Đề cương Ôn thi Tư tưởng Hồ Chí Minh Trung cấp lý luận chính trị

MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHCHỦ ĐỀ 1: NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH1. KN: Tư tưởng HCM“Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa MácLênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHỦ ĐỀ 1: NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 KN: Tư tưởng HCM

“Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những

vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạochủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, là tài sản tinh thần

vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cáchmạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

KN về tư tưởng Hồ Chí Minh như trên thể hiện bốn nội dung chủ yếu sau:

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cáchmạng xã hội chủ nghĩa

Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủnghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết hợp tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giảiphóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Nội dung tư tưởng HCM baogồm mội hệ thống các quan điểm cơ bản về chính trị, các quan điểm vè kinh tế, văn hóxây dựng con người XHCN vv và phương pháp cách mạng HCM

Tư tưởng Hồ Chí Minh là ngọn cờ thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong suốthơn 70 năm qua và tiếp tục soi sáng con đường chúng ta tiến lên xây dựng một nước ViệtNam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo củaĐảng cộng sản Việt Nam

1858: Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, sự xâm lược của thực dân Pháp đã gây

ra nhiều hậu quả cho xã hội Việt Nam

Triều đình nhà Nguyễn đã từng bước khuất phục đầu hàng Pháp

1884: Hòa ước Pa-to-not , triều đình nhà Nguyễn đã chính thức công nhận sự bảo

hộ của Pháp trên toàn lãnh thổ Việt Nam

Các phong trào vũ trang kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta nổ ra, dâng cao, lanrộng trong cả nước và lần lượt bị thất bại

- Đầu thế kỉ XX:

+ Công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp từ 1895 đã làm cho xã hội Việt Nam có

sự biến chuyển và phân hóa ( xã hội phong kiến chuyển sang xã hội thực dân nửa phongkiến, xuất hiện nhiều giai cấp tầng lớp xã hội mới: công nhân, tư sản, tiểu tư sản Côngcuộc khai thác thuộc địa là sự bóc lột về kinh tế, áp bức về chính trị và nô dịch về vănhóa)

+ Ảnh hưởng của các “tân văn”, “tân thư” và ảnh hưởng của các trào lưu cải cách

ở Nhật Bản, Trung Quốc tràn vào Việt Nam

=> Làm cho các phong trào yêu nước ở nước ta chuyển dần sang xu hướng dân chủ tưsản

- Tất cả các phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đều không tránhkhỏi hạn chế, đều không tránh khỏi sự đàn áp dã man và thất bại, đất nước lâm vào tình

trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước Bối cảnh đó đặt ra một yêu cầu bức thiết vềviệc phải tìm ra con đường cứu nước.

* Bối cảnh thời đại:

- CNTB chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc và xác lập sự thống trị củachúng trên phạm vi thế giới, trở thành kẻ thù chung của nhân dân các dân tộc thuộc địa,khiến cho các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra ngày càng mạnh mẽ

- Ở các nước tư bản là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản Ởcác nước thuộc địa, ngoài mâu thuẫn vốn có là giai cấp nông dân và đại chủ còn xuất hiệnmâu thuẫn mới: giữa nhân dân các thuộc địa và chủ nghĩa đế quốc Xã hội phân hóa: xuấthiện giai cấp, tầng lớp xã hội mới: công nhân, tư sản

- Các trào lưu cải cách ở Nhật Bản và Trung Quốc đang diễn ra mạnh mẽ

- Cách mạng Tháng Mười Nga nổ ra và thắng lợi có tác dụng thức tỉnh các dântộc châu Á

- Quốc tế cộng sản 3 ra đời ( tháng 3 – 1919) đề cập tới vấn đề thuộc địa, bênhvực các dân tộc thuộc địa, ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, giúp đỡ đàotạo cách mạng, vạch ra con đường giải phóng các dân tộc thuộc địa

Bối cảnh trong nước đặt ra yêu cầu bức thiết phải tìm ra con đường cứu nước mới, bốicảnh thời đại đã tạo ra con đường mà Việt Nam đang cần, tất nhiên nó không phải hoàntoàn có sẵn

Trước những đòi hỏi của dân tộc và nhân loại, HCM và TT HCM xuất hiện Đó làđòi hỏi khách quan của dân tộc và nhân loại Sự ra đời của TT HCM là sự giải đáp, là sảnphẩm tất yếu của CMVN và thế giới trong điều kiện lịch sử mới, không phải là ya muốnchủ quan hay một sự áp đặt nào

3 Nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM( Trọng tâm)

Tư tưởng HCM là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa yêu nước, truyền thống vănhóa, nhân nghĩa và thực tiễn CM Việt Nam với tinh hoa văn hóa nhân loại được nâng lêntầm cao mới dưới ánh sáng CN Mác LêNin

Một là: Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất tự lực tự cường trong đấu tranh dựng

nước và giữ nước của dân tộc Tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh đãđược hình thành rất sớm trong lịch sử dân tộc, nó được kế thừa và phát huy qua nhiều thế

hệ trở thành truyền thống tốt đẹp, thiêng liêng nhất của dân tộc ta

Truyền thống trên chính là cơ sở cho ý chí, hành động cứu nước và xây dựng đátnước của người VN nói chung và của HCM nói riêng Bởi chính từ lòng yêu nước đã thôithúc Bác ra đi tìm đường cứu nước và ý chí kiên cường đã giúp Người vượt qua mọi khókhăn gian khổ để đạt được mục đích của mình

HCM đã phát triển CN yêu nước trong thời đại mới CN yêu nước VN đã có quátrình lịch sử hàng ngàn năm với nội dung phong phú và sâu sắc Thời phong kiến yêunước cô đọng trong tư tưởng trung quân ái quốc, bảo vệ tổ quốc chống giặc ngoại xâm

Kế thừa truyên thống của dân tộc, Bác đã thể hiện lòng yêu quê hương đất nước nồngnàn băng con đường hành động đi tìm đường cứu nước Với Bác yêu nước gắn liền vớithương dân Bác nói : “ lòng yêu thương nhân dân và nhân loại của tôi ko bao giờ thayđổi “ Người có một ham muốn là làm sao cho nước ta được độc lập dân ta được tự do, aicũng có cơm ăn áo mặc dược học hành Người đã nêu ra chuẩn mực “ trung với nướchiếu với dân “

