Đề tài về ; Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc trong phân môn vẽ tranh của học sinh THCS
Trang 1BẢN TĨM TẮT ĐỀ TÀI
- Tên đề tài: "T×m hiĨu mµu s¾c vµ c¸ch sư dơng mµu s¾c trong phân môn vẽ
tranh cđa häc sinh THCS ".
- Người thực hiện: Võ Thị Hiền
- Đơn vị cơng tác: Trêng THCS Ninh §iỊn
1/ Lý do chọn đề tài:
- Trong quá trình giảng dạy mơn mĩ thuật vẽ trang trí bản thân tơi nhận thấy học vẽ trang trí nhằm giáo dục thẩm mỹ cho học sinh tạo điều kiện cho các em tiếp xúc làm quen cảm thụ được vẽ đẹp của tác phÈm Bên cạnh đĩ vẽ trang trí cịn rèn luyện cho học sinh kỹ năng quan sát và sự khéo léo trong sinh hoạt cũng như trong học tập Chính vì những lý do đĩ mà tơi đã chọn giải pháp nghiên cứu khoa học này
2/ Đối tượng phương pháp nghiên cứu.
- Sách giáo khoa mĩ thuật 6,7,8,9
- Giáo viên giảng dạy mĩ thuật
- Học sinh lớp 6,7,8,9 Trường THCS Ninh §iỊn
3/ Đề tài đ ư a ra giải pháp mới.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu và sử dụng màu sắc trong phân môn vẽ tranh
4/ Hiệu quả áp dụng
- Học sinh sẽ hứng thú hơn khi học tiết mĩ thuật phân mơn vẽ tranh
- Bài vẽ của học sinh đạt hiệu quả hơn
5/ Phạm vi áp dụng.
- Lớp 6,7,8,9 Trường THCS Ninh §iỊn
Ninh §iỊn, ngµy 25 th¸ng 10 n¨m 2010
Ngêi thùc hiƯn:
Vâ ThÞ HiỊn
Trang 2A MỞ ĐẦU
I Lớ do chọn đề tài:
- Mục đích của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con ngời XHCN
- Là giáo viên giảng dạy mĩ thuật ở cấp THCS tôi rất muốn học sinh nắm vững kiến thức, thực hiện tốt thực hành và có đam mê với môn học Nói tới mĩ thuật là nói
về cái đẹp, tính thẩm mĩ về nhiều lĩnh vực khác nhau Bộ môn mĩ thuật ở các cấp tiểu học và THCS chỉ mới nghiên cứu, tìm hiểu một góc độ hẹp về mĩ thuật Đó là tìm hiểu sơ lợc một số nền mĩ thuật trong và ngoài nớc, chủ yếu là thực hành vẽ tranh, vẽ theo mẫu, vẽ trang trí Trong các bài thực hành cần nắm bắt và thực hiện nhiều yếu tố để có bài vẽ tốt, trong đó có 2 yếu tố quan trọng đó là hình và màu để giúp học sinh thể hiện
tốt hơn trong các bài vẽ vì vậy tôi chọn đề tài " Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc trong phõn mụn vẽ tranh của học sinh THCS "
II Mục tiờu nghiờn cứu:
- Đề tài nhằm đỏnh giỏ về màu sắc và cỏch sử dụng màu sắc trong phõn mụn
vẽ tranh của học sinh trung học cơ sở
III Khỏch thể và đối tượng nghiờn cứu:
1 Khỏch thể nghiờn cứu:
- Việc tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc trong phõn mụn vẽ tranh của học sinh THCS có nhiều lĩnh vực để nghiên cứu, trong đề tài này tôi chỉ tìm hiểu đó là sự hiểu biết về màu sắc và vận dụng của học sinh trong các bài vẽ trang trí
2 Đối tượng nghiờn cứu:
- Đối tượng chớnh tụi tỡm hiểu để thực hiện đề tài này là học sinh ở cỏc khối 6,7,8,9
Trường THCS Ninh Điền
IV Nhiệm vụ nghiờn cứu:
