Tìm hiểu số liệu tội phạm tại TAND thành phố Tuyên Quang

Trong điều kiện phát triển của nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN.

MỤC LỤC

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUYÊN ĐỀ 2

PHẦN II QUÁ TRÌNH TÌM HIỂU VÀ THU THẬP THÔNG TIN 4

1 Thời gian 4

2 Quá trình thu thập thông tin 4

3 Phương pháp nghiên cứu đề tài 4

PHẦN III - NỘI DUNG 5

I Đặc điểm của tội phạm “Mua bán trái phép chất ma túy” trên địa bàn thành phố Tuyên Quang 5

1 Tội phạm ma túy chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp 5

2 Về giới tính 7

3 Về độ tuổi 7

4.Về nhân thân 8

5 Hành vi phạm tội 8

II Dấu hiệu của tội phạm mua bán trái phép chất ma túy thông qua thực tiễn xét xử trên địa bàn thành phố Tuyên quang 9

1 Khách thể 9

2 Chủ thể 10

3 Khách quan 11

4 Chủ quan 12

III Đặc điểm hình phạt được áp dụng đối với tội phạm mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang 12

IV Đánh giá thực tiễn công tác xét xử các vụ án mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang 12

1 Ưu điểm: 12

2 Hạn chế: 14

V.Những khó khăn trong quá trình đấu tranh ngăn chặn và đẩy lùi tội phạm

mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang 14

VI Một số giải pháp trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động đấu tranh phòng chống tội phạm mua bán trái phép chất ma túy 16

1 Đối với các cơ quan chức năng 16

2 Giải pháp kinh tế 16

3.Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật 17

4 Các biện pháp về tổ chức quản lý xã hội 17

5 Đối với hoạt động của TAND thành phố Tuyên Quang 17

KẾT LUẬN 17

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUYÊN ĐỀ

Trong điều kiện phát triển của nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN Việt Nam với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một trong những yếu tố hàng đầu cho sự phát triển của kinh tế quốc gia Tỉnh Tuyên Quang cũng không nằm ngoài mục tiêu và chủ trương đó, trong nhiều năm qua Đảng bộ và nhân dân tỉnh Tuyên Quang chủ trương phát triển tỉnh theo hướng Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển dịch vụ, du lịch Kinh tế và đời sống nhân dân ở đây dần được cải thiện, đi đôi với sự phát triển đó thì nền kinh tế thị trường

đã làm nảy sinh những mặt trái, đó là sự tha hóa biến chất về đạo đức và nhận thức của một bộ phận con người, làm phát sinh tệ nạn xã hội, dẫn đến tình hình chính trị,

an ninh trật tự xã hội đi theo chiều hướng xấu

Các loại Tội phạm này ngày một gia tăng, tinh chất và mức độ hành vi phạm tội ngày càng nguy hiểm, tinh vi hơn, trong đó thì tội phạm ma túy chiếm tỉ lệ lớn trong các loại tội phạm như: tội “tàng trữ , vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy”, “ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”, “ sử dụng trái phép chất ma túy”, “cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy”…xảy ra rất phức tạp dưới nhiều hình thức Tệ nạn ma túy là hiểm họa lớn cho toàn xã hội, gây tác hại cho sức khỏe, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con người, phá hoại hạnh phúc gia đình, là nguyên nhân dẫn đến các loại tội phạm khác như cướp của, giết người, trộm cắp…gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an ninh

xã hội, an ninh quốc gia Tệ nạn ma túy ngày càng nhức nhối và có chiều hướng gia tăng trong những năm gần đây, trở thành vấn đề cấp bách của toàn thể xã hội

Trong thời gian thực tập tại địa phương, cụ thể là tại Tòa án nhân thành phố Tuyên Quang, qua theo dõi công tác xét xử và qua số liệu thống kê từ năm 2006 đến 2010 nhận thấy tình hình tệ nạn ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang ngày càng gia tăng, mặc dù địa phương cũng đã có nhiều biện pháp nhằm chặn