HCM đã phát triển nội dung mới của CN yêu nước trên cơ sở quan điểm giai cấp.Yêu nước được mở ra vô cùng rộng lớn đối với nhân dân lao động, người cùng khổ, g/ccông nhân và nhân dân bị áp bức trên toàn thế giới Trên cơ sở g/c HCM đã nêu ra nộidung mới : Ngày nay yêu nước phải gắn liền với yêu CNXH vì có tiến lên CNXH thìnhân dân mới được ấm no thêm, tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm

- Tinh thần nhân nghĩa đoàn kết tương thân tương ái Từ xưa tới nay mỗi khi có

khó khăn hoạn nạn nhân dân cả nước ta cùng tương trợ, đùm bọc giúp đỡ nhau vượt qua.Đây cũng được coi là truyền thống tốt đẹp của dân ta được hình thành qua thực tế đấutranh quyết liệt với thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm HCM đã kế thừa truyền thốngtrên như sau :

+ trong tư tưởng của Bác đoàn kết luôn được coi là sức mạnh, là nguyên nhân dẫnđến thành công của cách mạng

+ trong quá trình lãnh đạo CMVN Bác luôn nhắc nhở dân ta phải ghi nhớ chữđồng lòng, đồng sức, đồng tình, đồng minh Đối với Bác ai làm điều lợi cho nhân dân cho

tổ quốc đều là bạn

- Tinh thần cần cù, thông minh, sáng tạo của dân tộc Với truyền thống hiếu học

nhân dân ta đã tiếp thu những nền văn hóa khác nhau rồi từ biến thành nét văn hóa củadân tộc HCM cũng kế thừa được truyền thống này trong quá trình tiếp thu tinh hoa vănhóa của nhân loại

- Dân tộc việt nam là một dân tộc có truyền thống lạc quan yêu đời Tinh thần lạc quanyêu đời Điều này giúp nhân dân ta tin vào sức mạnh của bản thân, tự tin vào sự tất thắngcủa chân lý, chính nghĩa dù trước mắt còn nhiều khó khăn gian khổ phải vượt qua Điềunày ảnh hưởng quan trọng đến tư tưởng HCM, Bác luôn tin vào sức mạnh của dân tộc, sựthắng lợi của cách mạng VN cho dù con đường này còn nhiều chông gai

=> Chính chủ nghĩa yêu nước nhân văn việt nam là cội nguồn, là giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, là điểm xuất phát là động lực thúc đẩy Nguyễn Tất Thành đi tìm đường cứu nước và là bước đệm để người tiếp thu tinh hoa văn hoa nhân loại.

Hai là: Tinh hoa văn hóa phương Đông và Phương Tây

Xuất thân trong một gia đình có truyền thống hiếu học lại thêm tư chất thôngminh tuyệt vời HCM đã được truyền thụ một trình độ Hán học vững vàng và tiếp đó tiếpthu văn hóa phương Tây tại trường Quốc học Huế Sau này khi bôn ba trên con đườngcứu nước HCM vừa hoạt động cách mạng vừa học học hỏi ko ngừng Người đã làm giàucho mình bằng tinh hoa văn hóa nhân loại

-Tư tưởng văn hóa phương Đông :

Nho giáo Trung hoa được du nhập vào VN rất sớm trong thời Bắc thuộc Trong

Nho giáo có nhiều yếu tố duy tâm tiêu cực phản động như :tư tưởng phân biệt đẳng cấp

xã hội, tư tưởng coi thường người phụ nữ trong xã hội, tư tưởng coi thường lao độngchân tay Tuy nhiên Nho giáo có nhiều yếu tố tích cực đó là : triết lí nhân sinh thể hiện ở

tư tưởng từ bậc thiên tử tới thứ dân phải lấy việc tu thân làm gốc, lí tưởng về một một xãhội đại đồng có vua sáng tôi hiền, cha từ, con thảo, tư tưởng đề cao văn hóa, lễ nghĩatruyền thống, coi trọng việc học hành HCM đã lựa chọn những yếu tố tích cực của Nhogiáo đưa vào đó nội dung và ý nghĩa cho phù hợp với cách mạng VN trong giai đoạnmới HCM đã làm rất nhiều bài thơ bằng chữ hán, chuẩn mực đạo đức mới, lấy dân làmgốc, quan tâm xây dựng nền giáo dục

Phật giáo là tôn giáo có nguồn gốc từ Ấn Độ có ảnh hưởng lớn tới đời sống, tư

tưởng, suy nghĩ của người Việt Phật giáo có một số hạn chế như: tư tưởng mê tín dịđoan, tư tưởng an bài cho số phận cam chịu cuộc sống khổ hạnh để chờ 1 cuộc sống mớitốt đẹp ở kiếp sau.Tuy vậy Phật giáo có nhiều yếu tố tích cực như : tư tưởng vị tha, từ bi,cứu khổ, cứu nạn, thương người như thể thương thân, sống hòa đồng với thiên nhiên.,nếpsống có đạo đức trong sạch, giản dị, chăm làm điều thiện tư tưởng đề cao lao động, hốnglại sự lười biếng trong xã hội

Những tư tưởng của Phật giáo phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng ngườiViệt cho nên được tiếp thu một cách tự nhiên và có ảnh hưởng khá rõ đến tư tưởng HCM

Về tư tưởng Tam dân của Tôn Trung Sơn HCM tiếp thu học thuyết về “ Dân tộc,độc lậpdân tôc, dân quyền tự do và dân sinh hạnh phúc”

-Tư tưởng và văn hóa phương Tây :

Trong 30 năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài, HCM chủ yếu sống ở châu Âunên Bác chịu ảnh hưởng rất sâu rộng nền văn hóa dân chủ và cách mạng phương Tây.