- Việc tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc trong phõn mụn vẽ tranh của học sinh THCS có nhiều lĩnh vực để nghiên cứu, trong đề tài này tôi chỉ tìm hiểu đó là sự hiểu biết về màu sắc và vận dụng của học sinh trong các bài vẽ tranh
V Phương phỏp nghiờn cứu:
- Để đề tài này thành công cần phải vận dụng, kết hợp nhiều phơng pháp
nghiên cứu khác nhau, nhằm bổ sung hỗ trợ cho nhau trong việc nghiên cứu tôi đã sử dụng các phơng pháp sau:
+/ Nghieõn cửựu taứi lieọu giaỷng daùy mú thuaọt chửụng trỡnh trieồn khai saựch giaựo khoa mụựi
+/ Nghieõn cửựu saựch giaựo khoa – saựch giaựo vieõn mú thuaọt 6,7,8,9
+/ Phơng pháp hệ thống hoá
+/ Phân tích, tổng hợp, lý thuyết
+/ Phơng pháp khảo sát
+/ Phơng pháp trực quan
+/ Phơng pháp quan sát
+/ Phơng pháp nghiên cứu s phạm
Trang 3+/ Phơng pháp lấy ý kiến tham gia.
Đó là những phơng pháp chủ yếu trong đề tài này
B NỘI DUNG
I Cụ sụỷ lyự luaọn
1 Mục tiờu, nhiệm vụ của mụn Mỹ thuật ở THCS:
a.Mục tiờu:
Trang 4- Với việc tìm hiểu cách sử dụng màu sắc trong phân môn vẽ tranh của học sinh THCS nhằm thấy đợc tầm quan trọng của màu sắc trong nghệ thuật hội hoạ, tìm hiểu mức độ thể hiện màu sắc trong bài vẽ của học sinh Từ đó ngời giáo viên có phơng pháp phù hợp để hớng dẫn, kích thích học sinh thực hiện bài vẽ đạt kết quả tốt nhất
b Nhiệm vụ:
- Từ mục đích trên đề tài này đã góp phần giúp ngời giáo viên hiểu biết hơn về màu sắc, cách sử dụng màu của học sinh trong vẽ tranh Giúp các em có nhận thức về màu sắc và vận dụng trong vẽ tranh, tạo hứng thú trong học tập, ngoài ra còn giúp các em biết cảm nhận đợc vẻ đẹp của màu sắc trong các tác phẩm mĩ thuật trong và ngoài nớc
2 Ch ơng trình môn mĩ thuật ở THCS
a Thuận lợi
*.Khái quát ch ơng trình :
- Chơng trình môn mĩ thuật ở trờng THCS đợc chia làm 4 phân môn:Vẽ tranh, vẽ theo mẫu, vẽ trang trí,thờng thức mĩ thuật.Trong đó có các bài dạng lý thuyết và thực hành.Các bài lý thuyết giới thiệu trình tự nội dung và cuối bài là câu hỏi hớng dẫn, các bài thực hành viết dới dạng: quan sát, nhận xét, tìm và chọn nội dung đề tài,vaứ thửùc haứnh
Chơng trình môn mĩ thuật ở trờng THCS đợc phân bố nh sau:
*/ Phía học sinh.
Đặc điểm tâm lý
- Lứa tuổi học sinh THCS tuổi từ 11-15 đang theo học từ lớp 6-9, là lứa tuổi b-ớng bỉnh khó bảo với sự mạnh mẽ về tâm sinh lý, biểu hiện tình cảm rõ ràng, sự yêu,
sự ghét đồng thời có biểu hiện của sự e thẹn ngại ngùng, ảnh hởng đến kết quả bài vẽ của các em Trong quá trình làm bài các em thờng che bài vẽ của mình không để thầy cô giáo thấy, đồng thời cảm giác mình đã lớn nên các em muốn độc lập trong bài vẽ của mình muốn thể hiện bản lĩnh của bản thân rằng mình sẽ làm đợc, sẽ vẽ đợc nhng khi bắt tay vào bài vẽ thì đa số các em không thể hiện đợc ý tởng của mình, vì sao?
