dựng, có quan hệ với sản phẩm của hơn 50 ngành công nghiệp vềvật liệu xây dựng cơ khí, luyện kim, hoá chất Sự phát triển nhà ở kích thích nhucầu tiêu dùng của dân c đối với các loại hàng điện tử, dụng cụ gia đình, trang trínội thất… Chính vì vậy,
Hàng hoá nhà ở và mở rộng nhà ở, sẽ làm cho tổng sản phẩm xã hội tănglên nhanh chóng, dẫn đến làm thay đổi kết cấu lu thông hàng hoá trong nền kinh
tế, giảm bớt áp lực của thị trờng đối với các loại hàng không thuộc về nhà ở
+ Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu ảnh hởng đến sinh hoạt xã hội và
điều kiện chỉnh các mối quan hệ xã hội
Vai trò của nhà ở đợc thể hiện thông qua số lợng, kết cấu, hình thức kiếntrúc và bố cục của nhà ở Số lợng nhà ở không chỉ ảnh hởng đến sự biến đổi kếtcấu gia đình dân c, kéo dài hoặc tăng nhanh quá trình quản lý phân ly của gia
đình mới mà còn ảnh hởng tới thời kỳ kết hôn của thanh niên trong độ tuổi thíchhợp, nó trở thành một vấn đề xã hội to lớn Mức độ hợp lý của số lợng và kết cấunhà ở ảnh hởng đến nguyên tắc luân lý và trạng thái tâm lý của thanh niên
Hình thức xây dựng của nhà ở quy định hình thức c trú của dân c ảnh hởng
đến quan hệ láng giềng và giao lu tình cảm giữa những con ngời Bố cục nhà ở
ảnh hởng trực tiếp đến bộ mặt kiến trúc, giao thông và tình hình sử dụng đất củavùng
Tóm lại, nhà ở với tính cách là một loại t liệu vật chất, vừa phục vụ choquá trình sinh hoạt của con ngời, vừa phục vụ cho quá trình sản xuất xã hội, vừa
Trang 7có tác dụng đối với sản xuất vật chất, vừa có tác dụng đối với sản phẩm tinhthần Điều đó Quyết định sự phát triển của nhà ở cần phải phù hợp với phát triểnkinh tế – xã hội của vùng, của quốc gia, chỉ có nh vậy mới có thể thúc đẩy sựphát triển nhanh chóng bền vững của kinh tế xã hội.
2 Vai trò của công tác đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở trong việc thực hiện công tác quản lý nhà nớc về đất đai và nhà ở.
a) Sự cần thiết cần phải có công tác quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà
ở đặc biệt là công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất và quyền sở hữu nhà ở.
Đất đai là tài sản quốc gia, là lãnh thổ bất khả xâm phạm của cả dân tộc.Vì vậy không thể có bất cứ cá nhân nào, hay một nhóm ngời nào có thể chiếmhữu tài sản chung thành của riêng và tùy ý áp đặt quyền định đoạt cá nhân đốivới tài sản chung đó Chỉ có Nhà nớc, ngời đại diện hợp pháp duy nhất của mọitầng lớp nhân dân mới đợc giao quyền quản lý tối cao về đất đai Điều 1 Luật
Đất Đai có ghi: “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nớc thống nhất quản lý”.Mặt khác đất đai là yếu tố đầu vào của các ngành sản xuất, của các doanhnghiệp, là cơ sở nền tảng cho các tổ chức kinh tế chính trị xã hội khác tiến hànhsản xuất kinh doanh Vì vậy, việc giao đất cho họ sử dụng là nhu cầu tất yếu.Tuy nhiên quyền sử dụng đất phải trong khuôn khổ luật pháp và sự quản lý thốngnhất của Nhà nớc Đặc biệt với nớc ta khi vấn đề sở hữu Nhà nớc đợc đặt lênhàng đầu thì công tác quản lý Nhà nớc về đất đai là yêu cầu kiên quyết khôngthể thiếu
Thông qua các công cụ quản lý nh: quy hoạch, kế hoạch, đánh giá phân hạng
đất, các cong cụ về tài chính, công cụ về pháp luật… Chính vì vậy,Nhà nớc nắm chắc đợc toàn
bộ quỹ đất đai nhà ở về số lợng và chất lợng Từ đó Nhà nớc quản lý chặt chẽquỹ đất đai và quá trình xây dựng, cải tạo và phát triển nhà ở, giúp ngời sử dụng
đất và sở hữu nhà ở có biện pháp hữu hiệu để bảo vệ và sử dụng đất đai và nhà ở
có hiệu quả cao Mặt khác nữa là từ đó Nhà nớc tạo ra hành lang pháp lý cho
ng-ời sử dụng đất yên tâm sử dụng, đầu t vào kinh doanh Nhà nớc kích thích các tổchức kinh tế, các chủ thể kinh tế, các cá nhân sử dụng, đầy đủ hợp lý đất đai, tiếkiệm đất đai nhằm nâng cao khả năng sinh lợi của đất đai, xây dựng và phát triểnnhà ở hợp lý, đạt hiệu quả kinh tế cao để góp phần thực hiện mục tiêu kinh tế xãhội của cả nớc và bảo vệ môi trờng sinh thái Còn Nhà nớc thì có đợc một khoảnthu tài chính nhờ thuế
Trong nền kinh tế quốc dân các doanh nghiệp đóng vai trò quan trọngQuyết định tốc độ tăng trởng và phát triển của nền kinh tế quốc dân Doanhnghiệp là nơi trực tiếp tạo ra sản phẩm xã hội, phục vụ sản xuất và đời sống,góp phần vào thu nhập quốc nội, tạo ra nguồn tích luỹ để tái sản xuất mở rộngcho chính bản thân doanh nghiệp và góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nớc Trong sự sôi động của nền kinh tế thị trờng, lợi nhuận
Trang 8kinh tế đợc đặt lên hàng đầu trong mọi hoạt động kinh doanh Trong cuộc sống,lợi ích của cá nhân luôn đợc đề cao và theo đuổi Ngời sử dụng nhà, đất cũngkhông tránh khỏi quy luật ấy trong quá trình sử dụng lô đất của mình Một tậphợp những ngời sử dụng đất liền kề nhau đang theo đuổi những mục đích kinh
tế và cuộc sống khác nhau thì mâu thuẫn trong sử dụng nhà, đất là không thểtránh khỏi Những tác động qua lại đó mang cả tính tích cực lẫn tiêu cực Nómang tính tích cực trong trờng hợp nh việc xây dựng một trung tâm thơng mạitrên một mảnh đất, nói chung sẽ có tác động tích cực đến giá trị các lô đất xungquanh Nó mang tính tiêu cực trong trờng hợp nh một xởng sản xuất gây tiếng
ồn, mùi khó chịu và tăng lu lợng giao thông cho khu vực và do đó gây ảnh hởngxấu tới chức năng sử dụng của các lô đất bên cạnh Điều này đòi hỏi cần phải có
sự tác động của Nhà nớc để hớng các hoạt động của các doanh nghiệp theo địnhhớng chung phù hợp với yêu cầu phát triển của doanh nghiệp mà không gây ảnhhởng tới lợi ích các hoạt động khác Có thể nói khi này công tác quản lý Nhà nớc
đóng vai trò nh là ngời cầm cân tạo hành lang thuận lợi cho mọi đối tợng thamgia trong hoạt động về đất đai và nhà ở
Sự quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở là một hoạt động không thể thiếuvì đất đai và nhà ở là nhu cầu vật chất thiết yếu trong đời sống con ngời Trongnhững năm qua, khi chúng ta chuyển sang nền kinh tế thị trờng nhu cầu về đất
đai nhà ở ngày càng trở lên cấp thiết đối với các cá nhân và tổ chức Thị trờngbất động sản đã đợc hình thành xong còn mang nhiều yếu tố tự phát, thiếu sự
định hớng Sự can thiệp của chính phủ nhằm phát huy hiệu quả của thị trờng bất
động sản nói chung và của đất đai nói riêng bao gồm việc tăng mức độ rõ ràngcủa thông tin về đất đai nhà ở Một biện pháp thờng đợc các chính phủ tiến hành
là tăng mức độ rõ ràng cụ thể của các thông tin thông qua việc làm tốt hơn côngtác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà, quyhoạch định hớng sử dụng đất và xây dựng nhà ở Một mục tiêu quan trọng trongchính sách đô thị là nhằm bảo đảm và cải thiện sự công bằng kinh tế cho nhữngnhóm ngời có thu nhập thấp trong vấn đề sử dụng đất Nếu thiếu sự can thiệp củachính phủ, các hộ gia đình và những ngời có thu nhập thấp khó có thể có đủ khảnăng có đất để tiến hành các hoạt động sản xuất và dùng làm nơi c trú
Thêm vào đó chúng ta đang chủ trơng thi hành chính sách sở hữu Nhà nớc
về đất đai, do vậy vấn đề quản lý chặt chẽ các biến động về tình hình sử dụng đất
đất, nhất là đất cho các công trình xây dựng cụ thể là nhà ở là hết sức quan trọng
Điều này cho phép Nhà nớc có thể điều tiết tình hình sử dụng đất đai và xâydựng nhà ở một cách tiết kiệm và có hiệu quả
Đăng ký cấp giấy chứng nhận là một trong những nội dung của công tácquản lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở Thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nớc về
đất đai nhà ở tức là phải thực hiện tốt công tác đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở
Trang 9Công tác đăng ký đất đai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vàquyền sở hữu nhà ở đợc thực hiện tốt, một mặt giúp cho Nhà nớc nắm chắc quỹ
đất mặt khác thiết lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa Nhà nớc với ngời sửdụng đất Thông qua giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ởngời sử dụng đất đợc thực hiện các quyền và nghĩa vụ sử dụng đất của mình mộtcách có giá trị, yên tâm đầu t, khai thác có hiệu quản tiềm năng đất đai Gópphần khơi dậy nguồn nội lực phát triển kinh tế xã hội còn tiềm ẩn trong đất