đứng và đẩy lùi tệ nạn này nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau nên tệ nạn này vẫn đang là mối quan tâm lo lắng của địa phương Trong đó đặc biệt là các tội mua bán trái phép chất ma túy chiếm tỷ lệ lớn so với nhóm tội phạm ma túy và tổng số

vụ án hình sự đã được xét xử Để tìm hiểu và góp phần đấu tranh với hành vi mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang, qua thực tiễn xét xử

và báo cáo tổng kết công tác xét xử qua cac năm về tội phạm ma túy, em đã mạnh dạn chọn đề tài: “…… ” để thấy được đặc điểm cũng như công tác xét xử loại tội phạm này trên địa bàn thành phố Tuyên Quang

PHẦN II QUÁ TRÌNH TÌM HIỂU VÀ THU THẬP THÔNG TIN

1 Thời gian

Trong khuôn khổ thời gian thực tập từ ngày 3/1 đến ngày24/4/2011 với phạm

vi nghiên cứu thực hiện đề tài tại Tòa án nhân dân thành phố Tuyên Quang, một số

cơ quan làm án, các xã, phường thuộc địa bàn thành phố Tuyên quang,

2 Quá trình thu thập thông tin

- Thu thập án lưu; báo cáo thống kê của TAND thành phố Tuyên Quang từ năm 2006 đến 2010; hồ sơ các vụ án hình sự về ma túy, thông qua đó lựa chọn những nội dung, vấn đề còn tồn đọng có liên quan

- Sổ thụ lý những vụ án hình sự sơ thẩm, sổ kết quả xét sơ thẩm các vụ án hình sự Từ đó thu thập số liệu đưa vào bài viết

- Đối chiếu các văn bản pháp luật đã học có liên quan

- Tìm hiểu số liệu tội phạm tại TAND thành phố Tuyên Quang

- Học hỏi kinh nghiệm thực tiễn của các cán bộ tòa án nơi thực tập

Từ những thông tin thu thập được cho ta thấy thực trạng, nguyên nhân, giải pháp và các biện pháp khắc phục, xử lý chúng ở TAND thành phố Tuyên Quang

3 Phương pháp nghiên cứu đề tài

- Phương pháp quan sát: Đây là phương pháp mang tính thực tế cao đó là sự thu thập các thông tin khác nhau của xã hội về các đối tượng nghiên cứu bằng sự tri

giác trực tiếp, thông qua việc hỏi, ghi nhận các ý kiến của các cán bộ, thẩm phán trực tiếp tiến hành hoạt động tố tụng và thực tiễn tham gia xét xử các vụ án tại địa phương nơi tôi thực tập

- Phương pháp thống kê: là việc thu thập các tài liệu cần thiết liên quan đến

đề tài, từ đó phân loại tài liệu, sắp xếp theo trình tự thời gian, đặc điểm tội phạm, thủ đoạn và phương pháp thực hiện tội phạm, công cụ và phương tiện phạm tội trên

cơ sở đó tìm ra những nguyên nhân mục đích của loại tội phạm này

- Phương pháp phân tích tài liệu: là phương pháp xem xét các chứng cứ có trong các hồ sơ vụ án, xảy ra trên địa bàn thành phố Tuyên Quang, từ đó phân tích, đánh giá rút ra những kết luận nhằm đáp ứng mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Ngoài ra, còn sử dụng một số phương pháp, như: phương pháp điều tra xã hội học, phương pháp so sánh phục vụ cho đề tài của mình Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn

PHẦN III - NỘI DUNG

I Đặc điểm của tội phạm “Mua bán trái phép chất ma túy” trên địa bàn thành phố Tuyên Quang.

1 Tội phạm ma túy chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp.

Theo số liệu thống kê của TAND thành phố Tuyên Quang từ năm 2006 đến

1010 tội phạm về ma túy và tội phạm về mua bán trái phép chất ma túy có diễn biến như sau:

Năm 2006, TAND thành phố Tuyên Quang đã thụ lý và đưa ra xét xử các tội phạm về ma túy là 50 vụ và 55 bị cáo, trong đó tội phạm về mua bán trái phép chất

ma túy có 27 vụ và 30 bị cáo, chiếm 54% số vụ và bị cáo phạm tội về ma túy

Năm 2007, TAND thành phố Tuyên Quang đã thụ lý và đưa ra xét xử các tội phạm về ma túy là 52 vụ và 59 bị cáo, trong đó tội phạm về mua bán trái phép chất

ma túy có 29 vụ và 32 bị cáo, chiếm 56% số vụ và 54% số bị cáo phạm tội về ma túy