- Sự phát triển thể chất tâm lý, trí tuệ mạnh mẽ nhng không đồng đều Đa phần các em còn bỡ ngỡ vụng về trong khi vẽ, điều chỉnh hình vẽ nét bút không theo suy nghĩ của bản thân và lứa tuổi này còn ở tuổi ăn tuổi ngủ ham thích vui chơi hoạt động,
do đó trong bài vẽ đặc biệt là các bức tranh đề tài thể hiện rõ dấu ấn của sự trẻ trung hồn nhiên ngây thơ, ngộ nghĩnh và hết sức chân thành
- ễÛ học sinh THCS đa số các em thích vẽ theo suy nghĩ, ý thích của mình hơn là
vẽ theo sự hớng dẫn của giáo viên Nghĩ gì và vẽ nấy, đặt bút vào là vẽ không theo trình tự khuôn khổ các bớc vẽ chính vì vậy ngời giáo viên cần hiểu và hớng dẫn các
em dần dần, để các em nắm bắt và thấy đợc tác dụng của việc vẽ màu phù hợp với hình
vẽ trong tranh đúng đem lại cho bài vẽ của mình có một kết quả tốt
khả năng cảm nhận trong phân môn vẽ tranh của học sinh THCS.
- Học sinh THCS có ngôn ngữ tạo hình có gì đó rất đơn giản nhng cũng rất sáng tạo phong phú các em thờng vẽ tranh theo nhiều nội dung đề tài khác nhau, một số em
Trang 5cũng tìm cho mình đợc nội dung và cách thể hiện rất dí dỏm, có nhiều bố cục lạ, đẹp mắt nhng khi sử dụng màu sắc thì lúng túng, vụng về Về hình tợng thì đa phần các em cha có suy nghĩ tìm tòi về dáng, hình, động tác và nhất là những đặc điểm điển hình trong từng loại đề tài hay nội dung mà các em chọn,đã vậy các em còn gặp phải cách
sử dụng màu trong vẽ trang hầu hết các em vẽ hình dáng xong không biết nên vẽ màu gì? vẽ màu nh thế nào? cho tranh không trùng màu… Đa số học sinh thể hiện màu Đa số học sinh thể hiện màu sắc trong tranh thờng rực rỡ đôi khi trở nên đối lập về màu sắc khiến cho tranh trở nên khô cứng ngay cả tranh về đề tài thơ mộng
- Chất liệu mà các em thể hiện chủ yếu là bút dạ là màu nớc ngoài ra còn có bút sáp và màu bột chính vì thế mà tranh các em thờng là nhng gam màu rất sống động, tơi vui Vì vậy đa phần những bài vẽ của các em có sự chênh lệch về gam màu đậm nhạt rất lớn, nhìn chung các em cha xác định màu của mảng chính và phụ để vẽ màu trong tranh có sự hài hòa, tạo cho bức tranh không khô cứng mà trở nên huyền ảo, thơ mộng,
có hồn trong tranh
hứng thú học tập trong phân môn vẽ tranh ở học sinh THCS
- Nhìn chung phân môn này đợc đông đảo học sinh a thích bởi tính tự do ít gò
bó, nói nh vậy nhng dù ít dù nhiều thì vẽ tranh cũng phải tiến hành theo các bớc,và bớc
vẽ
màu cũng là phần trọng tâm trong vẽ tranh đề tài đòi hỏi học sinh phải có kiến thức về
vẽ màu để áp dụng vào từng phân môn cụ thể và có cách thể hiện và sử dụng màu sắc khác nhau, tuy nhiên ở đây chúng ta tìm hiểu lứa tuổi học sinh THCS trong phạm vi phân môn vẽ tranh
*/ Sự quan tâm của nhà tr ờng
- Ban giám hiệu nhà trờng đã có cái nhìn đúng và quan tâm đến bộ môn mĩ thuật rất phù hợp Không có sự phân biệt môn chính, môn phụ, đã tạo mọi điều kiện tốt nhất
để GV và HS thực hiện có hiệu quả trong hoạt động dạy- học
b Khó khăn.