Chúng ta xây dựng, phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần có
sự quản lý của Nhà nớc là thực hiện mô hình kinh tế hỗn hợp, việc quản lý, điềutiết nền kinh tế thông qua sự tác động của “bàn tay vô hình” và “bàn tay hữuhình” nhằm phát huy u thế và hạn chế đợc những khuyết tật của cơ chế thị trờng,
đảm bảo cho nền kinh tế vận động và phát triển theo hớng bền vững Việc chúng
ta thừa nhận sự quản lý nền kinh tế theo mô hình trên đây có nghĩa là Nhà nớckhông đứng ngoài quá trình phát triển Nhìn một cách tổng quát, Nhà nớc có haichức năng cơ bản; chức năng điều khiển (chức năng này để duy trì trật tự và làmluật trong các cuộc chơi) và chức năng phát triển Để thực hiện vai trò chức năngcủa mình, Nhà nớc sử dụng một hệ thống các công cụ pháp luật, các chính sách
vĩ mô trong đó có các giải pháp tác động gián tiếp, các giải pháp tác động trựctiếp, các giải pháp tác động có định hớng lâu dài… Chính vì vậy, đến các hoạt động kinh tế –xã hội, tạo thành hành lang an toàn cho các thành phần kinh tế tham gia vào hoạt
động kinh doanh Trong quá trình tác động Nhà nớc cần phải giải quyết thoả
đáng mối quan hệ giữa tăng trởng kinh tế và công bằng xã hội Sự phát kinh tếluôn phải chú ý đến các vấn đề xã hội và ngợc lại Điều đó hoàn toàn phụ thuộcvào vai trò điều tiết của Nhà nớc, bởi vì bản thân nền kinh tế thị trờng tự nókhông thể giải quyết đợc các vấn đề xã hội, chúng ta không thể chấp nhận sự bấtcông, sự bất bình đẳng trong xã hội và sự hy sinh của con ngời để đạt đợc sựtăng trởng với bất cứ giá nào Tuy vậy giải quyết vấn đề xã hội không thể vợt quákhả năng cho phép của nền kinh tế, mà phải đặt nó trong mối quan hệ với nềnkinh tế, tạo điều kiện và tiền đề cho nhau, hỗ trợ nhau cùng phát triển Vì vậy vaitrò quản lý điều tiết vĩ mô của Nhà nớc là rất cần thiết để duy trì trạng thái cânbằng, khắc phục các mâu thuẫn nảy sinh để xã hội ổn định và phát triển
Việc xây dựng hệ thống quản lý đất đai rõ ràng, đáng tin cậy và chophép có sự tham gia của nhiều thành phần không thể tách rời khỏi những cải
tổ các quy trình quản lý, các chính sách, các công cụ và các cơ chế để việcquản lý và sử dụng đất đai một cách có hiệu quả Do vậy vấn đề quản lý Nhànớc về đất đai và nhà ở nói chung và công tác đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở riêng trở thành một vấn đề quantrọng mà bất cứ quốc gia nào cũng phải tiến hành
b) Vai trò công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
và quyền sở hữu nhà ở:
Trang 10Kê khai đăng ký nhà ở, đất ở để các cơ quan chức năng của thành phốquản lý đợc hiện trạng sử dụng đất ở, nhằm xác lập hồ sơ pháp lý, giúp chínhquyền các cấp quản lý chặt chẽ đất ở và nhà ở, chống lấn chiếm đất, giải quyếtcác tranh chấp, quản lý đợc những chuyển dịch về nhà ở, đất ở đô thị, tạo điềukiện thu đúng, thu đủ các khoản nghĩa vụ nộp ngân sách : (thuế nhà đất, tiền sửdụng đất, thuế chuyển quyền sử dụng đất, lệ phí chớc bạ) đồng thời là cơ sở đểquản lý việc cải tạo xây dựng nhà ở, ngăn chặn và xử lý kịp thời các trờng hợpxây dựng không phép, sai phép, vi phạm quy hoạch… Chính vì vậy,
Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở nhằm tạo
điều kiện để các chủ sử dụng thực hiện đợc những quyền lợi và nghĩa vụ vànhà,đất ở theo những quy định của pháp luật: Đó là các quyền chuyển đổi, quyềnchuyển nhợng, quyền cho thuê, quyền thừa kế, quyền thế chấp… Chính vì vậy,
Đăng ký quyền sử dụng đất đai và sở hữu nhà ở là cơ sở để bảo vệ chế độ
sở hữu toàn dân đối với đất đai:
ở nớc ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nớc thống nhất quản lýnhằm đảm bảo việc sử dụng đất một cách đẩy đủ hợp lý tiết kiệm và có hiệu quảcao nhất Nhà nớc chỉ giao quyền sử dụng đất cho tổ chức hộ gia đình cá nhân.Ngời sử dụng đất đợc hởng quyền lợi và có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ sửdụng đất theo các quy định của pháp luật
Bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân về đất đai thực chất là bảo vệ lợi ích hợppháp của ngời sử dụng đất, đồng thời giám sát họ trong việc thực hiện các nghĩa
vụ sử dụng đất theo pháp luật nhằm đảm bảo lợi ích của Nhà nớc và lợi íchchung của cả xã hội trong sử dụng đất
Thông qua việc lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất ở, quyền sở hữu nhà ở, kê khai đăng ký đất và nhà ở quy định trách nhiệmpháp lý giữa cơ quan Nhà nớc quản lý về đất đai và ngời sử dụng đất trong việcchấp hành pháp luật đất đai Hồ sơ địa chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất ở, quyền sở hữu nhà ở, cung cấp thông tin đầy đủ nhất và là cơ sở pháp lý chặtchẽ để xác định các quyền của ngời sử dụng đất mức bảo vệ khi bị tranh chấp, xâmphạm, cũng nh xác định các nghĩa vụ mà ngời sử dụng đất phải tuân thủ theo phápluật nh nghĩa vụ tài chính về sử dụng đất, nghĩa vụ bảo vệ và sử dụng đất đai cóhiệu quả… Chính vì vậy,
Đăng ký đất đai và nhà ở là điều kiện đảm bảo để Nhà nớc quản lý chặt chẽ toàn bộ quỹ đất đai, nhà ở trong phạm vi lãnh thổ một cách hợp lý
và hiệu quả, đảm bảo lợi ích hợp pháp của ngời sử dụng đất và sở hữu nhà ở khi có tranh chấp, phát hiện kịp thời những sai phạm trong công tác quản lý.
Đối tợng của quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở là toàn bộ diện tích cácloại đất đai và nhà ở trong phạm vi lãnh thổ của các cấp hành chính Vì vậy, Nhà
Trang 11nớc muốn quản lý chặt chẽ toàn bộ đất đai và nhà ở phải nắm chắc các thông tin
về tình hình đất đai và nhà ở theo yêu cầu của công tác quản lý Nhà nớc về đất
đai và nhà ở
Theo hệ thống chính sách đất đai và nhà ở hiện nay và chiến lợc phát triểnngành địa chính, các thông tin cần thiết để phục vụ cho công tác quản lý Nhà n-
ớc về đất đai và nhà ở gồm có thông tin sau:
Tên chủ sử dụng, vị trí, hình thể, kích thớc, diện tích hạng đất mục đích sửdụng và thời gian sử dụng, những ràng buộc và những thay đổi trong quá trình sửdụng, các công trình xây dựng trên đất, kết cấu của chung nh thế nào… Chính vì vậy, Tất cả cácthông tin trên phải đợc thể hiện chi tiết tới từng thửa, bởi đây chính là cơ sở pháp lýràng buộc quan hệ sử dụng đất giữa chủ sử dụng đất với Nhà nớc Với những yêu cầu
về thông tin đó chỉ có thực hiện công tác kê khai đăng ký, thiết lập một hệ thống các
hồ sơ chi tiết cụ thể tới từng thửa đất mới có thể đáp ứng đợc yêu cầu cho công tácquản lý chặt chẽ mọi biến động về đất đai nhà ở Khi đã thiết lập đợc hệ thống hồ sơ,mọi biến động xảy ra trong quá trình sử dụng, chuyển đổi đều có thể nắm bắt đợcmột cách chính xác thông qua việc đăng ký biến động Tất cả những vấn đề nảy sinh
về tranh chấp quyền sở hữu hay quyền sử dụng nhà đất đều có thể giải quyết thôngqua hệ thống văn bản, giấy tờ hình thành trong quá trình thiết lập hệ thống hồ sơ địachính
Do vậy, có thể nói công tác kê khai, đăng ký quyền sử dụng đất và quyền
sở hữu nhà ở là một công việc hết sức quan trọng, là cơ sở nhằm tăng cờng hiệuquả của công tác quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở Nếu thực hiện tốt công tácnày thì việc giải quyết những tranh chấp về đất đai và nhà ở sẽ trở lên dễ dànghơn rất nhiều do đã có những cơ sở thông tin cụ thể về nhà và dất
Đăng ký đất đai và nhà ở là một nội dung quan trọng có quan hệ hữu cơ thúc đẩy và hoàn thiện các nội dung và nhiệm vụ khác của công tác quản
lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở:
Đăng ký cấp giấy chứng nhận đất đai và nhà ở sẽ thiết lập nên hệ thống hồsơ địa chính, tạo điều kiện cho các công tác quản lý Nhà nớc khác với đầy đủ cácthông tin về tự nhiên kinh tế xã hội của từng thửa đất Hệ thống các thông tin đóchính là sản phẩm kế thừa từ việc thực hiện tốt các nội dung, nhiệm vụ quản lýNhà nớc khác nh:
- Xây dựng và ban hành các văn bản pháp quy về quản lý và sử dụng đất.Các văn bản pháp quy về quản lý và sử dụng đất là cơ sở pháp lý cho việc đăng
ký thực hiện đúng thủ tục, đúng đối tợng, đúng thẩm quyền và nghĩa vụ sử dụng
đất
- Công tác điều tra, đo đạc, kết quả điều tra đo đạc là cơ sở khoa học choviệc xác định vị trí, kích thớc, diện tích, hình thể, loại đất, mục đích sử dụng, tên