Năm 2008, TAND thành phố Tuyên Quang đã thụ lý và đưa ra xét xử các tội phạm về ma túy là 55 vụ và 61 bị cáo, trong đó tội phạm về mua bán trái phép chất

ma túy có 31 vụ và 33 bị cáo, chiếm 56% số vụ và 54% số bị cáo phạm tội về ma túy

Năm 2009, TAND thành phố Tuyên Quang đã thụ lý và đưa ra xét xử các tội phạm về ma túy là 58 vụ và 66 bị cáo, trong đó tội phạm về mua bán trái phép chất

ma túy có 33 vụ và 35 bị cáo, chiếm 57% số vụ và 53% số bị cáo phạm tội về ma túy

Năm 2010, TAND thành phố Tuyên Quang đã thụ lý và đưa ra xét xử các tội phạm về ma túy là 59 vụ và 67 bị cáo, trong đó tội phạm về mua bán trái phép chất

ma túy có 34 vụ và 35 bị cáo, chiếm 58% số vụ và 52% số bị cáo phạm tội về ma túy

Như vậy, qua số liệu trên cho ta thấy tỷ lệ tội phạm mua bán trái phép chất

ma túy so với tội phạm ma túy nói chung là tương đối lớn, chiếm khoảng trên 50%

số lượng và chất lượng Loại tội phạm này ngày càng có xu hướng tăng về số lượng Năm 2006 chiếm 54% số vụ tội phạm ma túy, đến năm 2010 tăng lên 58%

Về chất lượng lại có chiều hướng giảm, năm 2006 chiếm 54% số bị cáo phạm tội

ma túy, đến năm 2010 giảm xuống còn 52% Tuy có chiều hướng giảm song vẫn còn chậm

Qua quá trình tìm hiều, thu thập số liệu và được sự đóng góp ý kiến của các cán bộ ngành tòa án và các cán bộ tư pháp khác cho biết:

Loại tội phạm về ma túy nói chung và tội phạm mua bán trái phép chất ma túy nói riêng đang ngày càng có chiều hướng gia tăng và tinh vi xảo quyệt hơn trước, tỷ lệ phạm tội ở tầng lớp trẻ, thanh thiếu niên có chiều hướng gia tăng, trước đây chủ yếu là: thuốc phiện, heroin thì nay còn xuất hiện cả thuốc lắc Mặc dù các tội phạm trong quá trình xét xử đã được các thẩm phán áp dụng những hình phạt nghiêm khắc tương xứng với hành vi phạm tội và cũng là bài học để cảnh tỉnh

những người khác Tuy nhiên loại tội phạm này vẫn không giảm, tỷ lệ tái phạm sau khi đi chấp hành hình phạt tù vẫn còn

Cách Hà Nội 165km về phía đông bắc, Tuyên quang là một tỉnh miền núi vẫn còn nhiều khó khăn về kinh tế Xung quanh tiếp giáp với các tỉnh Hà Giang, Yên Bái, Phú Thọ, Thái Nguyên, là những tỉnh mà loại tội phạm về ma túy đang làm xã hội nhức nhối, vì vậy mà Tuyên quang không tránh khỏi sự ảnh hưởng đó

Cùng với quá trình đẩy mạnh phát triển kinh tế của địa phương, những mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng dần biểu hiện ra, để đáp ứng nhu cầu sử dụng trái phép chất ma túy, để thu được những món lời “siêu lợi nhuận” thì hoạt động mua bán ma túy ngày càng lớn Đảng và nhân dân Tuyên Quang cũng đã tích cực trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy, trong đó đặc biệt những năm qua tỉnh Tuyên quang cũng đã thực hiện Quyết định số 49/2005/QĐ- TTg của thủ tướng Chính Phủ phê duyệt kế hoạch tổng thể phòng chống ma túy đến năm 2010

và thực hiện Công văn số 871/CAT (PV11) ngày 06/5/2010 của Ban chỉ đạo phòng chống tội phạm, phòng chống AIDS và tệ nạn ma túy của tỉnh nên các tội phạm về

ma túy được phát hiện và ngăn chặn kịp thời Hiệu quả hoạt động điều tra khám phá các tội phạm ma túy ngày càng cao, hạn chế bỏ lọt tội phạm Do vậy mà những nguồn ma túy ở các tỉnh giáp ranh phần nào được kiểm soát chặt chẽ hơn

