Nâng cao chất lượng vận động phụ họa cho học sinh lớp 1

Ý nghia của giải pháp mới Xác định vai trò của âm nhạc, ý nghĩa của việc vận động phụ họa đối vớihọc sinh tiểu học để cung cấp cho các em một số động tác vận động phụ họacho bài hát mà c

Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật vô cùng phong phú và hấp dẫn đối vớicác em Nếu như ở cấp mầm non, việc học hát, học múa tạo cho các bé hứngkhởi, thích thú thì ở tiểu học nó sẽ phải được bồi đắp thêm tình yêu, sự hammuốn khám phá và hiểu biết về âm nhạc nhiều hơn nữa

Âm nhạc nói chung và nhu cầu ca hát nói riêng là một lĩnh vực không thểthiếu đối với các em thiếu nhi, đặc biệt là các em học sinh ở tiểu học Bởi lẽ âmnhạc là một hoạt động hấp dẫn lôi cuốn các em

Khi môn Âm nhạc được đưa vào chương trình giáo dục chính khóa, vàtham gia đánh giá xếp loại học lực trong chương trình giáo dục ở bậc tiểu học thìmôn âm nhạc là một trong những bộ môn nghệ thuật, góp phần giáo dục toàndiện cho các em, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt động của trẻ em

Mục đích của việc dạy học âm nhạc trong trường tiểu học là dạy nhữngbài hát có trong chương trình, hát đúng giai điệu, đúng lời ca, cho các em biếtthêm một số bài hát dân ca của các vùng miền Bước đầu làm cho trẻ phát triển

về năng lực nghe nhạc và năng lực cảm thụ âm nhạc

Thông qua nội dung bài hát và hoạt động kết hợp với âm nhạc, giáo dụctrẻ có tình cảm trong sáng, lành mạnh, làm phát triển trí tuệ, làm cho tinh thầncũng như đời sống tinh thần của trẻ thêm phong phú Việc dạy âm nhạc trongnhà trường còn giúp cho học sinh giảm bớt sự căng thẳng trong quá trình họctập Qua môn học các em được hoạt động, được nhận thức, được cảm thụ âmnhạc

Chính vì thế, đòi hỏi giáo viên phải biết tìm tòi học hỏi và có sự quan tâm

nghiên cứu để chất lượng môn Âm nhạc tốt hơn Và đấy cũng là lí do mà tôi nghên cứu kinh nghiệm “Nâng cao chất lượng vận động phụ họa cho học sinh lớp 1.’’

2 Ý nghia của giải pháp mới

Xác định vai trò của âm nhạc, ý nghĩa của việc vận động phụ họa đối vớihọc sinh tiểu học để cung cấp cho các em một số động tác vận động phụ họacho bài hát mà các em được học trong các tiết học âm nhạc, giúp các em hứngkhởi hơn, yêu thích hơn, hiểu biết hơn khi học âm nhạc Đồng thời góp phầnnâng cao chất lượng của môn học

Vì vậy học sinh chỉ hát thuộc lời ca, đúng giai điệu, biết gõ đệm theonhịp, phách, biết tấu đấy nhưng đến khi gọi các em lên bảng trình bày bài hát thìhầu như các em đứng nghiêm không hề kết hợp một vài động tác múa cho sinhđộng, thậm chí các em còn rất lúng túng và ngượng ngùng khi hát

Xảy ra điều đó chúng ta không thể đổ lỗi cho các em được mà do chínhgiáo viên chúng ta chưa thực sự quan tâm và sáng tạo, động viên khích lệ cácem

2 Cơ sở thực tiễn

Đây là vấn đề cần được quan tâm và khắc phục để giúp các em tự nhiênhơn, thể hiện được tình cảm của mình rõ hơn khi hát và chắc chắn các em sẽ

nhanh thuộc lời ca hơn bởi khi múa phụ họa thì các em phải nắm rõ động tácnào theo câu hát nào.