Trang 12chủ sử dụng đất để từ đó để có thể phục vụ cho công tác kê khai đăng kí giấy cấpchứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở
- Công tác quy hoạch và lập kế hoạch sử dụng đất : kết quả công tác quyhoạch và lập kế hoạch sử dụng đất sẽ là căn cứ khoa học định hớng cho việc giao
đất để đảm bảo cho việc sử dụng đất đai hợp lý hơn … Chính vì vậy,
Do vậy, để đảm bảo thực hiện đăng kí đất đai và nhà ở với chất lợng cao nhất,
đáp ứng đợc yêu cầu kĩ thuật pháp lý của hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, trớc hết đòi hỏi phải triển khai thực hiện
đồng bộ các nội dung : xây dựng và ban hành đầy đủ các văn bản về chính sách đất
đai và nhà ở; đo đạc bản đồ địa chính, quy hoạch sử dụng đất đai, phân hạng và địnhgiá đất; thanh tra sử lý các vi phạm và giải quyết các tranh chấp đất đai và nhà ở
Mặt khác chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ đăng ký quyền sử dụng đất vàquyền sở hữu nhà ở không chỉ tạo điều kiện tiền đề mà còn là cơ sở hết sức cầnthiết cho việc triển khai thực hiện tốt tất cả các nội dung nhiệm vụ quản lý Nhànớc về đất đai và nhà ở Kết quả đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà
ở cung cấp những thông tin chính xác đầy đủ thực trạng tình hình sử dụng đất
đai và nhà ở để từ đó có thể đánh giá và đề xuất, bổ xung hoặc điều chỉnh cácchủ trơng chính sách chiến lợc trong công tác quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà
ở Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở là một chứng thpháp lý chính xác tin cậy cao nhất cho công tác thanh tra và giải quyết tranhchấp bảo vệ quyền lợi chính đáng của ngời sử dụng đất và sở hữu nhà ở Thôngqua công tác đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, chất lợng tàiliệu đo đạc sẽ đợc nâng cao do những sai sót tồn tại đợc ngời sử dụng phát hiện
và đợc chỉnh lý hoàn thiện Do vậy có thể nói công tác đăng ký đất đai và nhà ở
là cơ sở góp phần củng cố và hoàn thiện các công tác quản lý nhà nớc về đất đai
và nhà ở, là công cụ giúp Nhà nớc quản lý sử dụng đất đai tiết kiệm và có hiệuquả
Kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữunhà ở, là cơ sở, điều kiện cho việc hình thành một thị trờng chính thức về bất
động sản Cùng với sự tăng trởng về kinh tế thì nhu cầu sử dụng đất ở và nhà ởngày càng tăng Việc chuyển đổi, chuyển nhợng nhà đất tăng theo nhu cầu củacon ngời Trớc đây, Nhà nớc cha công nhận một cách hợp pháp các hình thứcchuyển đổi chuyển nhợng thì các hình thức mua bán trao tay vẫn diễn ra bất chấpviệc pháp luật không công nhận Hiện nay khi chúng ta đã nhận thức đợc vai tròcủa đất đai nhà ở đối với sự phát triển xã hội thì việc công nhận một cách chínhthức thị trờng bất động sản là điều nên làm.Tuy nhiên buông lỏng việc quản lý,
để thả nổi thị trờng bất động sản là điều không thể bởi đây là thị trờng đặc biệt
có những ảnh hởng rất lớn đến các hoạt động kinh tế xã hội của vùng và quốcgia.Thêm vào đó việc đảm bảo quyền đuợc có đất, nhà ở và lợi ích hợp pháp chongời dân trong quá trình biến động đất đai và nhà ở đòi hỏi Nhà nớc cần phải có
Trang 13sự can thiệp để hạn chế những mặt tiêu cực của thị trờng Sự can thiệp của Nhànớc chính là một sự đảm bảo cho những ngời sở hữu và sử dụng tài sản nhà đấtnhững quyền và lợi ích chính đáng của họ Chính điều này đã làm cho họ cảmthấy an tâm khi đầu t , hoạt động trong lĩnh vực này Công tác kê khai, đăng kýquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở một mặt giúp nhà nớc quản lý chặt chẽ
về đất đai nhà ở ,mặt khác thông qua công tác này ngời sử dụng đất và sở hữunhà ở đợc cấp giấy chứng nhận nh là một chứng th pháp lý đảm bảo cho mọihoạt động chuyển dịch đất đai, nhà ở (bao gồm 5 quyền đó là: chuyển đổi,chuyển nhợng ,cho thuê, thừa kế ,thế chấp) theo những quy định của pháp luậtnày Do vậy, có thể nói đây là điều kiện cơ bản góp phần tạo điều kiện thúc đẩyphát triển thị trờng bất động sản tại Việt Nam
II Điều kiện và các bớc tiến hành của công tác kê khai đăng ký cấp GCN
quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở:
1 Bản chất và vai trò của giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền
sử dụng đất ở
a/ Bản chất của giấy chứng nhận
Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở là giấy chứngnhận pháp lí xác nhận quan hệ hợp pháp giữa nhà nớc với quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở của ngời sử dụng đất đai Đây là cơ sở của mối quan hệpháp lí giữa nhà nớc với ngời sử dụng đất đai Cấp giấy chứng nhận quyền sởhữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở thể hiện ý chí của Nhà nớc đối với chức năngnắm quyền lực trong tay đồng thời với t cách là ngời chủ sở hữu nhà (chủ sửdụng đất ) và cho hởng các quyền lợi về nhà - đất mà họ làm chủ theo quy địnhchung đã đa ra
Mẫu giấy: Xem phần phụ lục
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đô thị đợc in ra làm
2 bản : Một bản chính màu xanh do Sở Địa Chính Nhà Đất lu trữ Một bản màu hồng đợc cấp cho chủ sử dụng
b/ Vai trò của giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở
- Việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở
sẽ tăng cờng quản lí nhà nớc về quỹ đất và quỹ nhà:
- Thông qua việc cấp giấy chứng nhận, Nhà nớc sẽ nắm chắc đợc quỹnhà đất đang quản lí Từ đó sẽ có những giải pháp nâng cao hiệu lực quản líNhà nớc về đất đồng thời phục vụ đắc lực cho công tác quy hoạch đô thị Màquy hoạch đô thị đóng vai trò quan trọng nhất trong quy hoạch phát triển đô thị,nhất là khi cả nớc ta đang trong quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá
Trang 14- Cấp giấy chựng nhận quền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ khỊng
ẼÞnh quyền lẾm chũ cũa ngởi dẪn giụp hồ yàn tẪm Ẽầu t, cải tỈo, xẪy dỳng nẪngcao hiệu quả sữ dừng Ẽất vẾ phÌt triển quý nhẾ
ThÞ trởng bất Ẽờng sản lẾ thÞ trởng phÌt triển ngầm, cha chÝnh thực thẬng quaviệc cấp giấy chựng nhận quyền sữ dừng Ẽất sé tỈo ra hệ thộng hổ sÈ tẾi liệu Ẽầy
Ẽũ về tỨnh hỨnh sữ dừng Ẽất, tỈo nền tảng phÌp lÝ Ẽể xẪy dỳng thÞ trởng bất Ẽờngsản
- NhẾ nợc cấp giấy chựng nhận quyền sữ dừng Ẽất ẼẬ thÞ tỈo Ẽiều kiện thuậnlùi cho cÌc chũ thể sữ dừng Ẽất tham gia cÌc hoỈt Ẽờng kinh tế gọp phần hoẾnthiện cÈ sỡ phÌp lÝ cho hoỈt Ẽờng thế chấp bÍng quyền sữ dừng Ẽất , gọp vộn Ẽểliàn doanh, liàn kết giÌ trÞ quyền sữ dừng Ẽất
Cấp giấy chựng nhận quyền sỡ hứa nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ sé lẾmcho nhẾ nợc tẨng thàm nguổn thu tử nhẾ vẾ Ẽất
Mờt vai trò quan trồng cũa cẬng tÌc cấp giấy chựng nhận quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾquyền sữ dừng Ẽất ỡ thể hiện sỳ quan tẪm cũa ưảng vẾ NhẾ nợc Ẽến ngởi dẪnthẬng qua việc cho hồ hỡng nhứng quyền lùi cũa ngởi lẾm chũ vẾ bảo vệ quyềnlùi Ẽọ Ẽụng vợi bản chất XHCN mẾ nợc ta Ẽ· ẼÞnh hợng
2 ưiều kiện Ẽể cấp giấy chựng nhận quyền sữ dừng Ẽất Ẽai vẾ quyền sỡ hứu nhẾ ỡ
2.1 ưiều kiện Ẽể cấp GCN quyền SDươ & quyền SHNơ tỈi ẼẬ thÞ.
CẬng tÌc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận quyền sữ dừng Ẽất vẾquyền sỡ hứu nhẾ ỡ lẾ mờt nhiệm vừ , yàu cầu cấp thiết trong cẬng tÌc quản lýNhẾ nợc về Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ trong tỨnh hỨnh hiện nay.Việc thỳc hiện tột cẬng tÌcnẾy cho phÐp NhẾ nợc cọ thể n¾m b¾t Ẽùc nhứng biến Ẽờng trong quÌ trỨnh sữdừng Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ mờt cÌch cừ thể Ẽể tử Ẽọ cọ thể cọ nhứng Ẽiều chình thÝchhùp ưẪy lẾ mờt việc quan trồng ảnh hỡng Ẽến rất nhiều quyền lùi cũa ngởi sữdừng Do vậy, chì cọ nhứng ngởi chũ thỳc sỳ cũa tẾi sản nhẾ, Ẽất mợi Ẽùc NhẾ n-
ợc cẬng nhận vẾ tiến hẾnh cấp giấy chựng nhận quyền sữ dừng Ẽất vẾ quyền sỡhứu nhẾ ỡ
CÌc giấy tở về nhẾ Ẽất Ẽ ùc coi lẾ hùp lệ Ẽể xem xÐt cho chuyển dÞch nhẾ Ẽất sang tàn tr ợc bỈ.
* CÌc giấy tở về nhẾ Ẽất coi lẾ hùp lệ trong thởi gian trợc ngẾy 10/10/1954
- Khế ợc ẼoỈn mỈi, vẨn khế ẼoỈn mỈi, chựng th ẼoỈn mỈi Ẽ· Ẽùc ẼẨng ký
tr-ợc bỈ tỈi sỡ quản thũ Ẽiền thỗ
- BÍng khoÌn Ẽiền thỗ do sỡ quản thũ Ẽiền thỗ cấp
Trang 15- Chứng thực đăng bộ do sở quản thủ thổ điền cấp.