- Bộ môn mĩ thuật là một môn naờng khieỏu neõn ủoứi hoỷi hoùc sinh phaỷi thửùc haứnh thửụứng xuyeõn
- Cha có phòng học riêng cho môn mĩ thuật
- Phơng tiện, đồ dùng dạy học còn thiếu thốn.( Tranh và các mẫu vật … Đa số học sinh thể hiện màu)
- Nhiều học sinh và phụ huynh còn nhận thức là môn phụ nên không thật nghiêm túc trong việc học tập bộ môn
* Bi ện phỏp:
- Để khắc phục hiệu quả của học mĩ thuật về cách sử dụng màu sắc trong phân môn
vẽ tranh, giáo viên phải tìm hiểu hoàn cảnh tâm sinh lý của từng học sinh để có kế hoạch và biện pháp giảng dạy và học tập tốt hơn
II Cụ sụỷ thửùc tieón:
1.Thửùc tieón vaỏn ủeà nghieõn cửựu:
- Học sinh cha nắm bắt đợc cách pha maứu còn chung chung, mang nặng tính chất hình thức
- Học sinh THCS có cách nhìn, cách cảm nhận về màu hết sức mụứ aỷo coứn chửa coự ủoọ ủaọm nhaùt trong tranh,maứu saộc trong tranh chửa laứm noồi baọt troùng taõm
- Kỹ năng sử dụng màu nớc, màu bột của học sinh THCS còn kém
- Trong khi tiến hành bài vẽ các em không theo trình tự tiến hành các bớc làm bài , mà làm theo ngẫu hứng, thích maứu gỡ laứ vẽ, ít chú trọng trớc, sau hay chính, phụ trong bài vẽ
Trang 6- Học sinh THCS cha có thói quen su tầm tài liệu phục vụ cho bài vẽ hiệu quả hơn, và cha có thói quen quan sát nhận xét sự vật hiện tợng cho bài vẽ có chiều sâu và hiệu quả hơn
Từ những vấn đề cơ bản đó thì đối với phân môn vẽ tranh, phơng pháp giảng dạy phù hợp là phơng pháp quan sát và phơng pháp liên hệ với thực tieón cuộc sống Ngoài ra là sự kết hợp các phơng pháp dạy học nh gợi mụỷ, vấn đáp, luyện tập
Vẽ tranh đề tài thì việc liên hệ tụựi thực tieón cuộc sống là một điều hết sức quan trọng, đảm bảo cho việc tìm và lựa chọn hình tợng đợc sâu sắc hơn, nêu rõ trọng tâm
đề tài hơn
Keỏt quaỷ khaỷo saựt ủaàu naờm cuỷa khoỏi 7,8 nhử sau:
2 ẹaựnh giaự chung:
- Như vậy qua quỏ trỡnh tỡm hiểu, tụi rỳt ra một số đỏnh giỏ chung về thực
trạngsửỷ duùng maứu saộc cuỷa hoùc sinh
- Giỏo viờn giảng dạy mụn Mỹ thuật đó tiến hành nghieõn cửựu vaứ cho hoùc sinh quan saựt nhieàu tranh, so saựnh caựch sửỷ duùng maứu trong veừ tranh để tiết học đạt hiệu quả cao Bờn cạnh giỏo viờn đó tiến hành giảng dạy bằng cụng nghệ thụng tin thu hỳt học sinh tham gia và phỏt huy khả năng sử dụng mỏy tớnh của học sinh,hoùc sinh thaỏy ủửụùc sửỷu duùng maứu saộc phong phuự Với những yờu cầu của giỏo viờn, học sinh đó sưu tầm nhiều tranh ảnh, tư liệu cho bài học trờn cơ sơ đú giỏo viờn đó cho học sinh tự giới thiờu trực quan của bài học
- Cỏch sử dụng maứu saộc cuỷa hoùc sinh cũn nhiều bất cập: hiệu quả sử dụng chưa cao
- Nhỡn chung đối với trường THCS, vấn đề sử dụng maứu trong veừ tranh cuừng nhử trong veừ trang trớ ụỷ mụn Mỹ thuật bước đầu đó đạt được hiệu quả nhưng cần quan tõm hơn nữa hiệu quả của việc sử dụng maứu nửụực
III Noọi dung vaỏn ủeà:
1 Màu sắc.
- Màu là một hiện tợng phong phú nhất mà con ngời nhận biết đợc liên tục hằng ngày Mắt con ngời nhận biết đợc vô vàn màu sắc và màu sắc đó biến đổi trong các
t-ơng quan bất tận của chúng, dới tác động của các nguồn ánh sáng khác nhau Ba yếu
tố con mắt ngời, vật có màu và nguồn sáng tạo điều kiện cho sự nhìn luôn thay đổi,
Trang 7nên màu là gì là điều khó nắm bắt nhất Trong các trờng hợp loạn thị – thờng loạn về màu – không phân biệt đợc màu là phổ biến hơn cả Màu là biểu hiện phức tạp nhất của nhận thức và cảm thụ thị giác Nó là đối tợng của hàng loạt các ngành khoa học và
kĩ thuật khác nhau Đối với nghệ thuật tạo hình từ xa đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu công phu về màu nhằm tìm hiểu bản chất và hệ thống hoá nó mong cung cấp cho ngời học một công cụ làm việc tốt Song roừ ràng đến nay nếu giải phẫu, viễn cận, bố cục đợc dạy nh một chơng trình có bài bản trong nhà trờng thì về màu vẫn không thể có một chơng trình cố định nào cả Nhiều ngời cho rằng cảm thụ, nhận biết màu là bẩm sinh, hoạ sĩ có màu đẹp là “trời cho” ở đây không nhằm thần bí hoá hiện tợng nhận biết về màu mà muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu màu sắc đồng thời nêu rõ cái vô cùng của màu sắc là niềm vui vô tận của con ngời Tuy nhiên trong sử dụng màu cuừng có nhiều khái niệm nh: Màu, độ tối – sáng, độ tinh khiết, độ no, sự hài hoà là các yếu tố đó phải đợc sử dụng nh thế nào để thoả mãn con mắt một cách tốt nhất, không làm nó mệt mỏi, khó chịu
- Màu sắc là yếu tố đặc biệt tạo đợc hứng thú nhất cho học sinh phần lớn do màu sắc là yếu tố tác động mạnh đến thị giác của con ngời, nhất là lứa tuổi học sinh THCS
đại đa số các em thích vẽ màu, đặc biệt là ở phân môn vẽ tranh, phần vẽ hình,vẽ đ ờng nét thờng chiếm thời gian rất nhiều,phần vẽ màu thời gian các em dành rất ít nên các
em làm một cách không có sự phối hợp giữa các màu sắc, các em không biết bắt đầu
vẽ màu nào trớc và sau vẽ nh thế nào cho bức tranh có màu hài hòa, bắt mắt.Một số học sinh cha biết cách pha màu ,chồng màu, kéo màu từ mảng chính, sang màu phụ một cách hợp lý, cha làm nổi bật trọng tâm và cha thể hiện đợc độ đậm nhạt ở trong bức tranh làm cho bức tranh đều đều màu sắc dàn trải, không tạo đợc chiều sâu của bức tranh là "gần thì tỏ , xa thì mờ " Nên đa phần tranh của các em mang đậm tính chất trang trí
- Màu sắc nổi bật ở đây là gam màu tơi vui sống động, màu sắc trẻ trung, nhng cũng có những bài có gam màu hài hoà, nhẹ nhàng trong sáng
2 Cách sử dụng màu sắc của học sinh trong bài vẽ tranh.
- Phân môn vẽ tranh ở THCS đợc đa vào từ lớp 6 đến lớp 9 Vì vậy nội dung cơ bản đợc chọn lọc hết sức cơ bản Những bài học chủ yếu nhằm nâng cao về kiến thức
vẽ tranh, phơng pháp thể hiện cũng nh thực hành ứng dụng trong đời sống và các bài học cơ bản nhằm giúp học sinh nắm vững kiến thức trong bố cục tranh vẽ và phát huy khả năng tìm tòi sáng tạo Khả năng của học sinh sẽ đợc nâng cao dần theo từng lớp học vì vậy việc học vẽ tranh đợc tiến hành đúng quy trình nhằm khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo, độc đáo của học sinh khi làm bài
- Vẽ tranh nhằm phát huy tính tởng tợng, sáng tạo, làm giàu cảm xúc thẩm mĩ cho học sinh trên cơ sở cung cấp kiến thức và rèn luyện kĩ năng cơ bản về hình tợng trong tranh vẽ, điển hình hoá bằng ngôn ngữ đặc trng của hội hoạ là hình mảng, đờng nét, màu sắc đậm nhạt bố cục theo nguyên tắc của nghệ thuật vẽ tranh
- Cách vẽ tranh đợc thể hiện bằng các bố cục có mảng chính, phụ trong tranh làm nổi bật nội dung chủ để Hình mảng, đờng nét, màu sắc thờng đợc học sinh diễn tả nội dung ở thực tế và các hình ảnh đó đợc tởng tợng trong tranh vẽ với hình khối nét vẽ khác nhau.Cách vẽ thờng đợc học sinh vẽ theo suy nghĩ với nội dung đề tài cho sẵn,học sinh vẽ hình ảnh theo bố cục đã sắp xếp, màu sắc học sinh sử dụng trong vẽ tranh là đều theo sở thích của ngời sử dụng Chính vì vậy trong phân môn vẽ tranh, cần hình thành và phát triển ở HS kĩ năng quan sát, t duy tạo hình, bố cục, vẽ hình, chỉnh hình, vẽ đậm nhạt, vẽ màu, vận dụng kiến thức vào thực tế
- Do ảnh hởng đặc điểm tâm lý, cách nhìn, kiến thức vì vậy trong quá trình học phân môn vẽ tranh cách sử dụng màu của các em mang tính tuỳ tiện, tự phát cha chú ý
đến độ đậm nhạt trong tranh vẽ, hầu hết các em sử dụng màu còn hạn chế, cha có sự phối hợp giữa các màu
*/ Sự hài hoà của màu.
Trang 8- Sự hài hoà của màu là khái niệm khó định nghĩa nhất Phải nói rằng Sự hài hoà trên sự cân bằng Mà sự cân bằng thì dựa trên sự gần nhau, giống nhau hoặc đối vẽ màu phải rõ đặc điểm của đối tợng không vẽ chung chung Vẽ màu thì không vẽ hình quá chi tiết cụ thể sẽ rất khó để thể hiện, màu có thể vẽ nh thực hoặc theo cảm hứng, song cần chú ý Tơng quan giữa các màu, không vẽ độc lập từng màu, chú ý đến độ
đậm nhạt của các màu gam màu để thể hiện đợc tính chất bài vẽ
Giáo viên khi dạy cần quan tâm đến
- Sự cân bằng về sắc độ của các màu trong vẽ tranh
*/ Nóng và lạnh.
- Nóng và lạnh là cảm giác rất roừ rệt đối với màu, màu đỏ (nóng) gắn với hơi ấm,
nóng Màu xanh (lạnh) mát mẻ làm dịu mắt ngời.
Giáo viên khi dạy cần quan tâm đến:
- Trên vòng tròn màu ta có hai khu vực màu nóng – lạnh roừ rệt: Màu
cam-vàng-đỏ là nóng; lục-tím-lam là lạnh Trong tranh sơn mài với màu truyền thống chỉ có cam-vàng-đỏ vàng nâu và đen trắng
– – Bên cạnh đỏ, thì vàng là lạnh và bên cạnh nâu thì vàng trở nên nhẹ nhàng mỏng manh và ấm Trong các gam đỏ nh vậy, các màu đỏ này nóng hơn màu đỏ kia.Trong các gam lam (lơ) tím có màu lam (lơ) này lạnh hơn màu lam
(lơ) kia
*/ Xa và gần.
- Xa và gần cũng là một cảm giác của con mắt trớc màu sắc
Giáo viên khi dạy cần quan tâm đến:
- Trong trờng hợp nhìn của ta có 3 màu cơ bản đỏ – vàng – lam cho cảm giác
xa và gần rất rõ Đỏ là gần nhất, vàng đứng ở giữa, và lam nằm ngoài cùng – gợi cảm
Trang 9giác Xa và gần Khi ta đảo ngợc quan hệ của 3 miếng hình chữ nhật có 3 màu: đỏ –
vàng – lam Thành thứ tự: lam – vàng –đỏ ta sẽ thấy cảm giác lùi ra xa Trong cặp
đen – trắng ta cũng thấy rõ quan hệ xa gần: đen gần – trắng xa Do vậy các màu sẫm tạo cảm giác gần, các màu nhạt tạo cảm giác xa Tím gần hơn lam, đỏ gần hơn da cam và vàng ở quan hệ xa và gần nêu trên ta thấy rõ giá trị tạo không gian của màu
sắc Các màu này cho một không gian phức tạp hơn trong quan hệ với một nền màu
nào đó cho trớc Trên một nền màu ghi, các vòng tròn đỏ – vàng – lam cho cảm giác gần lại, lùi xa theo nhiều độ khác nhau
Trên một nền màu đen các màu lam sẫm,tím nh chìm vào nền còn các màu đỏ và vàng
lại nổi bật ra ngoài, nhiều khi vừa chói loá vừa xa vời đó là nhờ hiệu quả không gian của màu sắc
*/ Cảm giác nặng nhẹ
- Cảm giác xa gần, nóng lạnh thờng gắn với cảm giác nặng - nhẹ
Giáo viên khi dạy cần quan tâm đến:
- Các màu nóng nặng hơn, các màu gần nặng hơn đó là nét khái quát Tuy nhiên
yếu tố sẫm nhạt cũng quyết định cảm giác nặng – nhẹ Tím nặng hơn lam, đỏ nặng hơn vàng, nâu nặng hơn lục …Đen Đen nặng trắng nhẹ là cảm giác rất rõ rệt Màu nặng đặt
trên gây cảm giác đè nặng xuống, Màu nhẹ đặt dới gây cảm giác nâng đỡ
3 Kĩ năng vẽ màu.
- Kĩ năng vẽ màu cần đợc hình thành và phát triển giúp hoùc sinh có cảm nhận thẩm mĩ tốt , thể hiện đợc cảm xúc, cách diễn tả và ý tởng sáng tạo rõ nét hơn Vẽ màu tốt sẽ kích thích trí tởng tợng, sáng tạo , khả năng ứng biến trong tạo hình, diễn tả đối tợng một cách chủ động, không gò bó, hoàn toàn theo ý thích chủ quan và cảm xúc của hoùc sinh Vẽ màu thì không vẽ hình quá chi tiết cụ thể sẽ rất khó để thể hiện, màu có thể vẽ nh thực hoặc theo cảm hứng, song cần chú ý Tơng quan giữa các màu, không vẽ độc lập từng màu, chú ý đến độ đậm nhạt của các màu, gam màu để thể hiện
đợc tính chất bài vẽ
- Kỹ năng sử dụng màu nớc, màu bột của học sinh THCS còn kém
Giáo viên khi dạy cần quan tâm đến:
Trang 10- Hớng cho hoùc sinh khả năng biết phân bố màu sắc giữa các mảng trọng tâm và mảng phụ trợ Làm rõ đậm nhạt, đẹp màu sắc mảng chính Các màu đậm nhạt, nóng lạnh cần chuyển hoá nhịp nhàng tạo sự cân bằng sinh động, chặt chẽ cho bố cục