Vì thế, trong quá trình giảng dạy tôi đã gần gũi, trao đổi với các em tôithấy hầu như các em đều rất thích học âm nhạc, rất muốn biểu diển được các bàihát như các bạn có năng khiếu trong lớp và hơn nữa là các em rất ngưỡng mộcác ca sĩ nhỏ tuổi trên truyền hình Nhưng khi tôi yêu cầu các em trình bày mộtbài hát có kết hợp vài động tác phụ họa thì các em đều tỏ thái độ sợ và ngại lắm

Từ những hạn chế đó tôi đã đi sâu vào nghiên cứu để nâng cao chấtlượng môn âm nhạc lớp 1 qua phần vận động phụ họa Tôi đã khảo sát 2 lớp:1A, 1B, và đi sâu đi sâu vào thử nghiệm 2 lớp này

3 Các biện pháp tiến hành

- Trên thực tế giảng dạy tôi đã chịu khó đi dự giờ của một số đồng nghiệp,đồng thời gần gũi học sinh tìm hiểu những vướng mắc mà các em mắc phải khivạn động phụ họa cho bài hát Từ đó tôi dã đi vào khảo sát thực tế và nghiên cứurồi thực nghiệm đối với các em học sinh khối lớp 1 trường tôi

4 Thời gian tạo ra giải pháp

- Bắt đầu nghiên cứu từ tháng 9 năm 2006 và hoàn thành vào tháng 5 năm2007

- Áp dụng vào giảng dạy từ năm học 2007- 2008 đến nay đối với cả khốilớp 1

tổ chức cho các em biết vận động, giáo viên cần xác định được các động tác kếthợp vận động phụ họa cho học sinh như thế nào?,cần tổ chức hoạt động như thế

và luôn luôn động viên khuyến khích các em khi hát nên kết hợp vận đông phụhọa cho bài hát

II PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH

1 Mô tả giải pháp của vấn đề

a khảo sát thực tế đối với học sinh ( 2 lớp điển hình)

- Nội dung khảo sát như sau:

Em hãy lên bảng trình bày một bài hát mà em yêu thích có kết hợp múa phụ

họa cho bài hát (giáo viên đệm đànhoặc mở sẵn giai điệu cho học sinh thực hiện).

b Kết quả khảo sát như sau:

Lớp Sĩ số Hoàn thành tốt Hoàn thành

Chưahoàn thành

c Đánh giá kết quả khảo sát:

- Nhìn vào kết quả khảo sát tôi thấy chất lượng rất thấp

- Khi lên trình bày các em còn rất lúng túng, ngại ngùng Có những em cònkhông thực hiện được yêu cầu nào

- Đặc biệt có những em biểu hiện sự không thích

Vậy tồn tại là do đâu? Do giáo viên hay học sinh?

Theo quan điểm của cá nhân tôi thì nguyên nhân chính vẫn là do giáo viênchúng ta chưa tạo được không khí gần gũi, tự nhiên sự sáng tạo và tinh thầnhăng hái biểu diễn của các em

Là một giáo viên chuyên nhạc chúng ta cần phải biết áp dụng phương

pháp đổi mới, biết sáng tạo và sử dụng linh hoạt triệt để phương pháp đổimới đó, chịu khó suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi, xóa đi khoảng cách với các em thìchất lượng sẽ tốt hơn.

Khi nắm được các ưu điểm và hạn chế trên tối đã nghiên cứu và sáng tạothêm, để giúp các em thể hiện một bài hát hoàn thiện qua các động tác múa phụhọa Tạo cho các em niềm yêu thích khi được trình diễn một mình cũng như tốp

ca hay cả tập thể phát triển khả năng tư duy, trí nhớ và sự sáng tạo của các em

Để thực hiện được tốt vấn đề trên người giáo viên phải thực sự chuyêntâm và đầu tư thời gian Không nên coi nhẹ việc múa vận động phụ họa cho bàihát, không phải chỉ cho các em múa phụ họa theo những tiết có nội dung yêucầu, mà cần cho các em biết kết hợp một cách thường xuyên khi hát một bài hátbất kì

Đối với học sinh, giáo viên cần cho học sinh biết khi vận động phụ họacần đạt được những yêu cầu sau:

- Khám phá được hình tượng đặc sắc qua lời ca và giai điệu của bài hát

- Biết được thái độ tình cảm mà tác giả muốn gửi gắm vào bài hát đẻ kếthợp múa phụ họa được phù hợp với bài hát

Ngoài ra giáo viên còn cần hướng dẫn cho các em một số kĩ năng cơ bản khivận động phụ họa như:

- Khi nhún chân theo nhịp thì phải nhịp nhàng

- Khi múa mắt phải nhìn theo hướng tay đưa, nét mặt phải vui tươi, cổ vàđầu hơi nghiêng theo động tác múa

Khi có được các kĩ năng đó các em sẽ tự tin hơn và muốn được thể hiện hơn

1 Chuẩn bị tốt các động tác múa phụ họa cho bài hát.( có minh họa ở

phần sau)

Đây là khâu rất quan trọng vì nó góp phần vào sự thành công của giáo viênkhi hướng dẫn các em, bởi khi đã chuẩn bị tốt thì giáo viên sẽ thấy tự tin hơn,tiết kiệm được thời gian, học sinh được hoạt động nhiều hơn Rất nhiều giáoviên coi nhẹ khâu này vì vì cho rằng không quan trọng, chỉ cần làm theo sách

nhàm chán Do đó giáo viên cần biên soạn các động tác phụ họa trước vàogiáo án của mình rồi thực hiện thành thạo, để khi biểu diễn cho các em được tốthơn.

2 Trình bày mẫu cho học sinh

Để giúp các em định hình được các động tác phụ họa thì giáo viên cần phảithực hiện tốt khâu này Vì các em luôn coi thầy cô là mẫu chuẩn nhất cho các

em noi theo Tuổi các em còn nhỏ nên sự sáng tạo của các em còn hạn chế, dovậy các em sẽ lấy mẫu của giáo viên làm chuẩn, hầu như các em đều muốn bắttrước và thể hiện giống cô giáo Vì thế để tạo hứng thú và thu hút sự chú ý củacác em giáo viên phải coi mình như một ca sĩ đang trình diễn trên sân khấu chocác khán giả nhỏ tuổi xem

Lưu ý: Khi bắt đầu và kết thúc các em đều phải vỗ tay cổ vũ

Tiếp theo giáo viên sẽ không hát nữa mà bật giai điệu trên đàn cho học sinhhát, giáo viên chỉ thực hiện các động tác múa phụ họa Làm như vậy sẽ giúp các

em nhớ nhanh lời ca và các động tác phụ họa

3 Hướng dẫn từng động tác cho từng câu hát.

Đây là bước các em bắt đầu được thực hành, giáo viên cho các em đứng dậy

và bắt đầu hướng dẫn từng câu cho các em Từ động tác kết hợp giữa đầu-ánh mắt-nét mặt phải kết hợp nhịp nhàng như thế nào để các em thể hiệnkhông bị sai và nhỡ nhịp Sau đó giáo viên cho các em vừa hát vừa vận động vàilần, rồi chia lớp thành từng dãy nhóm để vận động luân phiên hoặc nối tiếp

chân-tay-VD: Ở bài hát: “ Đàn gà con”

Nhạc: Phi- lip- pen- cô

Lời : Việt Anh

Bài hát có 2 lời, mỗi lời được chia làm 4 câu hát, động tác múa phụ họacủa 2 lời giống hệt nhau Vậy ta chia lớp thành 4 nhóm:

Nhóm 1: Hát và mùa phụ họa cho câu hát 1

Nhóm 2: Hát và mùa phụ họa cho câu hát 2

Nhóm 3: Hát và mùa phụ họa cho câu hát 3

Nhóm 4: Hát và mùa phụ họa cho câu hát 4

Tiếp theo giáo viên có thể đảo vị trí của các nhóm để các em để các em đềuđược thực hiện tất cả các động tác phụ họa

4 Kiểm tra uốn nắn, động viên.

Đây là bước cũng rất quan trọng Như chúng ta thấy dù làm bất cứ việc gìcũng chờ đến sự đánh giá kết quả Các em cũng vậy, khi hát và trình diễn xongđều muốn lắng nghe sự đánh giá, nhận xét của cô giáo

Chúng ta ai cũng thích khen nữa là các em tuổi còn nhỏ thì khen lại càng cầnthiết hơn

Do đó khi sửa sai, uốn nắn hoặc nhận xét học sinh, giáo viên phải hết sức khéo léo, đừng bao giờ nói chê rằng em vận động xấu quá, không đúng hay không đẹp, v.v… Nếu chúng ta nhận xét như thế thì các em sẽ cảm thấy xấu hổ, mất tự tin, không có hứng thú để sửa sai, uốn nắn nữa

Chúng ta có thể nhận xét như thế này:

Em thể hiện như thế là gần được rồi, em chỉ cần sửa một chút nữa là rất tốt, hoặc một số động tác của em chưa được phù hợp với bài hát, em cần phải chú ý hơn nữa nhé Nếu nói như vậy các em sẽ có hứng khởi muốn được thể hiện lại một lần nữa cho tốt hơn để được cô và các bạn khen.

Lưu ý: Khi uốn nắn cho các em, giáo viên phải làm mẫu lại các động táccần sửa để các em nhận thấy Tất nhiên khuyến khích sự sáng tạo của các emnếu phù hợp

Đặc biệt giáo viên luôn động viên khuyến khích các em mạnh dạn hơn, tạocho các em không khí thoải mái, cần chú ý đến những em nhút nhát không cókhiếu ca hát Phải tăng cường khiểm tra để cho tất cả các em, em nào cũng đượctham gia thể hiện qua các tiết học Việc cho các em có năng khiếu, trình bày tốtlên biểu diễn trước lớp là rất cần thiết vì các em sẽ gây được hứng thú và sự thiđua cho các bạn

Lưu ý: Khi gọi cá nhân lên biếu diễn giáo viên sẽ làm người dẫn chươngtrình để tạo không khí thoải mái, vui vẻ không gò bó

VD: Giáo viên giới thiệu: “ Sau đây xin mời khán giả nhỏ tuổi lớp 1B đón

xem ca sĩ nhí Phương Anh biểu diễn bài hát Mời bạn vui múa ca sáng tác

của Phạm Tuyên xin cho một tràng pháo tay thật giòn giã nào!”

Giới thiệu như thế chắc chắn các em sẽ rất thích thú

Những động tác phụ họa được áp dụng cho các bài hát lớp 1.

1 Bài hát: Quê hương tươi đẹp

Dân ca: Nùng

Bài hát này chia làm 5 câu hát ngắn mỗi cau hát sẽ kết hợp với những độngtác phụ họa sau:

Câu hát 1: “ Quê hương em biết bao tươi đẹp”

-Tay trái chống ngang hông, tay phải vòng ra phiá trước rồi từ từ đưa sangngang

Câu hát 2: “ Đồng lúa xanh núi rừng ngàn cây”

-Thực hiện ngược lại với câu hát 1, tay phải chống ngang hông tay trái vòng

ra phía trước rồi từ từ đưa sang ngang

Câu hát 3: “ Khi mùa xuân thắm tươi đang trở về”

- Hai tay vòng qua ngực đưa lên cao rồi từ từ hạ xuống

Câu hát 4: “ Ngàn lời ca vui mừng chào đón”

Vỗ hai tay vào nhau bên trái rồi bên phải ngang với cằm đồng thời đầucũng phải nghiêng theo

Câu hát 5: “ Thiết tha tình quê hương”

- Từ từ vòng hai tay về vị trí áp vào ngực

2 Bài hát: Mời bạn vui múa ca

Nhạc và lời: Phạm Tuyên

Bài hát này chia làm 4 câu hát áp dụng các động tác phụ họa sau:

Câu hát 1: “ Chim ca líu lo, hoa như đón chào”

-Tay trái để ngang hông, tay phải vòng ra phiá trước đưa lên cao rồi từ từ hạxuống

Câu hát 2: “ Bầu trời xanh, nước long lanh”

- Tay phải để ngang hông, tay trái vòng rồi từ từ đưa sang ngang

Câu hát 3: “ La la lá la, là là la là”

- Vỗ hai tay vào nhau bên trái rồi bên phải ngang với cằm đồng thời đầu cũngnghiêng theo

Câu hát 4: “ Mời bạn cùng vui múa vui ca"

- Hai tay đưa so le về một phía rồi làm động tác cuộn tay “hái đào” qua bên

trái rồi bên phải

3 Bài hát: Tìm bạn thân

Nhạc và lời : Việt Anh

Bài hát này có 2 lời mỗi lời chia làm 4 câu hát ngắn, động tác phụ họa của 2lời giống nhau

Câu hát 1và 2: “ Nào ai ngoan ai xinh ai tươi”

- Tay trái chống ngang hông, tay phải đưa lên chỉ về phía trước như đang đếmrồi làm ngược lại, tay phải chống ngang hông tay trái đưa lên chỉ về phía trướcnhư đang đếm, đầu và người nghiêng theo nhịp

Câu hát 3: “ Tìm đến đây ta cầm tay”

- Vỗ hai tay vào nhau bên trái rồi bên phải ngang với cằm đồng thời đầu cũngnghiêng theo

Câu hát 4: “ Múa vui nào”

- Hai tay đưa so le về một phía ngang tầm vai rồi làm động tác cuộn bàn tay “

hái đào” qua bên trái rồi bên phải.

4 Bài hát: Lí cây xanh

Dân ca: Nam Bộ

Bài hát này chia làm 3 câu hát ngắn kết hợp các động tác phụ họa sau:

Câu hát 1: “ Cái cây xanh xanh, thì lá cũng xanh”

- Tay trái chống ngang hông, tay phải đưa lên chỉ về phía trước như đang đếmrồi làm ngược lại, tay phải chống ngang hông tay trái đưa lên chỉ về phía trướcnhư đang đếm, đầu và người nghiêng theo nhịp

Câu hát 2: “Chim đậu trên cành, chim hót líu lo”

- Hai tay vòng qua ngực dưa lên cao rồi từ từ hạ xuống

Câu hát 3: “Líu lo là líu lo, líu lo là líu lo”

- Vỗ hai tay vào nhau bên trái rồi bên phải ngang với cằm đồng thời đầucũng nghiêng theo

5 Bài hát : Đàn gà con

Nhạc: Phi- lip- pen- cô

Lời : Việt Anh

Bài hát này có 2 lời mỗi lời chia làm 4 câu hát ngắn, kết hợp các động tác

phụ họa sau:

Lời 1

Câu hát 1: “ Trông kia đàn gà con lông vàng”

Tay trái chống ngang hông, tay phải vòng ra phiá trước rồi từ từ đưa sangngang

Câu hát 2: “ Đi theo mẹ tìm ăn trong vườn”

-Thực hiện ngược lại với câu hát 1, tay phải chống ngang hông tay trái vòng

ra phía trước rồi từ từ đưa sang ngang

Câu hát 3: “ Cùng tìm mồi ăn ngon ngon”

- Hai tay vòng đưa lên miêng làm động tác ăn giả

Câu hát 4: “ Đàn gà con đi lon ton”

- Làm động tác đi đều theo nhịp

Lời 2

Câu hát 1: “ Thóc vãi rồi nhặt ăn cho nhiều”

Tay trái chốngngang hông, tay phảivòng ra phiá trước rồi

từ từ đưa sang ngang

Câu hát 2: “ Uống nước vào là no căng diều”

- Hai tay vòng đưa lên miệng làm động tác ăn giả

Câu hát 3,4 : “ Rồi cùng nhau ta đi chơi

Đàn gà con xinh kia ơi”

- Làm động tác đi đều theo nhịp

6 Bài hát: Sắp đến tết rồi

Nhạc và lời: Hoàng Lân

Bài hát chia làm 4 câu hát và 1 câu âm hình tiết tấu Kết hợp các động tácphụ họa sau:

Câu hát 1: “ Sắp đến tết rồi, đến trường rất vui”

- Vỗ hai tay vào nhau bên trái rồi bên phải ngang với cằm đồng thời đầu cũngnghiêng theo

Câu hát 2: “ Sắp đến tết rồi, về nhà rất vui”

- Thực hiện giống câu hát 1

Câu hát 3: “ Mẹ mua cho áo mới nhé, ai cũng vui mừng ghê”

- Hai tay áp vào ngực rồi vòng ra đưa lên cao và từ từ hạ xuống

Câu hát 4: “ Mùa xuân nay em đã lớn biết đi thăm ông bà”

- Hai tay đưa so le về một phía rồi làm động tác cuộn tay “hái đào” qua

bên trái rồi bên phải Sau đó cho cả lớp vỗ tay âm hình tiết tấu

* Lưu ý: GV phải nhắc các em khi hát xong lời ca phải thực hiện cả âm hình tiết tấu mới hoàn thành bài.

8 Bài hát: Bầu trời xanh

Nhạc và lời: Nguyễn Văn Quỳ

Bài hát này được chia làm 4 câu hát kết hợp các động tácphụ họa sau:

Câu hát 1: “ Em yêu bầu trời xanh xanh

Yêu đám mây hồng hồng”.

- Tay phải chống ngang hông tay trái đưa lên cao lắc cổ tay để đưa bàn taynghiêng sang trái rồi sang phải