- Văn tự thuê đất công do sở quản thủ điền thổ cấp
Các giấy tờ về nhà đất đợc coi là hợp lệ trong thời gian từ
- Quyết định trả lại quyền sở hữu nhà của UBHC Thành phố Hà Nội
Quyết định để lại diện tích cho chủ sau cải tạo của UBHC Thành phố Hà Nội
- Giấy chứng nhận diện tích đợc để lại sau cải tạo nhà cửa theo quyết địnhcủa UBHC Thành phố Hà Nội
- Giấy phép xây dựng do viện quy hoạch thành phố cấp
-Giấy xin sử dụng đất theo Thông t 73 TT ngày 7/7/1962 của thủ tớngchính phủ đã đợc Sở quản lí nhà đất duyệt
- Giá thuê đất do sở nhà cửa và trớc bạ hoặc sở quản lí nhà đất Hà Nộiduyệt
- Bản án đã có hiệu lực pháp luật
- Những giấy tờ về nhà đất đã đợc đăng kí trớc bạ tại cơ quan quản lí nhà
đất thành phố Hà Nội gồm : văn tự đoạn mại , văn tự bán nhà, hợp đồng mua bánnhà,giấy khai nhận di sản thừa kế, giấy cho nhận nhà giấy đổi nhà, giấy chianhà,Quyết định công nhận việc hoà giải thành
Các giấy tờ về nhà đất đợc coi là hợp lệ trong thời gian từ năm 1964
đến 1988:
- Quyết định cấp hoặc giao đất của UBND quận huyện
- Giấy chứng nhận sở hữu nhà mua do Cục quản lí công trình công cộnghoặc Sở nhà đất Hà Nội cấp
- Sổ chứng nhận sở hữu và sử dụng nhà đất do Sở Hà Nội cấp
- Quyết định giao đất mở đờng dãn dân do UBND quận huyện cấp
- Quyết định giao đất làm nhà ở theo phơng châm nhà nớc và nhân dân cùnglàm do UBND quận huyện cấp
Trang 16- Những giấy tờ về nhà, đất đã đợc đăng kí trớc bạ tại cơ quản lí nhà đấtThành phố Hà Nội gồm: Văn tự đoạn mại, văn tự bán nhà, hợp đồng mua bánnhà, giấy khai nhận di sản thừa kế, giấy cho nhận nhà, giấy đổi nhà, giấy chianhà.
- Quyết định công nhận việc hoà giải thành
* Các giấy tờ về nhà đất đợc coi là hợp lệ trong thời gian từ năm 1988
đến năm 1993
- Sổ chứng nhận sở hữu và sử dụng nhà đất do Sở nhà đất cấp
- Quyết định cấp hoặc giao đất của cơ quan có thẩm quyền
- Giấy chứng nhận sở hữu nhà mua
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở do UBND huyện cấp
- Giấy chứng nhận tạm thời quyền sử dụng đất do UBND huyện cấp
- Quyết định giao đất của UBND thành phố
- Những giấy tờ về nhà đất đã đợc đăng ký trớc bạ tại cơ quan quản lý nhà
đất thành phố Hà Nội gồm : Văn tự đoạn mại; văn tự bán nhà; hợp đồng mua bánnhà ; giấy khai nhận di sản thừa kế; giấy cho nhận nhà; giấy đổi nhà; giấy chianhà; quyết định bản án ; quyết định hoà giải thành; tờ khai xin hợp thức hoá
* Các giấy tờ về nhà đất đợc coi là hợp lệ từ sau 15/10/1993:
- Quyết định giao đất của UBND thành phố kèm theo giấy phép xây dựnghoặc quyết định xử lý xây dựng không phép, sai phép của cơ quan có thẩmquyền
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ởn và quyền sử dụng đất ở do UBNDthành phố cấp theo nghị định số 60/CP, 61/CP ngày 5/7/1994 của Chính phủ
- Những giấy tờ về nhà đất đã đợc đăng ký trớc bạ tại cơ quan quản lý nhà
đất thành phố Hà Nội gồm: Văn tự đoạn mại; văn tự bán nhà; hợp đồng mua bánnhà; giấy khai nhận di sản thừa kế; giấy cho nhận nhà ; giấy đổi nhà ; giấy chia nhà;quyết định bản án quyết định công nhận việc hoà giải thành; tờ khai xin hợp thứchoá
- Các loại nhà đất có một trong các giấy tờ trên mà không thuộc diện nhà nớc
đang quản lý do trớc đây thực hiện chính sách cải tạo XHCN hoặc Nhà nứơc đãgiao cho ngời khác quản lý sử dụng và chủ nhà đang quản lý sử dụng không cótranh chấp khiếu kiện thì đợc xem xét cho chuyển dịch nhà đất sang tên trớc bạ
- Riêng loại nhà của chủ ngời Hoa … Chính vì vậy, thì giải quyết theo quy định kháccủa nhà nớc
Trang 172.2 Các trờng hợp sau đây đợc xét cấp giấy chứng nhận :
- Ngời sử dụng nhà ở, đất ở có một trong các giấy tờ quy định sau đây đợc
cấp giấy chứng nhận :
+ Quyết định giao đất, cho thuê đất để làm nhà của cơ quan nhà nớc cóthẩm quyền theo quy định của Pháp luật về đất đai
+ Những giấy tờ đợc cơ quan nhà nớc có thẩm quyền giao đất, cho thuê
đất để làm nhà ở cấp trong quá trình thực hiện các chính sách đất đai qua cácthời kỳ của Nhà nớc Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, Nhà nớc Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam mà ngời đợc giao đất, thuê đất vẫn liên tục sử dụng từ đó
đến nay
+ Giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất đai chính thứchoặc tạm thời do cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền cấp, hoặc có tên trong sổ địachính hợp lệ, không có tranh chấp (kể cả giấy chứng nhận do cấp quận huyện đãcấp trớc khi luật đất đai ban hành năm 1998 có hiệu lực )
+ Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho ngời sử dụng
đất ở, nhà ở, không thuộc diện Nhà nớc quản lý, chủ nhà vẫn sử dụng liên tục từ
đó đến nay và không có tranh chấp
+ Giấy tờ về thừa kế, cho, tặng nhà, đất đã đợc UBND cấp phờng, thị trấnxác nhận và nhà đất không có tranh chấp
+ Bản án có hiệu lực thi hành của toà án về việc giải quyết tranh chấp nhà
ở gắn liền với quyền sử dụng đất hoặc quyết định của cơ quan Nhà nớc có thẩmquyền giải quyết tranh chấp đất đai
+ Giấy tờ giao nhà tình nghĩa
+ Giấy tờ mua bán , chuyển nhợng nhà ở, đất ở đã đợc đăng ký trớc bạ sangtên hoặc đợc các cơ quan có thẩm quyền xác nhận nhà đất có nguồn gốc hợp pháp
+ Những trờng hợp này đợc xét duyệt cấp ngay giấy chứng nhận theo
đúng hiện trạng không phụ thuộc vào quy hoạch xây dựng và định mức sử dụng
đất do thành phố quy định.Chủ nhà ở, đất ở phải nộp các khoản lệ phí theo quy
định trớc khi đợc cấp giấy chứng nhận
+ Hộ gia đình, cá nhân đợc thủ trởng cơ quan, đơn vị phân đất để tự xâydựng nhà ở trớc ngày 05/07/1994, diện tích không vuợt quá định mức quy địnhcủa thành phố (có quyết định giao đất của UBND thành phố và giấy phép xâydựng nhà cho cơ quan ,đơn vị ) ;nếu ngời sử dụng đất đã hoàn thành nghĩa vụ tàichính theo quy định tại thời điểm giao đất ,đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyềnxác nhận thì đợc coi là đất có giấy tờ hợp lệ và đợc xét cấp giấy chứng nhận
Trang 18+ Hộ gia đình cá nhân mua nhà ở của các đơn vị có t cách pháp nhân đợcUBND thành phố giao đất làm nhà ở để bán, đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộpngân sách theo quy định thì đợc xét cấp giấy chứng nhận ngay sau khi mua.
2.3 Các trờng hợp phải xem xét trớc khi cấp giấy chứng nhận :
+ Nếu chủ nhà có một trong các giấy tờ về nhà đất đã nêu ở phần trên nh
-ng khô-ng phải chính phủ đa-ng sử dụ-ng thì phải có nhữ-ng giấy tờ khác kèm theo
nh : giấy tờ mua bán nhà , các giấy tờ liên quan đến thừa kế, chia, nhận quà tặng
+ Nếu chủ nhà không có giấy tờ hợp lệ về nhà đất đã nêu trên nhng phùhợp với quy hoạch đợc cấp có thẩm quyền phê duyệt và đuợc chính quyền cấpphờng thị trấn xác nhận nhà ở, đất ở không có tranh chấp đang đợc sử dụng ổn
định thì chủ nhà đợc xét cấp giấy chứng nhận với hạn mức quy định cụ thể ởtừng địa phơng , ở thành phố Hà Nội cụ thể là:
* Từ vành đai 2 trở vào trung tâm thành phố thuộc 4 quận nội thành cũ, từVĩnh Tuy, ngã t Vọng, ngã t Sở, Cầu Giấy, Nhật Tân vào trung tâm không quá
120 m2/hộ
* Từ vành đai 2 trở ra không quá 180 m2/hộ
* Các cán bộ tham gia cách mạng trớc ngày 31/12/1944 diện tích đợc xác
định không vuợt quá 120% so với 2 mức trên
* Diện tích đợc hợp thức phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định của nghị
định 45/CP ngày 3/8/1996 của Chính phủ với mức nh sau:
Ngời sử dụng đất ở ổn định trớc ngày 18/12/1980 phải nộp lệ phí trớc bạnhà đất, lệ phí cấp giấy chứng nhận và thuế nhà đất
Ngời sử dụng ổn định sau ngày 18/12/1980 đến ngày 15/10/1993 phảinộp 20% tiền sử dụng đất, lệ phí trớc bạ phần nhà, lệ phí cấp giấy chứng nhận vàthuế nhà đất
Ngời sử dụng đất ở từ ngày 15/10/1993 không đủ giấy tờ hợp lệ phải nộp100% tiền sử dụng đất, lệ phí trớc bạ phần nhà, lệ phí cấp giấy chứng nhận vàthuế nhà đất
Phần vợt quá diện tích nói trên đợc ghi vào giấy chứng nhận là đất vờnliền kề, chủ nhà đợc sử dụng Khi chủ nhà muốn chuyển mục đích sử dụng và
Trang 19thực hiện các quyền chuyển nhợng thừa kế, thế chấp… Chính vì vậy, theo luật định phải nộptiền sử dụng đất.