Tư tưởng dân chủ bình đẳng, kiểm soát nhà nước của nhân dân thể hiện trong tuyên ngônnăm 1776 của Mỹ Người đã học tập được ý chí đấu tranh cho tự do, độc lập cho quyềnsống của con người HCM đã tiếp thu giá trị tư tưởng nhân quyền với nội dung là quyền

tự do cá nhân thiêng liêng trong bản tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ Sau này HCM đãphát triển quyền đó là quyền sống, quyền độc lập, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúccủa tất cả các dân tộc Điều này thể hiện trong tuyên ngôn độc lập năm 1945 của Người

Tư tưởng tự do dân chủ bác ái trong tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của pháp năm

1789 Đầu năm 1913, Bác sang Anh và đã đi những bước đầu tiên trong cuộc đời hoạtđộng chính trị của mình Cuối năm 1917, HCM từ Anh về Pháp, tại đây Bác được tiếpxúc trực tiếp với nhũng tác phẩm của các nhà tư tưởng khai sáng, những lí luận gia củacách mạng Pháp năm 1789 Ngoài ra HCM còn tiếp thu tư tưởng dân chủ và nhiều hiểubiết khác trong quá trình hoạt động cách mạng

=> HCM tiếp thu văn hóa nhân loại một cách có khoa hoạc không thành kiến với bất kỳtôn giáo hay học thuyết nào TT HCM là tượng trưng cho sự kết hợp hài hòa văn hóađông – tây

Ba là: Chủ nghĩa Mác- Lênin :

CN Mác – Lê Nin là sự kết hợp của ba yếu tố: Triết học Mác Lê Nin, Kinh tếchính trị học và chủ nghĩa XHKH Nhờ có thế giới quan và phương pháp luận khoa họcnên NAQ đã tiếp thu và chuyển hóa tinh văn hóa dân tộc và nhân loại thành tư tưởngcách mạng của chính mình

CN Mác Lê Nin giải quyết khủng hoảng đường lối, là hệ tư tưởng tiên tiến của giai

cấp công nhân Là chủ nghĩa chân chính , cách mạng và triệt để nhất Quá trình tiếp thu

CN MLN:

Khi ra đi tìm đường cứu nước ở tuổi 20, Người đã có những phân tích tổng kếtcác phong trào yêu nước từ cuối thế kỷ 19 đến đầu 20 Tháng 7/1920 bắt gặp bản “ Sơtháo lần thứ nhất luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lê Nin Trong 10 năm(1911- 1920 ) Người đã hoàn thiện cho mình vốn văn hóa, chính trị, vốn sống thực tiễnphong phú tạo thành một bản lĩnh của nhà chính trị trẻ tuổi Tiếp nhận chủ nghĩa Mác LêNin, HCM từ một nhà yêu nước trở thành người cộng sản, trở thành người tham gia sánglập đảng cộng sản pháp

Khi lần đầu tiếp xúc với CN Mác- Lênin, Bác đã khẳng định đây chính là conđường cứu nước Nhưng với khả năng độc lập tự chủ sáng tạo của mình, HCM đã biếttiếp thu và vận dụng 1 cách khoa học những nguyên lí của CN Mác-lê phù hợp với hoàncảnh và đặc điểm cụ thể với hoàn cảnh của VN lúc đấy, chứ ko rơi vào sao chép, giáođiều, dập khuôn

HCM đến với CN M-L là tìm kim chỉ nam cho sự nghiệp cứu nước, giải phóngdân tộc tức là nhu cầu thực tiễn của CMVN

NAQ tiếp thu lí luận M-L theo phương pháp nhận thức mácxit đồng thời nắm lấycái cốt, cái tinh thần, cái bản chất chứ ko tự trói buộc trong cái vỏ ngôn từ

Vai trò của CN MLN đối với TT HCM:

- CN MLN trang bị thế giới quan , phương pháp luận khoa học

- Tạo 1 phương pháp đúng đắn để tiếp cận truyền thống văn hóa dân tộc cũng như tinhhoa văn hóa nhân loại

- Giúp người phân tích tổng kết các học thuyết tư tưởng đương thời và kinh nghiệm củaCMTG

- Tạo lập tâm lý quan điểm vững vàng

HCM tiếp thu CN mác LN với những đặc trưng riêng:

- Từ tư duy cụ thể hóa thành hành động

- Tính độc lập, tự chủ, sáng tạo

- Vận dụng linh hoạt vào CM VN

=> Có thể nói, CN M-L là một trong những nguồn gốc lý luận quan trọng, là cơ sở lýluận chủ yếu nhất quyết định HCM từ người yêu nước trở thành chiến sĩ cộng sản, gópphần to lớn trong việc hình thành và hoàn thiện tư tưởng HCM Như vậy, các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc VN đã được nâng lên tầm v thế giới với việc thâu nhậntinh hoa văn hóa của nhân loại và chủ nghĩa Mác lê Nin, hình thành và tạo ra bước pháttriển phù hợp với tiến trình phát triển của nhân loại trong thời đại tư tưởng HCM

Bốn là: Trí tuệ và hoạt động thực tiễn của HCM.

Trí tuệ và phẩm chất cá nhân của HCM: HCM là người yêu nước thương dân

sâu sắc, có ý tưởng hoài bão lớn, có bản lĩnh kiên định, có đạo đức cách mang Nổi bật là

ý chí quyết tâm của một người yêu nước, một chiến sĩ cộng sản với tấm lòng yêu nướcthương dân và đồng loại khổ đau, sẵn sàng hiến dâng cuộc đời cho độc lập dân tộc , cho

tự do, hạnh phúc của con người VN

Khả năng tư duy và trí tuệ: HCM là người đặc biệt thông minh, trí tuệ uyên bác

ham học hỏi nhạy bén với cái mới Biểu hiện trước hết là sự kiên trì học tập, ham học hỏi,tiếp thu vốn tri thức của dân tộc và nhân loại Là tư duy độc lập , tự chủ trong tiếp thu,phê phán chon lọc các giá trị văn hóa dân tộc và nhân loại, trí tuệ thời đại trên cơ sở đóchắt lọc và phát triển thành những giá trị tư tưởng mới vì mục tiêu độc lập dân tộc và giảiphóng triệt để con người

Bằng hoạt động thực tiễn Trong quá trình tìm đường cứu nc đi nhiều nơi, làm

nhiều công việc, phụ trách nhiều cương vị, trong những điều kiện và hoàn cảnh khácnhau HCM đã khám phá ra quy luật vận đông xã hội, đời sống văn hóa và cuộc đấu tranhcủa các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể để khái quát thành lý luận, và đem lý luận vàothực tiễn

Trong những nguồn gốc đó thì CN Mac-Lênin đóng vai trò quan trọng nhất, vì:

CN Mac-Lenin là một hệ thống mang tính tiên phong hướng dẫn các cuộc cách mạngtrong thời đại mới dành chiến thắng Khi tiếp cận CN MLN thì HCM đã nhận ra chân lý

ấy, do đó Người đã tin và theo CN Mác Lênin Từ đó quan niệm của HCM về cách mạngđều dựa trên cơ sở CN Mác Lênin CN Mác Lênin có ảnh hưởng trực tiếp về sự hìnhthành tư tưởng HCM

Tóm lại: TT HCM có cội nguồn và được hình thành từ các giá trị truyền thống tốt đẹp

của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại mà đỉnh cao là chủ nghĩa mác Lênin thông quahoạt động trí tuệ và thực tiễn của người

*Liên hệ:Tấm gương chiến đấu và học tập theo TTHCM(Trọng tâm) các đc tự làm

Ở địa phương tôi là Xã……….…luôn nêu cao tinh thần học tập và làm theo Tấm

gương chiến đấu và học tập theo TTHCM và năm 2014 vừa qua đã đạt đc 1 số thành tíchđáng kể như:

- Tấm gương chiến đấu theo TTHCM như các đc:………

- Tấm gương học tập theo TTHCM như các đc:………

- Tấm gương lao động theo TTHCM như các đc:………

Bản thân tôi luôn nêu cao tinh thần học tập và làm theo Tấm gương chiến đấu và họctập theo TTHCM

-Ưu điểm:

+Bản thân tôi luôn nêu cao tinh thần học tập theo TTHCM đó là học suốt đời ,học không

ngừng nghỉ.Học ở trường,học bạn bè đồng nghiệp,học trong thực tiễn… và tự học làchính.Tôi ko ngừng trau dồi và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.Ngoài ra tôi còntheo học các lớp bồi dưỡng chính trị …….Thời gian rảnh dỗi tôi còn học ngoại ngữ quamạng………

+Bản thân tôi luôn nêu cao tinh thần lao động theo TTHCM Tôi xác định rõ lao động là

vinh quang Lao động llà nghĩa vụ để nuôi sống bản thân và gia đình đồng thời góp phầnxây dựng và phát triển đất nước.Lao động còn là trách nhiệm đối với bản thân,gia đình

và xã hội Tôi đã lao động và cống hiến cho cơ quan,đơn vị như………

+Bản thân tôi luôn nêu cao tinh thần sản xuất theo TTHCM : tôi và gia đình tôi tăng gia

sản xuất,phát triển kinh tế hộ gia đình như nuôi gà đồi,trồng vải thiều………

+Bản thân tôi luôn nêu cao tinh thần chiến đấu theo TTHCM : chúng ta đang sống trong

thời bình nhưng tinh thần chiến đấu đc thể hiện ở lòng yêu nước,tình yêu biển đảo quêhương………

“Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những

vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạochủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, là tài sản tinh thần

vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cáchmạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

KN về tư tưởng Hồ Chí Minh như trên thể hiện bốn nội dung chủ yếu sau:

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cáchmạng xã hội chủ nghĩa

Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủnghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết hợp tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giảiphóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Nội dung tư tưởng HCM baogồm mội hệ thống các quan điểm cơ bản về chính trị, các quan điểm vè kinh tế, văn hóxây dựng con người XHCN vv và phương pháp cách mạng HCM

Tư tưởng Hồ Chí Minh là ngọn cờ thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong suốthơn 70 năm qua và tiếp tục soi sáng con đường chúng ta tiến lên xây dựng một nước ViệtNam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo củaĐảng cộng sản Việt Nam

2 Quan niệm của HCM về độc lập dân tộc (phân tích)

a, Độc lập dân tộc phải là một nền độc lập thật sự.

Theo HCM một dân tộc độc lập thật sự, tức là các quyền dân tộc cơ bản phải đượcđảm bảo Độc lập dân tộc phải gắn với quyền tự quyết của dân tộc trên tất cả các lĩnhvực đối nội và đối ngoại HCM khẳng định VN độc lập phải trên nguyên tắc nước Vn củangười VN

b, ĐLDT là quyền thiêng liêng của dân tộc.

HCM khẳng định, mỗi dân tộc trên thế giới đều có quyền hưởng độc lập, tự do,Mỗi công dân của một nước độc lập có trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ quyền thiêngliêng của dân tộc Cả đời HCM phấn đấu hi sinh cho quyền thiêng liêng độc lập hoàntoàn cho dân tộc

c, ĐLDT phải gắn liền với hòa bình

Theo HCM chỉ có ĐLDT thật sự mới có nền hòa bình chân chính; và chỉ có hòabình chân chính mới có độc lập hoàn toàn Không thể có ĐLDT thật sự khi đất nước còn

có sự lệ thuộc hoặc có sự hiện diện của quân đội nước ngoài

d, ĐLDT phải đi tới tự do hạnh phúc của nhân dân

Theo HCM nếu đất nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do thìđộc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì Theo người, dân chỉ biết giá trị của tự do, độc lập khi

mà dân được ăn no, mặc đủ Bởi vậy khi nước VN giành được độc lập từ tay đế quốc,HCM đòi hỏi chính phủ cách mạng phải đi đến làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở,được học hành Người cho rằng phải thực hiện được bốn điều đó, để dân nước ta xứngđáng với tự do, độc lập và giúp sức cho tự do độc lập

3 Quan niệm của HCM về CNXH (phân tích)

CNXH là 1 chế độ do nhân dân lao động làm chủ; 1 xã hội dân giàu nước mạnh,văn minh, hạnh phúc; nhà máy xe lửa ngân hàng thuộc về của công; 1 XH dân chủ côngbằng; các dân tộc trong nước đều bình đẳng, đoàn kết tương trợ lẫn nhau; đoàn kết hữunghị và bình đẳng với các dân tộc trên thế giới

a, Đặc trưng, bản chất của CNXH

Một là: CNXH là chế độ xh có lực lượng sản xuất phát triển cao, dựa trên LLSXhiện đại và chế độ công hữu về TLSX chủ yếu nhằm không ngừng nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động

Hai là CNXH có chế độ do nd lao động làm chủ, nhà nước phải phát huy quyền làm chủcủa nhân dân để huy động được tính tích cực và sáng tạo của nhân dân vào sự nghiệp xâydựng chủ nghĩa xã hội

Ba là Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức, trong đó ngườivới người là bạn bè, là đồng chí, là anh em, con người được giải phóng khỏi áp bức, bóclột, có cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú, được tạo điều kiện để phát triển hếtmọi khả năng sẵn có của mình

Bốn là:Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý: làm nhiều hưởng nhiều, làm

ít hưởng ít, không làm thì không được hưởng; các dân tộc đều bình đẳng, miền núi đượcgiúp đỡ để tiến kịp miền xuôi Hòa bình hữu nghi với các dân tộc trên thế giới

=> Chủ nghĩa xã hội theo TTHCM thể hiện 1 hệ thống chính trị về độc lập, tự do, hạnhphúc, dân chủ hòa bình Phản ánh khát vọng tha thiết của loài người

b, Mục tiêu của CNXH

- Về chế độ chính trị: Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã

hội, chế độ chính trị phải là do nhân dân lao động làm chủ, nhà nước là của dân, do dân

và vì dân Nhân dân thực hiện quyền dân chủ của mình chủ yếu bằng nhà nước dưới sựlãnh đạo của đảng cộng sản Nhà nước có hai chức năng: dân chủ với nhân dân, chuyênchính với kẻ thù của nhân dân Hai chức năng đó không tách rời nhau, mà luôn luôn điđôi với nhau Một mặt, Hồ Chí Minh nhấn mạnh phải phát triển quyền dân chủ và sinhhoạt chính trị của nhân dân; mặt khác, lại yêu cầu phải chuyên chính với thiểu số phảnđộng chống lại lợi ích của nhân dân, chống lại chế độ xã hội chủ nghĩa

Để phát huy quyền làm chủ của nhân dân, Hồ Chí Minh chỉ rõ con đường và biệnpháp thực hiện các hình thức dân chủ trực tiếp, nâng cao năng lực hoạt động của các tổchức chính trị - xã hội của quần chúng; củng cố các hình thức dân chủ gián tiếp, tăngcường hiệu lực và hiệu quả quản lý của các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp, xử

lý và phân định rõ chức năng của chúng

- Mục tiêu kinh tế: Theo Hồ Chí Minh, chế độ chính trị của chủ nghĩa xã hội chỉ được

bảo đảm và đứng vững trên cơ sở một nền kinh tế vững mạnh Nền kinh tế mà chúng taxây dựng là nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công - nông nghiệp hiện đại, khoa học và kỹthuật tiên tiến, được tạo lập trên cơ sở sở hữu công cộng về TLSX

Nền kinh tế xã hội chủ nghĩa ở nước ta cần phát triển toàn diện các ngành mànhững ngành chủ yếu là công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, trong đó "công nghiệp

và nông nghiệp là hai chân của nền kinh tế nước nhà"

Kết hợp các loại lợi ích kinh tế là vấn đề rất được Hồ Chí Minh quan tâm Người đặc biệtnhấn mạnh chế độ khoán là một trong những hình thức của sự kết hợp lợi ích kinh tế

- Mục tiêu văn hóa - xã hội: Theo Hồ Chí Minh, phát triển văn hóa là một mục tiêu quan

trọng của CNXH, thậm chí cần đi trước để dọn đường cho cách mạng công nghiệp Bởivậy cán bộ phải có văn hóa làm gốc, công nhân và nông dân phải biết về văn hóa Vănhóa thể hiện trong mọi sinh hoạt tinh thần của xã hội, đó là xóa nạn mù chữ, xây dựng,phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, xây dựng phát triển văn hóa nghệ thuật, thực hiệnnếp sống mới, thực hành vệ sinh phòng bệnh, giải trí lành mạnh, bài trừ mê tín dị đoan,khắc phục phong tục tập quán lạc hậu

Về bản chất của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Người khẳng định: "phải

xã hội chủ nghĩa về nội dung"; để có một nền văn hóa như thế ta phải phát huy vốn vănhóa truyền thống quý báu của dân tộc, đồng thời học tập và tiếp thu có chọn lọc văn hóatiên tiến của thế giới Phương châm xây dựng nền văn hóa mới là: dân tộc, khoa học, đạichúng Hồ Chí Minh nhắc nhở phải làm cho phong trào văn hóa có bề rộng, đồng thờiphải có bề sâu Trong khi đáp ứng mặt giải trí thì không được xem nhẹ việc nâng cao trithức của quần chúng, đồng thời Người luôn luôn nhắc nhở phải làm cho văn hóa gắn liềnvới lao động sản xuất

- Về quan hề xã hội: Theo HCM phải xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa người với

người HCM căn dặn: “muốn xây dựng CNXH , trước hết cần có những con ngườiXHCN” Thực hiện công bằng XH tạo ra động lực cho chủ nghĩa Xh Và để tạo động lựccho CNXH còn cần phải sử dụng vai trò điều chỉnh của các nhân tố về chính trị, văn hóa,đạo đức, pháp luật

Hồ Chí Minh đặt lên hàng đầu nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa là đàotạo con người Bởi lẽ, mục tiêu cao nhất, động lực quyết định nhất công cuộc xây dựngchủ nghĩa xã hội chính là con người Trong lý luận xây dựng con người xã hội chủ nghĩa,

Hồ Chí Minh quan tâm trước hết đến mặt tư tưởng Người cho rằng: Muốn có con người

xã hội chủ nghĩa, phải có tư tưởng xã hội chủ nghĩa Tư tưởng xã hội chủ nghĩa ở mỗicon người là kết quả của việc học tập, vận dụng, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, nângcao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội

Hồ Chí Minh luôn luôn nhấn mạnh đến trau dồi, rèn luyện đạo đức cách mạng;đồng thời Người cũng rất quan tâm đến mặt tài năng, luôn tạo điều kiện để mỗi người rènluyện tài năng, đem tài năng cống hiến cho xã hội Tuy vậy, Hồ Chí Minh luôn gắn tàinăng với đạo đức Theo Người, "có tài mà không có đức là hỏng"; dĩ nhiên đức phải điđôi với tài, nếu không có tài thì không thể làm việc được Cũng như vậy, Người luôn gắnphẩm chất chính trị với trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ trong đó "chính trị làtinh thần, chuyên môn là thể xác" Hai mặt đó gắn bó thống nhất trong một con người Dovậy, tất cả mọi người đều phải luôn luôn trau dồi đạo đức và tài năng

c, CNXH tạo cơ sở củng cố, giữ vững độc lập dân tộc.

CNXH xóa bỏ nguyên nhân kinh tế sâu xa của tình trạng người bóc lột người dochế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về TLSX sinh ra CNXH sẽ triệt để giảiphóng con người, phát triển LLSX, tạo bước phát triển cho dân tộc

CNXH tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cao, văn hóa phát triển của CNXH Kết quảnày là một cơ sở, một nhân tố cơ bản để thực hiện củng cố, giữ vững độc lập và phát triểndân tộc

TT HCM cho thấy, bản chất của CNXH là xây dựng 1 XH dân chủ XHCN chế

độ do nhân dân lao động là chủ và làm chủ Đó là cơ sở để củng cố và giữ vững độc lậpdân tộc

d, Những điều kiện đảm bảo cho ĐLDT gắn liền với CNXH ở Việt Nam.

*Phải xác lập, củng cố, giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng.

Theo HCM, “Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cáchmệnh” Để giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của ĐCS với sự nghiệp cách mạng củadân tộc, HCM luôn chú ý và đòi hỏi Đảng phải đưa ra được đường lối đúng, thườngxuyên hoàn chỉnh đường lối của mình, phải xây dựng đảng, rèn luyện đội ngũ cán bộ,đảng viên thực sự trong sạch vững mạnh

Đảng lãnh đạo giành lấy chính quyền về tay nhân dân, đưa đảng thành đảng cầmquyền, xây dựng đảng cầm quyền trong sạch vững mạnh, đi liền với lãnh đạo xây dựngnhà nước cách mạng thật sự của dân, do dân và vì dân để tổ chức quản lý toàn dân tộcthực hiện thắng lợi nhiệm vụ chiến lược là XD thành công CNXH và bảo vệ vững chắc tổquốc

*Xây dựng khối liên minh công nông trí thức vững chắc làm nền tảng XD khối ĐĐK dân tộc.

Thực chất quan điểm này là XD được lực lượng cách mang lớn nhất, rộng nhất,mạnh nhất cho suốt quá trình thực hiện ĐLDT gắn liền với CNXH

Liên minh công nông trí thức là gốc, là nền tảng của cách mạng VN Khi lãnh đạo

và đấu tranh giành độc lập dân tộc, người khẳng định, liên minh đoàn kết công nông làgốc của cách mạng Khi thực hành cách mạng XHCN người lại chỉ rõ, có liên minh côngnông còn phải đoàn kết với lao động trí óc để tạo ra nền tảng của khối đại đoàn kết dântộc

* Thường xuyên gắn bó cách mạng VN với CMTG

CMVN là một bộ phận của CMTG, CMVN phải biết tranh thủ sức mạnh củaCMTG, biết tranh thủ sự đồng tình ủng hộ và giúp đỡ về mọi mặt của các lực lượng CMtrên TG, làm tăng sức mạnh của mình để vượt qua khó khăn, chiến thắng kẻ thù, đưacách mạng đến thành công

=> HCM khẳng định Ba điều kiện đảm bảo cho ĐLDT gắn liền với CNXH trên Đó là 3bài học lớn của CMVN mà mỗi Cán bộ đảng viên phải nắm vững và luôn thực hiện tốt

e, MQH giữa ĐLDT với CNXH

*ĐLDT là mục tiêu trực tiếp, trước hết.

ĐLDT là mục tiêu cao cả là giá trị tinh thần quý nhất của người VN, là sự thể hiệntập trung của chủ nghĩa yêu nước và ý chí tự lực tự cường của người VN

ĐLDT là nguồn sức mạnh vô tận của CMVN

HCM đã chỉ ra rằng, CMVN phải trải qua 2 giai đoạn, CM dân tộc dân chủ va

CM XHCN Giai đoạn CM dân tộc dân chủ là tất yếu, phải được thực hiện trước hết, giảiquyết mâu thuẫn giữa toàn thể quốc dân việt nam với bon đế quốc và tay sai Để giảiquyết mâu thuẫn trên, HCM chủ trương đoàn kết toàn dân tộc nhằm “Đánh đổ đế quốcchủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến”; “làm cho nước nam hoàn toàn độc lập”; Như vậy,ngay trong cương lĩnh đầu tiên của Đảng (1930) HCM đã chỉ rõ ĐLDT là mục tiêu trựctiếp, trước hết

*ĐLDT là tiền đề đi lên CNXH

ĐLDT là mục tiêu trực tiếp, trước hết trong cách mạng dân tộc dân chủ, nó cũng

là khởi điểm của con đường CMVN Bởi vậy ĐLDT không phải là mục tiêu cuối cùngcủa CMVN mà thực hiện ĐLDT còn là quá trình tạo tiền đề đi lên CNXH, cụ thể:

Trước hết về chính trị: Xác lập và phát triển các thành tố của hệ thống chính trị doĐCS VN lãnh đạo; thành lập mặt trận dân tộc thống nhất và thực hiện đại đoàn kết toàndân trong mặt trận; giành chính quyền và xây dựng 1 nhà nước cách mạng thực sự củadân, do dân và vì dân

Hai là về kinh tế: Bước đầu hình thành đường lối kinh tế, từng bước xây dựng các

cơ sở kinh tế có tính chất XHCN Mục đích là từng bước cải thiện đời sống nhân dân, bồi

bổ các lực lượng cách mạng

Ba là về văn hóa XH: Xây dựng nền văn hóa mới, nền văn hóa cách mạng, và giảiquyết những vấn đề xã hội trên nền tảng của chủ nghĩa Mác Leenin.

* CNXH là bước phát triển tất yếu của ĐLDT

HCM khẳng định: “ Trong thời đại ngày nay, Cách mạng giải phóng dân tộc làmột bộ phận của cách mạng vô snar trong phạm vi toàn thế giới; Cách mạng giải phóngdân tộc phải phát triển thành CM XHCN thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn”

Chỉ có chủ nghĩa XH mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức, bất công, bấtbình đẳng, đói nghèo ngu dốt, giải phóng những người lao động trên thế giới thoát khỏiách nô lệ

Thực hiện ĐLDT mới giải phóng cho nhân dân khỏi thân phận nô lệ

Để nhân dân được giải phóng triệt để, thực sự có cuộc sống ấm no, hạnh phúc thìphải tiến hành cách mạng XHCN

g Vận dụng TT HCM về ĐLDT gắn liền với CNXH trong tình hình hiện nay.

* Kiên định mục tiêu ĐLDT gắn liền với CNXH trong sự nghiệp đổi mới.

Xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc XHCN là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệchặt chẽ với nhau

Phải kiên định mục tiêu ĐLDT gắn liền với CNXH trên nền tảng CN mác lê nin

và tư tưởng HCM

Phải nắm vững bối cảnh TG có nhiều yếu tố tác động tới quá trình thực hiện mụctiêu này

Kiên định đường lối chủ trương ĐL DT gắn liền CNXH có ý nghĩa hết sức quan trọng

* Điều kiện mới của ĐL DT gắn liền với CNXH hiện nay

Một là: Muốn Xây dựng đất nước dân giàu nước mạnh dân chủ công bằng vănminh và bảo vệ vững chắc ĐL DT trước hết phải phát huy mọi tiềm năng, sức mạnh củanguồn nội lực bên ngoài, tận dụng thời cơ, điều kiện quốc tế thuận lợi, làm gia tăng sứcmạnh dân tộc

Hai là: Xác định rõ bước đi và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế phù hợp vớiđiều kiện, hoàn cảnh của đất nước, lợi ích dân tộc lên trên hết ĐL DT không có nghĩa là

tự cô lập mình, mà phải tích cực hội nhập quốc tế, làm tăng sức mạnh của đất nước vàlàm giàu bản sắc dân tộc

Ba là: ĐL DT gắn bó chặt chẽ với CNXH, phải được thể hiện xuyên suốt quátrình đổi mới, trên mọi lĩnh vực của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Bốn là: Giữ vững định hướng CNXH trong suốt quá trình đổi mới Đây là conđường đúng đắn trên cả lý luận và thực tiễn, phù hợp với thời đại

=> ĐL DT gắn liền với CNXH là tư tưởng xuyên suốt đối với cách mạng VN Là conđường duy nhất đúng đắn của CMVN, là tư tưởng chỉ đạo cho sự nghiệp xây dựngXHCN bảo vệ tổ quốc và đổi mới vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,văn minh”

************************************************************************

VẤN ĐỀ 3: TT HCM VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT

1 Quan niệm của HCM về đại đoàn kết.

Theo quan niệm của HCM, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dânđông đảo, mà không phải là công việc của một số người, của riêng Đảng Cộng sản Đảnglãnh đạo để nhân dân đứng lên đấu tranh tự giải phóng và xây dựng xã hội mới Sựnghiệp ấy chỉ có thể thực hiện được bằng sức mạnh của cả dân tộc, bằng đại đoàn kết dântộc Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc và việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc của HCM

là một cống hiến đặc sắc, có giá trị lý luận và giá trị thực tiễn hết sức quan trọng

Tư tưởng Đại đoàn kết của HCM là một hệ thống các luận điểm về vị trí, vai trò, nộidung, nguyên tắc, phương pháp tập hợp, tổ chức lực lượng cách mạng, nhằm phát huy

đến mức cao nhât sức mạnh của dân tộc, của quốc tế trong sự nghiệp đấu tranh cho độclập dân tộc, dân chủ và CNXH.

2 Quan niệm của HCM về vị trí, vai trò của DĐK trong cách mạng Việt Nam.

a- Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng VN

Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhân dân ta.Người cho rằng: Muốn giải phóng các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động phải tựmình cứu lấy mình bằng cách mạng vô sản

Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chínhsách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượng khác nhau,nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người coi là vấn đề sống còn của cách mạng

Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà là tư tưởng cơ bản, nhấtquán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam

Đoàn kết quyết định thành công cách mạng Vì đoàn kết tạo nên sức mạnh, là thenchốt của thành công Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh,muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc thành một khối thống nhất Giữa đoàn kết vàthắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô của đoàn kết quyết định quy mô,mức độ củathành công

Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng

b- Đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng cách mạng

Hồ Chí Minh cho rằng:“ Đại đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầucủa đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc” Bởi vì, đại đoàn kếtdân tộc chính là nhiệm vụ của quần chúng, do quần chúng, vì quần chúng Đảng có sứmệnh thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng tạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấutranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho con người

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc phải được quán triệt trong mọi đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng (đại đoàn kết là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cả đường lối, chủ trương củaĐảng) HCM khẳng định, mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể tóm gọn trong 8chữ “Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc” Điều đó đòi hỏi Đảng phải xây dựng đượcmột đường lối chiến lược khoa học, phù hợp với nguyện vọng, quyền lợi của đại đa sốdân chúng để thu hút và phát huy triệt để sức mạnh của quần chúng vào sự nghiệp đấutranh cách mạng Đại đoàn kết dân tộc là sự nghiệp của quần chúng, do quần chúng, vìquần chúng Đảng có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn, chuyển những đòi hỏikhách quan, tự phát của quần chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiện thực, có tổchức, thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhândân, hạnh phúc cho con người

3 Nội dung đại đoàn kết trong tư tưởng HCM

Thứ nhất: Đại đoàn kết dân tộc

* Lực lượng Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “dân” chỉ mọi con dân đất Việt, con rồng cháu tiên, không phân biệt dân tộc đa số, người tín ngưỡng với người không tín ngưỡng, khôngphân biệt già trẻ , gái, trai, giàu, nghèo Nói dến đại đoàn kết dân tộc cũng có nghĩa phảitập hợp mọi người dân vào một khối trong cuộc đấu tranh chung Người đã nhiều lần nóirõ: “ ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập tổ quốc; ta còn phải đoàn kết đểxây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phụng sự nhândân thì ta đoàn kết với họ”

Muốn thực hiện đại đoàn kết toàn dân thì phải kế thừa truyền thống yêu nước- nhânnghĩa- đoàn kết của dân tộc, phải có tấm lòng khoan dung, độ lượng với con người Xácđịnh khối đại đoàn kết là liên minh công nông, trí thức Tin vào dân, dựa vào dân, phấnđấu vì quyền lợi của dân Người cho rằng: liên minh công nông- lao động trí óc làm nềntảng cho khối đại đoàn kết toàn dân, nền tảng được củng cố vững chắc thì khối đại đoàn

kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thể làm suy yếu khốiđại đoàn kết dân tộc.

* Hình thức tổ chức đại đoàn kết dân tộc

Hình thức tổ chức Đại đoàn kết dân tộctheo HCM là đoàn kết trong Mặt trận dântộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng

Về xây dựng mặt trận thống nhất HCM yêu cầu:

Một là: mặt trận phải lấy liên minh công nông trí thức làm nền tảng Liên minhcông nông trí có vững thì mặt trận mới bền vững lâu dài được.Mặt trận phải đoàn kết cáctầng lớp yêu nước khác để mở rộng tổ chức, mở rộng khối đại đoàn kết,

Hai là: Mặt trận do đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo Đảng lãnh đạo mặt trậnbằng việc đề ra chính sách mặt trận đúng đắn, phù hợp với từng thời kỳ, từng giai đoạncủa cuộc cách mạng bằng phương pháp tuyên truyền giáo dục thuyết phục thông qua tổchức cơ sở đảng HCM nêu rõ “Chính sách Mặt trận là một chính sách rất quan trọng.Công tác Mặt trận là một công tác rất quan trọng trong toàn bộ công tác cách mạng”.Đảng phải dùng phương pháp vận động, giáo dục, thuyết phục, nêu gương, lấy lòng chânthành để đối xử, cảm hóa, khêu gợi tinh thần tự giác, tự nguyện, hết sức tránh gò ép, quanliêu, mệnh lệnh, không thể và không được lấy quyền uy của mình để buộc các thành viênkhác trong Mặt trận phải tuân theo HCM đã căn dặn cán bộ, đảng viên về công tác Mặttrận “Phải thành thực lắng nghe ý kiến của người ngoài Đảng Cán bộ và đảng viên khôngđược tự cao tự đại, tự cho mình là tài giỏi hơn mọi người; trái lại phải học hỏi điều hayđiều tốt của mọi người cán bộ đảng viên có quyết tâm làm như thế thì công tác Mặt trậnnhất định sẽ tiến bộ nhiều” Muốn lãnh đạo Mặt trận, lãnh đạo xây dựng khối đoàn kếttoàn dân, Đảng phải thực sự đoàn kết nhất trí Sự đoàn kết của Đảng là cơ sở vững chắc

để xây dựng sự đoàn kết của toàn dân Sự đoàn kết của Đảng càng được củng cố thì sựđoàn kết của dân tộc càng được tăng cường; sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân

đã tạo nên sức mạnh bên trong của cách mạng Việt Nam để vượt qua mọi khó khăn,chiến thắng mọi kẻ thù, đi tới thắng lợi cuối cùng của cách mạng

Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống nhất lợiích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng mở rộng

* Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc

Thứ nhất, đại đoàn kết toàn dân tộc phải được xây dựng trên cơ sở thống nhấtgiữa lợi ích quốc gia dân tộc với quyền lợi cơ bản của các tầng lớp trong xã hội

Thứ hai, tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của nhân dân Nguyêntắc này vừa là sự kế thừa tư duy chính trị truyền thống của dân tộc “dân là gốc của nước”vừa là quán triệt quan điểm của chủ nghĩa mác leenin “cách mạng là sự nghiệp của quầnchúng”

Thứ ba Đại đoàn kết một cách tự giác, có tổ chức , có lãnh đạo, đoàn kết lâu dàichặt chẽ

Thứ tư, đại đoàn kết phải chân thành, thẳng thắn, thân ái đoàn kết phải gắn với tựphê bình và phê bình

* Phương pháp đại đoàn kết dân tộc

- Phương pháp tuyên truyền vận động giáo dục thuyết phục

Tuyên truyền vận động giáo dục thuyết phục nhằm thức tỉnh mọi người để họ tựnguyện, tự giác tham gia vào một số tổ chức đoàn thể trong mặt trận

- Phương pháp tổ chức

Muốn xây dựng củng cố đại đoàn kết, theo HCm cần phải có phương pháp tổchức khoa học Đó là phương pháp xây dựng củng cố và phát triển hệ thống chính trị baogồm: Đảng, nhà nước, mặt trận và các đoàn thể nhân dân

Là hạt nhân khối dđk, HCM yêu cầu đảng phải đề ra đường lối đại đoàn kết đúngđắn; đảng phải đoàn kết, thống nhất về tư tưởng và hành động

- Phương pháp xử lý và giải quyết các mối quan hệ