Chuyên đề Văn Sử

• Chúng ta thấy có một thực trạng phổ biến nhất đối với việc học tập của học sinh ở trường THCS hiện nay là các em học bài cũ ở nhà một cách thụ động, ngồi học trên lớp với một tình tr

Chuyên đề: phương pháp sử dụng thiết bị "đồ dùng trực quan" có hiệu quả trong

giảng dạy bộ môn Lịch Sử

I đặt vấn đề

• 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn:

• - Trong lĩnh vực khoa học xã hội, xuất phát từ chức năng nhiệm vụ , đặc trư

ng cuả bộ môn và yêu cầu đổi mới giáo dục cũng như thực tiễn giảng dạy Việc sử dụng đồ dùng và thiết bị vào giảng dạy theo phương pháp mới là cần thiết và có hiệu quả

• Chúng ta thấy có một thực trạng phổ biến nhất đối với việc học tập của học

sinh ở trường THCS hiện nay là các em học bài cũ ở nhà một cách thụ

động, ngồi học trên lớp với một tình trạng gò bó, o ép nhận kiến thức dẫn

đến tình trạng các em không nắm được kiến thức Khi kiểm tra bài cũ thì đa

số các em không nhớ , hay quên mất một từ đầu câu thì sẽ quên hết nội

dung kiến thức đã học

• - Vậy để học sinh có hứng thú học tập, người lái đò không chỉ đổi mới,

sáng tạo về nội dung và phương pháp dạy học Người thầy còn không chỉ

định hướng cho học sinh tìm tòi kiến thức trong sách giáo khoa, mà còn hư ớng dẫn gợi mở để cho học sinh tự suy nghĩ, đánh giá, thực hành qua các

- Vì vậy qua nhiều năm giảng dạy việc thay đổi, bồi dưỡng cùng vận dụng các phương pháp, cách dạy, cách truyền đạt kiến thức khác nhau Tôi thấy kết hợp cùng phương pháp dạy học tích cực việc sử dụng tranh ảnh, lược đồ vào trong giảng dạy là có hiệu quả, bởi đồ dùng không chỉ để minh hoạ mà còn

là nguồn cung cấp kiến thức cho học sinh

2 Mục đích thực hiện chuyên đề:

- Từ thực tiễn của vấn đề nêu trên đặt ra 1 nhiệm vụ cho thầy cô giáo dạy học

là phải sáng tạo ra, tìm ra một sự đột biến trong giảng dạy, phải gây ra sự hướng thú hấp dẫn với học sinh khi học tập bộ môn

- Vậy nên tổ xã hội chúng tôi xin mạnh dạn xây dựng chuyên đề: " sử dụng

đồ dùng trực quan có hiệu quả trong giảng dạy"

3 Thực trạng khi xây dựng chuyên đề:

a Thuận lợi: Trong quá trình thực hiện chúng tôi có sự trao đổi, tìm tòi Bản thân tôi có học hỏi tham khảo, rút kinh nghiệm qua giảng dạy thực tế và đạt kết quả đáng khích lệ

b Khó khăn: Tài liệu nghiên cứu còn hạn chế

Thiết bị với bộ môn còn thiếu nhiều HS chưa thực sự chú ý môn học

Các nguồn trí thức từ dụng cụ trực quan chưa thực sự hấp dẫn với HS Ngư

ời sử dụng còn chưa hiểu hết nội dung, ý nghĩa của đồ dùng, chưa có kĩ

năng sử dụng đồ dùng

Ii giải quyết vấn đề

1 Thực trạng:

a Khó khăn:

Khi chưa sử dụng sáng kiến, kinh nghiệm sử dụng lược đồ kết hợp với kể chuyện trong giảng dạy Tiết học chỉ mang tính gợi mở thông tin một chiều

từ thầy đến trò, trò ngồi nghe và trả lời câu hỏi qua thông tin trong sách

giáo khoa một cách thụ động, chưa tự tìm tòi, nhận xét đánh giá được sự kiện từ tư duy, suy nghĩ của mình HS coi môn học chỉ là môn phụ, HS chư

a hứng thú hấp dẫn, chưa phát huy được tính tích cực chủ động trong vấn đề học tập, chưa phát huy được vai trò trung tâm của mình, kết quả chất lượng