+ Đối với nhà ở xây dựng trái phép hoặc không phép khi đợc xét cấp giấychứng nhận phải xử lý theo luật định
3 Các trờng hợp không đợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
và quyền sở hữu nhà ở
Nhà xây dựng trên đất mà pháp luật quy định không đợc cấp giấy chứng
nhận quyền sử dụng đất cho ngời sử dụng đất
Nhà xây dựng sau thời điểm cơ quan nhà nớc có thẩm quyền có quyết
định thu hồi để thục hiện quy hoạch đợc duyệt kể từ ngày ký quyết định
Nhà xây dựng sau thời điểm cơ quan nhà nớc có thẩm quyền công bố khuvực đất đã có nhà đó nằm trong hành lang bảo vệ các công trình hạ tầng kỹ thuật
Trờng hợp đã có giấy tờ hợp pháp , hợp lệ về quyền sử dụng đất nhngdiện tích nhà đất thuộc phạm vi hành lang bảo vệ các công trình hạ tầng kỹ thuật
đô thị, khu di tích, an ninh quốc phòng thì xử lý nh sau:
Nhà ở đã xây dựng trớc ngày ban hành văn bản quy phạm pháp luật qui
định về phạm vi bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị thì đợc cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất với điều kiện không đợc chuyển nhợng, khi nhà nớc giảitoả đợc đền bù theo qui định
Nhà ở đã xây dựng sau ngày ban hành văn bản quy phạm pháp luật qui
định về phạm vi bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị thì chỉ đợc cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất với điều kiện không đợc chuyển nhợng thế chấp.Nhà ở và công trình đã xây dựng phải chịu xử lý theo qui định của pháp luật
Mọi trờng hợp có tranh chấp khiếu kiện trong quá trình xét cấp giấychứng nhận thì việc cấp giấy chứng nhận chỉ đợc xem xét sau khi đã đợc cơ quannhà nớc có thẩm quyền giải quyết xong theo qui định của pháp luật
4 Cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở
khi bị mất.
Ngời có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị mất phải đến uỷ ban nhândân cấp xã nơi có đất nộp đơn khai báo về việc mất giấy chứng nhận quyền sửdụng đất và phải cam đoan chịu trách nhiệm trớc pháp luật về việc khai báo củamình
Sau khi nhận đơn khai báo, cán bộ địa chính xã có trách nhiệm thực hiệncác công việc sau:
Trang 20- Xác định số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của giấychứng nhận bị mất; ghi việc mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào sổ địachính.
- Chuyển đơn khai báo lên cơ quan Địa chính cấp trên thuộc uỷ ban nhândân cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Niêm yết thông báo việc mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại trụ
sở uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất
Sau khi nhận đợc khai báo mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cơquan địa chính cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận phải ghi việc mất giấychứng nhận vào sổ địa chính và dừng việc đăng ký biến động liên quan đến giấychứng nhận quyền sử dụng đất đã mất
Sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận đơn khai báo mất giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất, nếu không tìm thấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì cơquan địa chính thuộc Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền trình Uỷ ban nhân dâncùng cấp ra quyết định huỷ bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã mất và cấpgiấy chứng nhận quyền sử đất mới; thông báo cho cơ quan quản lý sổ địa chính ởcác cấp để chỉnh lý sổ địa chính, giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ngời
sử dụng
Sau khi đợc cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu ngời sử dụng
đất tìm thấy giấy chứng nhận đã bị mất thì phải nộp cho uỷ ban nhân dân cấp xãnơi có đất chuyển về cơ quan địa chính thuộc các có thẩm quyền cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất để huỷ bỏ
5 Đăng ký đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Việc đăng ký đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thực hiện chonhững trờng hợp sau:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị nhoè, ố, rách, mục nát hoặckhông thể ghi biến động đất đai
- Ngời có nhu cầu đổi một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (cấp chonhiều thửa đất ) thành nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (cho từng thửa
đất )
Hồ sơ đăng kí đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm :
Đơn xin đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ( theo mẫu ban hànhkèm theo thông t này)
Giáy chứng nhận quyền sử dụng đất cần đổi
Trình tự thực hiện nh sau :
Trang 21Ngời sử dụng đất nộp hồ sơ đăng kí tại cơ quan địa chính thuộc Uỷ bannhân dân cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan Địachính thuộc Uỷ ban nhân đân cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng hoàn thành việc thẩm tra và ghi ý kiến vào đơn xin đổi gíấy chứng nhậnquyền sử dụng đất ; gửi hồ sơ đến Uỷ ban nhân dân cùng cấp
Trong thời hạn 3 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Uỷ ban nhândân cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xem xét, kí cấpgiấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Cơ quan địa chính thuộc Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền sử dụng
đất và thông báo cho cơ quan quản lí sổ địa chính ở các cấp để chỉnh lí sổ địachính ; giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ngời sử dụng đất
6 Nội dung các bớc tiến hành công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở.
Đăng ký đất ở, nhà ở là một nội dung quan trọng cơ bản trong công tácquản lý Nhà Nớc về đất đai, nhà ở Nó không chỉ đảm bảo quyền lợi cho ngờichủ nhà ở và đất ở trớc pháp luật mà còn đảm bảo cho các cơ quan quản lý nắmchắc đựơc hiện trạng nhà ở và đất ở của địa phơng mình, lập kế hoạch phát triểnnhà ở Từ đó phát hiện ra những tranh chấp, vớng mắc của các chủ sở hữu và tìmgiải pháp giải quyết kịp thời theo đúng pháp luật, bảo đảm công bằng Trên cơ sở
đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở; Nhà nớc cấp giấy chúng nhậnquyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở cho chủ sở hữu
Để tăng cờng công tác quản lý Nhà nớc về đất đai, đẩy nhanh tiến độ
đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Tổng cục Địa Chính đãban hành quy trình đăng ký đất đai ban đầu, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất bao gồm các bớc sau:
Nghị định 60/CP ngày 5/7/1994 của chính phủ đã qui định cụ thể :
Chơng III điều 8 ghi : “ nhà ở đất ở phải đợc đăng ký tại Uỷ ban nhândân phờng, thị trấn”
Điều 9 ghi : “Ngời có nghĩa vụ đăng ký nhà ở , đất ở là chủ sở hữu nhà ở.Ttong các trờng hợp khác thì ngời đang sử dụng nhà ở có nghĩa vụ đăng ký”
Theo nghị định 60/CP thì các bớc thực hiện trong việc đăng ký quyền sửdụng đất và quyền sở hữu nhà ở để đợc cấp giấy chứng nhận sử dụng đất và sởhữu nhà ở nh sau:
B ớc 1 : Kê khai đăng ký nhà ở và đất ở.
Trang 22Cơ quan quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở cấp tỉnh phối hợp chặt
chẽ cùng với Uỷ ban nhân dân các cấp hớng dẫn cụ thể việc kê khai đăng kí đầy
đủ, đúng với thực trạng nhà ở, đất ở của tùng tổ chức, cá nhân trên địa bàn
Chủ nhà kê khai đầy đủ, rõ ràng nội dung đúng theo mẫu qui định, saochụp chuẩn bị các bản sao giấy tờ có liên quan về nhà ở, đất ở và nộp hồ sơ tại
Uỷ ban nhân dân phờng thị trấn Hồ sơ kê khai đợc lập thành 3 bộ để quản lí ở 3cấp phờng, quận và thành phố
Cán bộ địa chính phờng có trách nhiệm phối hợp với các cán bộ của các
đơn vị đo vẽ bản đồ địa chính tại phờng lập hồ sơ kỹ thuật thửa đất để các hộ dânlàm cơ sở kê khai đăng ký Trờng hợp nhà ở thuộc sở hữu nhà nớc bao gồm nhà
tự quản và do các công ty kinh doanh nhà quản lí thì việc kê khai đăng ký theomột trình tự khác
Cơ quan quản lí nhà, đất cấp tỉnh cùng với Uỷ ban các cấp theo chơngtrình đã đợc ban chỉ đạo cấp tỉnh hoạch định, bố trí lịch tiếp nhận đăng kí nhà ở
đất ở tại phờng, kiểm tra nội dung kê khai vào sổ tiếp nhận đăng kí để thực hiệncông việc chủ nhà khi nộp đăng kí nhà ở, đất ở phải kí vào sổ tiếp nhận đăng kí
B ớc 2 : Kiểm tra phân loại hồ sơ nhà ở, đất ở.