2 Về giới tính.

Theo bản tổng hợp báo cáo kết quả xét xử của TAND thành phố Tuyên quang và qua tìm hiểu đã được các cán bộ ngành tòa án cho biết:

Từ năm 2006 đến năm 2010, mỗi năm có khoảng 2 đến 3 vụ về mua bán trái phép chất ma túy là có người phạm tội là nữ giới, còn lại đều là nam giới, tỷ lệ nữ giới phạm tội về loại tội này không nhiều song thủ đoạn và cách thức hoạt động rất tinh vi Đối với tội phạm là nữ giới, chủ yếu là do hoàn cảnh gia đình, do không có công ăn việc làm, do nhận thức kém nên đã dẫn đến hành vi phạm tội Đối với nam giới, tội phạm bao giờ cũng mang tính chất, mức độ nguy hiểm cao hơn, liều lĩnh

hơn, táo tợn hơn, các đối tượng này thường không có công ăn, việc làm, lười lao động, ăn chơi đua đòi dẫn đến hành vi phạm tội

3 Về độ tuổi.

Dựa theo bảng tổng hợp báo cáo kết quả xét xử của TAND thành phố Tuyên quang thì độ tuổi phạm tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố được đánh giá như sau:

Số người ở độ tuổi dưới 18 phạm tội mua bán trái phép chất ma túy là không nhiều, chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ Đối với những vụ án ở độ tuổi này thường mang tính chất ít nghiêm trọng, số lượng tàng trữ không nhiều, chủ yếu là thuốc lắc và ma túy tổng hợp Nguyên nhân là do sự quản lý giáo dục từ phía gia đình và nhà trường còn chưa chặt chẽ, các đối tượng còn đang độ tuổi đến trường nhưng do bỏ học sớm hoặc do ăn chơi đàn đúm thích thể hiện mình “ chơi trội” so với bạn bè nên đã dẫn đến những sai lầm không đáng có

Độ tuổi từ 18 trở lên lại chiếm tỷ lệ lớn, những đối tượng này là những người mắc nghiện lâu năm, lười lao động, không có công ăn việc làm, đua đòi, ham muốn làm giàu bất chính

4.Về nhân thân.

Đối tượng mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên quang rất đa dạng và phong phú, thường là những người có trình độ văn hóa thấp, không có việc làm, bản than lười lao động, ham chơi, đàn đúm, thậm chí có những người còn là Đảng viên, trước đây đã từng tham gia quân ngũ những năm giải phóng đất nước

Có những gia đình cả nhà phạm tội về ma túy, vì mức siêu lợi nhuận mà họ bất chấp pháp luật, bố mẹ vào tù đã có con cái làm thay, dường như họ đã coi việc mua bán ma túy và vào tù là một “ nghề” nên vẫn thường xuyên diễn ra

5 Hành vi phạm tội.

Người phạm tội thường chia ma túy ra thành những gói nhỏ: tép….mỗi gói là một liều lượng nhất định để bán cho các con nghiện, việc tổ chức mau bán của

những đối tượng này hết sức tinh vi, chúng thường lựa chọn những địa điểm vắng ngwoif, không ai để ý có sự canh gác của đông bọn để khi các lực lượng chống ma túy phát hiện thì chúng dễ dàng tẩu thoát