4 Kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
Đây là kĩ năng rất cần thiết, bởi đó cũng chính là mục tiêu của môn mĩ thuật ở tr -ờng THCS , vẽ màu phải rõ đặc điểm của đối tợng không vẽ chung chung Vẽ màu thì không vẽ hình quá chi tiết cụ thể sẽ rất khó để thể hiện, màu có thể vẽ nh thực hoặc theo cảm hứng, song cần chú ý Tơng quan giữa các màu, không vẽ độc lập từng màu, chú ý đến độ đậm nhạt của các màu gam màu để thể hiện đợc tính chất bài vẽ
- Giáo viên khi dạy cần quan tâm đến:
Phát triển kĩ năng vận dụng kiến thức vẽ màu vào bài vẽ tranh Kĩ năng này phát triển sẽ giúp HS luôn tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập và vận dụng để làm
đẹp những vật dụng trong cuộc sống, sinh hoạt thờng ngày của các em, góp phần nâng cao năng lực thẩm mĩ, biết yêu cái đẹp và giáo dục nhân cách, nếp sống văn minh ở mọi lúc, mọi nơi
Kết quả sau khi áp dụng của hai khối nh sau:
IV Những vấn đề cơ bản đ ợc rút ra và đề xuất khắc phục
1 Những vấn đề cơ bản đ ợc rút ra
- Qua công tác giảng dạy và qua tìm hiểu nội dung, chơng trình, kết quả học tập của học sinh học môn mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng Tôi nhận thấy ngời giáo viên đóng vai trò dẫn dắt, truyền đạt kiến thức để HS nắm đợc kiến thức vận dụng vào bài vẽ và trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày Chính vì vậy ngời giáo viên phải luôn luôn trau dồi kiến thức, kĩ năng s phạm, có phơng pháp giảng dạy phù hợp, linh động với nội dung, tâm lí lứa tuổi, trình độ để học sinh dễ dàng nắm bắt đ ợc kiến thức và vận dụng một cách linh động, sáng tạo vào bài thực hành Cần phải cởi
mở, khen chê kịp thời Có kế hoạch và chỉ đạo việc học sát đối tợng Khi giảng dạy cần sử dụng ĐDDH phù hợp mang tính khoa học Thờng xuyên theo dõi, hớng dẫn uốn nắn kịp thời những sai sót trong bài vẽ của HS Phải nêu đợc tầm quan trọng của môn học nhằm nhắc nhở HS không có môn học chính, phụ Luôn tạo đợc bầu không khí thoải mái nhẹ nhàng vui vẻ trong từng tiết dạy theo đặc điểm riêng của từng phân môn Điều quan trọng là ngời giáo viên phải có trách nhiệm, lơng tâm nghề nghiệp, tình thơng đối với HS
2 Những vấn đề cần đề xuất.
Tuy nhiên dạy mĩ thuật ở THCS còn nhiều vấn đề phải quan tâm, bởi từ lâu chúng
ta ít chú ý, thiếu sự chuẩn bị về trang thiết bị và cơ sở vật chất để phục vụ cho môn học này
Để hoạt động dạy học bộ môn mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng
có chất lợng và hiệu quả thuận lợi, bản thân tôi là một giáo viên dạy bộ môn mĩ thuật cần kiến nghị và đề xuất một số vấn đề sau:
- Phải có phòng học mĩ thuật riêng ,rộng, đầy đủ ánh sáng
- Phơng tiện (bàn, ghế, giá vẽ, mẫu vẽ, giấy màu, máy chiếu hình, tranh, t ợng, các tài liệu tham khảo) theo đặc thù của bộ môn Nh vậy sẽ nâng cao đợc chất lợng dạy và học của bộ môn mĩ thuật, đồng thời phát triển tối đa đợc tính sáng tạo của HS trong môn học và đạt kết quả cao trong học tập