Hội đồng đăng kí nhà ở đất ở cấp phờng và nhóm các cán bộ chuyênmôn của cơ quan quản lí nhà ở, đất ở kiểm tra bản đăng kí và các giấy tờ kèmtheo phân thành 2 loại : loại có đủ điều kiện xét,cấp giấy chứng nhận và loại cha
đủ điều kiện xét,cáp giáy chứng nhận
Đối với các trờng hợp đủ điều kiện xét, cấp giấy chứng nhận:
Nhóm cán bộ chuyên môn của cơ quan quản lí nhà đất cùng với uỷ bannhân dân phờng kiểm tra, đo đạc vẽ nhà ở đất ở
Cấp đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà
ở đã hoàn tất các thủ tục đã nêu ở bớc trên
Uỷ ban nhân dân phờng lập danh sách những trờng hợp có đủ điều kiện
để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở để trình uỷban nhân dân cấp quận tổng hợp, trình uỷ ban nhân dân cấp tỉnh
Đối với các trờng hợp cha đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sởhữu nhà ở, các cơ quan quản lí Nhà nớc về nhà đất hớng dẫn các công việc phảilàm tuỳ theo các trờng hợp cụ thể sau:
Hồ sơ có đủ điều kiện cấp đổi ngay giấy chứng nhận cho dân: nhà ởchính chủ đang quản lí có đủ giấy tờ hợp pháp, hợp lệ theo quy định tại điều4của quyết định 69/1999/ QĐ - UB của UBND Thành phố Hà Nội; nhà ở của cán
bộ công nhân viên tự xây dựng trên đất đợc cơ quan, đơn vị phân cho thuê quyết
định giao đất của cấp có thẩm quyền để xây dựng nhà ở cho cán bộ công nhân
Trang 23viên; nhà ở mua của các đơn vị có t cách pháp nhân đợc cơ quan có thẩm quyềngiao đất để xây dựng nhà ở bán Uỷ ban nhân dân phờng, thị trấn có trách nhiệmxác nhận hồ sơ kê khai đăng kí với các nội dung sau:
Khuôn viên diện tích nhà ở, đất ở thực tế đang sử dụng (m2) không cótranh chấp khiếu kiện
Sau khi xác nhận Uỷ ban nhân dân phờng thị trấn có thể trả lại chủnhà để tự nộp đơn xin cấp, đổi giấy chứng nhận tại sở địa chính nhà đất hoặc cócông văn gửi thẳng sở địa chính nhà đất đề nghị cấp, đổi giấy chứng nhận
Hồ sơ không có giấy tờ hợp lệ về nhà ơ đất ở , hội đồng kê khai đăng
kí cấp phờng xem xét từng trờng hợp cụ thể phân loại và xác nhận :
Khuôn viên diện tích nhà ở , đất ở thực tế đang sử dụng (m )không cótranh chấp khiếu kiện
Thời gian chủ nhà thực tế sử dụng thửa đất trớc 18/ 12/ 1980, từ 19/12/1980 đến 14/ 10/1993 , hay từ 15/10/1993 đến nay
Sau khi xác nhận Uỷ ban nhân dân phờng lập biên bản phân loại hồsơ kê khai cho các hộ đồng thời lập tờ trình hội đồng xét cấp giấy chứng nhậncủa quận , huyện để xét duỵêt
Uỷ ban nhân dân cấp phờng công khai kết quả phân loại hồ sơ của hội
đồng kê khai đăng kí cấp phờng trong thời gian 10 ngày tại các tổ dân phố đểnhân dân đóng góp ý kiến, nếu không có khiếu nại Uỷ ban nhân dân phờng lập
tờ trình kèm theo danh sách trích ngang , hồ sơ kĩ thuật sửa đất và hồ sơ kê khai
đăng kí chuyển lên quận , huyện xét duyệt
B ớc3 : Xét duyệt hồ sơ tại cấp quận , huyện
Trang 24Phòng địa chính nhà đất cấp quận huyện có trách nhiệm tổng hợp , kiểm tra
hồ sơ kĩ thuật thửa đất và hồ sơ kê khai đăng kí do Uỷ ban nhân dân cấp phờngchuyển lên thẩm định , kiến nghị việc cấp hay cha đủ điều kiện cấp giấy chứngnhận, kiến nghị các khoản phải nộp theo quy định đợc ghi nợ để cấp giấy chứngnhận
Các trờng hợp đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận , tờ trình và bản thảogiấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở để chủ tịch Uỷ ban nhân dân quận huyện kítrình thành phố
Các trờng hợp đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận, phòng địa chínhnhà đất lập danh sách đề nghị cấp giấy chứng nhận, tờ trình và bản thảo cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở để chủ tịch Uỷ ban nhândân quận huyện ký trình thành phố
Các trờng hợp có vớng mắc cần xử lý, phòng địa chính nhà đất tập hợp hồsơ báo cáo hội đồng xét cấp giấy chứng nhận cấp quận xem xét và quyết địnhtừng trờng hợp cụ thể Sau khi xét duyệt hội đồng lập biên bản kiến nghị trờnghợp nào đợc cấp trờng hợp nào để lại bổ xung hồ sơ và trờng hợp nào không cấpgiấy chứng nhận Các trờng hợp đợc hội đồng thông qua, phòng địa chính nhà
đất lập danh sách để nghị cấp giấy chứng nhận, tờ trình và bản thảo giấy chứngnhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở để chủ tịch Uỷ ban nhân dânquận, huyện ký trình thành phố
Phòng địa chính nhà đất cấp quận có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ kêkhai đăng ký, biên bản xét duyệt, tờ trình, bản thảo giấy chứng nhận của các tr-ờng hợp đợc đề nghị cấp cho sở địa chính nhà đất để thẩm định và hoàn tất thủtục trình Uỷ ban nhân dân thành phố phê duyệt cấp giấy chứng nhận
Riêng những trờng hợp chủ sử dụng đất, sở hữu nhà ở có nhu cầu sớm đợccấp giấy chứng nhận mà không phải chờ theo đợi phân loại và xem xét của hội
đồng cấp phờng có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại phòng địa chính nhà đất quận,huyện nhng các hộ phải cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nớctheo quy định Phòng địa chính nhà đất quận huyện phối hợp với Uỷ ban nhândân tiến hành thẩm tra nguồn gốc đất và các điều kiện cấp giấy chứng nhận theoquy định, lập biên bản thẩm tra, tổng hợp hồ sơ để Uỷ ban nhân dân quận huyệntrình Uỷ ban nhân dân thành phố phê duyệt cấp giấy chứng nhận
B ớc 4 : Trình Uỷ ban nhân dân thành phố ký giấy chứng nhận và thực hiện cấp giấy chứng nhận.
Các cơ quan quản lý nhà nớc cấp tỉnh (sở Địa Chính – Nhà đất) thực hiện
tổ chức phúc tra các hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền
sở hữu nhà ở kèm theo danh sách, lập báo cáo trình Uỷ ban nhân dân cấp tỉnhkèm theo danh sách các tổ chức cá nhân có đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận vàchịu trách nhiệm trớc Uỷ ban nhân dân về kết quả kiểm tra; trình Uỷ ban nhân
Trang 25dân các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở (hai bản) đã
đợc thể hiện theo đúng qui định
Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ơng duyệt và ký vàogiấy chứng nhận
Những trờng hợp có đầy đủ giấy tờ hợp lệ xin cấp đổi giấy chứng nhận
Sở Địa chính nhà đất trực tiếp thẩm định và làm thủ tục trình Uỷ ban nhân dânthành phố ký cấp giấy chứng nhận
Những trờng hợp không đủ điều kiện sẽ trả lại quận và thông báo rõ nộidung cần sửa đổi bổ xung để hoàn thiện hồ sơ và thời gian thực hiện
Sở địa chính nhà đất có trách nhiệm lu trữ và quản lý toàn bộ các hồ sơxin cấp giấy chứng nhận và bảo lu giấy chứng nhận
B
ớc 5 : Phơng thức giao giấy chứng nhận.
Các cơ quan quản lý nhà đất cùng với Uỷ ban nhân dân các cấp tổ chứcgiao giấy chứng nhận tại phờng sau khi ngời đợc cấp đã thực hiện đầy đủ nghĩa
vụ tài chính cho nhà nớc và các nghĩa vụ khác nh:
- Các trờng hợp đổi giấy chứng nhận sẽ đợc Sở Địa chính nhà đất giaogiấy chứng nhận cho chủ nhà tại văn phòng
Trờng hợp chủ nhà nộp ngay các khoản thu theo qui định, Sở Địa chínhnhà đất sẽ có thông báo chuyển cục thuế thành phố để chủ nhà đi nộp Sau khi cóbiên lai, Sở Địa chính nhà đất sẽ thu lại các giấy tờ gốc và giao giấy chứng nhậncho chủ nhà
Trờng hợp chủ nhà có đơn xin nộp chậm, Sở Địa Chính Nhà Đất sẽ đóngdấu “ cha hoàn thành các nghĩa vụ về tài chính, khi thực hiện các quyền theo luật
định thì phải nộp đủ theo qui định” vào giấy chứng nhận Sau khi nộp chủ nhà tới
Sở địa chính Nhà đất đăng ký xác nhận “đã hoàn thành các nghĩa vụ về tàichính”vào giấy chứng nhận và vào sổ đăng ký
Đối với các trờng hợp do Uỷ ban nhân dân quận trình, sau khi giấychứng nhận đợc uỷ ban nhân dân thành phố ký, Sở địa chính nhà đất vào sổ đăng
ký tại sở đóng dấu “ cha hoàn thành các nghĩa vụ về tài chính khi thực hiện cácquyền theo luật thì phải nộp các khoản theo luật định” đối với các trờng hợp phảinộp các khoản thu theo luật định vào giấy chứng nhận (cả bản giao cho chủ nhà
và bản lu ) và chuyển trả giấy chứng nhận (bản cấp cho chủ nhà ) cho Uỷ bannhân dân quận huyện Uỷ ban nhân dân quận huyện có trách nhiệm tổ chức giaogiấy chứng nhận cho ngời đợc cấp và vào sổ theo dõi
Trờng hợp chủ nhà muốn nộp ngay, Uỷ ban nhân dân quận huyện phốihợp với các cơ quan thuế và kho bạc nhà nớc tổ chức nộp các khoản thu theo qui
định Sau khi nộp chủ nhà tới sở địa chính nhà đất để đăng ký xác nhận “đã hoànthành các nghĩa vụ tài chính” vào giấy chứng nhận và sổ đăng ký quản lý
Trang 26PHần THứ HAI.
Thực trạng và những vớng mắc cần giải quyết trong việc thực hiện công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở tại thành phố Hà Nội.
I Khái quát chung điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội Thành phố Hà Nội.