đạt không cao

Giáo viên giảng dạy ban đầu khi sử dụng đồ dùng còn chưa phát huy hết sự sáng tạo của đồ dùng, điều kiện để thực hiện một đồ dùng sáng tạo khi làm còn hạn chế, vật liệu làm còn sơ sài, kinh phí làm đồ dùng không có, chưa chuẩn bị chu đáo (nguyên nhân do hoàn cảnh kinh tế, do tinh thần trách nhiệm, thiếu tài liệu )

b Thuận lợi:

Tôi đã mạnh dạn áp dụng vào 2 tiết dạy ở lớp7, 8 học kì I Kết quả cho thấy khi đưa tranh ảnh lồng ghép vào bài dạy HS rất thích thú khám phá, bởi tất cả tranh ảnh sau khi đưa lên nghe đặt câu hỏi gợi mở HS phát hiện kiến

thức của bài cần đạt qua đó HS cũng tự nhận xét đánh giá được sự kiện

• Tôi được tham khảo nhiều tài liệu, sưu tầm nhiều tranh ảnh bổ sung cho

bài dạy, có sự trao đổi học hỏi bạn bè đồng nghiệp

• 2 Nhiệm vụ cụ thể:

• a.Đối với GV:

Từ kết quả tìm hiểu trên, ta có thể nâng cao mức độ hiểu biết bài, sự sinh

động trong tiết học lịch sử nói riêng và các môn khác nói chung Phải làm cho HS thấy được sự sinh động giữa các sự kiện, nhân vật, hình ảnh lịch sử

HS phát huy được tính tích cực, chủ động, tự giác tìm tòi đối với nội dung

sự kiện và biết cách trình bày sự kiện đó

-GV phải xây dựng hệ thống câu hỏi gợi mở từ tư duy lôgic đến phân tích

đánh giá Phải có sự liện hệ với thực tiễn

-Phải có sự chuẩn bị chu đáo đồ dùng, thiết bị cho bài giảng

-GV phải tâm huyết với nghề, phải luôn đổi mới, tìm ra các giải pháp thích hợp, phù hợp với bài dạy

-Khi cho HS trình bày xong một sự kiện phải cho lớp tuyên dương, khích lệ

động viên, tạo niềm tin và sự phấn chấn trong tiết học

-Cả Thầy và Trò cùng quyết tâm phấn đấu đạt tới mục đích là xây dựng đất nước trở thành nước CNH- HĐH, đúng xu thế hội nhập của thế giới

-HS cần thấy được sự quan trọng của môn học và vận dụng vào thực tiễn c/s

b Đối với HS:

- Phải coi môn học là quan trọng,

-Phải có sự chuẩn bị bài trước ở nhà, đọc tham khảo sách báo, nghe và xem các thông tin truyền hình trực tiếp (thời sự).

-Được tham quan, thực tế các di tích lịch sử, bảo tàng lịch sử, danh lam thắng cảnh.

-Phải cùng Thầy cô trao đổi học hỏi bài trên lớp, ở nhà.

-Trong quá trình tìm hiểu bài phải có sự sáng tạo về cách học chọn lọc kiến thức.

- Phải tự phát huy tính tích cực chủ động trong vấn đề học tập,

tự mình phát huy vai trò trung tâm của mình

3 Giải pháp thực hiện:

• Để cải tiến phương pháp dạy học phù hợp với chương trình giáo dục mới, ở

bộ môn lịch sử Thiết bị ở các trường học đã được trang bị khá đầy đủ các loại dụng cụ trực quan: tranh ảnh, hình vẽ, mô hình, bản đồ, lược đồ Người giáo viên cần có phương pháp sử dụng như thế nào?

* Đối với giáo viên khi sử dụng:

• a Với hình vẽ: GV cần có sự chuẩn bị trước (hình vẽ minh hoạ)

• - Gv cho Hs đọc tên, cho biết nội dung sự kiện trong hình vẽ Hướng dẫn

Hs tìm hiểu nội dung, thời gian diễn ra sự kiện, địa điểm, Rút ra nguyên nhân, ý nghĩa, bài học lịch sử

• b Với tranh ảnh: GV cần sưu tầm nhiều tranh ảnh, tư liệu có liên quan để

minh hoạ HS đọc tên bức tranh, nội dung có liên quan đến bài dạy Từ

tranh có thể tường thuật lại diễn biến của sự kiện, rút ra nguyên nhân, ý nghĩa, bài học lịch sử

• c Mô hình: chuẩn bị vật liệu đơn giản để làm mô hình, mô hình sát thực

với bài học dễ làm dễ hiểu

• GV giới thiệu mô hình đang sử dụng, mô hình tượng trưng cho sự kiện

lịch sử nào? Dùng câu hỏi gợi mở hướng dẫn HS quan sát tìm ra các kiến thức sự kiện lịch sử

d Bản đồ, lược đồ:

- Việc học lịch sử nhất thiết phải có bản đồ, lược đồ, tranh ảnh: Nó vừa là phương tiện giúp các em khai thác kiến thức và là nguồn tri thức địa lí

phong phú

- Thông qua việc sử dụng bản đồ GV hướng dẫn HS rèn kĩ năng sử dụng lư

ợc đồ, bản đồ Biết đối tượng địa lí được thể hiện trên bản đồ, biết cái người

ta thể hiện trện bản đồ là như thế nào? kí hiệu, màu sắc Hơn nữa GV có thể hướng dẫn HS dựa vào lược đồ kết hợp với kiến thức địa lí để phân tích, so sánh, giải thích mối quan hệ giữa địa lí với đối tượng

* Kết hợp với phần tìm hiểu bài trên lớp, cùng với việc biết thực hành đồ dùng (thiết bị) GV có thể đánh giá được mức độ HS tiếp thu được kiến thức như thế nào, và qua đó có thể phân loại HS theo các mức độ khác nhau

* Cụ thể đối với HS: Phải coi trọng, chú trọng tới môn học,

- Học bài cũ, đọc sách giáo khoa, tham khảo tài liệu ở nhà trước khi đến lớp

- Dựa vào kiến thức sách giáo khoa cùng với việc sử dụng đồ dùng Biết vận dụng kiến thức SGK cùng đồ dùng trực quan sâu chuỗi sự kiện, rồi tự mình bộc lộ được tình cảm của mình, suy nghĩ nhận xét của mình, để đánh giá đư

ợc sự kiện (Đối tượng: HS Khá giỏi)

Nhận biết các kiến thức, sự kiện sách giáo khoa, trình bày được sự kiện trên (đồ dùng) sau khi đọc tìm hiểu bài HS đã lĩnh hội được kiến thức đơn giản (Đối tượng: HS Trung bình)

Đọc và tìm hiểu nội dung kiến thức sách giáo khoa, nắm sơ lược các sự kiện NDung sách giáo khoa: (Đối tượng: HS Trung bình - yếu)

* Chúng tôi xin đưa ra ví dụ về 1 số hình ảnh trong bài giảng môn lịch sử lớp

6 để minh hoạ:

• Từ SGK học sinh kết hợp với đồ dùng (tranh ảnh, hình vẽ hoặc mô hình)

chủ động khám phá kiến thức, lình hội kiến thức sâu sắc hơn qua các hình

ảnh cụ thể sinh động sau

Ngô Quyền kéo quân ra Bắc nhằm mục đích gì ?

Lược đồ chống quân Nam Hán

Chu n b c a quaân ta cho tr n chi n ẩ ị ủ ậ ế

Cọc Gỗ

Phục kích

a hình n i x y ra tr n chi n treân

soâng B ch ạ Đằ ng

Chu n b c a Ngoâ Quy n ẩ ị ủ ề

• Cu i n m 938 , ố ă

Ho ng Tháo ch ằ ỉ huy thu quân ỷ Nam Hán ti n ế vào n c ta ướ

Đại La

Khieâu chi n Gi thua đ nh đ ch ế ả ể ử ị

Ph n coâng ả chieán thaéng

2 Chi n th ng B ch ế ắ ạ Đằ ng n m 938 ă

? Ngô Quyền đã có công lao như thế nào

• Từ thực tiễn giảng dạy và xu thế phát triển chung của xã hội Là một

giáo viên, không ngừng sáng tạo và đổi mới trong giảng dạy, để nâng cao chất lượng giáo dục Tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp kết hợp trong quá trình giảng dạy, mục đích nâng cao hiệu quả GD và phù hợp với xu thế chung thời đại là vận dụng phương pháp sử dụng thiết bị( đồ dùng trực quan) vào giảng dạy, để tăng chất lượng hiệu quả của bài giảng , Phát huy tính tích cực chủ động của HS Tuy

nhiên trong quá trình thực hiện chuyên đề còn nhiều thiếu sót, mong các đồng chí cùng lãnh đạo nhà trường đóng góp ý kiến, để chuyên

đề được hoàn chỉnh và đạt kết quả sau khi thực hiện.

• Xin chân thành cảm ơn.

*Dạy 1 tiết thực nghiệm: thực hiện: Phan Thị Thu Huyền môn Lịch sử

iii Kết luận: