Áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy cơ sở văn hóa Việt Nam

Đề tài về : Áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy cơ sở văn hóa Việt Nam

¸p dông trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y

C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam

B¸o c¸o khoa häc

Vinh- 2007

Mục lục

Trang

a- mở đầu

1 Đặt vấn đề 1

2 Tình hình nghiên cứu 2

3 Phơng pháp nghiên cứu và nguồn t liệu 4

4 Bố cục tiểu luận 4

b- nội dung Ch ơng 1 Thực trạng giảng dạy và sự cần thiết của việc áp dụng trực quan vào giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam 5

1.1 Thực trạng giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam và những nhợc điểm hạn chế của nó 5

1.2 áp dụng trực quan vào giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam, u điểm và tính khả thi 6

Ch ơng 2 áp dụng trực quan và một số bài học cụ thể 9

2.1 áp dụng trực quan vào giảng dạy bài phong tục - tín ngỡng 9

2.2 áp dụng trực quan vào giảng dạy bài Phật giáo 19

2.3 áp dụng trực quan vào giảng dạy các bài học về đặc điểm các vùng văn hoá 37 c- kết luận 47

d- Tài liệu tham khảo 48

a- mở đầu

1 Đặt vấn đề

Ngày nay xu hớng quốc tế hoá và khu vực hoá nền kinh tế thế giới đang diễn ra với quy mô ngày càng lớn và nhịp độ cao Chính vì vậy, các quốc gia muốn phát triển đợc, không còn cách nào khác là phải mở cửa nền kinh tế Trong quá trình hội nhập đó, một yêu cầu đặt ra là làm thế nào để vừa tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại làm giàu cho văn hoá dân tộc, lại vừa không làm mất đi bản sắc văn hoá quý báu của dân tộc Trớc thực trạng đó, việc

2

truyền thụ những tri thức về văn hoá dân tộc cho thế hệ trẻ trở nên quan trọng

hơn bao giờ hết Bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam trang bị những hiểu biết tối

thiểu cho sinh viên về một nền văn hoá, một dân tộc, để khi bớc vào đời, họ cóthể tham gia một cách có ý thức vào việc bảo tồn và phát triển văn hoá dân tộc

(1)

Hiện nay, cơ sở khoa học và hệ thống lý thuyết của bộ môn Cơ sở văn

hoá Việt Nam có thể nói là đã tơng đối hoàn chỉnh Vấn đề đặt ra là việc giảng

dạy và học tập bộ môn này trong các trờng đào tạo đã đạt đợc hiệu quả tốtnhất hay cha

Giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Đại học nói riêng vẫn phổ

biến tình trạng dạy chay - học chay, bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam cũng

không nằm ngoài quy luật này Trong khi đó, khác với kiểu t duy lôgic củaToán học, Lý học, Hoá học và Sinh học hay kiểu t duy hình tợng của văn học,

Cơ sở văn hoá Việt Nam cùng với Lịch sử, Địa lí lại là những bộ môn có tính

chất gắn bó sâu sắc với những trực quan sinh động Chính vì thế nếu chỉ dừnglại ở việc giảng dạy lý thuyết chay thì không thể nói là đã đạt đợc hiệu quảgiảng dạy và học tập tốt nhất Bởi vì, suy cho cùng với phơng pháp giảng dạykiểu này, sinh viên vẫn chỉ là đối tợng tiếp thu kiến thức một cách thụ động;

và việc học tập bộ môn này cũng chỉ mang tính chất đối phó - trả bài, chứkhông phải là sự hứng thú khi tìm hiểu về những đặc trng văn hoá của chínhdân tộc mình

Đề tài của chúng tôi lấy việc áp dụng các trực quan vào hỗ trợ giảng

dạy bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam làm đối tợng nghiên cứu, so sánh Đề tài

này nếu đợc thực hiện tốt sẽ có những đóng góp sau đây:

1 Giúp cho sinh viên có đợc những hiểu biết sâu sắc hơn về bản sắc văn

hoá dân tộc, nhất là những đặc trng văn hoá của từng vùng, từng miền trên đấtnớc ta qua những hình ảnh sinh động, cụ thể Từ đó giúp sinh viên ghi nhớkiến thức một cách khoa học, không máy móc đối phó

2 Đa vào môn Cơ sở văn hoá Việt Nam một phơng pháp giảng dạy hiện

đại mà ở đó giảng viên chỉ là ngời hớng dẫn, gợi mở, sinh viên mới là đối tợngtrung tâm của giờ học Trên cơ sở đó tạo ra không khí học tập năng động,thoát ly hẳn với tình trạng dạy chay - học chay đang phổ biến của môn họchiện nay

3

2 Tình hình nghiên cứu

Việc áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy không phải là vấn đề mới

Đặc biệt trong những năm gần đây, vấn đề này đợc đề cập khá nhiều trong cáchội thảo về đổi mới phơng pháp giảng dạy và trong các bài viết về giáo dục

Báo điện tử Vnexpress.net, tháng 11/2001, đăng bài có nhan đề Đã đến

lúc cải tiến phơng pháp giảng dạy, trong đó nhấn mạnh: "Thay cho cách giảng

dạy truyền thống chủ yếu là thầy đọc, trò ghi, hãy hớng cho học sinh tự sángtạo, thầy giáo không thể thiếu nhng sẽ tốt hơn nhiều nếu thầy là ngời định hớngdẫn đờng … Thực hiện đ Thực hiện đợc điều này không thể chỉ dạy chay"

Cũng báo này, tháng 8/2004, lại tiếp tục cho đăng một bài với hàng

tuýp Nên đổi mới cả t duy lẫn phơng pháp giảng dạy Trong đó một lần nữa

nhấn mạnh rằng: "Giáo dục của chúng ta cần thay đổi lại cả về t duy lẫn

ph-ơng pháp giảng dạy ở tất cả các cấp Chúng ta không thể tiếp tục lên bậc Đạihọc mà phơng pháp giảng dạy vẫn theo kiểu một chiều … Thực hiện đ"

Gần đây nhất, ngày 31/7/2006, TS Phan Quốc Việt, Tổng Giám đốcTâm Việt Group đã bày tỏ tâm huyết của mình với báo chí khi bàn về phơngpháp giảng dạy:

"Chắc chắn là rất cần một phơng pháp giáo dục mới, lấy ngời học làmtrung tâm hay còn gọi là học qua trải nghiệm Với phơng pháp này, học viên

sẽ đợc học qua những ví dụ minh hoạ, tình huống và bài tập sinh động dựatrên sự hoạt động của bộ não"

Nh vậy, có thể thấy rằng, việc đa các trực quan vào hỗ trợ giảng dạy nóichung đang ngày càng đợc quan tâm Tuy nhiên, đó cũng chỉ mới là nhữngnhận thức và phơng pháp luận chung nhất cho tất cả hệ thống giáo dục Trênthực tế, ngoài các môn nh Tin học, Ngoại ngữ, các trực quan đã đợc áp dụngkhá phổ biến một cách có hiệu quả; thì các môn học khác, hầu nh cha có mộtchuyên luận hay đề tài nghiên cứu nào viết về việc áp dụng trực quan vàogiảng dạy

Đối với môn Cơ sở văn hoá Việt Nam, mặc dù trong các giáo trình, các

tác giả cũng đã sử dụng những t liệu hình ảnh, tuy vậy, những t liệu hình ảnhnày cũng chỉ mang tính chất là những minh hoạ cho hệ thống lý thuyết chứcha phải là đối tợng chính của giáo trình Hơn nữa, số lợng các t liệu hình ảnh

đợc sử dụng cũng còn tơng đối hạn chế Cho dù vậy, đây cũng là những gợi

4

mở quan trọng cho chúng tôi trong việc xây dựng và hoàn thiện đề tài nghiêncứu của mình.

Với những thực trạng đã trình bày trên đây vấn đề áp dụng trực quan

vào hỗ trợ giảng dạy bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam xứng đáng đợc khảo sát

và phân tích trong một công trình riêng Đề tài của chúng tôi đợc tiến hành vớimục đích và quy mô nh vậy

3 Phơng pháp nghiên cứu và nguồn t liệu

Phơng pháp làm việc chính sẽ là phơng pháp quy nạp: Trên cơ sở, hệthống lý thuyết đã đợc biên soạn trong các giáo trình, ngời nghiên cứu sẽ khảosát và chỉ ra các trực quan phù hợp cho từng bài học, mục học cụ thể

T liệu nghiên cứu chủ yếu lấy từ các giáo trình Cơ sở văn hoá Việt Nam

do Trần Ngọc Thêm và Trần Quốc Vợng (chủ biên) biên soạn, kết hợp với

Website: http: //www.vietshare.com

4 Bố cục của tiểu luận

Nội dung của tiểu luận gồm hai chơng:

Trong Chơng 1 chúng tôi sẽ trình bày về thực trạng việc giảng dạy bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam hiện nay, những hạn chế và nhợc điểm của nó.

Đồng thời chỉ ra tính tích cực và khả thi của việc áp dụng trực quan vào hỗ trợgiảng dạy bộ môn này

Trong Chơng 2 chúng tôi đa ra các trực quan phù hợp áp dụng cho các

bài giảng về tín ngỡng - phong tục, về phật giáo và về văn hoá đặc trng củacác vùng Đồng thời chúng tôi cũng chỉ ra ý nghĩa cụ thể của việc áp dụngtrực quan qua từng bài giảng và cách thức thực hiện các bài giảng đó

5

b- nội dung

Ch ơng 1

Thực trạng giảng dạy và sự cần thiết của việc áp dụng

trực quan vào giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam.

1.1 Thực trạng giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam và những nhợc điểm

hạn chế của nó.

Nền giáo dục Việt Nam hiện nay quá chú trọng về IQ, tức là logic, tríthông minh Giống nh chiếc máy tính, IQ chính là phần cứng, là bộ khung rấtkhó thay đổi Thực chất ta cũng chỉ nói về IQ chứ cha thực sự có phơng pháp

đào tạo và rèn luyện để tăng IQ cho ngời Việt Nam Điều đó có thể nhận thấyngay trong hình thức đào tạo thầy đọc, trò chép, thi cử thiếu trung thực

Thực tế, việc giảng dạy và học tập bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam

hiện nay chịu ảnh hởng quá nhiều bởi văn hoá xin - cho, chờ đợi Học sinh đihọc chỉ đợi thầy "rót" bao nhiêu kiến thức thì "hứng" chứ cha thực sự chủ

động tham gia tích cực vào bài học

Với phơng pháp dạy chay - học chay truyền thống, giảng viên phải làm

việc hết sức vất vả ngay từ khâu chuẩn bị bài giảng đến khâu giảng bài Cơ sở

văn hoá Việt Nam là bộ môn tìm hiểu những kiến thức đại cơng về văn hoá và

đặc trng văn hoá của các vùng, miền trên đất nớc ta Vì thế, nếu chỉ dạy chaythì trong khuôn khổ 45 phút của một tiết học, giảng viên sẽ phải nói rất nhiều.Cho dù nh vậy thì vẫn có những phần kiến thức chỉ mang tính chất tợng trng,mơ hồ

Ví nh khi tìm hiểu về "nhà cửa - kiến trúc" chẳng hạn Rõ ràng là mỗivùng miền khác nhau sẽ có những kiểu kiến trúc nhà ở khác nhau Giảng viên

có thể giúp sinh viên biết đến các kiểu kiến trúc đó dới dạng liệt kê kiến thức,nhng không thể giúp sinh viên hình dùng rõ thế nào là nhà hai chái, thế nào làkiểu nhà mái cong truyền thống? Hay nh khi tìm hiểu về "phong tục - tín ng-ỡng" giảng viên có thể giúp sinh viên hiểu đợc trong một đám ma truyềnthống của ngời Việt có những trình tự nào, nhng xét đến cùng, đó cũng chỉ lànhững hiểu biết mang tính chất lý thuyết suông, nhớ đấy rồi lại quên ngay sau

đó

Dạy và học về văn hoá là tìm về những truyền thống văn hoá của dântộc, để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Thế hệ trẻ làm sao có thể

6

tiếp tục công việc bảo tồn những nét đẹp văn hoá của chính dân tộc mình khinhững hiểu biết của họ về văn hoá dân tộc còn quá chung chung và mơ hồ.Chỉ đơn cử hai ví dụ trên đây cũng đã thấy rõ những hạn chế của lối giảng dạytruyền thống đối với bộ môn này.

Hơn nữa với cách giảng dạy kiểu này, sinh viên chỉ là đối tợng tiếp thukiến thức một cách thụ động Và nếu phơng pháp học tập cứ theo t duy này thìrút cuộc chỉ là mãi mãu theo đuổi, thầy truyền cho 8 thì chỉ biết 6, đến khi dạylại ngời khác có khi chỉ còn đợc 4.(1) Bởi vậy đã đến lúc đa vào giảng dạy bộmôn này một phơng pháp hiện đại, khơi dậy tính làm chủ và khả năng sángtạo của sinh viên trong từng giờ học

1.2 áp dụng trực quan vào giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam, u điểm và

tính khả thi.

Gần đây, vấn đề đổi mới phơng pháp giảng dạy nhằm đảm bảo và nângcao chất lợng giáo dục đang đợc d luận đặc biệt quan tâm Nh đã trình bày ở

trên, Cơ sở văn hoá Việt Nam cùng với Lịch sử, Địa lý là những bộ môn có

tính chất gắn bó sâu sắc với thực tế sinh động Tuy nhiên, trong điều kiện nềnkinh tế nớc ta hiện nay, việc tổ chức cho sinh viên đi thăm quan thực tế thờngxuyên để nghiên cứu và học tập còn gặp rất nhiều khó khăn Thế nhng nếu cứtiếp tục duy trì phơng pháp dạy chay - học chay truyền thống thì không thể đạt

đợc hiệu quả tốt nhất mà môn học yêu cầu Tình hình đó đòi hỏi cần có mộtphơng pháp giảng dạy mới, với mức chi phí không quá cao mà vẫn có thểnâng cao đợc chất lợng giảng dạy và học tập bộ môn này Trớc thực trạng trên,việc áp dụng các trực quan vào hỗ trợ giảng dạy xem ra là biện pháp hữu hiệunhất và phù hợp hơn cả

Các trực quan mà chúng tôi nói đến ở đây đó là: những t liệu về văn hoá

đợc thể hiện dới dạng hình ảnh, có thể là những thớc phim hoặc tranh, ảnh ghilại những cứ liệu văn hoá Tuỳ theo nội dung từng bài học mà các giảng viênchọn lựa và sử dụng các t liệu này sao cho hợp lý và đạt hiệu quả tốt nhất

Các t liệu hình ảnh này có thể lấy từ mạng Internet, các thớc phim vềvăn hoá do đài truyền hình Trung ơng hay các đài truyền hình địa phơng thựchiện Hoặc phim, ảnh do các giảng viên trực tiếp ghi lại qua các chuyến đithực tế tại các bảo tàng văn hoá, bảo tàng dân tộc hay các điểm văn hoá ở các

địa phơng

( 1) Phan Quốc Việt - http: // www Bacninh.gov.vn/Story/GiaoDucDaoTao/ ChuongTrinhGiaoDuc/2006/7/5469.html.

7

Cần phải khẳng định rằng, con ngời tri giác về các sự vật, hiện tợng qua

sự tác động của nó vào các giác quan của con ngời Các sự vật hiện tợng tác

động vào thị giác lại giúp con ngời tri giác về nó trực tiếp, rõ ràng và sâu sắchơn cả so với các giác quan khác Do vậy, sử dụng các trực quan vào hỗ trợgiảng dạy sẽ làm cho các giờ học đạt đợc hiệu quả tốt nhất

Ví nh, khi giảng về "Nhà cửa - kiến trúc", thay vì phải giới thuyết rấtnhiều về đặc điểm của các kiểu kiến trúc nhà ở, giảng viên chỉ cần giới thiệukhái quát những đặc điểm chung nhất của các kiểu kiến trúc đó Sau đó, chạycác t liệu hình ảnh đã chuẩn bị lên máy chiếu, phần còn lại là để cho sinh viênquan sát và tự mình chỉ ra các đặc điểm cụ thể của từng kiểu kiến trúc Hay

nh khi giảng về phong tục tang ma, công việc của giảng viên cũng chỉ là giớithiệu một cách sơ lợc về phong tục này Còn các phần giải thích theo cáchgiảng dạy trớc đây bây giờ dành cho sinh viên sau khi đã quan sát các t liệuhình ảnh cụ thể về đám ma truyền thống của ngời Việt

Rõ ràng với việc áp dụng trực quan vào giảng dạy nh đã trình bày trên

đây chắc chắn sinh viên sẽ cảm thấy hứng thú và tích cực chủ động tham giavào các giờ học một cách có ý thức, trở thành đối tợng trung tâm của bài học.Vai trò to lớn của các giảng viên thể hiện ở việc chuẩn bị các trực quan phục

vụ cho bài giảng của mình, còn trong các giờ lên lớp các thầy cô sẽ chỉ lànhững ngời định hớng dẫn đờng

Nh vậy, trong Chơng 1 này chúng tôi đã trình bày những nhợc điểm, hạn chế của phơng pháp dạy chay truyền thống đối với môn Cơ sở văn hoá

Việt Nam Đồng thời chỉ ra tính khả thi của việc áp dụng trực quan vào việc

giảng dạy Cơ sở văn hoá Việt Nam và những tác động tích cực của nó đối với

môn học này Qua đó chúng tôi chỉ ra tính u việt của việc áp dụng các trựcquan vào giảng dạy đó là: biến trờng học thành sân chơi đích thực, thành môitrờng sống thực sự (1) mà ở đó, sinh viên là đối tợng trung tâm

(1)Phan Quốc Việt - http: // www Bacninh.gov.vn/Story/GiaoDucDaoTao/ ChuongTrinhGiaoDuc/2006/7/5469.html.

8

Ch ơng 2

áp dụng trực quan vào một số bài học cụ thể.

2.1 áp dụng các trực quan vào giảng dạy bài phong tục - tín ngỡng

Phong tục - tín ngỡng là một trong những yếu tố quan trọng góp phầnlàm nên những đặc trng riêng của một nền văn hoá Bởi vậy, khi nghiên cứu

về văn hoá dân tộc không thể nào không tìm hiểu về tín ngỡng - phong tục ởphần này chúng tôi đi vào giải quyết vấn đề áp dụng trực quan vào giảng dạycác phần cụ thể của một bài học về phong tục - tín ngỡng

2.1.1 Trớc hết là về tín ngỡng

2.1.1.1 Tín ngỡng phồn thực là một đặc trng của nền văn hoá nông nghiệp ở

Việt Nam, tín ngỡng phồn thực thể hiện khá đa dạng và rõ nét Theo cáchgiảng dạy truyền thống, giảng viên sẽ lên lớp liệt kê các hình thức biểu hiệncủa tín ngỡng này, tức là phải chuẩn bị rất nhiều về phần lý thuyết

Với việc áp dụng các trực quan, công việc của các giảng viên sẽ là chuẩn

bị các t liệu hình ảnh liên quan đến kiểu tín ngỡng này nh: tợng đá hình nam nữvới bộ phận sinh dục phóng to ở Văn Điển - Hà Nội, ở thung lũng SaPa - LàoCai Các hình ảnh về tợng ngời với bộ phận sinh dục phóng to ở các nhà mồTây Nguyên; tục thờ cúng mõ - nờng ở Phú Thọ, Hà Tĩnh; hình ảnh về cột đá ởChùa Dạm - Bắc Ninh, hình ảnh trên các thạp đồng, trống đồng, (1)… Thực hiện đ Phần lênlớp bây giờ thay vì liệt kê và miêu tả các hình thức biểu hiện của tín ngỡngphồn thực, các thầy cô chỉ cần giới thiệu khái quát về kiểu tín ngỡng này vàthông qua các hình ảnh đang chiếu, nhấn mạnh ý nghĩa vai trò của tín ngỡng;phần còn lại là để cho sinh viên quan sát và tự cảm về bài học

Rõ ràng với hai cách học: một là ghi chép những lời cô giảng một cáchmáy móc, khô khan; hai là đợc quan sát trực tiếp các hình ảnh có liên quan

đến nội dung bài học, sinh viên sẽ thích thú hơn với cách học thứ hai Hơnnữa, trong một giờ học với các trực quan sinh động, sinh viên sẽ thể hiện đ ợccá tính sáng tạo và t duy của mình về phần kiến thức đợc học Các giảng viên

sẽ là ngời tập hợp và đa ra những kiến thức chuẩn xác nhất từ những lời phát

9

biểu của sinh viên Nhờ đó kích thích sự chủ động trong đón nhận kiến thứccủa sinh viên, làm cho giờ học trở nên sôi nổi và năng động hơn.

Dới đây là một số trực quan về Tín ngỡng phồn thực mà chúng tôi đã

su tầm đợc :

10

Tín ngỡng phồn thực tìm thấy ở khu nhà mồ Tây Nguyên

Cột đá chùa Dạm- Bắc Ninh

Linga Tháp Mẫm Bình

Định

12

TÝn ngìng phån thùc trong v¨n ho¸ Ch¨m t×m thÊy ë

Th¸p Chµm

13

Các hình khắc trên bề mặt trống đồng Ngọc Lũ

2.1.1.2 Trong phần tín ngỡng này cũng cần phải đề cập đến những tục lệ về

thờ cúng tổ tiên, thờ thổ công

15

Không gian văn hoá nớc ta trải dài theo chiều dài lãnh thổ Bởi vậy ởmỗi vùng, miền khác nhau tín ngỡng về thờ cúng tổ tiên và tục thờ thổ côngcũng có những điểm khác biệt.

Với bài giảng này, giảng viên chọn lọc những hình ảnh về không gianthờ cúng, bàn thờ và cách bày trí bàn thờ, vị trí bàn thờ thổ công … Thực hiện đ ở một sốvùng khác nhau cho sinh viên quan sát Sau khi quan sát, sinh viên sẽ tự mìnhchỉ ra những đặc điểm giống và khác nhau trong tín ngỡng này ở các vùng,miền khác nhau của đất nớc

Ngoài ra cũng cần đa vào các hình ảnh về màu sắc áo tang, khăn tang,cách thức mặc áo, hình thức chống gậy, loại số lần lạy … Thực hiện đ để sinh viên quan sát,rồi từ đó chỉ ra tinh thần triết lý âm dơng - ngũ hành trong tang ma của ngời Việt

Hình ảnh về đám ma ngời Mờng tìm thấy ở Bảo tàng Dân tộc

16

2.2 áp dụng trực quan vào giảng dạy bài Phật giáo

Phật giáo là một trong những tôn giáo lớn thâm nhập vào Việt Nam từrất sớm Khi vào Việt Nam, Phật giáo đã tiếp xúc ngay với các tín ngỡngtruyền thống của dân tộc, hình thành nên những đặc điểm riêng của Phật giáoViệt Nam

ở bài học này, sau khi đã giới thuyết về sự ra đời của Đạo Phật, quátrình thâm nhập và phát triển của Phật giáo ở Việt Nam; để giúp cho sinh viênhiểu rõ về sự phát triển của Phật giáo Việt Nam và những đặc điểm của nó,giảng viên cũng cần chuẩn bị những t liệu, hình ảnh liên quan đến nội dungbài học sau đây:

- Hình ảnh về các chùa: Chùa Phật Tích, chùa Dạm, chùa Diên Hựu, chùaQuỳnh Lâm, hệ thống chùa Yên Tử Qua các hình ảnh này giúp cho sinh viênthấy đợc quy mô to lớn và kiến trúc độc đáo của hệ thống các chùa chiền, từ đórút ra những khẳng định về sự phát triển của Phật giáo ở Việt Nam

- Các hình ảnh về nội thất của các chùa, hình ảnh về tợng phật, dángdấp của tợng phật, hình ảnh về cách bố trí các gian thờ, điện thờ Qua các hình

ảnh này làm rõ tính tổng hợp, khuynh hớng thiên về nữ tính và tính linh hoạtcủa Phật giáo Việt Nam

Một số trực quan phục vụ cho bài giảng về Phật giáo:

17

Tháp chuông chùa Thiên Mụ đợc coi là tháp chuông cổ nhất ở Việt Nam

Chùa Dâu ở Bắc Ninh xây thế kỉ III đợc xem là ngôi chùa xa nhất

Việt Nam18

Chùa Một Cột đợc xem là chùa có kiến trúc độc đáo nhất Việt Nam

19

chïa

20

Chïa Yªn Tö- Qu¶ng Ninh