1 Điều kiện tự nhiên:
Thành phố Hà Nội là thủ đô của nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam là thành phố lớn nằm hai bên bờ sông Hồng trên vùng đồng bằng trù phúnổi tiếng lâu đời, Hà Nội có vị trí và địa thế rất đẹp, thuận lợi để trở thành trungtâm chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học và đầu mối giao thông quan trọng nhấtnớc ta Về mặt hành chính, Hà Nội là thành phố trực thuộc Trung ơng với bốnquận nội thành (Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trng, Đống Đa ) với diện tích là
40 km² ( chiếm 4,4% diện tích toàn thành phố ) gồm 83 phờng và 5 huyện ngoạithành với diện tích là 873,8 km² ( chiếm 95,6% diện tích toàn thành phố ) gồm
129 xã và 10 thị trấn ( Gia Lâm, Sóc Sơn, Đông Anh, Thanh Trì, Từ Liêm ).Ngoài ra còn có thêm 3 quận mới thành lập là quận Thanh Xuân và quận Tây Hồ
và quận Cầu Giấy Với diện tích trên, Hà Nội là một thị trờng đầy hứa hẹn về đất
đai và nhà ở Mặt khác, do Hà Nội nằm trong vùng đồng bằng châu thổ sôngHồng , chỉ có ít khu vực đồi, núi ở phía bắc và tây bắc huyện Sóc Sơn nên đất đaibằng phẳng, ít phức tạp, có nhiều thuận lợi cho nông nghiệp và xây dựng Đâycũng là một u thế của thị trờng nhà - đất Hà Nội
Hà Nội có nhiều đầm, hồ tự nhiên và hệ thống sông, kênh để tới tiêu
n-ớc Do yêu cầu của đô thị hoá, nhiều ao hồ đã đợc san lấp để lấy đất xây dựngnên diện tích đất ngày càng tăng lên
Hà Nội có 4 loại đất chính, đó là đất phù sa trong đê, phù sa ngoài đê ,
đất bạc màu và đất đồi núi Phần lớn đất đai Hà Nội thuộc nhóm đất phù sa của
hệ thống sông Hồng, sông Cầu bồi đắp Đây là loại đất rất thích hợp cho pháttriển nông nghiệp Nhóm đất phù sa phân bố đều khắp các huyện, chiếm hầu hếtdiện tích đất của các huyện Gia Lâm, Thanh Trì, Từ Liêm Nhóm đất bạc màuphát triển chủ yếu trên đất phù sa cổ, tập trung nhiều ở hai huyện Đông Anh vàSóc Sơn Đây là loại đất không mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông nghiệp.Nhóm đất đồi núi tập trung chủ yếu ở huyện Sóc Sơn, bị xói mòn nghiêm trọng
do cây rừng bị chặt phá, tầng đất mỏng, nhiều nơi trơ sỏi, sạn, nghèo dinh d ỡng
Hà Nội là vùng đất trù phú, có truyền thống sản xuất nông nghiệp từ lâu đời, đã
Trang 27cung cấp nhiều giống cây trồng, vật nuôi quý, có giá trị và nổi tiếng cho cả n ớc.
Đáng chú ý là ở các huyện ngoại thành đã hình thành nên các vành đai rau xanh,vành đai thực phẩm tơi sống (thịt, cá, trứng, sữa ) phục vụ cho yêu cầu đô thị hoángày một cao của thủ đô Hà Nội và dành một phần cho xuất khẩu
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên :
Hà Nội là thành phố có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển, biểu hiện :
+ Có vị trí, địa thế thuận lợi ở trung tâm Bắc Bộ Có sông Hồng, mộttrong hai con sông lớn nhất của đất nớc chảy qua, tạo cho Hà Nội gắn bó mộtcách tự nhiên , thuận tiện với mọi miền của đất nớc và các nớc xung quanh
+ Có địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, khí hậu ôn hòa dồi dào lợngnhiệt, ẩm và ánh sáng để phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là rau và hoaquả
+ Có nguồn tài nguyên phong phú nh thủy sản, nớc ngầm và nông sảnquý Bên cạnh đó, về mặt tự nhiên Hà Nội cũng có một số điểm không thuận lợi
nh thiên tai thờng hay xảy ra do những biến động thất thờng của thời tiết ảnh ởng đến đời sống và sản xuất (bão lụt, hạn hán, sâu bệnh ) hoặc những tác hại
h-do con ngời gây ra đối với các điều kiện tự nhiên và môi trờng sống nh việc đốtphá rừng, canh tác không hợp lý làm xói mòn đất đai, gây ô nhiễm cho đất, chonguồn nớc ngầm và không khí ở một số nơi , mức độ ô nhiễm đã lên đến mứcbáo động Vì thế, bên cạnh việc khai thác và sử dụng hợp lý các điều kiện tựnhiên và tài nguyên thiên nhiên, việc chủ động phòng chống thiên tai, cải tạo vàbảo vệ môi trờng đã trở nên vô cùng cấp thiết và cấp bách
2 Điều kiện kinh tế.
Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hoá, kinh tế của cả nớc Nền kinh tế củathành phố phát triển mạnh và cơ cấu kinh tế phức tạp Điều này phụ thuộc vào sựhội tụ của nhiều nguồn lực về tự nhiên, kinh tế, xã hội và nhất là về vị trí thủ đôcủa Hà Nội Trong cơ cấu nghành kinh tế, nổi lên các ngành công nghiệp, nôngnghiệp, giao thông vận tải, thơng nghiệp và dịch vụ với nhiều sản phẩm truyềnthống, có chất lợng cao Hà Nội là trung tâm kinh tế đứng thứ hai cả nớc sauthành phố Hồ Chí Minh, vì vậy tập trung rất nhiều cơ quan, xí nghiệp, nhà máynên diện tích đất đai, nhà ở của dân c có phần bị thu hẹp Mặt khác, do kinh tếphát triển, trình độ dân trí cao nên nhu cầu về đất đai, nhà ở có cơ cấu riêng biệt
so với các vùng khác Chẳng hạn nh các gia đình có đời sống cao, có tiềm lựckinh tế thì họ muốn có một ngôi nhà đầy đủ tiện nghi, rộng rãi hay họ muốn cómột căn nhà ngoại ô để về nghỉ cuối tuần Do đó , điều kiện kinh tế cũng đóngmột vai trò quyết định đối với sự phát triển của nhà ở đô thị
Trang 283 Điều kiện xã hội.
Một đặc điểm nổi bật của điều kiện xã hội là dân số Nh ở trên đã nói,
Hà Nội bao gồm 7 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành với tổng diện tích922,8 km2, dân số của thành phố đến tính cuối năm 2001 là gần 4.658.000ngời, trong đó dân số nội thành chiếm 57.6%, dân số ngoại thành là chiếm42.4% tổng số dân của Hà Nội Hiện nay Hà Nội chiếm 3% dân số của cả n -
ớc và đứng thứ 9 về mặt dân số theo đơn vị lãnh thổ hành chính Nh vậy, dân
số Hà Nội khá lớn đã làm cho nhu cầu về đất đai và nhà ở tăng lên Mật độdân số của thành phố là 2360 ngời/km2 Mật độ dân số nội thành là 24.588ngời/km2,ngoại thành là 1.298 ngời/km2 Mật độ này cao gấp 12 lần so vớimật độ trung bình trong cả nớc Tỉ lệ này có xu hớng tăng lên tơng ứng với tỉ
lệ tăng dân số hàng năm Ngoài ra còn do tác động quá trình đô thị hoá, dân
c nông thôn đổ ra thành thị ngày càng nhiều làm cho dân số Hà Nội tăng lênmột cách nhanh chóng và ảnh hởng rất lớn đến môi trờng sinh thái (rác, nớcthải, nớc sạch, nhà ở )
II Thực trạng về công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất và quyền sở hữu nhà ở của thành phố Hà Nội.
1 Khái quát chung về công tác cấp GCN của thành phố Hà Nội.
Để thực hiện việc quản lý và sử dụng đất một cách tiết kiệm và có hiệuquả đúng qui định của pháp luật thì việc tiến hành công tác cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở là một nội dung rất quan trọng
Để thực hiện công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất và quyền sở hữu nhà ở Chính Phủ đã ra Nghị định 60/CP ngày 5/7/1994 vàNghị định 45/CP ngày 3/8/1996 của Chính Phủ về xác lập quyền sở hữu nhà vàquyền sử dụng đất tại đô thị là mội nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo thực hiệncác chính sách của nhà nớc về nhà ở, đất ở một cách chặt chẽ, chính xác và cóhiệu quả, đồng thời đáp ứng nguyện vọng chính đáng của các tổ chức kinh tế-xãhội, và các cá nhân sử dụng đất và sở hữu nhà ở
Trong quá trình tổ chức thực hiện kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở của thành phố Hà Nội trong nhữngnăm đầu đã đạt đợc một số kết quả rất đáng tự hào Để nâng cao hiệu quả côngtác cấp GCN trong những năm tới UBND Thành phố Hà Nội đã ra quyết định3564/ QĐ ngày 16/9/1997 qui định về kê khai đăng ký nhà ở, đất ở,cấp giấychứng nhận và quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đô thị tại thành phố
Hà Nội Quyết định số 4420/ QĐ-UB ngày 17/11/1997 của UBND TP HNvề việc
Trang 29ban hành qui định thủ tục giải quyết chuyển dịch quyền sở hữu nhà, công trình
và quyền sử dụng đất trong khuân viên tại Hà Nội Hớng dẫn 1487/HD-ĐC hớngdẫn thủ tục cấp đổi GCN quyền SDĐvà quyền SHNƠ cho các trờng hợp chủ sửdụng đất có đủ giấy tờ gốc hợp pháp hợp lệ về nhà đất
Việc tiến hành kê khai đăng kí quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng
đất ở khu vực đô thị thành phố Hà Nội là quan trọng và cần thiết, là yêu cầuthực tiễn quản lí đất đô thị, nhiệm vụ rất quan trọng này nhằm đảm bảothực hiện các chính sách của Nhà nớc về nhà ở đất ở một cách chặt chẽ,chính xác Đồng thời, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cán bộ và nhândân để thực hiện quyền và nghĩa vụ sử dụng đất của mình Thực hiện tốtcông tác này, giúp thành phố Hà Nội quản lí nhà ở đất ở một cách th ờngxuyên để có kế hoạch xây dựng quy hoạch sử dụng đất đô thị Để thực hiệncông tác kê khai đăng kí cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền
sử dụng đất ở Tổng cục Địa chính đã tiến hành làm thí điểm mô hình lập
hồ sơ Địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở khu vực đô thị thành phố Hà Nội tại 2 ph ờng Kim Liên và LángThợng quận Đống Đa kết quả kê khai tính đến ngày 15 tháng 10 năm 1997tổng số hộ sử dụng đất đã kê khai đăng kí là 3873 hộ trong đó ph ờng KimLiên là 1879 hộ chiếm 99,5% phờng Láng Thợng là 1994 hộ chiếm 98,2%,trong đó có 23 tổ chức đã kê khai đăng kí Sở địa chính phối hợp với quận
Đống Đa và hai phờng đã giao giấy chứng nhận cho 21 trờng hợp đủ điều kiện
đợc cấp giấy chứng nhận
Thực hiện Quyết định số 3564/ QĐ-UB của UBND thành phố Hà Nội
về kê khai đăng kí nhà ở đất ở và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ởquyền sử dụng đất ở tại đô thị thành phố Hà Nội tính đến ngày 31 tháng 12năm 1998 Hà Nội đã thực hiện kê khai đăng kí cho 110/110 ph ờng, thị trấn
Số hồ sơ phát ra là 326.275 hồ sơ Khu vực nhà ở thuộc sở hữu t nhân đã kêkhai xong 201.9m2 hồ sơ đạt 98,3% Khu vực nhà thuộc Bộ quốc phòngquản lí đã kê khai 14,697 hồ sơ đạt tỉ lệ 73,4% Khu vực nhà thuộc sở hữunhà nớc và tự quản đã kê khai xong 66.949 hồ sơ đạt 58,1% số hồ sơ phải
kê khai Kết quả cấp giấy chứng nhận tính đến ngày 28 tháng 12 năm 1998UBND thành phố Hà Nội đã cấp đợc 2800 giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở khu đô thị Nhìn chung tiến độ cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất khu vực đô thị diễn ra rất chậm để đẩynhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khu vực đô thị ngày
Trang 3018 tháng 8 năm 1999 UBND thành phố Hà Nội đã ban hành quyết định số69/1999/QĐ-UB Thực hiện Quyết định số 69/1999/QĐ-UB Sở địa chính
đã ban hành Quy trình số 3592/QT/SĐC-NĐ về kê khai đăng kí cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở Do đó từ tháng 9năm 1999 đến nay tiến độ xét duyệt hồ sơ xét duyệt đơn đăng kí đất khuvực đô thị ở các huyện tăng lên Số hồ sơ các quận huyện xét duyệt trong 8tháng đầu năm 1999 do có sự hớng dẫn chỉ đạo thống nhất của sở địa chính– Nhà đất về biểu mẫu đã làm cho hồ sơ xét duyệt đảm bảo chất l ợng caogóp phần đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khuvực đô thị Thực hiện Quyết định số 69/1999/QĐ-UB và Quy trình số 3592/QĐ/SĐC-NĐ kết quả kê khai đăng kí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất đã đạt đợc những kết quả sau:
đất ở quân đội sở đã phối hợp với cơ quan quản lí đất đai của bộ quốcphòng tiến hành làm thủ tục trình UBND thành phố cấp giấy chứng nhận Trong 2 năm qua công tác đăng kí đất đai cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất thành phố Hà nội đã có những bớc chuyển biến tích cực, tiến độcấp giấy chứng nhận đợc đẩy nhanh, số lợng giấy chứng nhận quyền sửdụng đất đợc cấp đến chủ sử dụng nhiều hơn Có kết quả đó là do sự quantâm chỉ đạo sát sao từ phía thành uỷ UBND thành phố Hà Nội Sở địa chínhnhà đất Hà nội cơ quan trực tiếp chỉ đạo về mặt chuyên môn Tuy nhiên,bên cạnh những két quả đạt đợc nhìn chung tiến độ cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất diễn ra rất chậm Trong giai đoạn tới để đẩy nhanh tiến
độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhân dân đòi hỏi thành phốphải có những chính sách năng động trong quá trình thực hiện đăng kí đất