Thực tiễn đấu tranh phòng chống các tội phạm về mua bán trái phép chat ma túy cho thấy: người có hành vi mua bán trái phép chất ma túy ít khi bị bắt quả tang, nếu có bị bắt quả tang cũng chỉ bị bắt với lượng chất ma túy rất ít, còn chủ yếu là bắt được người sử dụng và từ lời khai của người sử dụng ma túy nên cơ quan điều tra mới xác minh truy tìm người bán chất ma túy Khi người mua chất ma túy sử dụng bị bắt thì lập tức người bán chất ma túy đã kịp tẩu tán chất ma túy hoặc bỏ trốn nếu có nguy cơ bị lộ Nhiều trường hợp, người mua chất ma túy khai ra người bán chất ma túy cho mình nhưng nếu chỉ có lời khai của người mua chất ma túy mà không có các nguồn chứng cứ khác mà người bán chất ma túy không nhận tội thì cũng không kết luận được Về đặc điểm này sẽ được trình bày sâu hơn trong phần dấu hiệu của tội phạm mua bán trái phép chất ma túy để thấy được sự phức tạp cũng như khó khăn trong quá trình đấu tranh với các loại tội phạm này

II Dấu hiệu của tội phạm mua bán trái phép chất ma túy thông qua thực tiễn xét xử trên địa bàn thành phố Tuyên quang.

Điều 194 bộ luật hình sự quy định tới 4 hành vi phạm tội về ma túy khác nhau, nên phải căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để xác định hành vi của người phạm tội cho đúng với tội danh Trong đó, hành vi mua bán trái phép chất ma túy chiếm tỷ lệ lớn, để tìm hiểu về loại tội phạm này, chúng ta sẽ xem xét dấu hiệu của loại tội phạm này qua các yếu tố cấu thành tội phạm trong thực tiễn xét xử vừa qua:

1 Khách thể

Hành vi của người phạm tội xâm phạm đến chính sách độc quyền quản lý của Nhà nước về chất gây nghiện, đồng thời gây hiểm hạo về sức khỏe, nòi giống

và kinh tế cho con người và cho xã hội, gây ra hậu quả xấu cho cộng đồng, cải trở phong trào phòng chống tội phạm nói chung và phong trào phòng chống tệ nạn ma

túy nói riêng, gây mất trật tự trị an trên địa bàn, tác động xấu đến sự phát triển lành mạnh trong cộng đồng

Đối tượng tác động của tội phạm này chủ yếu là các chất ma túy thường gặp như thuốc phiện, heroin, thuốc lắc, ma túy tổng hợp

2 Chủ thể.

Người phạm tội đều là những người có năng lực trách nhiệm hình sự, đều nhận thức được hành vi phạm tội của mình là nguy hiểm cho xã hội, nhận thức được hậu quả của hành vi của mình song do ăn chơi, đua đòi, hám lợi nên vẫn quyết tâm thực hiện Đa phần người phạm tội là từ 18 tuổi trở lên, tỷ lệ dưới 18 tuổi rât ít, chiếm khoảng 1%, trong đó chủ yếu là Nam giới chiếm tới 98%, tỷ lệ nữ giới trong tội phạm này rất ít

Người phạm tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên quang rât phong phú và đa dạng, đa phần là có nhân than xấu, là những người nghiện ma túy đã được đưa đi cai nghiện song không chiujtwf bỏ mà tiếp tục dấn than vào con đường phạm tội, là những đối tượng đã từng có nhiều tiền án, tiền sự,

ăn chơi, lêu lổng, không chịu lao động

Tuy nhiên bên cạnh đó cung có không ít những người phạm tội là Đảng viên và giữ chức vụ nhất định tại các cơ quan Nhà nước, đây là những người tha hóa biến chất, vì mục tiêu lợi nhuận mà bất chấp tất cả Trong đó có bị cáo Hoàng Trọng Thủy sinh năm 1970, nghề nghiệp và chức vụ: là phó giám đốc bảo hiểm xã hội huyện yên sơn, tỉnh Tuyên Quang, là Đảng viên, do hám lợi mà đã thực hiện hành vi mua bán trái phép chất ma túy và kết quả phải nhận một bản án là

7 năm tù giam cho hành vi của mình (Bản án số 16/2010/HSST ngày 25- 02- 2010 của TAND thành phố Tuyên Quang), hay như bị cáo Nguyễn Văn Học sinh 1956 trước đây từng có thời gian phục vụ trong quân ngũ được Nhà nước thưởng huân chương chiến công hạng Nhì, bố mẹ đẻ là những cán bộ tiền khởi nghĩa được tặng thưởng huân chương kháng chiến trong cuộc kháng chiến chống pháp, song bản