đai cấp giâý chứng nhận để sớm mang quyền lợi đến cho nhân dân Thủ đô
2 Thực trạng việc thực hiện công tác kê khai đăng ký cấp GCN của thành phố Hà Nội.
Trang 312.1 Công tác kê khai đăng ký cấp GCN của thành phố Hà Nội trong năm 1999.
Biểu 1: Tình hình cấp GCN theo NĐ60/CP và QĐ 69/QĐ-UB năm 1999
( Đơn vị: Giấy chứng nhận) STT Quận Huyện
Tổng số GCN cần cấp.
Số GCN đã
cấp năm 1999
% đạt đợc
so với tổng số
Kế hoạch năm 2000
đăng ký nhà ở đất ở, và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng
đất ở đô thị , trong năm 1999 các quận huyện đã tích cực triển khai theo kếhoạch đợc giao và đã đạt đợc một số kết quả nhất định Tổng số GCN đã cấp đ-
ợc trong năm 1999 của các quận huyện là 7.394 (GCN) đạt 3.78% so với tổng số
GCN cần cấp Trong đó phải kể đến một số quận huyện đã đạt đợc thành tích rấtcao nh: quận Đống Đa đã cấp đợc 1786 (GCN), quận Cầu Giấy đã cấp đợc 1173(GCN), quận Ba Đình đã cấp đợc 1215 (GCN) Bên cạnh đó còn có một số quậnhuyện triển khai công việc rất chậm chạp nh: huyện Thanh Trì chỉ cấp đợc 17(GCN), Huyện Sóc Sơn cấp đợc 30 (GCN), khu vực Quân Đội cấp đợc 98 (GCN)
Trang 32Những khó khăn chủ yếu trong quá trình thực hiện:
Để xét cấp giấy chứng nhận phải xác nhận nguồn gốc sử dụng đất Đây làmột việc rất khó trong lúc hồ sơ, giấy tờ, nguồn gốc, đủ điều kiện theo quy định
để cấp giấy chứng nhận đợc rất ít (trên dới 10%số hộ) do lịch sử để lại Đối với
đất đô thị của Hà Nội thì càng khó khăn hơn do việc phát triển nhà quá nhanh,mật độ xây dựng dày đặc , tình trạng nhảy dù, lấn chiếm, mua đi bán lại khôngthông qua chính quyền cơ sở Trong một thời kỳ khá dài có chiến tranh nên tìnhtrạng thất lạc giấy tờ rất phổ biến
Bản đồ địa chính còn thiếu nhiều, một số đang trong giai đoạn đo vẽ hoặc
đang nghiệm thu, một số đã đo cũng còn nhiều sai sót hoặc thực tế đã có biến
động trong quá trình sử dụng Hồ sơ kĩ thuật thửa đất có các hộ liền kề kí theoquy định mới chỉ đạt khoảng 50-60%
Điều kiện xét lúc đầu còn quá cầu toàn nh quy định chi tiết nhiều loạigiấy tờ để xét, điều kiện quy hoạch không rõ ràng, định mức sử dụng đất ch a
cụ thể, tính toán chi tiết nhiều khoản thu … Chính vì vậy, Các yếu tố này đều làm chậmtiến độ xét giấy chứng nhận Theo quy định 69/1999/QD-UB các v ớng mắcnày đã đợc tháo gỡ
Tổ chức bộ máy thực hiện và phơng pháp xét duyệt còn cồng kềnh, kémhiệu quả do nhiều ngành tham gia ở nhiều cấp độ khác nhau , không tạo điềukiện cho cơ sở phát huy đợc vai trò chủ động
Các quận huyện cha bố trí đủ lực lợng cán bộ cần thiết để thực hiện côngtác cấp Giấy chứng nhận Các phòng Địa chính- Nhà đất còn phải tham gia nhiềucông tác trên địa bàn nh tổng điều tra dân số điều tra đất nông nghiệp, điều tratình hình sử dụng đất công, đánh biển số nhà giải phóng mặt bằng, giải quyếttranh chấp nhà đất … Chính vì vậy,vì vậy không hoàn toàn tập trung chỉ đạo thực hiện côngtác theo NĐ 60/CP Các cơ sở do tập trung chuẩn bị cho công tác bầu cử hội
đồng nhân dân các cấp nên công tác phân loại hồ sơ ở cấp phờng thị trấn không
đợc đẩy mạnh Các huyện ngoại thành chú trọng tập trung đẩy mạnh công tácthực hiện Nghị định 64/CP nên thiếu quan tâm tới công tác thực hiện NĐ 60/CP
Năng lực cán bộ địa chính của cơ sở còn yếu do vậy chất lợng hồ sơ kêkhai đăng kí và xét cấp giâý chứng nhận còn nhiều sai sót, gây khó khăn chocông tác thẩm định và viết giấy chứng nhận làm ảnh hởng tới tiến độ trìnhUBND TP kí duyệt Nhiều nơi còn cha đủ biên chế theo quy định 12/1999/QĐ-
UB của UBND Thành phố
Về kinh phí thực hiện NĐ 60/CP do phân về các quận, huyện không theomức riêng nên khó theo dõi Mặt khác các quận huyện cũng không có báo cáothờng xuyên tình hình sử dụng kinh phí cho công tác cấp Giấy chứng nhận nênkhông thể có biện pháp điều chỉnh kịp thời
Trang 33Tóm lại:
Các chính sách mới của Chính phủ và các cơ quan trung ơng đã đợc vậndụng đa vào Quyết định số 69/1999/QĐ-UB ngày 18/8/1999thay thế cho quyết
định 3564/QĐ-UB ngày 16/9/1997 của UBND Thành phố, nhằm đẩy nhanh tiến
độ thực hiện công tác xét cấp giấy chứng nhận tại Hà Nội Về cơ bản các vớngmắc về chính sách trong việc cấp giấy chứng nhận đã đợc các cấp từ trung ơng
đến Thành phố đã đợc tháo gỡ Điều quan trọng là vấn đề tổ chức thực hiện Để
đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận trên toàn địa bàn thành phố, cần tậptrung giải quyết một số việc sau:
- UBND các quận , huyện:
+ Chịu trách nhiệm chính trong việc thực hiện Nghị định 60/CP và quyết
định 69/1999/QĐ-UB vì vậy cần tập trung nhân lực, bố trí đủ đội ngũ cán bộchuyên trách thực hiện việc xét cấp giấy chứng nhận Có kế hoạch trang bị đủkinh phí và phơng tiện để phục vụ công tác cấp giấy chứng nhận
+ Tăng cờng công tác tuyên truyền phổ biến các chính sách mới của Nhà nớc
và Thành phố đã tháo gỡ những vớng mắc trong công tác cấp giấy chứng nhận
+ Tập trung chỉ đạo công tác phân loại hồ sơ kê khai đăng ký của các ờng , thị trấn với phơng châm “ dễ làm trớc, khó làm sau”
ph-+ Rà soát lại kế hoạch thực hiện năm 1999 và kiến nghị chính thực kếhoạch thực hiện năm 2000
+ Thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo thờng kỳ 1 tuần 1 lần kết quả thực hiện
và nêu kịp thời những khó khăn vớng mắc để xin ý kiến chủ đạo của UBND TPtháo gỡ kịp thời
- Đề nghị UBND Thành phố cho phép áp dụng chính sách chậm nộp cáckhoản thu đối với các trờng hợp đã đợc UBND TP ký giấy chứng nhận (theoquyết định 3564/QĐ-UB) nhng cha phát đợc đến tay ngời dân do cha có khả